برچسب: فرشاد مومنی

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، اقتصاددان، با بیان اینکه در اولین سند لایحه بودجه ای هم که دولت احمدی نژاد داد، در تخصیص منابع به پروژه های عمرانی، جهشهای بزرگ پیش بینی شده بود، گفت: در اقتصاد سیاسی رانتی و پرفساد ایران، این یک شیوه است که دولتها در آغاز کار ژست تمایل به کار عمرانی می گیرند و در بودجه عمرانی جهش ایجاد می کنند، به ظرفیتهای مورد نیاز برای خرج خردورزانه این پول توجه نمی کنند، پول بیشتر تخصیص می دهند، کارنامه سقوط و فساد و ناکارآمدی هم بیداد می کند. شبیه به این کار در اولین بودجه آقای پزشکیان هم مشاهده می شود. متاسفانه از این قبیل مشابهت ها در سند بودجه 1404، با آنچه که در دوره احمدی نژاد اتفاق افتاد، بسیار پرشمار است و به سمت عدم شفافیتها و به هم ریختگی های غیرعادی می روند که واقعا قابل تامل است.

دولت و مجلس کیفیت قاعده گذاریهایشان را افزایش دهند

دکتر فرشاد مومنی در سیزدهمین جلسه از سلسله جلسات موسسه مطالعات دین و اقتصاد معطوف به طرح مبرم ترین مسائل کشور و دعوت دکتر پزشکیان و دولت چهاردهم به داشتن یک برنامه توسعه با کیفیت که با عنوان «دولت چهاردهم و بایسته های فهم عمیق تر از عدالت اجتماعی» برگزار شد، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل نگران کننده ای که از دریچه طرز نگاه دولت به بودجه سال 1404 مشاهده کردیم، به نظر رسید در این جلسه، قدری یادآوری مسائل بنیادی را در دستور کار قرار دهیم به امید اینکه با یک نسبت سنجی دقیقتر و عالمانه تر، کمک کنیم دولت و مجلس کیفیت قاعده گذاریهایشان را افزایش دهند.

وی با بیان اینکه از دیدگاه قرآنی دعوت شدیم که به تاریخ و خرد تکیه کنیم و از یک سوراخ چند بار گزیده نشویم، ابراز عقیده کرد: شاید مهمترین وجه ضرورت طرح این بحث در مقطع کنونی این است که رئیس جمهور دلش می خواهد عدالت برقرار کند و بارها تعهد داد که تصمیمی که اوضاع زندگی و معیشت مردم را بدتر کند، نخواهد گرفت. اما از روزی که بر سر کارآمدند تا امروز، مکررا اظهاراتی از جانب خودشان و دست اندرکاران اقتصادی خودشان شنیده می شود که حکایت از نقض عهد دارد. این نقض عهد می تواند آگاهانه یا ناآگاهانه باشد. اگر آگاهانه باشد که اوضاع همه ما از آنچه فکر می کنیم خراب تر است، اما اگر ناآگاهانه باشد ما از همان موضع امر به معروف و نهی از منکر که از دیدگاه شهید بهشتی، ضمانت کننده بقای مناسبات انسانی و اسلامی است، نکاتی را به دولت گوشزد می کنیم.

احمدی نژاد هم با وعده هایی عدالت خواهانه بر سر کار آمد، اما…

مومنی با بیان اینکه آقای احمدی نژاد هم با وعده هایی عدالت خواهانه بر سر کار آمدند اما روزی که مسئولیتش را ترک کرد، آنچه که به یادگار برای مردم ایران گذاشتند 2 برابرشدن شاخص فلاکت بود، گفت: دولت آقای خاتمی، در عمل بسیار بهتر از ایشان کار کرد و بسیار کمتر از ایشان به حکومت ، مردم و جایگاه ایران در نظام بین المللی لطمه زد. اگر مقداری عمیق تر درباره مساله عدالت نگاه کنید، تقریبا عموم متفکران توسعه می گویند ماجرای نابرابریهای ناموجه فقط فقر و فلاکت مردم ، افلاس دولت نیست بلکه بزرگترین نیروی محرکه تعمیق وابستگیهای ذلت آور به دنیای خارج هم هست. یعنی به جای اینکه از موضع عزت تعامل خلاق و مولد با دنیا داشته باشیم،از موضع ذلت و وابستگی این مناسبات برقرار می شود.

حقیقتی تلخ درباره میراث دولت احمدی نژاد

در اولین بودجه ای که دولت احمدی نژاد داد، جهشهای بزرگ در تخصیص منابع به پروژه های عمرانی انجام شده بود

مومنی با بیان اینکه باید بر اساس شواهدی که در اختیار داریم، بررسی کنیم که چرا احمدی نژاد به این روز افتاد، گفت: حمل بر صحت می کنیم و می گوییم او واقعا دلش می خواست که آنچه می گوید را انجام دهد، اما به واسطه اینکه نه خود صلاحیت تخصصی داشت و نه نظریات تخصصی را بر می تافت، به چنین ورطه ای افتادیم. فراموش نمی کنیم که وقتی او می خواست رویه های ظاهرسازانه را در پیش بگیرد، درست مانند نادانی ای که محمدرضا شاه انجام داد و زمانی که اولین شوک نفتی اتفاق افتاده بود، فرمان صادر کرد که بیایید در برنامه پنجم تجدید نظر کنید، چنین اقدامی را انجام داد. در اولین سند لایحه بودجه ای هم که دولت احمدی نژاد داد، در تخصیص منابع به پروژه های عمرانی، جهشهای بزرگ پیش بینی شده بود.

هشدار نسبت به تکرار فساد و ناکارآمدی در بودجه دولت احمدی نژاد در بودجه دولت پزشکیان

وی توضیح داد: در اقتصاد سیاسی رانتی و پرفساد ایران، این یک شیوه است که دولتها در آغاز کار ژست تمایل به کار عمرانی می گیرند و در بودجه عمرانی جهش ایجاد می کنند، به ظرفیتهای مورد نیاز برای خرج خردورزانه این پول توجه نمی کنند، پول بیشتر تخصیص می دهند، کارنامه سقوط و فساد و ناکارآمدی هم بیداد می کند. شبیه به این کار در اولین بودجه آقای پزشکیان هم مشاهده می شود. از این قبیل مشابهت ها در سند بودجه 1404، با آنچه که در دوره احمدی نژاد اتفاق افتاد متاسفانه بسیار پرشمار است و به سمت عدم شفافیتها و به هم ریختگی های غیرعادی می روند که واقعا قابل تامل است.

اختصاص نفت به نهادهای غیردولتی فسادزا است

مگر فاجعه های بزرگی که در سال 1401 اتفاق افتاد را ندیدید!؟

مومنی گفت: از یک سو، آقای رئیس جمهور از ضرورت تجدیدنظر در قیمت بنزین می گوید، از سوی دیگر وزیر کلیدی اقتصادی ایشان دائم می گوید باید نرخ نیما را به نرخ ارز آزاد برسانیم. مگر شما زمانی که آقای رئیسی هم این اظهارات را مطرح می کرد، در ایران نبودید و مگر فاجعه های بزرگی که در سال 1401 اتفاق افتاد را ندیدید!؟ آیا این ماجراها این قدر با ما فاصله زمانی پیدا کرده که عزیزان فکر می کنند باید یک بار دیگر هم آن را تست کنند!؟ پس اگر می بینید که ما در چنین شرایطی می گوییم برگردید و با شاقول عدالت به همه چیز نگاه کنید، به این دلیل است که ما نشانه ها و مناسبات بسیار تکان دهنده ای را مشاهده می کنیم که بر اساس آن باید به دولت جدید هشدار جدی داد.

اغراق مسئولان اقتصادی درباره کسری مالی به جا مانده از دولت رئیسی برای توجیه شوک درمانی

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با یادآوری اینکه از گزارش رسمی 1373 تا امروز، همه گزارشهای رسمی می گویند وارد کردن شوک به قیمتهای کلیدی به بهانه کسری مالی دولت است، تصریح کرد: اکنون علائم و نشانه هایی وجود دارد که برخی مسئولان اقتصادی کشور درباره کسری مالی به میراث مانده از دولت رئیسی، سطوحی از اغراق را روا می دارند که از نظر خودشان ضرورت شوک درمانی را توجیه کند. آقای پزشکیان که در دوران انتخابات، آنقدر حرفهای زیبا می زد ، درصد کوچکی از آنها را عمل کند.

آنچه که نباید می شده، شده و خطاهای بزرگی صورت گرفته است / اعلام آمادگی برای مناظره با مسئولان طرفدار شوک درمانی

مومنی ادامه داد: من پیش از این، به ایشان گفتم قبل از اینکه یک مسئول اقتصادی انتخاب کنی، کاندیداها را با چند فرد صاحب صلاحیت روبرو کن تا برای خودت که بارها اذعان کردی که در اقتصاد صلاحیت تخصصی ندارید، حجت تمام کنند و صلاحیت آنها را محک بزنند. اکنون آنچه که نباید می شده، شده و خطاهای بزرگی صورت گرفته است. از این به بعد از موضع منافع ملی چه در حضور مقامات کلیدی کشور، چه در منظر عام و برای مردم، اعلام آمادگی می کنم که هر کس از مسئولان اقتصادی کشور قادر است از اجتناب ناپذیری شوک درمانی دفاع کند، در این دو گزینه با هم مناظره کنیم. چرا شتاب زده کارهایی کنیم که بعدا پشیمانی به بار آورد!؟

باید حرفهای صریح تری را در میان بگذاریم

این اقتصاددان توضیح داد: باید حرفهای صریح تری را در میان بگذاریم. از 1369 تا امروز، بدون استثناء پدیده توجیه شوک درمانی، بر محور ضرورت غلبه بر محور کسری مالی دولت بوده است. در هر دوره ای که شوک درمانی ایجاد شده، کسری مالی دولت افزایش پیدا کرده است. چند بار باید از یک سوراخ گزیده شوید!؟ احمدی نژاد وقتی می خواست در لایحه بودجه 1385 بودجه عمرانی را چند برابر کند، کسانی در تراز اخلاق و علم در استاندارد آقای دکتر حسن سبحانی، که آن زمان ایشان نماینده مجلس بود، گفتند پدیده هایی مانند نفرین منابع و بیماری هلندی ، پدیده های شناخته شده ای است و اگر زیرساختها را تقویت نکنید و طرفیتها را بالا نبرید و فقط پول تزریق کنید، از درون آن تورم و فساد بیرون می آید. واکنش احمدی نژاد این بود که من نمی دانم چه کسی به آنها مدرک اقتصاد داده است!؟ آنکه مطلقا صلاحیتی در این زمینه نداشت، صلاحیت این فرد را زیر سوال برد و بعضی از طرفداران احمدی نژاد به خاطر این کار، برایش هورا کشیدند.

آنها که شوک ارزی را برای رئیسی توجیه می کردند، خلاف واقع می گفتند

مومنی اضافه کرد: من همیشه به گزارش اقتصادی سال 1373 سازمان برنامه استناد می کردم که گفته بود به ازای هر یک واحد درآمدی که از ناحیه شوک درمانی برای دولت ایجاد شد، هزینه های مصرفی اش 3.5 برابر شد اما اکنون به عنوان اتمام حجت می گویم صفحه 30 نخستین گزارش مرکز پژوهش های مجلس در زمینه بررسی لایحه بودجه 1402 را که در بهمن 1401 منتشر شده را نگاه کنید. در این گزارش می گوید در خصوص حذف ارز ترجیحی، در سال 1401، تقریبا تمامی عواید ناشی از افزایش نرخ ارز کالاهای اساسی، تبدیل به یارانه نقدی شد. یعنی آنها که می گفتند این اقدام را انجام دهیم تا هم بستر رانت از بین برود و هم 50 هزار میلیارد تومان پول در اختیار دولت قرار گیرد، خلاف واقع می گفتند.

وی به اظهارات برخی مسئولان درخصوص اینکه به دلیل کسری بودجه ناچار به افزایش نرخ ارز و یا افزایش قیمت بنزین هستند اشاره کرد و ادامه داد: کل عایدات ریالی افزایش قیمت ارز، دوباره به مردم پرداخت شد، اما فجایعی برپا گردید که بیان و ببین! باید آن فجایع را در جای خود بررسی کنیم. اگر ما خطا کردیم و نسبت به آن واکنش عالمانه نشان دهیم، این خطاها دیگر تکرار نمی شود و نجات پیدا خواهیم کرد.

جایگزینی تعصب به جای عقل در تریبونهای عمومی، خدمت به دین نیست

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، با تاکید بر اینکه از دیدگاه شهید بهشتی مهمترین کارکرد عقل محوری این است که مانع استفاده ابزاری از دین می شود، اضافه کرد: اینکه کسانی در تریبونهای عمومی تلاش می کنند کرکره عقل را پایین بکشند و تعصب و جهالت را جایگزین آن کنند، خدمت به دین نیست. با همان مقیاس، اگر کسی می گوید آقای پزشکیان شما پول ندارید، اجازه دهید ما شوک قیمتی وارد کنیم، باید سند مرکز پژوهشها و سازمان برنامه را بخواند. ماجرای شوک درمانی، چاق کردن مافیاها ، رونق بخشیدن به بازار رباخوارها و عمق بخشی به وابستگی ذلت آور به واردات کالاهای قابل تولید در کشور است. اصل ماجرا اینجاست. این فریب دادن رئیس جمهور است که بارها گفت من تخصصی در این زمینه ندارم.

آقای پزشکیان گرامی! ظرفیتهای بودجه ای شما، با شوک درمانی افزایش پیدا نمی کند

مومنی گفت: آقای پزشکیان گرامی! ظرفیتهای بودجه ای شما، با شوک درمانی افزایش پیدا نمی کند. دو گواه کلیدی را اشاره کردم و 10 گواه کلیدی دیگر هم در اسناد بانک مرکزی و سازمان برنامه و دیگر مراکز پژوهشی وجود دارد که نشان می دهد شوک درمانی به نام مبارزه با کسری مالی دولت توجیه می شود، اما نیروی محرکه به افلاس انداختن دولت است. در گزارشهای بانک مرکزی، آمده است در دوره زنده یاد هاشمی رفسنجانی که باب این فریب از آن زمان باز شد و خدا می داند آنها که فریب دادند چقدر مسئولیت آن را پذیرفتند و چه میزان وقتی که هنگامه پاسخگویی بود، مسئولیت شناس بودند! یکی فرصت مطالعاتی گرفت و به آمریکا رفت و دیگری بورس گرفت و به انگلیس رفت و یکی دیگر هم گفت به طور کلی کار دولتی را کنار می گذارد و دلالی و واردات را پیشه کرد و آقای هاشمی رفسنجانی همه فحشها را خورد. او دم برنیاورد که عجب مناسباتی در این کشور است، اما گزارشهای رسمی می گویند در دولت آقای هاشمی رفسنجانی، کسری مالی و بدهی دولت از کانال بودجه عمومی در 8 سال 8 برابر و بدهی شرکتهای دولتی در 8 سال به 23 برابر رسید. تمام این شواهد در دولت حسن روحانی هم وجود دارد که در دولت دومش پرتعدادترین شوکهای نرخ ارز را ایران تجربه کرده و دولت به شدت دچار افلاس و فلاکت شد.

نتایج شگفت انگیز صداقت دولت کره با مردم

 وی ادامه داد: در بحران 1997 و ماجرای فروپاشی بازارهای مالی در شرق آسیا که به آن دوشنبه سیاه می گفتند، یکی از تکان دهنده ترین اتفاقات، این بود که دولت صادقانه به مردمش اعلام افلاس کرد و مردم صف چند کیلومتری بستند که همه دارایی های گران قیمتشان را به دولت اهدا کنند. خبرنگار سی.ان. ان با آنها مصاحبه کرد که انگیزه شما برای این کار چیست!؟ کره ای ها در حالی که گریه می کردند، می گفتند که ما به این بلوغ فکری رسیده ایم که اگر دولت ما از نظر مالی ناتوان شود؛ همه مان ضرر خواهیم کرد.

به جای اینکه معیشت مردم را مختل کنید، اعتماد آنها را جلب کنید

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد خاطرنشان کرد: به جای اینکه معیشت مردم را مختل کنید، اعتماد آنها را جلب کنید تا ببینید که اگر صادقانه بگویید گیر اصلی تان چیست، چگونه به شما کمک می کنند. به آقای پزشکیان می گویم آقای محترم، دوست گرامی! به حکم اینکه در یک شرایط بسیار خطیر مسئولیت بزرگ برعهده گرفتی، شخصا هم سپاسگزارم هم دعایت می کنم، چرا که کسی که طمع مادی و فاسد نداشته باشد و در این شرایط مسئولیت بپذیرد، شرافتمند است. اما می گویم بررسی کن که چه کسی به شما گفت که در نطق بودجه تان بگویید که ما چون می خواهیم مصرف بنزین را کم کنیم، می خواهیم قیمتش را افزایش دهیم!؟ از 1371 تا امروز هر مطالعه ای درباره ماجرای بنزین در ایران شده ، می گوید کشش پذیری قیمتی بنزین، نزدیک به صفر است.

در اینکه می گویند باید برای کاهش مصرف، قیمت را افزایش داد یک دروغ بزرگ نهفته است

به گفته مومنی؛ در اینکه می گویند باید برای کاهش مصرف، قیمت را افزایش داد یک کتمان شهادت بزرگ و دروغ بزرگ نهفته است. تمام مطالعاتی که در این بیش از 3 دهه شده است، می گوید با افزایش قیمت، مصرف حاملهای انرژی، به ویژه بنزین، افزایش پیدا نمی کند.

