به گزارش اقتصادران، شکاف عمیق بین قیمتهای رسمی در مراکز عمدهفروشی با نرخهای نجومی در سطح شهر، بازار محصولات پروتئینی را به عرصهای از تناقضات آماری تبدیل کرده است. در همین راستا، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور درمورد چرایی این نوسانات، آزادسازی نرخ ارز و گذار از قیمتگذاری دستوری به نظام عرضه و تقاضا توضیحاتی را ارائه کرد که در ادامه گزارش میخوانید:
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور وضعیت بازار محصولات پروتئینی، بر تغییر پارادایم قیمتگذاری از حالت دستوری به مکانیزم بازار آزاد تأکید کرد و گفت: با آزادسازی نرخ ارز دیگر قیمت مصوبی برای مرغ، گوشت و تخممرغ وجود ندارد و میزان عرضه و تقاضا است که نرخ نهایی را در مراکزی همچون میدان بهمن تعیین میکند.
نوسانات ساعتی در میدان بهمن
پرویز جعفری با ذکر مثالی از تغییرات لحظهای قیمتها گفت: در بازار فعلی، صبح یک قیمت، ظهر یک قیمت و بعدازظهر قیمت دیگری است برای نمونه، قیمت مرغ امروز در ساعات اولیه روز ۳۴۰ هزار تومان بود، اما با افزایش عرضه در حوالی ظهر این نرخ به ۳۱۰ هزار تومان کاهش یافت که این مساله نشان میدهد قیمتها کاملاً به حجم ورودی کالا و میزان حضور خریداران بستگی دارد.
او در پاسخ به انتقادات مردم از گرانی مرغ و گوشت و تخم مرغ مدعی شد: مرغ و گوشت باوجود افزایشها، کمترین تغییرات قیمتی را در میان کالاهای اساسی داشتهاند؛ در حالی که برخی کالاها رشد ۲۰۰ درصدی را تجربه کردهاند، گوشت و مرغ نوسان کمتری داشتهاست.
جعفری بیان کرد: اگرچه قیمت مرغ کامل اکنون ۳۳۰ هزار تومان و گوشت گوسفندی یک میلیون و ۲۷۰ هزار تومان است، اما باید ریشه این گرانی را در آزادسازی نرخ ارز و افزایش جهانی قیمت نهادههای دامی جستوجو کرد.
چالش قیمت در خردهفروشیها و شمال شهر
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در خصوص گزارشهای مربوط به تخممرغ ۶۵۰ هزار تومانی ضمن ابراز بیاطلاعی از چنین ارقامی گفت: من تخم مرغ۶۵۰ هزار تومانی ندیدم اما تخممرغ بر اساس قیمت تمامشده و یک سود منطقی عرضه شود، اما تفاوت قیمتها در خردهفروشیهای شمال و جنوب شهر یا بسته به نوع بستهبندی تفاوت دارد، اما هرگونه فروش بالاتر از سود منطقی، گرانفروشی است و نهادهای نظارتی با آن برخورد خواهند کرد.
جعفری با اشاره به وفور نهاده در سامانه بازارگاه از پایین بودن قدرت خرید تولیدکنندگان پرده برداشت: مشکل فعلی کمبود نقدینگی تولیدکنندگان است؛ به طوری که از ظرفیت بالای عرضه نهاده، روزانه تنها ۶۰ هزار تن خریداری میشود به همین دلیل، از بهمنماه سال گذشته طرح تولید قراردادی را اجرایی کردیم تا نهادهها را به صورت مدتدار (۳ ماهه) در اختیار واحدهای تولیدی قرار دهیم.
او تاکید کرد: شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرده است که برای حمایت از تولید، آمادگی دارد در صورت نبود خریدار در بازار، محصولات تولیدی را مستقیماً خریداری کند همچنین افزایش ۶۰ درصدی دستمزد کارگران در سال جاری در کنار هزینههای لجستیک، انجماد و بستهبندی، مستقیماً بر قیمت تمامشده محصولی که به دست مصرفکننده میرسد، اثر گذارد.
اظهارات مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور درحالی مطرح میشود که به گفته او قیمت گوشت گوسفندی را ۱ میلیون و ۲۷۰ هزار تومان اعلام میکند، اما در بازار، قیمت ران گوسفندی یک کیلویی ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان (حدود ۳ برابر قیمت اعلامی) و گوشت خورشتی تا ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است؛ بنابراین اعلام قیمتی که در دسترس عموم مردم نیست، بیشتر شبیه «آمارسازی» است و وقتی تفاوت قیمت عمدهفروشی و خردهفروشی به بیش از ۲۰۰ درصد میرسد، یعنی عملاً نظارتی بر زنجیره توزیع وجود ندارد و قیمتهای میدان بهمن تنها برای بخش بسیار کوچکی از جامعه و یا فقط روی کاغذ معنا دارد.
قیمتهای لحظهای تا بیاطلاعی از نرخهای بازار
ازسویی دیگر، جعفری مدعی است که گوشت و مرغ کمترین تغییر قیمت را داشته و برخی کالاهای دیگر تا ۲۰۰ درصد رشد کردهاست درحالی که با نگاهی به قیمتها در خرده فروشیها و همچنین سایتهای اینترنتی قیمت مرغ کامل یک کیلو و ۷۰۰ گرمی ۹۸۰ هزار تومان است که مشخص میشود که مرغ نسبت به نرخ مصوب قبلی یا حتی نرخ ۳۳۰ هزار تومانی مورد ادعای او، رشد بسیار بالایی داشته است.
البته وقتی ران گوسفند از محدودهی ۷۰۰ تا۸۰۰ هزار تومان به ۳ میلیون و ۵۰۰ هزارتومان میرسد، این رشد چندین برابر ۲۰۰ درصد است بنابراین ادعای «ثبات نسبی» در مقابل واقعیت ران مرغ ۶۴۳ هزار تومانی، کاملاً با تجربه زیسته مردم در تضاد است.
البته اظهارات جعفری که میگوید قیمت بر اساس عرضه و تقاضا ساعت به ساعت تغییر میکند این سوال را مطرح میکند که اگر عرضه به قول ایشان «به وفور» است، چرا قیمت مرغ در فروشگاهها به جای ۳۳۰ هزار تومان، در محدوده ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان (برای قطعات سینه و ران) قرار دارد؟
بنابراین وفور عرضه باید منجر به رقابت و کاهش قیمت شود، اما قیمتهای نجومی در خردهفروشیها نشان میدهد که یا «وفور عرضه» ادعایی واقعیت ندارد، یا شبکه توزیع دچار یک رانت و فساد سیستماتیک است که کالا را با نرخ دولتی میگیرد و با نرخ آزادِ چندبرابری به مردم میفروشد.
به نظر میرسد مدیرعامل پشتیبانی امور دام، تمایل دارد که تصویری «جزیرهای» از اقتصاد ارائه دهدکه در آن دولت در یک بازار کوچک مانند میدان بهمن با قیمتهای پایین دلخوش است، در حالی که اقیانوس بازار مصرفی مردم یا همان خردهفروشیها با قیمتهایی ۳ برابر بیشتر، در حال غرق کردن توان معیشتی جامعه است.
دیدگاهتان را بنویسید