با شوک درمانی، دولت را بدهکارتر و مفلس تر می کنید

وی با یادآوری اعلام آمادگی شاخه فرهنگستان علوم برای اعتبارسنجی علمی سیاستهای سرنوشت ساز اقتصادی قبل از اعلام یا ابلاغ آن ، گفت: اگر به قصد جبران کسری مالی تان می خواهید شوک درمانی کنید، کاش زودتر به ما می گفتید تا مستندات شکست این سیاستها را برای شما می آوردیم و بدانید که با این کار، دولت را بدهکارتر و مفلس تر می کنید. اگر می خواهید مصرف بنزین را کاهش دهید، باید بدانید که این ابزار آن کارایی را ندارد. ما نکات زیادی را در جلسه حضوری با آقای پزشکیان مطرح کردیم، اما این رفتار و گفتار ایشان نشان می دهد گویا آن گفتن و نگفتن تفاوت زیادی نداشته است. ماجرای تصمیم گیری درباره قیمت بنزین، تابع 75 متغیر است که از این تعداد تنها یک افزایش قیمت را به شما گفته اند و همان را هم با داده های مخدوش به شما گفته اند.

شوک درمانی، گستره و عمق فقر را افزایش می دهد

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه باید با دولت با زبان عدالت صحبت کرد، خاطرنشان کرد: در اندیشه شهید بهشتی، عدالت متغیرهای کنترلی دارد؛ از جمله اینکه با مردمت رو راست باش. اگر واقعا کسری مالی داری، آن را بگو. نگو می خواهم مانع آلودگی محیط زیست شوم! در تمام 35 سال گذشته ، بیشترین سقوطها در کیفیت محیط زیست ایران در دوره های شوک درمانی اتفاق افتاده است. بعد آنها می گویند چون نگران محیط زیست و مصرف بنزین هستیم، واردات خودرو انجام می دهیم! در الفبای توسعه پایدار، همانطور که این الفبا ها با علم روز تائید می شوند ، با موازین دینی هم تائید می شوند. عدل اخلاقی، زیربنای همه انواع دیگر عدل است. اکنون بیش از 40 سال است که در ادبیات توسعه پایدار گفته می شود آلودگی ناشی از فقر، مطلقا با هیچ عنصر آلوده ساز دیگری قابل مقایسه نیست. شما که می دانید شوک درمانی ، گستره و عمق فقر را افزایش می دهد، چرا با اهل نظر مشورت نمی کنید تا مشفقانه به شما بگویند فریب گروه های ذی نفع که اطراف شما افرادی زیادی هم دارند، نخورید.

رئیس جمهور لایحه بودجه را از مجلس پس بگیرد و برای اعتبار سنجی به شاخه فرهنگستان علوم بدهد

این اقتصاددان با بیان اینکه برای اطرافیان آقای پزشکیان احترام قائل هستم و برخی از آنها دوستان من هستند، اما مساله منافع مردم و منافع ملی دوستی بردار نیست و باید صراحت داشته باشیم، گفت: از آن روزی که ایشان بر کرسی ریاست جمهوری نشسته تا امروز، از ناحیه ایشان هیچ تماسی با فرهنگستان علوم گرفته نشده است. آقای پزشکیان اگر چنین تصمیماتی به نفع شما و دولتتان است، ادامه دهید ، در غیر این صورت اگر چنین تصمیماتی بیرون می آید که تا این میزان از جهت بنیه دانایی، کیفیت نازلی دارد، خواهش می کنم رئیس جمهور این سند را به فوریت از مجلس پس بگیرد و برای اعتبار سنجی به شاخه فرهنگستان علوم بدهد. این به نفع کشور است و همه از آن نفع می برند. اگر در سند لایحه بودجه خطاهای پرشمار کم باشد، رئیس جمهور و مسئولان اقتصادی هم نفع می برند و فقط مافیاها، لاشخورها و رانت خوارها زیان می کنند.

هشدارها و ارزیابی های ما را بشنوید

به باور مومنی؛ اظهارات رئیس جمهور نشانه غیر رو راست بودنش نیست، بلکه نشانه این است که ایشان گوشش را به کسانی سپرده که یا اهلیت حرفه ای ندارند یا ماجراهای دیگری دارند. ما که خودمان به شما پیشنهاد کردیم آمادگی داریم رایگان برای شما بررسی هایی انجام دهیم. من این مساله را به آقای رئیسی هم گفتم و فکر نکنید که می خواهیم برای خودمان پرستیژ ایجاد کنیم! ما حتی نمی گوییم توصیه های ما را مطلقا عمل کنید، بلکه هشدارها و ارزیابی های ما را بشنوید، اگر دیدید به نفعتان است اجرایش کنید، در غیر این صورت همان کاری که می خواهید را انجام دهید، اما شرافتمندانه، مسئولیتش را بپذیرید.

این استاد دانشگاه آزادی سیاسی را رکن دیگر عدالت برشمرد و گفت: احمدی نژاد وقتی می خواست شوک حاملهای انرژی را اجرا کند، تمام خیابانهای کلیدی شهرهای بزرگ کشور را پر از چه چیزی کرده بود!؟ با همین شاقول می توان فهمید این اقدام، ضدعادلانه است.

روزانه معادل 1.3میلیون بشکه نفت در تولید،انتقال و توزیع حاملهای انرژی، اتلاف داریم

مومنی با یادآوری اینکه گزارش ترازنامه انرژی کشور می گوید روزانه در فرایندهای تولید، انتقال و توزیع حاملهای انرژی به اندازه 1.3 میلیون بشکه معادل نفت اتلاف انرژی داریم، تصریح کرد: باید چوب آن را بر سر مردم بزنید و منتش را بر سر مردم بگذارید!؟ اصل اتلاف انرژی، در جای دیگری است که هنوز نوبت به ایفای نقش تقاضا کننده نرسیده است. این اقدامی که می کنید، ضدتوسعه ای و غیرعادلانه است که بار آن را بر دوش قسمت تقاضا می گذارید. حتی کار فرهنگی هم می کنید، هدف در بخش تقاضا است، یک بار ندیدیم بگویند اتلاف بیش از حد انرژی برای تولید، توزیع و انتقال متوقف شود.

وی گفت: 5 بار در زمان مرحوم رئیسی به ایشان گفتم که وقتی می خواستید شوک نرخ ارز را ایجاد کنید، کارشناسان می گفتند این اقدامی خطا است و مدیران اقتصادی ات می گفتند با اجرای آن کولاک می کنیم و هیچ کدام از نگرانی هایی که گفته می شود هم جایی ندارند. اما وقتی این سیاست به شکست منجر شد، مردم را تنبیه کردید! این با عدالت همخوانی ندارد.

شوک درمانی تولیدکننده ها را گروگان رباخوارها می کند

مومنی با تاکید بر اینکه عنصر تعیین کننده عدالت، کارایی است، گفت: درکل دوره شوک درمانی، یعنی بعد از جنگ، عموما از کل ظرفیتهای تولیدی صنعتی نصب شده ایران، نزدیک به دو، سوم بلااستفاده است، با این حال، بخش بزرگی از همان تولید اندکشان هم فروش نمی رود؛ چرا که سیاست شوک درمانی، یک سیاست فقرزا است. ببینید چه اسراف و اتلافی در اثر شوک درمانی ایجاد شده است. مطالعه مرکز پژوهشهای مجلس نشان می دهد یک سوم این تولید زیر ظرفیت، به این علت است که شوک درمانی تولیدکننده ها را گروگان رباخوارها می کند و آنها قادر نیستند که برای تامین سرمایه در گردششان، پولهای به این اندازه سنگین آلوده به ربا تامین کنند. اسم ربا را نرخ سود بانکی می گذارید که وجدان دردش کمتر شود، اما کارکردش همان است.

شوک درمانی، جامعه ایران را به سوی ناهنجاری می کشاند

 رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد ضمن تاکید بر اینکه شوک نیروی محرکه آنومی است و مناسبات را به سمت بی هنجاری و ناهنجاری می کشاند، به پروژه مطالعاتی دکتر فرامرز رفیع پور با عنوان «سرطان اجتماعی فساد» اشاره کرد که در آن به تشریح واقعیت فساد در ایران پرداخته شده و ادامه داد: آقای رفیع پور در مطالعات خود به خوبی نشان داده است که شوک درمانی، چگونه جامعه ایران را به سمت آنومی می کشاند.

فاصله زمانی دو برابر شدن اندازه جمعیت فقیر، به کوچکترین فاصله در 70 ساله اخیر رسیده / سیاستهای بودجه، تورم زا و ضدعادلانه است

این اقتصاددان با یادآوری اینکه فاصله زمانی دو برابر شدن اندازه جمعیت فقیر در ایران، به کوچکترین فاصله در تاریخ 70 ساله اخیر رسیده است، اظهارداشت: اکنون آقای پزشکیان با این سیاستهای تورم زا و ضدعادلانه ای که در دستور کار گذاشته و انشالله مجلس مقداری آن را تعدیل کند، با شاقول کارایی، مشارکت، آزادی سیاسی و اخلاق بگوید اگر این کارها را انجام دهد ، چه اتفاقاتی در کشور می افتد.

به شکننده ترین جایگاه های تاریخی مان در برنامه ریزی توسعه در کشورمان رسیده ایم

مومنی شاقول پنجم عدالت را شاقول پایداری دانست و با بیان اینکه اکنون پایداری اجتماعی در ایران، بسیار شکننده تر از پایداری محیط زیستی شده است، گفت: با درنظر داشتن شاخصهایی مانند اعتماد و انگیزه همکاری، ما به شکننده ترین جایگاه های تاریخی مان در تاریخ برنامه ریزی توسعه در کشورمان رسیده ایم.

دولت گزارش دهد اقداماتش، با وضعیت بنیه تولید کشور چه می کند؟ / اگر خواهان ارتقای وضعیت مالیتان هستید،تولید را سرلوحه قرار دهید

وی ادامه داد: دولت باید گزارش دهد که اقداماتی که پیش می برد، با وضعیت بنیه تولید کشور چه می کند؟ به جای اینکه برای تامین کسری مالی، سراغ شوک درمانی بروید که نشان دادیم یک سراب و توهم بسیار فاجعه ساز است، با دیدی تاریخی نگاه کنید. در طول تاریخ بشر، همواره یک درهم تنیدگی نظام وار میان وضعیت تولید و وضعیت مالی حکومت وجود داشته است. یعنی اگر می خواهید وضعیت مالی تان را ارتقا دهید، باید تولید را سرلوحه قرار دهید. اینها متوجه نمی شوند شوک درمانی مهلک ترین ضربه ها را به تولید می زند و آنها را به اسارت رباخوارها و دلالها و واردات چی ها می اندازد!؟ نمی دانند که چگونه مردم را دچار عسرت و فلاکت می کند و بیش از تولیدکنندگان و مردم خودشان از نظر مالی به عسرت و فلاکت می افتند!؟ همه اینها که تجربه شده است!

مومنی تاکید کرد: دولت محترم نتایج 35 سال اقبال نشان دادن به شوک درمانی و پشت کردن به تولید را دیده است. ساعتها می توان بینه درباره این اوضاع ارائه داد. کمیسیون اقتصادی مجلس گزارش اردیبهشت 1400 را روزآمد کرده است و آورده، از زمانی که بانکهای خصوصی و شوک درمانی سروکله شان در اقتصاد ایران پیدا شده است، چه بر سر ایران آمده است. فقط در دهه 1390 که پرتعدادترین تجربه هاش شوک درمانی را داشتیم، رشد نقدینگی هزار درصد و رشد تولید صفر درصد بوده است. درآمد سرانه مردم هم سقوط 33درصدی تجربه کرده است. آقای پزشکیان نمی خواهد از این واقعیتها عبرت بگیرد!؟ مجلس محترم نمی خواهد عبرت بگیرد!؟

خردورزانه ترین کار بهبود رابطه با مردم است

این استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: ما در یکی از شکننده ترین ایام شکافهای منطقه ای و بین المللی هم هستیم. در چنین شرایطی، خردورزانه ترین کار بهبود رابطه با مردم است. مردم از تمامیت ارضی کشور پشتیبانی می کنند. به تمام اجزا و عناصر ساختار قدرت خاضعانه عرض می کنم که در شرایط کنونی، حیاتی ترین شاقول برای پیشبرد یک سیاست، وضعیت رابطه مردم با حکومت است. اگر محرز شد که بدتر می کند، با کشاندن پای انتظامی و نظامی ها ، این آمادگی هایتان را به رخ مردم نکشید. این وضعیت به گواه هزار و یک دلیل اوضاع امنیت ملی را بدتر می کند. اکنون دولت در چارچوب بودجه می تواند در شرایطی که مردم در فقر و مسکنت قرار دارند، به قصد افزایش درآمد، همچنان مالیات بر ارزش افزوده را در سقف بگیرد، اما کسی که بخواهد عدالت برقرار کند، چنین شیوه ای را دنبال نمی کند.

 رسانه ها درباره اجرای اخذ مالیات از خانه های خالی گزارش دهند

این اقتصاددان افزود: از اصحاب رسانه می خواهم درباره فراز و فرودهای اجرای اخذ مالیات قانونی از خانه های خالی گزارش دهند. چگونه می شود که درباره مالیات گیری از یک کارگر فقیر، هیچ نوع رحمی از خود نشان نمی دهید، اما این همه شفقت در حیطه های دیگر واقعا درست نیست.

تولید فناورانه راه نجات این کشور است

مومنی اظهارداشت: دریچه عدالت و متغیرهای کنترلی و شاقولهایی که عدالت در اختیار ما قرار می دهد، را در دستور کار قرار دهید، جامعه ما بهتر اداره می شود، تنش و تعارض در آن کم می شود و بهتر رشد می یابد. گزارشهای رسمی بانک جهانی می گوید اگر می بینید کره جنوبی به یک قدرت تبدیل شد به این دلیل بود که این کشور در یک دوره زمانی 45 ساله، هفت بار تولید سرانه اش را دو برابر کرده است. رانت و فساد راه نجات این کشور نیست، بلکه تولید فناورانه راه نجات این کشور است. آقای پزشکان مدتی هم به جای اینکه بر شوک درمانی اهتمام کنند که در دوره مسئولیت ایشان بعد از چند 10 سال وقفه، دو برابر شدن تولید سرانه مان را هم تجربه کنیم. در این صورت، نه نیاز به شوک درمانی پیش می آید و نه نیاز به اینکه از طریق شوک درمانی بر گستره و عمق فقر، بی عدالتی، نابرابریهای ناموجه و وابستگی های ذلت آور به دنیای خارج افزایش می یابد و نه بحران محیط زیستمان این میزان حاد می شود و نه تا این اندازه مناسبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مان دچار شکنندگی می شود.

وی گفت: باید تعابیر تکان دهنده معصومانمان که تاکید کرده اند به عدل برگردید تا همه چیز سر جای خود قرار گیرد و همه تناسب ها رعایت شود را عالمانه و مبتنی بر مشارکت اهل خرد در دستور کار قرار دهید، در این صورت همه مان نفع خواهیم برد.

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه با بیان اینکه به صورت سلبی به حکومتگران گرامی می گوییم بازی با قیمتهای کلیدی را متوقف کنید، به صورت ایجابی می گوییم یک برنامه با کیفیت رو کنید، اظهارداشت: شرم آور است که قدرت خرید دلاری دستمزد، فقط در 15 سال گذشته، حدود 85 درصد سقوط کرده، آقای پزشکیان، آنکه شما را نقد می کند، دوست واقعی ات است، چاپلوسان، سفله ها و کوتوله ها باغ خود را از طریق رسیدن به مناصب بیل می زنند. آن که نقد می کند ، کسی است که می خواهد کشور اصلاح شود. این چه بساطی است که علیه اهل علم پیش گرفته شده است.ما می گوییم این سیاست غلط است و هر کسی که آن را با هر توجیهی اجرا کند، از غلط بودن و فاسد بودن و ضد عادلانه بودنش چیزی کم نمی کند، اگر این رویکرد جرم است، من یکی از مجرمان اصلی این ماجرا هستم.

آقای پزشکیان شرافتت را گرو گذاشتی و تعهد دادی سراغ شوک درمانی نخواهی رفت / سقف مطالبه ما اجرای تعهداتت است

دکتر فرشاد مومنی در دوازدهمین جلسه از سلسله جلسات موسسه مطالعات دین و اقتصاد معطوف به دعوت دکتر پزشکیان و دولت چهاردهم به داشتن یک برنامه توسعه با کیفیت که با عنوان «دولت چهاردهم و بایسته های سیاستگذاری درباره نرخ ارز» برگزار شد، خاطرنشان کرد: حیرت انگیز است و دیگر نمی دانیم باید چگونه با مقامات گرامی کشورمان صحبت کنیم و چه استدلالی بیاوریم که آنها را از دام فریب خوردگی توسط مافیاها و همچنین تسخیرشدگی به دست مافیاها نجات دهیم. کل حرف ما به بیان تخصصی دراین جلسه این خواهد بود که به آقای پزشکیان بگوییم که تا زمانی که به ریاست جمهوری نرسیده بودید، کسی سابقه دروغگویی و فساد از شما نداشت، شما شرافتت را گرو گذاشتی و تعهد دادی که سراغ شوک درمانی نخواهی رفت و اکنون هم سقف مطالبه ما از رئیس جمهور محترم این است که تعهدش را عمل کند.

آقای پزشکیان با مردمت عهد بستی که خلاف منافع فرودستان و طبقه متوسط عمل نکنی

وی افزود: شما شرافتت را گرو گذاشتی، با مردمت عهد بستی و گفتی کاری که فرودستان و طبقه متوسط را با فشارهای جدید شدت یافته روبرو کند، را نخواهم کرد. اما از روزی که ایشان انتخاب شد، هر کسی که اطراف خود جمع کرد و به هر کسی در حیطه اقتصادی به او پست داد، خلاف تعهدات حرف می زنند و عمل می کنند. معلوم می شود که قدرت تنظیم کنندگی دولت در حد نصاب نیست و آن بنیان اندیشه ای لازم برای پیشبرد وعده ها و تعهدات فراهم نیست. برخی مسئولان بسیار ساده فریب گروه های غیرمولد و مافیاها را می خورند و بسیار ساده از منافع آنها با حسن نیت پشتیبانی می کنند.

قوه مجریه از جنبه اندیشه ای، بنیه فکری کافی و بایسته را ندارد / مافیاها در ایران این توان را پیدا کرده اند که حکومت را گیج کنند

این استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه این مسائل نشان دهنده این است که از همین آغاز کار، نهاد قوه مجریه ما از جنبه اندیشه ای آن بنیه فکری کافی و بایسته را ندارد، تصریح کرد: اکنون مافیاها در ایران این توان را پیدا کرده اند که حکومت را گیج کنند و اکنون حکومت ما سوراخ دعا را گم کرده است. ما باید کمک کنیم آنها از این فریب خوردگی، گیج شدگی و تحیر نجات پیدا کنند.

مومنی با بیان اینکه در این شرایط ما ناگزیر هستیم چند شاقول معرفی کنیم و از حکومت گرامی خواهش کنیم در چارچوب آنها حرکت کند، توضیح داد: یکی از این شاقولها این است که برای هر نوع جهت گیری، متر و معیار باید مصالح توسعه و منافع ملی باشد و نه منافع لاشخورها، فاسدها ، رباخوارها و دلالها. این مساله ای حیاتی است. بنابراین پرسش اساسی این است که هر بازی جدیدی که راه می افتد، ما باید نسبتش را با توسعه مان مشخص کنیم؛ چرا که منافع ملی ما از طریق توسعه تامین می شود. اگر این مساله را پذیرفتیم، بلافاصله، شاقول بعدی، بنیه تولید ملی است. اگر توسعه ای بخواهد اتفاق بیفتد و تولید ملی ارتقای بنیه پیدا کند، جزء الفبای توسعه است که می گویند انسانها مهمترین هدف برنامه های توسعه و حیاتی ترین ابزار برنامه های توسعه هستند.

آقای پزشکیان! شعار عدالت خواهی، شعاری زینتی نیست

وی تاکید کرد: آقای پزشکیان باید متوجه باشد که شعار عدالت خواهی، شعاری زینتی نیست. شعار عدالت انسان ساز است و بستر عادلانه برای اعتلای کیفیت انسانها پدید می آورد وانسانهایی که کیفیتشان رشد کرد، می توانند به طور موثر در سرنوشت توسعه شرکت کنند. این مساله همان قدر که اقتصادی است سیاسی هم است و به امنیت ملی ما ربط دارد.

انسانهای جامعه خود را تحقیر نکنید / با انسانهای تحقیر شده نمی شود کارهای بزرگ کرد

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با یادآوری اینکه 150 سال پیش، جان استیوارت میل، خطاب به رهبران انگلستان گفت انسانهای جامعه خود را تحقیر نکنید، چون با انسانهای تحقیر شده نمی شود کارهای بزرگ کرد، اظهار ابراز عقیده کرد: نمی توانید بگویید می خواهید با استکبار جهانی و صهیونیسم بین الملل درگیر شوید و اخلاق اسلامی را فراگیر کنید و کرامت انسانی ایجاد کنید و بعد انسانهای جامعه خود را تحقیر کنید و به سمت فقر و فلاکت بکشانید. اگر شاقول کار کند، حکومت از این گیجی بیرون می آید، همه مساله فساد نیست، البته که فساد بخشی از ماجرا است چرا که بخشی از ساخت قدرت به طرز غیرمتعارفی آلوده به فساد است و آنها به تسخیر مفت خواران درآمده اند. به آنها سرویس می دهند. اما همه ماجرا این نیست، بلکه ماجرا این است که مافیاها اکنون توان رسانه ای پیدا کرده اند که می توانند واقعیتها را قلب و اولویتها را زیر و رو کنند.

مومنی با بیان اینکه آقای پزشکیان قبل از اینکه روی صندلی ریاست جمهوری بنشیند، با اینکه تخصص توسعه ندارد، این مساله را به خوبی پی برده بود و مرتبا می گفت من از عامه مردم مراقبت می کنم، اضافه کرد: آقای رئیس جمهور ، هنوز بر صندلی ننشسته بودید که صحبت از شوک قیمتی و آزادسازی واردات کالاهای لوکس و انتقال پایتخت مطرح کردید. در این موضوعات، تماما منافع مافیاها در اولویت بود. اگر این کار گسترش و تعمیق یابد، چشم انداز و عاقبت خوبی برای دولت و کشور نزد مردم ایجاد نمی کند. تا این لحظه با کمال تاسف، نزد این دولت هم مانند دولتهای قبلی اش، صدای رانت جوها بهتر شنیده می شود.

سال 1401، بسیاری از کارشناسان مظلوم هشدار دادند اما …

وی با یادآوری اینکه سال 1401، بسیاری از کارشناسان مظلوم کشور هشدار دادند که شوک به قیمت ارز برای کشور فاجعه ایجاد می کند، اما مافیاها در آنجا برنده شدند، گفت: آنها که به تسخیر آگاهانه و نا آگاهانه مافیاها درآمده بودند و روی صندلی های کلیدی اداره اقتصاد کشور نشسته بودند، علنا و پرتکرار گفتند آب از آب تکان نمی خورد و ما جلوی رانت و فساد را می گیریم! بعد ماجرا چیزهای دیگری شد. اما در این مملکت ما وقتی یک مسئول بی کفایت یا فاسد خطا می کند، تنبیه ها معطوف به مردم می شود!

آقای پزشکیان! چگونه به عنوان یک پزشک می توانید امضا کنید که اولویت واردات دارو و خودروهای لوکس بیشتر از تجهیزات پزشکی است!

به گفته این اقتصاددان؛ تنبیه ها هم از جنبه اقتصادی از دو کانال سیاستهای تورم زا و سیاستهای اشتغال زدا به مردم تنبیه می شود. وزیر بهداشت علنا می گوید دو سال است که ارز ترجیحی تولیدکنندگان دارو را نمی دهید و حذف کرده اید و اکنون زمزمه می کنید که می خواهیم ارز ترجیحی برای تجهیزات پزشکی را هم قطع کنیم. اگر درک کنید که انسان هدف توسعه است و از نظر دینی هم خداوند نوع انسان را با کرامت آفریده است، باید بدانید که به فقر و افلاس انداختن مردم، کرامت آنها را سلب می کند. آقای پزشکیان چگونه به عنوان یک پزشک می توانید امضا کنید که اولویت واردات دارو و خودروهای لوکس بیشتر از تجهیزات پزشکی است! در اینجا جان انسانها مطرح است. چطور شد سراغ شوک درمانی می روید!؟ مگر به عنوان عضو چندین ساله کمیسیون بهداشت مجلس، فراموش کرده اید که هر بار به شوک به نرخ ارز و شوک به قیمت حاملهای انرژی پدیدار شد، یک جهش در اندازه جمعیتی که فقط از ناحیه هزینه های کمرشکن درمان به زیر خطر فقر می افتند ، رخ داده است.

اولویتها را گم کرده اند / برگزاری بیش از 30جلسه برای افزایش قیمت ارز و بنزین!؟

مومنی ادامه داد: می توانم درک کنم که این غوغاسالاری که مافیاها ایجاد می کنند ، مسئولان و اطرافیانشان را گیج کرده است. آنها اولویتها را گم کرده اند. اکنون می خواهم صمیمانه و خیرخواهانه و خاضعانه به اقای رئیس جمهور بگویم که آیا شما می دانید که بعضی از مقامات کلیدی اقتصادی تان در همین دو، سه هفته اخیر، بیش از سی جلسه برای زمینه چینی درخصوص افزایش قیمت ارز و قیمت بنزین تدارک دیده اند. شما این را می دانید!؟ اگر می دانید، 10 اشکال و اگر نمی دانید 100 اشکال دارد؛ چرا که شما با شاقول آن وعده ها و تعهداتتان باید این سیاستها را تنظیم کنید.

از سوراخ شوک حاملهای انرژی، نرخ ارز و بهره، باید چند بارگزیده شویم!؟ / آقای پزشکیان، با این شیوه اداره چرتکه ای – حجره ای اقتصاد، به متخصص نیاز ندارید، هر کسی را هر جایی دلتان می خواهد منصوب کنید

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه از منظر دینی گفته می شود یکی از نشانه های اهل ایمان واقعی این است که از یک سوراخ دوبار گزیده نشوند، ما از سوراخ شوک حاملهای انرژی و شوک نرخ ارز و شوک نرخ بهره، باید چند بارگزیده شویم تا حکومتگران گرامی چرتشان پاره شود، ادامه داد: صدبار آزمون این سیاست در 35 سال گذشته کافی نیست!؟ آیا باید باز هم از نو تست کنیم. این طور که مقامات گرامی می گویند می خواهند باز هم این مساله را آزمون کنند. اما آنچه که به عنوان یک هدیه به آقای پزشکیان می گویم، به این دلیل که ایشان شخصا جایگاه علمی رفیعی در رشته خودشان دارد و هم به اهل علم تعهداتی داده است، این است که بگویم با این شیوه اداره حکومت که اسمش شیوه اداره چرتکه ای – حجره ای اقتصاد ملی است، شما دیگر متخصص اقتصاد لازم ندارید. هر کسی را هر جایی دلتان می خواهد منصوب کنید.

کل ماجرای اداره اقتصاد ما ، درست مانند یک حجره شده با یک چرتکه دست گردانندگانش!

وی به تعدد دانشجویان در حال تحصیل در مقاطع بالای تخصصی اشاره کرد و گفت: اکنون کل ماجرای اداره اقتصاد ما ، درست مانند یک حجره شده با یک چرتکه دست گردانندگانش. می گویند ما پول کم داریم و تنها هم در جستجوی راه حلهایی هستیم که فوری و بی دردسر برای ما پول جور کند!

وقتی اولین گام را بازی با قیمت می گذارید، یعنی فاجعه ایجاد می کنید

مومنی خاطرنشان کرد: از سال 1373 که در صفحات 34 تا 39 گزارش اقتصادی سال 73 سازمان برنامه آمده است که تجربه این 5 و 6 سال که با نرخ ارز بازی کردیم می گوید به ازای هر یک واحد ریال جدیدی که حکومت از ناحیه این سیاست به دست آورد، هزینه های مصرفی دولت بیش از 3.5 برابر افزایش پیدا کرد. درک کنید که به اسم کسری بودجه دولت را در این ورطه می اندازند و بعد قربانی اصلی اش خود دولت است و کسری بودجه اش با ضریب بیش از 3.5 برابر افزایش می یابد! اکنون هم در 10 سند رسمی که وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و سازمان برنامه منتشر کرده اند می گویند از نقطه عطف 1377 ما با جهش بدهی های دولت روبرو هستیم. چطوری این مساله را متوجه نمی شوید!؟ چند بار دیگر باید اتفاق بیفتد. چگونه می خواهید متوجه شوید که از نظر منطق علمی ، بازی با قیمت، فرایند انتهایی یک فرایند چند 10 حلقه ای است!؟ وقتی شما اولین گام را بازی با قیمت می گذارید، یعنی فاجعه ایجاد می کنید.

چرا در 35 سال گذشته، یک سر بزرگترین فسادها، مقامات کلیدی سیاسی و اقتصادی بوده

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد ادامه داد: نکته کلیدی و تکان دهنده این است که در کل این 35 سال گذشته، از دریچه مشروعیت حکومت به این مساله نگاه کنید. در این دوره، مگر تعداد صاحب منصبانی که دکمه را تا انتها می بستند و بر پیشانی شان پینه داشتند و بزرگترین فسادها را هم مرتکب شده بودند، کم بود!؟ نمی خواهید بدانید که حکمت این مساله چیست که چرا در سراسر 35 سال گذشته، همواره یک سر بزرگترین فسادها در کشور، مقامات کلیدی سیاسی و اقتصادی بوده اند!؟ آیا برای شما، چنین وضعیتی شرم آور نیست!؟ از نظر اقتصاد سیاسی، در چنین شرایطی می گویند حکومتگران سالم ، قادر نیستند منافع حکومت را از منافع حکومتگران فاسد تفکیک کنند. این گونه می شود که میدان برای جولان فاسدین زیاد می شود.

جهش بی سابقه در قیمتها در دولت رئیسی از جنگ جهانی دوم به بعد / چگونه است که عزیزان به این مناسبات خو گرفته اند!؟

مومنی پرسید: شرم آور نیست که در دولت رئیسی که نام خود را دولت محرومان گذاشته بود، جهشی که در عرض یک سال در قیمت حیاتی ترین نیازهای انسانها برای بقا پیش آمد از جنگ جهانی دوم تا کنون بی سابقه بوده است. بعد تعداد مقامات دستگیر شده و پرونده دار آن دولت را هم بررسی کنید! با این جهشهایی که در این شش ساله اخیر در قیمت مسکن و اجاره اتفاق افتاده، در تهران اگر یک کارمند و یا یک کارگری بخواهد صاحب خانه شود، با فرض اینکه دیگر از این به بعد افزایش قیمت مسکن نداشته باشیم، 177 سال طول می کشد! اینها شرم آورند. شما در حکومتی زندگی می کنید که به نام علی ابن ابی طالب است. او می گوید اگر تو فقط بشنوی که یک ناروایی در حق غیرمسلمان شده، از شرم بمیری، جا دارد. پس کو آن غیرتها!؟ ما در ژست می گوییم طرفدار علی ابن ابی طالب هستیم اما عزیزان گزارش دهند در سال 1401، اشتباه ها و خطاها و فسادها را چه کسانی مرتکب شدند و تنبیه ها نصیب چه کسانی شد!؟ این عدالت علوی است!؟ چگونه شده که قباحت این مسائل ریخته است!؟ چگونه است که عزیزان به این مناسبات خو گرفته اند!؟

دین که فقط زلف خانمها نیست! / شما در مکتبی زندگی می کنید که می گوید فقر کفر می آورد!

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: وزارت کار در گزارشی، آورده است که از سال 1396 به بعد، که بازی با نرخ ارز مساله اصلی حکومت شد، برای اولین بار در تاریخ 70 ساله گذشته ایران، فاصله زمانی دوبرابر شدن اندازه جمعیت فقیر کشور، به کمتر از سه سال رسید! آنها که می گویند به دین اهمیت می دهند، دین که فقط زلف خانمها نیست! شما در مکتبی زندگی می کنید که می گوید فقر کفر می آورد! جمعیت فقیرت را اینگونه با بازی نرخ ارز افزایش می دهید! چرا تکان نمی خورید و همه آنچه که آزمون شده را دوباره در معرض آزمون قرار می دهید!؟

مرور آنچه با سیاستهای شوک درمانی بر مردم رفته است، عرق شرم بر ما جاری می کند / اگر مقابله با شوک درمانی جرم است، من یکی از مجرمان اصلی هستم

وی با بیان اینکه مرور آنچه که در این 35 سال گذشته با سیاستهای شوک درمانی بر مردم رفته است، عرق شرم بر ما جاری می کند، گفت: چرا به جای اینکه به استدلالها توجه کنید، می گویید فلانی بعد از جنگ با همه روسای جمهور مشکل داشته است!؟ بعد به جای اینکه به قاعده ادب دینی بگویند این صحبتها را رها کنید و بر استدلالها تمرکز داشته باشید، بین دو شخص تمرکز می کنند. بعد به قول خودشان، کارشناسانی که مقداری از حریتشان مانده است، از چشم مقامات می اندازند، اصلا مهم نیست که ما را به واسطه حق گویی می خواهند از چشم این و آن بیندازند و بدا به حال آنکه بخواهد با چنین مسائلی افراد از چشمش بیفتند! معیار داشته باشید، وقتی در 35 سال گذشته، یک سیاستِ مشکوکِ پرفسادِ ضد ملی و ضدعادلانه به نام تضعیف ارزش پول ملی همیشه در جریان بوده، ما همیشه به این سیاستها ایراد گرفتیم و نه به خصوصیات ظاهری روسای جمهور! ما می گوییم این سیاست غلط است و هر کسی که آن را با هر توجیهی اجرا کند، از غلط بودن و فاسد بودن و ضد عادلانه بودنش چیزی کم نمی کند، اگر این رویکرد جرم است، من یکی از مجرمان اصلی این ماجرا هستم، چون اگر رئیس جمهور بعدی هم بخواهد این خطاها را انجام دهد، من این حرفها را تکرار خواهم کرد.

انتقاد ما به سیاستهای غلط به معنای مخالفت با اشخاص نیست

مومنی اظهارداشت: برخی به عنوان یک فرد دانشگاهی، صحبت عمومی می کنند، اما به من طعنه می زنند و می گویند بعضی ها هنوز در تاریخ گیر کرده اند و مرتبا از نفی تعدیل ساختاری سخن می گویند. باید به او گفت این حکومت 100 بار آزمون و خطا می کند و هنوز هم در تحیر و گیجی است و به خطابودن آن پی نمی برد. آقای دکتر نیلی سال 76 مقاله ای با عنوان «ارزیابی تجربه تعدیل ساختاری در ایران» ، در کتابی که موسسه نیاوران چاپ کرده ، نوشته است. من نام آن را «چی فکر می کردیم، چی شد» گذاشته ام. هزار رحمت به این شرافت این آدم که این به این مساله هر چند ناقص و ضعیف اذعان کرده است. خدا پدر و مادرش را رحمت کند. اما اگر سیاستگذارانی را روی کار می آورید که هنوز هم بر آن سیاست غلط اصرار می کنند، انتقاد ما به پافشاری به سیاستهای غلط به معنای مخالفت با اشخاص نیست. اگر با اشخاص مخالف بودم، باید با جابجا شدن افراد، مشی من تغییر می کرد!؟ چرا به وزوزهایی که می گویند فلانی با همه مقامات کشور مخالف است بها می دهید!؟

دوباره زمزمه بازی با نرخ ارز را آغاز کرده اند

این اقتصاددان تصریح کرد: دوباره این زمزمه بازی با نرخ ارز را آغاز کرده اند، با کمال تاسف، ارزیابی من این است که جمعبندی عزیزان به این سمت رفته که اگر اول بازی با نرخ ارز را آغاز کنیم و بعد به بهانه آن قیمتهای بنزین و حاملهای انرژی را افزایش دهیم بهتر است، به این دلیل که اگر مستقیما قیمت بنزین را افزایش دهند، سقف تطهیرشان این می شود که جمعه بود و من خواب بودم و مضحکه می شود. آنها قیمت ارز را اولویت می دهند، چرا که می توانند به عامل مجعولی به نام بازار نسبت دهند. می گویند ما هم خیلی ناراحتیم اما بازار این کار را کرده است. به نام اینکه ما نمی خواستیم اما بازار این کار را کرده است، از سال 68 تا اکنون 400میلیارد دلار ذخایر استراتژیک ارزی کشور را با عنوان سیاست کنترل نرخ ارز دود کرده اند، نرخ ارز هم در این دوره بیش از 28 هزار برابر شده است.

تحلیلهای پشت پرده شان این است که پول کم داریم

مومنی با بیان اینکه اهداف دیگری برای اجرای این سیاستها اعلام می کنند اما تحلیلهای پشت پرده شان این است که پول کم داریم، گفت: شهید بهشتی می گوید یکی از نشانه های اهل ایمان، افق دید دورمدتشان است. نمی دانیم با چه زبانی با آنها صحبت کنیم، در یک افق 35 ساله نگاه کنید. سازمان برنامه و بانک مرکزی که در دو سند گفته اند هر بار ما شوک نرخ ارز داشتیم، کسری مالی مان شدت بیشتری پیدا کرده است. می خواهم بگویم مساله بسیار فراتر از این حرفها است. از منظر نهادی، بازی شوک درمانی ، اقتصادی ایران را به یک بازی گانگستری – مافیایی تبدیل کرده است و در این بازی، اگر برنده ها و بازنده های این مناسبات را با هم مرور کنیم متوجه می شویم که بازنده شماره یک نهاد حکومت است.

در مسئولیت پذیری حکومت در امور حاکمیتی ، از 2020 تا کنون فقط 5 کشور در دنیا وضعیت شرم آورتری نسبت به ایران دارند

وی به گزارش صندوق بین المللی پول اشاره کرد که در آن آمده است از نظر مسئولیت پذیری حکومت در امور حاکمیتی ، از 2020 تا کنون فقط 5 کشور در دنیا وضعیت شرم آورتری نسبت به ایران دارند، افزود: اگر اسامی این پنج کشور را منتشر کنند، مطمئنم که هنوز این سطوح از غیرت در ساختار قدرت ما وجود دارد که شرم کنند و خجالت بکشند. مناسباتی ایجاد شده که در سطح نظری به آن سلطه نهادهای بهره کش می گویند. بهره کشی و استثمار وحستناک از نهاد حکومت، بنگاه های تولید و از عامه مردم و با شدت بیشتر از فقرا در حال وقوع است و ما اکنون در اسارت این نهادهای بهره کش هستیم.

حساب و کتاب حجره داران از این شیوه حکومت داری اقتصادی در این کشور قوی تر است

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه بیشترین نفع را از این مناسبات آنهایی بردند که هرچه بیشتر با تولید فاصله داشتند، گفت: اگر حکومت گرامی از این دریچه نگاه کند، بزرگترین خطا و ظلم و خیانت را بازی جدید با نرخ ارز پیدا خواهد کرد. با این حال یقین بدانید که با همه این عجز و لابه ای که ما می کنیم و همه استدلال و شواهدی که می آوریم، عزیزان این کار را خواهند کرد و بعد می گویند جمشید بسم الله را بیاورید و بازار این کار را کرده و چقدر اعصاب ما هم خُرد است و این گونه بخشی از ظرفیتهای دلاری این کشور را دوباره هدر می دهند. این روش تبدیل به قاعده حکمرانی در این کشور شده است. حتی حساب و کتاب حجره داران از این شیوه حکومت داری اقتصادی در این کشور قوی تر است.

کل مملکت را در تیول دلالها و سوداگران قرار داده اند!

مومنی خاطرنشان کرد: در این مناسبات بهره کش و ظالمانه که از درون آن فقیرترین و محرومترین گروه های اجتماعی را تنبیه های سخت می کنند، عده ای رباخوار، دلال و سوداگر نفع می برند. روند قهقرایی که طی سالهای گذشته، محرومترین گروه های اجتماعی طی کرده اند را ببینید! شما چه مسلمانانی هستید که این مسائل را می بینید و آخ نمی گویید!؟ کل مملکت را در تیول دلالها و سوداگران قرار داده اند!

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: به رئیس جمهور گفته اند قیمت برق فلان قدر تمام می شود و فلان میزان عرضه می کنیم! اگر تولید تولیدکننده حاملهای انرژی دراین کشور با اتلافها، اسرافها و ضعف مدیریت شدید و فساد همراه است، باید چوبش را بر سر مردم بزنید!؟ بعد در عین حال اسم همین مردم را غیور، آگاه و همیشه در صحنه می گذارید!؟ این چه طرز اداره کشور است!؟

 بزرگترین گناهی که یک حکومت می تواند مرتکب شود این است که دارایی های بین نسلی را صرف امور جاری کند

مومنی با بیان اینکه شرایطی را تجربه می کنیم که در 35 سال گذشته، نهاد دولت به یکی از بدهکارترین و مفلس ترین دستگاه ها از نظر مالی تبدیل شده و قادر نیست بدیهی ترین مسئلیتهای حاکمیتی اش را اجرا کند، اضافه کرد: از کل عایدات ارزی این کشور، در تاریخ اقتصاد نفتی ایران، 85 درصدش در این دوره 35 ساله اتفاق افتاده است. یعنی حکومتی که امکانات ارزی اش این گونه بوده و وقتی هم که به افلاس مالی دچار شده، بر اساس استاندارهای 5 سال پیش مطالعه کردند و دیدند که کل این منابع ارزی دود شده و به هوا رفته و معادل 200میلیارد دلار هم دارایی های بین نسلی کشور که از سرمایه گذاری قبلی ها و به صورت کارخانه و فعالیتهای تولیدی بوده را با عنوان خصوصی سازی و مولدسازی فروخته اند و خرج امور جاری شان کرده اند. در اقتصاد سیاسی می گویند بزرگترین گناهی که یک حکومت می تواند مرتکب شود این است که دارایی های بین نسلی را صرف امور جاری کند. به جز آن حدود 75درصد سود شرکتهای دولتی را به اشکال مختلف از آنها می گیرند.

به دولت می گویند باید به هر طریقی که شده، پول جور کنی

وی با بیان اینکه علت اینکه کشور با بحران سرمایه گذاری روبرو شده است ، چنین روندهایی است، اضافه کرد: نهادهای بهره کش، حکومت را تبدیل به هیولایی کرده اند که به آن می گویند اصلا راجع به کارایی هزینه هایت فکر نکن! به هر قیمت شده، مانند یک معتاد پول جور کن و اصلا درباره اینکه باید ساختار هزینه هایت را به هنجار کنی فکری نکن! باید به هر طریقی که شده، پول جور کنی.

«مالیات علی الحساب» از تولیدکنندگان بدعت در تاریخ علم اقتصاد است

این استاد اقتصاد، ایجاد مفهومی با عنوان دریافت «مالیات علی الحساب» از شرکتها و تولیدکنندگان را بدعت در تاریخ علم اقتصاد دانست و افزود: باید صبر کنید که سال مالی شرکتها تمام شود، اما از همان ابتدا با این عنوان از شرکتهای دولتی پول می گیرند، بعد این شرکت پول ندارد که سرمایه در گردش داشته باشد آنها را به کام رباخوارها پرتاب می کنند. بعد وقتی چندین بار از این تعرضها می شود، این شرکت نمی تواند درست اداره شود، عده ای رند هم پیدا می شود و می گویند چه کسی گفت دولت تاجر خوبی است!؟ شرکتها را به افلاس می اندازند تا کار افرادی لاشخور را راه بیندازند تا این واحدها را به ثمن بخس بخرند.

 خودروسازان ضرر می دهند اما سهم رباخوارها از هزینه تولید 30درصد است

وی با انتقاد از برخی اظهارات در برنامه های تلویزیونی که عنوان کرده اند به در تولید خودرو و لوازم خانگی با مافیای تولید روبرو هستیم، اضافه کرد: در بعضی از سالهای گذشته، در حالی که خودروساز زیان می دهد، سهم رباخوارها از قیمت تمام شده خودرو در ساختار هزینه های خودروساز حدود 30درصد بوده است. آقای مهندس بحرینیان محاسبه کرده بود برای اینکه چرخ مافیای بنزین و گازوئیل بچرخد، آمادگی دارند که مثلا چند صد میلیارد دلار صرف واردات بنزین و گازوئیل کنند، اما آمادگی ندارند که 5درصد از آن دلارها را دهند تا کیفیت موتور خودروسازان ما ارتقا یابد تا مصرف بنزین ما کاهش یابد.

کشوری که به شوک درمانی خوگرفت کل نظام حیات جمعی اش دچار آشفتگی می شود

مومنی با یادآوری اینکه این اصطلاحی تئوریک است که می گویند کشوری که به شوک درمانی خوگرفت کل نظام حیات جمعی اش دچار آشفتگی می شود، اظهارداشت: می توان به خوبی این آشفتگی ها را در کشور دید. اکنون تمام منابع را خورده اند، اصل 44 قانون اساسی را هم دور زده اند و به صورتی کاملا غیرمطابق با قانون اساسی، بخش قابل اعتنایی از سهام واحدهایی که مشمول اصل 44 بوده اند را هم واگذار کرده اند و اکنون اینها هم در حال اتمام هستند. من از سال 1393، به عنوان یک وظیفه دینی، ملی و علمی مفهوم گذار خطرناک از دولت خام فروش به دولت آینده فروش را مطرح کردم و گفتم اکنون خام فروش باقی ماندن و اداره کشور با ارز آن، برای ما تبدیل به یک رویا شده است، عزیزان با خلق بدهی و پول گرفتن برای گذران امور جاری شان در حال آینده فروشی هستند.

با یک نهاد دولتی که به تسخیر مافیاها درآمده روبرو هستیم

به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی؛ بودجه سال 1404 که منتشر شود، خواهد دید وزن و ضریب اهمیت ارقام بازپرداخت اصل و فرع اوراقی که دولت در این چند سال منتشر کرده و اکنون سررسیده شده است. شرم آور است. کم کم دولت آینده فروش هم برای ما جزء رویاها می شود و اکنون واردمعرکه ای می شویم که با یک نهاد دولتی که به تسخیر مافیاها درآمده روبرو هستیم. علائم و نشانه های بسیار خطرناکی در این زمینه وجود دارد. فاجعه در یک اقتصاد ملی زمانی شروع می شود که تولید را به فلاکت و افلاس انداخته اید و از طریق بدهی، خلق ارزش می کنید. اکنون ما در این مناسبات افتاده ایم که از بدهی خلق ارزش می شود.

دارایی های بین نسلی ملی رو به پایان است

مومنی حکومتگران را به خواندن کتاب «فساد در نظام سرمایه سالار» دعوت کرد و با بیان اینکه در این کتاب توضیح داده شده مناسباتی که در آن از بدهی خلق ارزش می شود، مناسباتی است که کل دنیا را می خواهد به تسخیر مافیاها درآورد و ادامه داد: در زمان برنامه هفتم هشدار دادم که کفگیر دارایی های بین نسلی ملی  موجود در اصل 44، در حال به ته دیگ می خورد که عزیزان تعرض به محیط زیست و انفال را در دستور کار قرار داده اند. با ابتکار عمل چند دستگاه دولتی ، انفال را از مالکیت عمومی به مالکیت دولت تبدیل می کنند و تتمه راه تنفس و بقا را از طریق تشدید بحران محیط زیست و معرکه منافع مافیاها و سوداگران انفال می خواهند جلو ببرند. تا کجا می خواهید این وضعیت را پیش ببرید!؟

با شوک درمانی، هزینه های سرمایه ای دولت به مراتب بیشتر از هزینه های مصرفی اش رشد کرده

این اقتصاددان با بیان اینکه با شوک درمانی، هزینه های سرمایه ای دولت به مراتب بیشتر از هزینه های مصرفی اش رشد کرده است، گفت: اگر می خواهید درک کنید که ریشه های این بحران سرمایه گذاری که بنیان کشور را می سوزاند کجاست، باید بدانید ریشه های آن در شوک درمانی است. ما بی سابقه ترین رویه های پراسراف و پراتلاف و پرفساد را به تبع شوک درمانی به این جامعه تحمیل می کنیم، چرا در این کشور کسی درباره این فکر نمی کند که اکنون بیش از 20 سال است که نرخ استهلاک سرمایه ثابت به تشکیل سرمایه در ایران، بیش از 40درصد است. ببینید ما چه می کنیم و ماجرا چیست! به جز دو، سه استثناء در تاریخ اقتصادی ایران، همیشه در تشکیل سرمایه ثابت سهم و وزن تشکیل سرمایه به صورت ساختمان از تشکیل سرمایه به صورت ماشین آلات بیشتر بوده است. این مناسبات سوداگرانه باعث شده، خانه ای که تا 50 سال دیگر می تواند به درد بخورد را به خاطر ارضای تمایلات سوداگرانه می کوبند و از بین می برند. از هر دریچه ای که وارد می شویم می گوید که آقای دکتر پزشکیان عزیز، شما باید متوجه شوید که بازی روی این ریل، بازی است که در آن انحطاط ، سقوط، فلاکت و فاجعه سازی بیرون می آید.

برای دلار، خلق تقاضاهای غیرتوسعه ای و ضدتوسعه ای می کنند

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه برای دلار، خلق تقاضاهای غیرتوسعه ای و ضدتوسعه ای می کنند و بعد در کادر آن کمبود، شکاف میان عرضه و تقاضای کل ارز را بالا می برند، بعد اسم آن را فنر نرخ ارز گذاشته اند، گفت: اگر هم می خواهید نرخ ارز را بالا ببرید، همانطور که پشت پرده می گویید پول کم داریم باید دلار را گران بفروشیم، شرافتمندانه بگویید فنر نرخ ارز یک واژه مجعول است. سیاستهای مشکوک پولی، مالی تجاری، صنعتی و نرخ ارزتان را اصلاح کنید، بعد می بینید فنری وجود ندارد.

چرا کسی سراغ بی کفایتی و فاسد بودن بخشهایی از نظارتها نمی رود

مومنی گفت: مطالعه هایی در ایران وجود دارد که نشان می دهد یکی از کانونهای گسترش و تعمیق فساد، وابستگی ذلت آور به دنیای خارج، عقب ماندگی فناورانه و فلاکت مردم ، شیوه کنونی مجوزدهی صنعتی است. در مملکتی که گزارشهای رسمی می گوید نزدیک دو، سوم ظرفیتهای تولید کشور بلااستفاده است، ما با پدیده جهش موجودی انبار بنگاه های تولیدی مواجه هستیم، یعنی به دلیل فلاکتی که به مردم تحمیل کرده اند، همین تولید اندک را هم نمی شود فروخت. در این شرایط، که ظرفیتهای تولیدی موجود اینگونه استفاده می شود، با دادن مجوزهای جدید، در کشوری که صنعت صنعت ساز ندارد، عطش تقاضای ارز ایجاد می کنند. از سوی دیگر، قانونی که اجازه واردات کالاهای تولید داخل نمی داد را دیگر تمدید نکردند که به معنای خلق تقاضاهای جدید برای واردات است. از سوی دیگر، هزار ماجرا برای تولیدکنندگان کشور ایجاد می کنند. ما در صنعت خودروسازی، 23 نهاد نظارتی نمی رویم، چرا کسی سراغ بی کفایتی و فاسد بودن بخشهایی از آن نظارتها نمی رود و تمام فحشها را به تولید کننده می دهید!؟

دائم با سیاستهای غلط برای بخشهای تولیدی بحران ایجاد می کنید

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: دائم با سیاستهای غلط خودتان برای بخشهای تولیدی بحران ایجاد می کنید. قاعده گذاشته اند که فروش خودرو به گونه ای باشد که عایدی تولید کننده خودرو، نزدیک یک، دوم تا یک سوم دلالهای خودرو شده است. خودروساز را به افلاس می کشانند و بعد به کیفیت خودرو فحش می دهند. چه سرمایه گذاری کردید که این خودروساز مفلوک بیچاره که این قدر شرف و غیرت دارد و همچنان پایمردی می کند، کیفیت خودرویش را بالا ببرد. مگر به او مجال می دهید!؟ چه شرافتی در نهادهای نظارتی است که تاکنون مجلس سه بار از صنعت خودرو تحقیق و تفحص گذاشته و در هر سه بار هم اعلام کرده است که قراردادهایی که وضع می شود ، به گونه ای است که اگر طرف خارجی زیرتعهدش بزند، هیچ گونه جریمه ای به آن تعلق نمی گیرد. واقعا ظرفیت و توان حقوقی ما در تنظیم قرارداد این است؟ این چه مناسباتی است که ایجاد کردیم که اگر بگوییم حداقل قراردادها را شفاف کنید تا مثلا از حقوقدانان اقتصادی کشور بخواهیم کیفیت این قراردادها را اعتبار سنجی کنیم. این پنهان کاری ها را می کنند و بعد وقتی با بحران مواجه می شوند ، می گویند هر چه فریاد دارید بر سر تولید کننده بزنید.

یک توصیه مهم به وزیر کار

وی اضافه کرد: باید به وزیر کار گفت اکنون که در وزارت کار، مجموعه ای از افراد جمع شده اند که هم به سلامت اشتهار دارند و هم الفبا را می دانند، بر روی این مساله متمرکز شوید که این ماجرای مشکوک مجوز دهی بی مهار چرا متوقف نمی شود. تمام کتابهای توسعه ای می گویند یکی از ستونهای جهش های توسعه ای، مزد زیاد است. این مافیاها که اکنون رسانه ها را هم تسخیر کرده اند ، سهم ربا در قیمت تمام شده خودرویشان 30درصد است و سهم دستمزد نیروی کار حدود 10درصد است. بعد عزیزان از مارپیچ شوک نرخ از تورم حساسیت زدایی می کنند می گویند هر چه فریاد دارید بر سر نیروی کار بکشید که طلب دستمزد می کند. لااقل دستمزد به اندازه بنیاد گرایان بازار را به رسمیت بشناسید. اگر توسعه می خواهید، هیچ کشوری با استثمار نیروی کارش به توسعه دست نیافته است.

قدرت خرید دلاری دستمزد، فقط در 15 سال گذشته، حدود 85 درصد سقوط کرده است

این اقتصاددان با بیان اینکه شرم آور است که قدرت خرید دلاری دستمزد، فقط در 15 سال گذشته، حدود 85 درصد سقوط کرده است، گفت: کانون اصلی ماجرا به عنوان اصلاح این است که شاقول قاعده گذاری به جای منافع رباخوارها، دلالها و سوداگران، باید منافع تولیدکنندگان و نیروی کار شرفتمند ایران باشد. این یک بازآرایی نهادی است. اکنون برعکس این مساله عمل می شود. دولت جدید هم اگر فکر می کند که می تواند مانند دولتهای قبلی روی همان ریل نهادهای استثماری و بهره کش کشور را اداره کند، محکوم به شکست هستیم. باید تغییر ریل اتفاق بیفتد و این مساله بیش از هر چیز تابع یک اراده سیاسی است. نمی خواهد تولید را تقویت کنید، این جزء آمال و آروزها بماند، در گام اول نهادهای بهره کش از فرایند تولید را متوقف کنید.

مومنی تاکید کرد: یکی از بهره کشانه ترین مناسبات در تاریخ اقتصادی ایران، از زمان فعال شدن بانکهای خصوصی در ایران موضوعیت پیدا کرده است. این چه مملکتی است که رسما وزارت اقتصاد گزارش منتشر می کند که سهم فقط یک بانک خصوصی در یک دوره خاصی در سال 1402 از رشد پایه پولی، 57 درصد است. بعد قوه قضاییه و دستگاه های اطلاعاتی هیچ به روی خود نمی آورند! وقتی خودتان می گویید رشد پایه پولی به رشد نقدینگی و سپس جهش تورم منجر می شود، یعنی نزدیک 90 میلیون آدم را بدون اینکه گناهی مرتکب شده باشند، تنبیه می کنید بعد درباره این بانک که این فضاحت را ایجاد کرده است، کسی حرفی نمی زند. تا کنون دیده اید که یک مقام پولی کشور درباره این مساله گزارشی بدهد!؟

خطاهای سیاستی مانند شوک درمانی و افزایش نرخ ارز را کنار بگذارید

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، گفت: پشت به تولید و رو به بهره کشان کردید و باید تغییر ریل دهید. یکی از آن تغییر ریلها این است که خطاهای سیاستی مانند شوک درمانی و افزایش نرخ ارز را کنار بگذارید. بارها گفته ایم اگر بی منطق قیمت را پایین هم بیاورید اقتصاد ایران را به هم می ریزید، بحث بر سر این است که باید یک برنامه داشته باشید که بر محور منافع مردم و تولیدکنندگان بازآرایی اتفاق بیفتد. در آن چارچوب به هر قیمتی که قیمت توسعه گرا و عادلانه باشد رسیدید، که از نظر علمی بتوانید از آن دفاع کنید، ما هم از آن پشتیبانی می کنیم.

مومنی افزود: در دیدار با آقای پزشکیان گفتم، چهار دولت داشتیم با این توهم هم آبروی خود را بردند، هم زمان را زایل کردند و هم مردم را به افلاس و فلاکت کشاندند و هم بنیه تولیدی کشور را ساقط کردند. فکر کردند که در شرایطی که اقتصاد ملی با بحرانهای پرشمار روبرو است، ما می توانیم درباره مسائل اقتصادی، به صورت مجزا، منفرد و بدون برنامه ریزی تصمیمگیری موفق داشته باشیم. این مساله محال است. وقتی می گوییم تغییر ریل بدهید، یعنی دولت به جای ادای برنامه ریزی، برنامه باکیفیت تمهید کند. در آن برنامه با کیفیت آخرین حلقه اقداماتی که باید انجام شود، فکر راجع به دستکاری قیمت است.

بازی با قیمتهای کلیدی را متوقف کنید / به برنامه با کیفیت نیاز داریم

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: ما به صورت سلبی به حکومتگران گرامی می گوییم ای کسانی که ایمان آورده اید بازی با قیمتهای کلیدی را متوقف کنید. به صورت ایجابی می گوییم یک برنامه با کیفیت رو کنید. شاقول ما برای ارزیابی این دولت سند بودجه است که حکم برنامه یک ساله دارد، اگر دوباره دیدیم که قرار است همچنان به تولیدکننده ها و فشار به نیروی کار و محرومان و مستضعفان بیاورند، تا رباخوارها و دلالها چاق تر شوند، و با آن مخالفت کردیم، به معنای مخالفت با رئیس جمهور نیست. آقای پزشکیان، آنکه شما را نقد می کند، دوست واقعی ات است، چاپلوسان، سفله ها و کوتوله ها باغ خود را از طریق رسیدن به مناصب بیل می زنند. آن که نقد می کند ، کسی است که می خواهد کشور اصلاح شود. این چه بساطی است که علیه اهل علم پیش گرفته شده است و این همه بازی در می آورند که هزینه فرصت نقد عالمانه را بالا ببرند.

مومنی گفت: امیدواریم با مشارکت اهل علم و کارشناسان و صاحب منصبانی که هم شرافت و هم اهلیت حرفه ای دارند، کمک کنیم مملکت ما در ریل صحیح خود قرار گیرد.

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، استاد دانشگاه تاکید کرد: اکنون که حکومت گرامی در آستانه پخت و پز سند لایحه بودجه است. امیدوارم رسانه های گرامی، روزمره به آقای رئیس جمهور، قسمها و تعهداتی که داشته و اینکه شرافتش را گرو گذاشت که سراغ شوک درمانی نرود و عدالت در سلامت و عدالت آموزش و رفع فقر غذایی و ریشه کنی سوء تغذیه را اجرا کند، یادآور شوند. علاوه بر قانون اساسی و متون اسناد بالادستی و دین خدا، شرافت گرو گذاشته شده و برای جامعه ما بسیار تلخ و غم انگیز خواهد بود که آن شرافت به گرو گذاشتن ها، در سند لایحه بودجه انعکاس بایسته نداشته باشد و یا خدای ناکرده خلاف آن مطرح شود.

دکتر  فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا(س) در نشست «دولت چهاردهم و چشم انداز روندهای فزاینده نابرابری های ناموجه»، در موسسه مطالعات دین و اقتصاد، خاطرنشان کرد: این همه سهل انگاری های خطرناک و نابخشودنی، در درجه اول ریشه در فقدان آگاهی های بایسته روشمند و هویت جمعی یافته در سطح ساختار قدرت است و برخی به گونه ای حرف می زنند و عمل می کنند که گویی هیچ درک روشنی از آثار ویران ساز فقر و نابرابری برای مردم ایران و آینده کشورمان ندارند.

وی با یادآوری اینکه در ادب دینی ما تعبیر الموت الاکبر برای فقر در نظرگرفته شده است، از کارشناسان مذهبی خواست که طرح این مسائل را در اولویت قرار و درباره آن تذکر دهند و افزود: مهمترین هزینه ای که از دریچه معرفت دینی در زمینه غفلت از عدالت ورزی و سهل انگاری درباره فقر و نابرابریهای ناموجه مطرح می کنند این است که می گویند جامعه ناامن می شود. کاش روحانیون و پژوهشگران دینی ما بر این مساله متمرکز می شدند که این چه حکمتی است که در اسلام، به صراحت گفته می شود فقرا در ثروت ثروتمندان سهم دارند. اینها حکمتهایی دارد که از دریچه تحلیلهای سطح توسعه، به شکل روزآمد قابل فهم است.

این اقتصاددان به بخشهایی از کتاب «در هوای حق و عدالت» نوشته محمد علی موحد اشاره کرد و گفت: چطور می شود بخشهایی از ساختار قدرت در حیطه های بسیار کم اهمیت، به نام دین سینه چاک می دهند اما درباره اصل ماجرا که مساله عدالت و مبارزه با فقر است، این همه سهل انگاری های مشکوک و این همه فاجعه سازی های ناشی از ندانستن ها و چاپلوس پروری و سفله پروری ترجیح دادن، مشاهده می شود.

در چارچوب مناسبات فقرزا، بقای جامعه تهدید می شود

به چهره منحوس نتایج کنکور ایران از دریچه فقر و نابرابری نگاه کنید

به گزارش جماران، مومنی با تاکید بر اینکه همه انواع شرور، ریشه در فقر و نابرابریهای ناموجه دارد و در چارچوب مناسبات فقرزا، جامعه از فقرا و محرومان بیشتر ضرر می کند و بقای جامعه تهدید می شود، اظهارداشت: به چهره منحوس نتایج کنکور ایران از دریچه فقر و نابرابری نگاه کنید و ببینید آن ساختار قدرتی که این گونه اینشتن های بالقوه را به جای اینکه نبوغشان در جهت اعتلای ایران به کار گرفته شود، به سمت ناهنجاری و نابهنجارسازی و پیش بینی ناپذیر بودن جامعه می کشاند، چقدر باید شرمسار باشد.

اگر دانایی محوری می خواهند باید فقر و نابرابری را از بین ببرند

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، به تشریح پیامدهای مخرب فقر و نابرابری در جامعه پرداخت و افزود: در شرایطی که فقر و نابرابری افزایش می یابد، شاهد هستیم الگوی ستیز و حذف با خشونتهای سبعانه، در جامعه جایگزین الگوهای مبتنی بر اعتماد و همکاری های اعتلابخش می شود. باید دائما از باب امر به معروف و نهی از منکر، صورت بلندبالای هزینه هایی که جامعه برای سهل انگاری حکومت در باب فقر و نابرابری متحمل می شود را به آنها گوشزد کنند. در عصر دانایی، تنها ادعای اینکه می خواهیم دانش بنیان شویم کافی نیست. آشکارترین نشانه صادق بودن این ادعا، این است که اگر دانایی محوری می خواهند باید فقر و نابرابری را از بین ببرند ، نه اینکه سیاستهای اقتصادی شان دائما تن مردم و تولیدکننده ها را بلرزاند و یک روز هوس شوک وارد کردن به قیمتهای کلیدی را داشته باشند و روزی دیگر قیمت اقلام معیشتی مردم را بالا ببرند.

دولت هنوز از گرد راه نرسیده، نان و مایحتاج مردم را گران کرده است

مومنی ادامه داد:همین افزایش قیمتی که در کالاهای اساسی در دوره دولت چهاردهم به مردم تحمیل کردند، عبرت آموز و تنبه آور است. به مسلمانی که مشهور به پاکدامنی بود و در کاندیداتوری اش در زمان انتخابات قسم یاد کرد که به سمت اجرای سیاستهایی که مردم را از نظر معیشت تحت فشار قرار دهد، نمی روم، می گوییم چقدر خدا رحم کرد که شما آن قسم را یاد کردید! هنوز از گرد راه نرسیدید، نان و مایحتاج مردم این گونه شده است و اطرافیان این آقا هم دائما تن و بدن مردم را از وارد شدن شوک به قیمتهای کلیدی می لرزانند. اگر چنین تعهدی وجود نداشت، عزیزان می خواستند چه کنند!؟

این اقتصاددان با بیان اینکه اهمیت این تذکرها در شرایط فعلی چندین برابر است، گفت: اکنون که حکومت گرامی در آستانه پخت و پز سند لایحه بودجه است. امیدوارم رسانه های گرامی، روزمره به آقای رئیس جمهور، قسمها و تعهداتی که داشته و اینکه شرافتش را گرو گذاشت که سراغ شوک درمانی نرود و عدالت در سلامت و عدالت آموزش و رفع فقر غذایی و ریشه کنی سوء تغذیه را اجرا کند، یادآور شوند. علاوه بر قانون اساسی و متون اسناد بالادستی و دین خدا، شرافت گرو گذاشته شده و برای جامعه ما بسیار تلخ و غم انگیز خواهد بود که آن شرافت به گرو گذاشتن ها، در سند لایحه بودجه انعکاس بایسته نداشته باشد و یا خدای ناکرده خلاف آن مطرح شود.

رویکردهایی که به رفع فقر و نابرابری دارند، صدقه ای و رانت محور است

وی ادامه داد: آنچه که یک مساله بسیار حیاتی تر است و نوعی نقض غرض هم است، این است که حکومتگران گرامی، بعد از این همه غفلت و تغافل، وقتی که به فقر و نابرابری هم حساس می شوند، نه از موضع خادم، که از موضع یک مخدوم رانت محور وارد می شوند و رویکردهایی که به رفع فقر و نابرابری دارند، صدقه ای و رانت محور است و بیش از خرد و دانایی، احساسات ارضاء نشده دورغین در آن دیده می شود. در اندیشه توسعه، گفته می شود عدالت ورزی  مستقر کردن آن بدون آزادی محال است. به همین دلیل هم شهید بهشتی دائما می گفتند که این دو نه تنها با یکدیگر مغایرت ندارند، بلکه مکمل یکدیگر و هیچ کدام هم قابل تحویل به دیگری هم نیست. هر کس به نام عدالت، آزادی های مشروع مردم را سرکوب می کند خائن به آرمانهای این کشور است و هر کس که به نام آزادی، عدالت را معطل نگه می دارد هم خائن به آرمانهای کشور است.

 درباره مشارکت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان هم بسیار کم می شنویم

مومنی با بیان اینکه از دیدگاه اجرایی – عملیاتی در اندیشه توسعه گفته می شود مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی – اقتصادی شان، حلقه وصل عدالت و آزادی است، تصریح کرد: در این کشور گرامی با آن همه ادعای دینی و آن همه رویا پردازی ها به نام سند چشم انداز و برنامه میان مدت، به همان اندازه که ما درباره عدالت و آزادی در توسعه کم می شنویم، درباره مشارکت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان هم بسیار کم می شنویم.

گردانندگان جامعه آنها که نانشان در سرکوب است را برسرجایشان بنشانند

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، به تشریح تاثیرات پنجگانه مشارکت فعال و موثر مردم در سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان بر سرنوشت توسعه پرداخت و گفت: مشارکت مردم، ناامنی و نااطمینانی ها را به شدت کاهش می دهد. اگر عده ای نانشان در این است که با سرکوب و تعرض به حقوق مردم، اوضاع را همواره ناامن نگه دارند، این خرد گردانندگان جامعه است که باید آنها را بر سر جایشان بنشاند. در این کشور، تنها به تعداد نهادهای نظارتی افزوده می شود، اما هیچ ضابطه و معیاری که درباره کیفیت این نظارتها هم تامل داشته و مسئولیت شناسی را مطالبه کند مشاهده نمی کنیم.

عدالت در شرایط مشارکت مردم تضمین می شود

مومنی با بیان اینکه «رودریک» در کتابش، از مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان با تعبیر «معجزه همکاری » یاد می کند که بشر را اعتلا می بخشد، ادامه داد: عدالت در شرایط مشارکت مردم تضمین می شود. یکی از ظرفیتهایی که مشارکت ایجاد می کند، جهش ظرفیتهای نظام ملی در مهار شوک های برون زای نامطلوب و افزایش قدرت انعطاف برای نشان دادن واکنشهای مساعد و بالقوه در برابر تهدیدات است.

آنچه که به نام دین ترویج می شود، بیشتر رنگ و بوی تعصب و جهل دارد

این استاد دانشگاه ابراز عقیده کرد: چیزهایی که به نام دین ترویج می شود، بیشتر رنگ و بوی تعصب، جهل، تصلب و جمود دارد. اهمیت وجه اندیشه ای داعش پروری و اندیشه های دینی متصلب و آلوده به جهل و تعصب، از داعشی های مسلح بسیار بیشتر است. ما باید در دستگاه های رسمی مان مانند رادیو و تلویزیون بیشتر از مداحان، از اندیشه های شهید بهشتی و امثال آن بشنویم. آنها قهرمانان مبارزه اندیشه ای با جهل و جمود و تعصب به نام دین بودند. اما متاسفانه در این زمینه مانند سایر زمینه ها، میان آنچه که ادعا می شود و آنچه که عمل می کنند شکاف بسیار بزرگ وجود دارد.

مومنی تاکید کرد: مشارکت فعال مردم در سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان، باعث ارتقای معنی دار ظرفیتهای دانایی برای ساختن نهادهای با کیفیت می شود. اما متاسفانه اکثریت قریب به اتفاق آنچه که در دولت و مجلس تصویب می شود، از نظر کیفیت دانایی شرم آور است. مشارکت فعال مردم در سرنوشت اقتصادی شان را گزارشهای رسمی سرشماری نشان می دهد. حکومت چه توجیهی دارد که با 35 سال اصرار بر سیاستهای شکست خورده و فاجعه ساز تعدیل ساختاری، مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی و اقتصادی شان را نسبت به بدترین سالهای دوره جنگ، نزدیک به 40 درصد پایین آمده است! آن هم در شرایطی که بی سابقه ترین سطح جهش ها در درآمدهای ارزی کشور، در دوره پس از جنگ اتفاق افتاده است.

پزشکیان شرافتش را گروگذاشت که سراغ شوک درمانی نخواهم رفت

به گزارش جماران، این اقتصاددان گفت: چگونه اجرای چند باره آنچه که شکستش مکرر ثابت شده را حمل بر صحت کنیم!؟ آقای پزشکیان در دوره انتخابات شرافتش را گرو گذاشت که سراغ شوک درمانی نخواهم رفت و بعد هنوز بر صندلی ریاست جمهوری ننشسته، اولین حرفی که یکی از نزدیکانش در حیطه اقتصاد می زند این است که باید جامعه آماده شوک جدید به نرخ ارز باشد. آن هم دقیقا در همان حیطه ای که در دولت رئیسی هم تجربه شد و با خون ریزی ها و خسارتها هم همراه بود. اولین حرفی که می زنند شوک نرخ ارز و دومین حرفشان هم آزادسازی واردات خودرو است! خیلی تلخ است!

صدای 70 درصد جمعیت به گوش مسئولان نمی رسد

وی در ادامه، به انتقادات وزیر بهداشت نسبت به پیامدهای مخرب حذف ارز ترجیحی برای دارو و تجهیزات پزشکی در کشور اشاره کرد و یادآورشد: ادبیات جدید توسعه، می گوید تا پایان قرن بیستم، وقتی بحث از عدالت می شد، می گفتیم دسترسی و توزیع عادلانه قدرت، ثروت و منزلت. اما در ربع اول قرن بیست و یکم دو رکن دیگر هم به آن اضافه کردند و توزیع عادلانه صدا و اطلاعات هم به آن اضافه شد. چرا صدای 70 درصد جمعیت که یا زیر خط فقر هستند یا در آستانه فروغلطیدن به خط فقر هستند، به گوش مسئولان گرامی ما نمی رسد. اما صدای مافیاهای واردات چی، رباخوار، دلال و سوداگر به اندازه ای رسا به گوش مسئولان ما می رسد که آن آقایی که شرافتش را گرو گذاشته بود و گفته بود شوک درمانی نمی کنم، اولین حرفی که زده بود این بود که باید به سراغ بازنگری در قیمت بنزین برویم!

مومنی یادآورشد: من در جلسه ای حضور از ایشان گله گردم و گفتم شما تاکید داشتید کارشناس نیستید، چرا اکنون به این محکمی درباره شوک قیمت بنزین صحبت می کنید!؟ در ماجرای تصمیم گیری سطح توسعه درباره قیمت بنزین باید 75 متغیر تعیین تکلیف شود، آن یک متغیری که مطرح کردید، یکی از آن 75 متغیر است که آن هم با داده های مخدوش مورد اشاره قرار گرفته است! چه کسانی به گوش آقای رئیس جمهور دسترسی دارند!؟ چرا رساندن صدای علم و مردم با سختی روبرو است!؟ در این زمینه، رسانه های ما هم به اندازه دانشگاهیان و اهل علم مسئولیت دارند. توزیع عادلانه صدا و اطلاعات باید جدی گرفته شود.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد پرسید: چگونه می شود که هنوز مصوبه های دولت و مجلس فرایند نهایی شدنشان را طی نکرده اند، مافیاها، دقیقا می دانند که قرار است واردات چه چیزهایی آزاد شود! هنوز قوانین موضوعه کشور می گوید واردات آنها غیرقانونی است، عزیزان تریلی تریلی در گمرکات کشور وارد می کنند و منتظر هستند که کی تیر خلاص زده شود و کار مافیاها راه بیفتد! این چه جور توزیع اطلاعات است!؟ چرا اطلاعات بعد از مرگ سهراب به دست فقرا می رسد اما این گونه به دست آنها می رسد! من آقای رئیس جمهور را به صدق می شناسم و به ایشان می گویم ببینند ماجرای صدا و اطلاعات در این کشور چگونه عمل می کند!

حیاتی ترین مساله در زمینه فقرزایی و تشدید نابرابریها مالی سازی منحط اقتصاد است

مومنی اضافه کرد: آنچه اکنون می خواهم به آقای رئیس جمهور و دولت و مجلس هدیه کنم، این است که بگویم حیاتی ترین مساله در زمینه فقرزایی و تشدید نابرابریهای ناموجه در این سرزمین گرامی، مالی سازی منحط اقتصاد است. یکی از قله های دانش بشری در این زمینه، کتاب «فساد در نظام سرمایه سالار» است و عمیق ترین کتابی است که در 20 ساله گذشته، در افشای مافیاهایی که کشورهای دنیا را به سمت مالی سازی پیش می برند نوشته شده است. وجوه بین المللی آن هم به اندازه وجوه ملی اش اهمیت دارد، اما آنچه که حکومت گرامی ما می تواند درباره اش خیلی فکر کند این است که سقوط فقرات و بزرگترین لطمه زننده به حیثیت ایران و ایرانی و تهدید کننده آینده آن، در میان عناصر و اجزای مالی سازی در ایران، طرز عمل بانکهای خصوصی است.

از شاقولهای جوامع ربوی بیداد فساد و عدم شفافیت است

به گزارش جماران، وی با اشاره به بخشهایی از کتاب بانکداری، ربا و مسائل مالی در اسلام شهید بهشتی که در آن آمده است، یکی از شاقولهای جوامع ربوی اداره شده، این است که در آن فساد و عدم شفافیت بیداد می کند، توضیح داد: آقای پورمحمدی که دوره ای وزیر دادگستری بوده است، می گوید 50 میلیون حساب بانکی مخدوش تا سال 1395 شناسایی شده است! این چه شکارگاهی برای فساد، رانت ، نابرابری و فقرزایی است!؟ آقای معصومی نیا، عضو شورای فقهی بورس هم سال 1396 می گوید 85درصد قراردادهای بانکی ما مخدوش است! اینها اظهارات اپوزوسیون نیست! ببینید چقدر تلخ و غم انگیز است! در مناسبات ربا پرور، اعلام جنگ با خدا می شود و عزیزان تمام مشخصه یک جامعه ربوی را در کادر برنامه تعدیل ساختاری، به ایران تحمیل کردند. ما برای تلطیف واقعیتها، به جای جامعه ربوی، می گوییم در جامعه ای که عزیزان به مالی سازی اقتصاد ارادت ویژه دارند!

نقش مافیاها در لاپوشانی حقایق اقتصاد کشور

این اقتصاددان اضافه کرد: کمیسیون اقتصادی مجلس، تحولات اقتصاد کلان را با همه اغتشاشات مفهومی که درباره تولید در ایران وجود دارد، از روزی که بانکهای خصوصی در ایران فعال شده اند، یعنی در سال 1380 تا 1399، در یک دوره 20 ساله، بررسی کرده و می گوید اینکه بعد از آن به چه وضعیتی رسیدیم بماند اما در این بیست ساله، رشد تولید 36درصد، اندکی بیش از سالی یک درصد بوده است. رشد تورم 3 هزار و 90 درصد بوده است.صدها دلالت هم بر این وجود دارد که مافیاها خود تورم را به حکومتگران ما چگونه نشان می دهند! رشد نقدینگی و خلق تقاضاهای فاجعه ساز، 10 هزار و 250 درصد بوده است! بعد دائما می گوید ناترازی فلان و فلان داریم! گویی اراده مافیاهای رسانه ای این است که از ناترازی اصلی که موتور پمپاژ دائمی خلق تقاضا است و در برابرش عرضه به نحیف ترین وضعیت تاریخی اش دچار است اصلا حرفی درباه اش زده نشود!

مافیاها درباره منشاهای تورم، آدرس عوضی می دهند

مومنی خاطرنشان کرد: آیا این تصادفی است که مافیاها و آنها که عجیر شده اند درباره منشاهای تورم به هزاران آدرس عوضی و هزاران آدرس پوچ و کلیشه ای ارجاع می دهند به جز سقوط بنیه تولیدی! بعد از سوی دیگر شوک نرخ ارز که اکسیر ترویج قوی تر نگه داشتن مافیاها، رباخوارها و سوداگران را دائم به هر بهانه ای مطرح می کنند تا بانکهای خصوصی چاق تر شوند و اینکه مردم تا چه اندازه به فلاکت و افلاس می افتند و اینکه نهاد دولت از مردم فقیرتر شده و از عهده وظایف و مسئولیتهای ابتدایی اش برنمی آید مورد توجه کسی قرار نمی گیرد! مافیاها تولیدکننده های حقیقی را تخطئه و لجن مال می کنند و بعد این رانت خوارهایی که تولید را محمل کسب رانت کرده اند و با مونتاژکاری منحط تحمیل کننده وابستگی های ذلت آور، کمر اقتصاد ملی را می شکنند، سیستم را در خلق فرصتهای شغلی مولد ناتوان می کنند، را به عنوان تاج سرشان می گذارند.

اساس مناسبات رانتی، ربوی و غیرشفاف، فریبکاری است

این استاد دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه در چارچوب مناسبات رانتی، ربوی و غیرشفاف، اساس فریبکاری است و اکنون نظام تصمیم گیریهای اساسی ما به خوبی فریب آنها را خورده است، گفت: ستون فقرات قران و نهج البلاغه عدالت است، مابه ازای عینی عدالت و رفع فقر و مهار نابرابری های ناموجه این است که به اقتضائات بخشهای مولد تن دهید، نه اینکه دائم هزینه های آنها را افزایش دهید و در رسانه های رسمی و غیررسمی، به هر بهانه ای به آنها فحش دهید! رسانه هایی ادعای ملی بودن و فراگیری دارند و لاشخورها را به تلویزیون دعوت می کنند و می گویند مافیای تولید داخلی و واردات چی ها منادی کیفیت محیط زیست می شوند! همه چیز واژگونه شده و سیستمهای نظارتی ما یک آخ در این زمینه نگفت! ببینید چه بساطی از فریبکاری راه افتاده است!

بنیه تولیدی ضعیف باشد قادر به تاب آوری در برابر قدرتها نخواهیم بود

وی با بیان اینکه اگر بنیه تولیدی ضعیف باشد قادر به تاب آوری در برابر قدرتها نخواهیم بود، گفت: در این کشور درباره همه ناترازی ها صحبت می شود، اما چون منافع مافیای واردات درگیر است هیچ کس نمی گوید ناترازی اصلی این است که میان بنیه تولید ملی و نیازهای مصرفی این جامعه ناترازی فاجعه ساز و ذلت آور اتفاق افتاده است. این موضوع در رسانه ها و برنامه های توسعه ای حذف است! چه خبر است!؟ کجا می روید!؟ چطور این میزان حواستان پرت شده است!

بزرگترین نیروی محرکه فقرزایی، نظام بانکی به غایت ضدتوسعه است

به گزارش جماران، مومنی با تاکید بر اینکه بزرگترین نیروی محرکه فقرزایی و نابرابرسازی و ضد توسعه، نظام بانکی به غایت ضدتوسعه است، ادامه داد: قاعده گذاری هایتان مافیاساز است. هیچ کشوری نیست که در شرایط بحرانی اجازه ادامه فعالیت به بانکهای خصوصی بدهد و بتواند از پس مهار بحرانها برآید. تاریخ اقتصادی انگلستان و فرانسه بعد از جنگ را بخوانید! تاریخ اقتصادی پس از آلنده را بخوانید! وقتی بچه های شیکاگو فاجعه سازی کردند، پینوشه با همه پینوشه گی اش فهمید اگر بخواهد باقی بماند باید بانکهای خصوصی را تعطیل کند.

بیش از 90 درصد تسهیلات طی سه دهه، به دهک ثروتمندترین رسیده

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد به گزارش وزارت کار اشاره کرد که در آن با استناد به گزارش بانک مرکزی در سال 96، آورده است بیش از 90 درصد تسهیلات طی سه دهه ای که از عمر تعدیل ساختاری در ایران می گذرد منحصرا به دهک ثروتمندترین رسیده و تصریح کرد: وقتی می خواهد مسئولان را راجع به شوک قیمت بنزین فریب دهند، می گویند مگر فقرا ماشین دارند!؟ اما در اطراف آنها گویا کسی نیست که بگوید بله، فقرا ماشین ندارند اما پیاده هم جابجا نمی شوند و انعکاس شوک قیمت بنزین بر هزینه های حمل و نقل کمر فقرا را می شکند. شما به تحلیلهای مربوط به ناآرامی های 1398 را ببینید! این سیاستهای نابخردانه محروم ترین و مظلوم ترین افراد را به حاشیه می راند!

اکثریت قریب به اتفاق فقرا برای سکونت به بیرون از شهرها رفته اند

مومنی با بیان اینکه اکثریت قریب به اتفاق فقرا برای سکونت به بیرون از شهرها رفته اند، گفت: وقتی قیمت بنزین را بالا می برید، هزینه های حمل و نقل فقرا آنچنان افزایش می یابد که با شما با آن زبان سخن می گویند! از یک سوراخ چند بار باید گزیده شویم تا روشن شود که از درون این سیاستها، فقر، فساد، فاجعه و فلاکت بیرون می آید! بانک مرکزی می گوید از خرداد 1390 تا خرداد 1403 بدهی بانکها به بانک مرکزی، 138.5 برابر شده است! عموما بانکها و به خصوص بانکهای خصوصی، از منابع عمومی برای نابودکردن زندگی مردم استفاده می کنند. منافعش نصیب خودشان می شود و هزینه هایش را باید عامه مردم بپردازند. خصوصی سازی منافع توزیع رانت به یک اقلیت و عمومی سازی هزینه های آن توزیع نابرابر را به عریان ترین شکل شاهد هستیم و همه اینها به میزان تسهیلات بانکهای خصوصی به شرکتهای زیرمجموعه شان مربوط است.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: بانکهای خصوصی، چندین برابر سقف مجاز قانونی، به زیرمجموعه خودشان وام داده اند. تسهیلات مردم را می گیرند و در راستای یک منافع اقلیتی، فریز می کنند. هزینه های تورم زایی این مساله و محروم ماندن تولیدکننده ها از سرمایه در گردش را عامه مردم، کشور و حکومت می پردازد! آیا نشانه ای از این عریان تر می توانید پیدا کنید که این گونه نظام تصمیم گیری ما به تسخیر این گروه های غیرمولد درآمده باشد!؟ در این بیش از دو دهه، مکرر گزارش منتشر شده که می گوید هیچ عنصری به اندازه بانکهای خصوصی در افزایش قیمت ارز، سکه و مسکن نقش آفرینی نکرده است. اما بعد وقتی می خواهند آدرس دهند، حرفهای منحطی می زنند که صد بار آزمایش شده و صد بار هم شکست خورده است.

می خواهید با افزایش قیمت بنزین عدالت برقرار کنید!؟

مومنی تاکید کرد: تمام گزارشهایی که در سازمان برنامه، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی تهیه شده، می گوید بعد از نیازهای اساسی و به ویژه شغل هیچ خدمتی به فقرا، به اندازه ارزان سازی هزینه های حمل و نقل کمک نمی کند! بعد شما می خواهید با افزایش قیمت بنزین عدالت برقرار کنید!؟

بزرگترین خدمت به آقای رئیس جمهور

وی با بیان اینکه بزرگترین خدمت به آقای رئیس جمهور و دولت و کشور این است که تا فاجعه جدید در اثر تسخیر شدگی نظام تصمیم گیری ایجاد نشده، به آن کمک کنیم، گفت: واقعا فردی مسئولیت دنیایی و قیامتی این تصمیم را برعهده بگیرد، من و آقای راغفر با کمال میل یک ماه به مسافرت می رویم! ما رایگان، با این سن و سال، از حیاتی ترین ساعات عمرمان وقت می گذاریم و می گوییم برای کشور فاجعه ایجاد نکنید، تازه بدهکار می شویم و می گویند از جان این دولت چه می خواهید!؟ اما به اینکه مافیاها از جان این دولت چه می خواهند همه هورا می کشند! این چه مناسباتی است!؟

هیچ سرمایه‌ای، ضدتوسعه‌ای تر و فاجعه سازتر از سرمایه‌های مالی نیست

مومنی تاکید کرد: کتاب بانکداری، ربا و مسائل مالی در اسلام شهید بهشتی می گوید اسلام به سرمایه و انباشت آن مشروط به اینکه در جهت صلاح جامعه کار کند، نهایت احترام را قائل است، به طوری که اگر کسی در دفاع از سرمایه اش کشته شود، از نظر اسلام شهید محسوب می شود اما آنکه اسلام با آن مبارزه می کند حاکمیت سرمایه و اینکه سرمایه به جان انسانها و منافع ملی مرجح باشد است. هیچ سرمایه ای از این نظر، ضدتوسعه ای تر و فاجعه سازتر از سرمایه های مالی نیست. انشالله از سر نادانی و ناتوانی است که در محاسبه های مربوط به ثروت افراد، دارایی های پولی و مالی آنها را در محاسبه نمی آورند. فقط می شنویم در ایران ضریب جینی چه کولاکی می کند، اما درباره اینکه ماجرا چیست، کسی حرفی نمی زند. ما حاکمیت سرمایه را به چشم می بینیم و زور اراده رباخوارها از اراده علم، منافع ملی و مردم در عمل بیشتر است. به نیتها جسارت نمی کنیم، اما برآیند قاعده گذاری ها در عمل اینگونه است.

بنیه تولیدی در این کشور ساقط شده است

این اقتصاددان با تاکید بر اینکه کانون اصلی مشکل این است که بنیه تولیدی در این کشور ساقط شده است، اظهارداشت: اگر در ساختار نهادی ، به نفع تولیدکننده ها بازآرایی سیستمی انجام ندهید، ایران به اسارت قدرتهای بزرگ درخواهد آمد. این مساله ای بدیهی و روشن است. کانون اصلی ماجرا این است که چرا دلالها و واردکننده ها این میزان راحت به تسهیلات دسترسی دارند، اما مقام بی شرم پولی در دوره احمدی نژاد مصاحبه کرده و می گوید و حداکثر یک سوم نیازهای مالی تولیدکننده ها را پوشش می دهیم و یعنی دو، سوم بقیه اش را از رباخوارها بگیر! بعد ما یک کلمه نشنیدیم که کسی بگوید این چه بساطی است که به نام اسلام در بازار مسلمانان راه انداخته اید!

افت شدید ارزش پول ملی از سال 56 تا 99

مومنی تاکید کرد: با فشار همین گروه های ذینفع و به ویژه از زمانی که بانکهای خصوصی پیدا شده، تضعیفهای پی در پی ارزش پول ملی چه بر سر قدرت خرید نیروی کار ایران آورده است. شرم آور است! کاش مقام پولی ما که برای خبر خوش تخصیص ارز برای واردات سینه چاک می کند، مقداری هم روی ارزش پول ملی حساس شود که مسئول اصلی اش است. در سال 1356 قدرت خرید یک میلیون ریال وجه نقد رایج ایران، معادل 2 کیلوگرم طلای خالص بوده است. یعنی با 100 هزار تومان می توانستیم 2کیلو طلا بخریم در سال 1399، در بیستمین سال فعالیت بانکهای خصوصی، قدرت خرید یک میلیون ریال وجه رایج کشور، به 0.08 گرم طلا رسیده است. در خانه اگر کس است، همین یک حرف بس است.

بانکهای خصوصی در افزایش قیمت مسکن نقش کلیدی داشتند

وی با بیان اینکه بانکهای خصوصی در افزایش قیمت مسکن در ایران نقش کلیدی داشتند، توضیح داد: در فاصله 1372 که برنامه منحط تعدیل ساختاری آغاز شده تا بهار 1400، قیمت مسکن در تهران 580 برابر شده است! سهم هزینه مسکن در بودجه خانوار از 50 درصد عبور کرده است. ما نهادهای نظارتی داریم؟ راجع به عدالت فهم داریم!؟ کسی که عدالت را بفهمد، شدت شرم آور بودن این مناسبات را درک می کند. کلید نجات کشور این است که ایمان بیاوریم که اینها در تسخیر دولت است. ساختار قدرت ما به دست مافیاها تسخیر شده و مناسبات بهره کشانه استثماری ضد مردم، تولیدکنندگان و نهاد حکومت و به نفع اقلیت مفت خواره شکل داده شده است. اگر آقای پزشکیان فکر کند با رفوکاری و عمده کردن یک متغیر و فراموش کردن بحران سیستمی می توان کشور را نجات داد، اشتباه است. فقط با تکیه بر یک برنامه با کیفیت و با محوریت بازسازی بنیه تولید ملی و برقرار کردن عدالت اجتماعی ایران نجات پیدا خواهد کرد.

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، استاد اقتصاد و رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه بزرگترین کاستی در میان حکومتگران گرامی این است که آنها به گونه ای عمل و قاعده گذاری می کنند که گویی هیچ درک روشنی از عواقب شوم و فاجعه ساز فقر و نابرابری ندارند، گفت: سازمان ملل متحد، در دهه 1960، که دهه شاخصهای اجتماعی بود ، کتابی با عنوان آموختن برای زیستن منتشر کرد. در آن کتاب، گفته می شود پیشرفته ترین و مدرن ترین نظریه ها درباره آموزش و پرورش، نظریه آموزش مداوم است و بنیانگذار این ایده در تمدن بشری ، پیامبر گرامی اسلام بوده است که فرمودند اطلبوا العلم من المهد الی اللحد، در چنین جامعه ای، با چنین سوابقی، جایگاه ما به چنین وضعیت شرم آوری رسیده است. من نام آن را یک تغییر ایدئولوژی منحوس به سمت یک سرمایه داری هار و بی مسئولیت و فاجعه ساز می گذارم.

گام نخست، شناساییِ بنیانهایِ اندیشه ایِ شکل دهنده وضع موجود است

وی افزود: وقتی کشوری با این همه کاستی، نارسایی و بحران روبرو می شود، از دریچه تحلیلهای سطح توسعه، اولین نکته ای که مطرح می شود، این است که گفته می شود اگر به واقع حکومت در صدد حل و فصل این بحرانها باشد، گام نخست، شناسایی بنیانهای اندیشه ای شکل دهنده وضع موجود است. در مورد آموزش و پرورش و طرز نگاه به آن و قاعده گزاری و اجرای امور آن، ما فقط با ضعف اندیشه ای روبرو نیستیم، بلکه با روندهای مشکوک و نگران کننده ای روبرو هستیم که گویی از طریق وارونه سازی بایسته های اداره نظام آموزش و پرورش، برنامه ای برای قهقرا در ایران تدارک شده و از این نظر، جای نگرانی و توجه بسیار ویژه به این مساله وجوددارد.

مسئولان درک روشنی از عواقب فاجعه‌ساز فقر و نابرابری داشته باشند

این اقتصاددان با بیان اینکه از دریچه تحلیلهای سطح توسعه، بزرگترین کاستی در میان حکومتگران گرامی، برای اداره خردورزانه جامعه، این است که آنها به گونه ای عمل و قاعده گذاری می کنند که گویی هیچ درک روشنی از عواقب شوم و فاجعه ساز فقر و نابرابری ندارند، ادامه داد: در ادبیات توسعه برای هر کدام از این دو جنبه، یعنی آثار سوء و فاجعه ساز انسانی، اجتماعی و محیط زیستی فقر و نابرابری دهها مولفه ذکر می شود و می خواهم از اهل خرد و دانایی در کلیه رشته های علوم انسانی و اجتماعی استمداد کنم و از آنها بخواهم که سطح دانایی های نظام یافته حکومت گرامی را درباره این عدم حساسیتهای مشکوک نسبت به سیاستهای تورم زا، اشتغال زدا و نابرابرساز بالا ببرند.

بر سیاستهای فقرزا و نابرابرساز ناشی از تعدیل ساختاری قفل شده‌ایم

مومنی گفت: وقتی آگاهانه یا ناآگاهانه، تمام ترتیبات نهادی ایران، طی بالغ بر سه دهه گذشته، معطوف به تشدید نابرابری های ناموجه بوده، این گمانه شدت بیشتری به خود می گیرد و مستندات بسیار مستحکمی هم برای آن وجود دارد. به موازات غفلت از هنجارهای اصلی که دقیقا مطابق با آموزه های اسلامی هم هست، درباره مساله فقر و نابرابری، ما با یک طنز تلخی روبرو هستیم که از یک سو، ادعاهای کر کننده گوشها درباره اهتمام عزیزان به ارزشها مطرح می شود و همزمان می بینیم سیاستهای فقرزا و نابرابر ساز ناشی از برنامه تعدیل ساختاری، به صورت یک قفل تاریخی، گریبان نظام تصمیم گیری های اساسی کشور را رها نمی کند.

مهلک ترین ضربه ها به نظام آموزش و پرورش کشورمان وارد شده است

این استاد دانشگاه به تاکیدات دین اسلام بر ضرورت فقرزدایی و تضاد فقر با ایمان، تصریح کرد: از دریچه اندیشه توسعه هم گفته می شود سیاستهای فقرزا و نابرابر ساز، بزرگترین نیروی محرکه تخریب و میان تهی سازی ظرفیتهای سرمایه انسانی کشور محسوب می شود. بنابراین از این دریچه، کارکرد کلیدی سیاستهای تورم زا، مانند تضعیف ارزش پول ملی و سایر اجزای شوک درمانی ، آینده سوزی برای این جامعه است و به اعتبار نقش بی بدیل آموزش و پرورش در آینده سازی، طبیعتا مهلک ترین ضربه ها از دریچه این رویکرد به اداره کشور، به نظام آموزش و پرورش کشورمان وارد شده است.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با تاکید بر اینکه شوک درمانی و سیاستهای تورم زا، باعث شده در ایران به طور همزمان با میان تهی سازی و ناتوان سازی بودجه خانوارها، توان تولیدی بنگاه های اقتصادی و مالیه حکومت روبرو هستیم، اضافه کرد: آنچه که مساله را از نظر اصرار غیرمنطقی به تداوم این سیاستها مشکوک می کند، این است که ضرباتی که بر پیکره مالی حکومت وارد شده، از ضربات وارده به بودجه خانوارها و توان تولید ملی، سهمگین تر است. در حالی که اندازه نسبت هزینه های حاکمیتی دولت به تولید ناخالص داخلی در سالهای جنگ، یک جهش بی سابقه پیدا کرده بود و به ویژه در این زمینه، اهتمام جناب آقای مهندس موسوی به امور اجتماعی، یک قله تاریخی را در تاریخ بودجه ریزی مصوب پارلمان در ایران ایجاد کرده بود، در بعضی از سالها نسبت به سالهای جنگ، بودجه حاکمیتی که غیرتمندی و اراده حکومت در زمینه مسکن، آموزش، تغذیه، سلامت و زیرساختهای فیزیکی مردم است، تا حدود 75 درصد سالهای جنگ سقوط کرده است و این بزرگترین گواه در این زمینه است که سیاستهای خودتخریب گر شوک درمانی، مهلک ترین ضربه ها را بر پیکره مالی حکومت زده است.

اختلال در هزینه های سلامت، آموزش و رفاه، به معنای اختلال جدی در بقای جامعه است

این اقتصاددان توضیح داد: هانا آرنت، به صراحت عنوان می کند که اختلال در هزینه های سلامت، آموزش و پرورش و رفاه اجتماعی ، به معنای اختلال جدی در بقای جامعه است. در کتاب گسست کاستلز هم که چند 10 سال، بعد از خانم آرنت مباحث مربوط به تحول اجتماعی را دنبال می کند، تقریبا شبیه این عبارات را مورد توجه قرار داده اند. متاسفانه حکومت گرامی در عمل نشان داده که گویی درک بایسته ای از آثار فاجعه ساز سیاستهای فقر زا و نابرابرساز ندارد و به طور همزمان به واسطه ذات خودتخریب گر شوک درمانی شاهد هستیم شوک درمانی با عنوان ضرورت تقویت مالی دولت توجیه می شود اما در افق بلندمدت، مهلک ترین ضربه ها به توان مالی دولت وارد شده و اصرار بر این سیاست، با وجود اینکه همه شواهد، تاکید می کند که باید با دیده تامل ژرف تری نسبت به آن نگاه کرد.

گویی بخش قابل اعتنایی از ساختار قدرت، به تسخیر مافیاها درآمده

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان این اعتقاد که علی رغم وضوح و عریانی تمام عیاری که این نهادسازی استثمارگر و میان تهی ساز و خودتخریب کننده، که حتی در مستندات رسمی به وضوح روشن است، اصرار غیرمتعارف به تداوم این سیاستها، نشانه این است که گویی بخش قابل اعتنایی از ساختار قدرت، کاملا به تسخیر مافیاها درآمده است، خاطرنشان کرد: سیاستهای تورم زا و ناامن ساز، به همان اندازه که ضربه های مهلک به توان مالی و رفاه خانوارها و توان تولیدی بنگاه های اقتصادی و نظام ملی و توان مالی حکومت می زند، مافیاها، رباخوارها و دلالها را چاق تر و چاق تر می کند و وقتی اصرار غیرمتعارف در این زمینه مشاهده می شود، حکایت از این دارد که ما به شدت نیازمندیم که از شائبه جدی تسخیرشدگی هم ماجرا را دنبال کنیم.

مساله فقر و نابرابری ، فقط مساله فقرا نیست و مساله کل جامعه است

این اقتصاددان یادآور شد: در فهم سنتی و مدرن از پدیده فقر و نابرابری، بزرگترین تحول در آگاهی بشر، این است که اکنون این بلوغ اندیشه ای در همه عرصه های علوم انسانی و اجتماعی پدیدار شده که مساله فقر و نابرابری ، فقط مساله فقرا نیست و مساله کل جامعه است و آنچه که مساله فقر و نابرابری را در قلب جهت گیری های معطوف به توسعه قرار داده و اهتمام به از بین بردن آنها را موتور توسعه کرده، این است که این بلوغ در دوران مدرن به تدریج و به صورت فزاینده پدیدار شده که هر میزان که فقر و نابرابری افزایش می یابد، زیان جامعه از زیان افراد فقیر و نادار به طرز غیرقابل تصوری بیشتر است.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با اشاره به بخشهایی از کتاب «مرگهای از سر ناامیدی و آینده سرمایه داری» که در آن آمده فقر و نابرابری، دوقلوی فاجعه سازی است که جامعه را از برخورداری از اینشتن ها محروم می کند، اضافه کرد: این مساله، طبیعتا در عصر دانایی که دانایی وارد تابع تولید می شود و بازدهی ها را صعودی می کند ، هزینه فرصتی پدید می آورد که در طول تاریخ بشر بی سابقه است. فاجعه سازی غفلت، جهل و فساد در دولتهای کنونی، برای امروز و فردای ایران، چند صد برابر غفلتها و فسادهایی است که که در قاجار و پهلوی اتفاق افتاده است.

امتیاز ویژه مسلمانان درباره آگاهی از آثار فقر و نابرابری

به گفته این اقتصاددان؛ از دیدگاه اسلامی، طرز برخورد با فقر و نابرابری، معجزه آسا است. با اینکه ظهور اسلام در عصر پیشامدرن بوده ، آن اهتمام قاطع و جدی و فراگیر بر رفع فقر، نشان می دهد از دریچه وحی به مسلمانان، چند صد سال زودتر هشدار داده شده بودند که آثار اجتماعی و اقتصادی و آینده سوزانه فقر و نابرابری، بسیار فراتر از مساله ترحم به تعدادی انسان نادار و فقیر است. آنچه که می توانست معجزه تلقی شود به خاطر نادانی، فساد و غفلتهای غیرعادی در نحوه اداره امور اقتصادی کشور، ما را اکنون به روزگاری کشانده که در حالی که سهم هزینه های دولت در آموزش و پرورش به تولید ناخالص داخلی در دوره جنگ در ایران، جزء افتخارآمیزترین نسبت ها در تاریخ بودجه ریزی در پارلمان بوده، در دوره اجرای برنامه منحوس تعدیل ساختاری، این نسبت به حدود 50 درصد میانگین جهانی رسیده ! واقعا شرم آور است و از آن شرم آورتر، نحوه مواجهه نظام تصمیم گیری ما با این پدیده است که به جای حل و فصل بنیادی آن، رویه های ظاهرسازانه و بعضا فریبکارانه را نسبت به شیوه های اصولی در جهت گیری ها ترجیح داده است. از این زاویه، باید صمیمانه به آن بخشهای شرافتمند و غیرتمند در ساختار قدرت، هشدار دارد که مقداری توجه خود را به این مساله، به اندازه اهمیتی  که دارد، افزایش دهند.

مومنی با تاکید بر اینکه اکنون وجه اجتماعی حیات جمعی، موتور توسعه تلقی می شود و در این زمینه به ویژه اهتمام حکومت به تغذیه، سلامت و آموزش مردم، جایگاه استثنایی دارد، گفت: آنچه که ما مشاهده می کنیم، این است که برنامه تعدیل ساختاری، طوری طراحی شده که  با اجرای آن، دقیقا از طریق ضربه زدن به غیرتمندی ها و مسئولیت شناسی حکومت دراین سه زمینه، ضربه های مهلک به امروز و فردای جامعه وارد شود.

گویی بعد از جنگ در شیوه اداره اقتصاد کشور، تغییر ایدئولوژی رخ داد

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، با یادآوری اینکه چند سال قبل، با استناد به داده های رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار نشان دادم، درباره تحولات اندازه مصرف مردم در زمینه اقلامی مانند مواد پروتئینی و لبنی و برخی مواد نشاسته ای، در مقایسه با زمان جنگ، چه سقوط وحشتناکی اتفاق افتاده است، افزود: گویی در شیوه اداره اقتصاد کشور، در دوره بعد از جنگ و در کادر تعدیل ساختاری تغییر ایدئولوژی اتفاق افتاده است که در چارچوب آن، ما دیگر نه چندان اهتمامی به وظایف اسلامی می بینیم و نه چندان اهتمامی به وظایف سطح توسعه آن و از هر دو جنبه، ما سقوط بسیار وحشتناکی شاهد هستیم. مردم به چه وضعیتی از نظر الگوی مصرف کالاهای اساسی برای بقایشان رسیده اند و چه سقوط وحشتناکی هم در زمینه سهم پرداخت از جیب مردم در امور سلامت و بهداشت تجربه می کنیم.

مومنی یادآور شد: سازمان بهداشت جهانی می گوید سهم پرداخت از جیب مردم برای هزینه های سلامت، بیش از سه برابر استانداردهای متعارف دنیا است و مشابه این حرف را هم یونسکو درباره آموزش و پرورش و اهتمام حکومت به آن می زند و می گوید یکی از ضعیف ترین و بی تعهد ترین کشورهای دنیا ایران است و دراین زمینه که بار اصلی هزینه های آموزش و پرورش را بر دوش مردم می اندازد، ایران جزء بدترین کشورهای دنیا است.

سازمان ملل، پیامبر را بنیانگذار نظریه آموزش مداوم خواند اما جایگاه امروز ما شرم آور است

شاهد تغییر ایدئولوژیِ منحوس، به سمت سرمایه داری هار و بی مسئولیت هستیم

این اقتصاددان گفت: سازمان ملل متحد، در دهه 1960، که دهه شاخصهای اجتماعی بود ، کتابی با عنوان آموختن برای زیستن منتشر کرد. در آن کتاب، گفته می شود پیشرفته ترین و مدرن ترین نظریه ها درباره آموزش و پرورش، نظریه آموزش مداوم است و بنیانگذار این ایده در تمدن بشری ، پیامبر گرامی اسلام بوده است که فرمودند اطلبوا العلم من المهد الی اللحد، در چنین جامعه ای، با چنین سوابقی، جایگاه ما به چنین وضعیت شرم آوری رسیده است. من نام آن را یک تغییر ایدئولوژی منحوس به سمت یک سرمایه داری هار و بی مسئولیت و فاجعه ساز می گذارم.

مومنی تاکید کرد: ببینید چه وضعیتی در کشور ما وجود دارد که عده ای می گویند این مناسبات در کشور ما، نتیجه حاکمیت اندیشه چپ بوده است! گویی همه مرزها، مخدوش شده و هر کس هر چه بخواهد صرف نظر از صلاحیت تخصصی اش، می گوید! ما در ایران، شاهد شرایط تکان دهنده ای هستیم. از نظر دینی، محکم ترین حرفها درباره مذموم بودن ربا زده و آن را اعلام جنگ با خدا دانسته است. اما در دوره تعدیل ساختاری، هزینه تامین مالی سرمایه در گردش برای تولیدکنندگان ایران، بین 5 تا 10 برابر میانگین جهانی است. زور پول، تجارت پول و تاجران پول در این مملکت تا این اندازه است و یعد عده ای نام آن را محصول اندیشه چپ می گذارند!

حاکمیت پول، شرارت بارترین گونه حاکمیت است

وی با تاکید بر اینکه حاکمیت پول، شرارت بارترین گونه حاکمیت است، تصریح کرد: اگر در ایران ، کسی بخواهد کار نکند و از طریق سپرده بانکی، آن استاندارد حداقل دستمزد را دریافت کند تا بتواند اموراتش را بگذراند را با 30 کشور عضو OECD (سازمان توسعه و همکاری اقتصادی) که به آنها پیشرفته ترین کشورهای سرمایه داری گفته می شود، مقایسه کردیم، دیدیم آقایی و سروری پول در ایران، 225 برابر این 30 کشور است! بعد عده ای نام این مناسبات را سلطه اندیشه چپ در ایران می گذارند!

وجه کیفی بحرانها در آموزش و پرورش از وجه کمی آن فاجعه بارتر است

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، با بیان اینکه در چارچوب برنامه تعدیل ساختاری وجه کیفی بحرانها در آموزش و پرورش از وجه کمی آن فاجعه بارتر است، ادامه داد: بارها گفته ایم دولت جدید اگر می خواهد همان ریل 35 سال گذشته را رفو کند و کارش را جلو ببرد، به یقین محکوم به شکست است. ما باید بازارگرایی مبتذل در ایران را با رویکرد سطح توسعه جایگزین کنیم و باید تغییر ریل بنیادی در ایران ایجاد شود در غیر این صورت، ایران نمی تواند از فاجعه هایی که برنامه تعدیل ساختاری برای ما ساخته، جان به در ببرد.

مسئولیت گریزی حکومت از آموزش و پرورش بسیار تکان دهنده است

مومنی با تاکید بر اینکه روند مسئولیت گریزی حکومت از مساله آموزش و پرورش بسیار تکان دهنده است، توضیح داد: در سال 1393، تقریبا 10.7 درصد دانش آموزان در مدارس غیرانتفاعی بودند در 1402، این نسبت از 14درصد عبور کرده است. به طور همزمان، در حالی که از سال تحصیلی 1396- 1397، تا 1402 – 1403، اندازه دانش آموزان ما حدود 3میلیون نفر افزایش یافته، تعداد معلمان شاغل در آموزش و پرورش، حدودد 90 هزار نفر کم شده است. هر میزان که به سمت محروم ترین گروه های اجتماعی می رویم، این داده ها شرم آور تر می شود. پدیده مدارس شبانه روزی، یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری از ترک تحصیل و بازماندگی از آن در مناطق کشور بوده است، در فاصله 1396 تا 1401، رقمی بالغ بر 200 مدرسه شبانه روزی ما کاسته شده است. مسئولیت گریزی حکومت در زمینه آموزش فقرا، در این چارچوب مشاهده می شود.

اندازه جمعیت بازمانده از تحصیل دائما در حال افزایش است

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه دائما اندازه جمعیت بازمانده از تحصیل در حال افزایش است و همچنین شاهد افزایش کمبود معلم در مدارس هستیم، گفت: تمام اینها به همان اندازه که سقوط در مسئولیت پذیری حکومت را نشان می دهد، سقوط در کیفیت آموزشی را هم نشان می دهد. در مقطع ابتدایی از 1393 تا 1401، سهم مدارس غیرانتفاعی بیش از 2 برابر شده، گویا هر کس پول ندارد، به تدریج حق سواد آموزی هم ندارد و این مساله، خلاف تعهدی است که حکومت گرامی در کادر قانون اساسی در این زمینه دارد.

به موازات ناتوانی حکومت در آموزش عمومی، شاهد سقوط توان مالی خانواده‌ها هستیم

نیمی از توان مالی خانواده ها در هفت سال گذشته، برای آموزش کودکان از دست رفته است

میزان اهتمام نظام آموزش و پرورش به درس ریاضیات در ایران، در سطوح پایینی قرار دارد

وی با اشاره به شاخصهای مربوط به سقوط معدل دانش آموزان در مدارس و همچنین بی اعتنایی به روندهای آموزش پیشادبستانی علی رغم تاکید بر اهمیت آن در تمام دنیا، اضافه کرد: داده های مربوط به آموزشهای سنجش کیفیت در استاندارد بین المللی بسیار تکان دهنده است. میزان اهتمام نظام آموزش و پرورش به درس ریاضیات در ایران، در سطوح پایینی قرار دارد. به دلیل پیشرفتهایی که در اثر انقلاب شناختی اتفاق افتاده و علوم شناختی، دستاوردهای خارق العاده ای در این زمینه دارند، گفته می شود مساله توان ریاضیاتی دانش آموزان پیوند تمام عیار با بنیه یادگیری آنها دارد و آثار دورمدت برای تمام عمر روی بچه ها می گذارد. ایران در آموزش ریاضی در دوره ابتدایی، 45 ساعت کمتر از میانگین جهانی آموزش می دهد. ما از این نظر، شرایط بسیار غیرعادی داریم که نیازمند بازنگری بسیار جدی است.

اهتمام حکومت به آموزشهای پایه در معرض سقوطهای بی سابقه قرار گرفته است

در ادامه این نشست، این اقتصاددان عنوان کرد: برای فهم اینکه اهتمام حکومت به آموزشهای پایه در معرض سقوطهای بی سابقه قرار گرفته است، حتی لازم نیست سراغ داده های سه یا چهار دهه پیش برویم، در همین 10 سال اخیر، سقوطها به اندازه کافی گویا هستند. آقای رئیس جمهور هم در مبارزه های انتخاباتی اش، شرافت خود را گرو گذاشتند که درباره عدالت در سلامت و آموزشهای پایه اهتمام بورزد. اکنون بحث ما این است که آنچه که جریان می یابد و عمل می شود، دقیقا در جهت عکس قانون اساسی و آنچه که اندیشه توسعه و تعهدات رئیس جمهور به آن پرداخته، بوده است.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، سند لایحه بودجه 1404 را اولین آزمون عملی و مستند آقای دکتر پزشکیان دانست و گفت: متاسفم که بگویم تا این لحظه، مطالبی که ایشان به عنوان اولویت ها در دولتشان مطرح کردند، بیشتر نگران کننده است تا امیدوارکننده. به نظر می رسد نصیحت ناصحان درباره شوک درمانی در رابطه با قیمت بنزین را پذیرفته اند اما خطاهای فاحش که نشان دهنده بی برنامه گی دولت ایشان است، به اندازه کافی همچنان نگران کننده است.

رقابت غیرمتعارف میان رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد، برای واردات خودرو تلخ است

این اقتصاددان، اعتراضات وزیر بهداشت به حذف ارز ترجیحی برای تولیدکنندگان دارو در کشور را شرافتمندانه توصیف کرد و افزود: ایشان گفت ما زمزمه هایی می شنویم که در سال 1404، می خواهند ارز ترجیحی تجهزات پزشکی را هم قطع کنند و هشدار داده بود که این می تواند مخاطره جدی برای سلامت کشور داشته باشد. ببینید چقدر تکان دهنده و مشکوم است که می گویند ارز دارو و تجهیزات پزشکی با محدودیت روبرو است، اما شما می توانید یک میلیارد دلار ارز برای واردات خودروی لوکس تخصیص دهید! ببینید اینکه می گویم شائبه تسخیرشدگی بخشهای قابل اعتنایی از نظام تصمیم گیری کشور به دست دلالها، واردات چی ها و رباخوارها است چقدر عریان است! تلخ تر این است که رقابت غیرمتعارفی میان رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد، در جریان بود و گویا کار افتخار آمیزی انجام شده و آنها با هم رقابت می کنند که چه کسی سهم بیشتری در این زمینه تخصیص ارز برای واردات خودرو دارد! رئیس جمهور گرامی باید بازنگری کنند و به خوبی در این طرز اولویت گذاری ها و قاعده گذاری ها، علائم تسخیرشدگی مشاهده می شود.

خصوصی سازی یکی از عوامل کلیدی سقوط کیفیت آموزش و پرورش

سهم پرداخت از جیب، برای آموزش عمومی، 2 برابر میانگین جهانی است

مومنی با یادآوری اینکه به قاعده تجربه دنیا، خصوصی سازی یکی از عوامل کلیدی سقوط کیفیت آموزش و پرورش است، ادامه داد: اکنون در ایران سهم پرداخت از جیب، برای آموزش عمومی، به 2 برابر میانگین جهانی رسیده است. در زمینه شاخ و برگهای این خصوصی سازی، اینکه مدارس غیرانتفاعی در نابرابری آموزشی و طبقاتی کردن آموزش و پرورش در ایران چه کرده اند، یک بحث است و بحث دیگر این است که آنها مصوبه هایی گذرانده اند که آموزش و پرورش به موازات اینکه معلمانش بازنشست می شوند، معلم جدید نگیرد، به جای آن خدمات آموزشی از غیرانتفاعی ها بحرد، بحث دیگری است.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با اشاره به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در سال 1397، در انتقاد از گنجاندن بحث خرید خدمات آموزشی در برنامه آموزش و پرورش، تصریح کرد: با بی اعتنایی جدی به آموزش و پرورش، فرصت سوزی غیرعادی برای حال و آینده مشاهده می شود. این حکایت از این دارد که آقای رئیس جمهور باید بلوغ اندیشه ای قاعده گذاری، درباره مسائل حیاتی کشور را در هیات وزیران ولو با کمک از بیرون تقویت کند.

دست از توهم اینکه بدون برنامه و با جزئی نگری، بر بحرانها غلبه کنیم، برداریم

مومنی گفت: تا زمانی که ساختار نهادی، علیه تولید ملی آرایش پیدا کرده، توان مالی حکومت افزایش پیدا نخواهد کرد. اینکه فکر کنیم به صورت رانتی از جایی بزنیم و به آموزش و پرورش اضافه کنیم، حتی اگر چنین اراده ای وجود داشته باشد، که تاکنون هم وجود نداشته است، به هیچ وجه جنبه پایدار ندارد. این تغییر ریل اصلی است که باید درک شود و باید دست از توهم اینکه بدون برنامه و دست کاری جزئی نگر بحرانها، بر این مسائل غلبه کنیم، برداریم . ما قویا به یک برنامه با کیفیت نیاز داریم و عرصه های مورد نیاز برای این تحول را از طریق برجسته کردن کاستیهای بزرگ برنامه هفتم در جلساتی پی در پی نشان دادیم. سند آگاهی دولت از این مساله، این است که هر چه سریعتر یک لایحه اصلاح برنامه هفتم به صورت توسعه گرا و با کیفیت تقدیم مجلس شود وگرنه در غیاب آن برنامه امکان ندارد که این کارها جلو رود.

توسل به شوک درمانی به امید افزایش بنیه مالی دولت، یک توهم بزرگ است

وی با بیان اینکه توسل به شوک درمانی به امید افزایش بنیه مالی دولت، یک توهم بزرگ است، اضافه کرد: به ازای هر یک واحد اضافه درآمدی که از طریق شوک درمانی نصیب دولت می شود، هزینه های مصرفی دولت، با ضریب بیش از سه برابر افزایش می یابد. یعنی شوک درمانی برنامه تقویت مافیاها است و نه برنامه افزایش توان مالی دولت. چقدر باید نهاد دولت از بنیه کارشناسی تهی شده باشد که 30 سال از زمانی که اولین گزارش رسمی در سازمان برنامه در این زمینه منتشر شده بود می گذرد و آنها هنوز با این توهم و امید واهی، سراغ نسخه شوک درمانی می روند.

انتقاد ما به شوک درمانی درخصوص قیمت بنزین، به معنای این نیست که قیمت بنزین باید تا ابد ثابت بماند

این اقتصاددان با بیان اینکه انتقاد ما به شوک درمانی درخصوص قیمت بنزین ، به معنای این نیست که قیمت بنزین باید تا ابد ثابت بماند، توضیح داد: حرف ما این است که اولا هر نوع تغییر در قیمت هر کالای کلیدی باید به یک برنامه متکی باشد که در آن پیوندهای این شوک درمانی با بودجه خانوار، دولت و بنگاه های تولیدی روشن شده باشد و بر روی آثاری که این کار بر بنیه تولید ملی دارد هم توجه شده باشد و بعد تصمیم گیری شود. از نظر من، در شرایط کنونی، این مهم نیست که شوک قیمتی رو به بالا یا پایین باشد. هر کار بدون برنامه ای محکوم به شکست است. برخی از نمایندگان مجلس هم که متاسفانه در تجربه تاریخی نشان داده اند که یک خاص خرجی های منطقه ای فاقد اولویت را برای خرید محبوبیت کاذب به قیمت به افلاس کشاندن دولت دنبال می کنند هم باید متوجه شوند.

برای این جامعه ، مساله برنامه با کیفیت مساله مرگ و زندگی است

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه برای این جامعه ، مساله برنامه با کیفیت مساله مرگ و زندگی است، افزود: هر کار بدون برنامه ای محکوم به شکست است. البته این به معنای تن در دادن به برنامه منحط و بی کیفیت هفتم نیست. این سند تقریبا هیچ کدام از مولفه های حداقلی که بشود اسم آن را برنامه گذاشت ندارد و این برنامه باید اصلاح شود.

عدالت گستری در چارچوب مناسبات رانتی، جزء محالات است

مومنی با بیان اینکه عدالت گستری در چارچوب مناسبات رانتی، جزء محالات است، ادامه داد: چون آقای پزشکیان هم در باره عدالت آموزشی و عدالت در سلامت قول داده است، صمیمانه و خاضعانه به ایشان می گویم که چرا پنج سال است که حسابهای ملی سلامت منتشر نمی شود. این پنهانکاری و عدم شفافیت برای چه کسانی منافع دارد و برای چه کسانی خسارت پدیدار می کند! ابتدایی ترین چیزی را که از ایشان انتظار داشتیم، این بود که بلافاصله فرمان راه اندازی انتشار حسابهای ملی آموزش را بدهد که تا این لحظه از آن هم خبری نیست. آشفته بازاری بزرگ برای فریب کاری و مسئولیت گریزی در داده های مربوط به آموزش و پرورش وجود دارد. برای عدالت آموزشی، راه اندازی انتشار حسابهای ملی آموزش، جزء کلیدی ترین مسائل است و باید روندهای منحط کنونی در سیاستگذاری آموزش و پرورش متوقف شود. همه اینها برنامه می خواهد و تا این لحظه اهتمام مشخصی به برخورد برنامه ای با اداره کشور مشاهده نکردیم.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه اگر ساختار نهادی تغییر ریل پیدا نکند و همچنان بخواهد در کادر خصوصی سازی منحط، آزادسازی منحط واردات و بی ثبات سازی فضای کلان اقتصاد از طریق شوک درمانی جلو رود،  تمهید عدالت آموزشی جزء غیرممکن ترین ها است، اظهارداشت: آش آنقدر شور است که در گزارش بررسی بازماندگی از تحصیل و بی سوادی در ایران که مرکز پژوهش های مجلس منتشر کرده است می گوید آنها برای اینکه اصل فاجعه رخ داده، یعنی بازماندگی از تحصیل را پنهان کنند، در هر گزارشی یک تعریف جدید از آن می دهند! با دستکاری مفهومی و تغییر تعریف، اهتمامی برای پنهان کردن واقعیت وجود دارد. علاوه بر آن، به اندازه دستگاه هایی که در این باره حرف می زنند، آمارهای متشتت داده می شود. در کنار اینها، آن داده های آماری که این ادعاها را کنترل می کند را از دسترس خارج می کنند! این هم واقعا روشی شده برای استمرار و بازتولید مناسبات فاسد و رانتی!

این اقتصاددان تاکید کرد: در شرایط اهتمام غیرعادی به پنهانکاری وجود دارد، اگر کسی بخواهد عدالت آموزشی برقرار کند، می داند که در شرایطی که کل ساختار نهادی در جهت مغایر با عدالت اجتماعی حرکت می کند، نمی شود عدالت آموزشی برقرار کرد. این بسیار بدیهی است. بنابراین برنامه می خواهد. هیچ حرکتی به سمت عدالت در هیچ عرصه ای به صورت خود به خودی اتفاق نمی افتد، باید برنامه وجود داشته باشد. تا این لحظه حتی صحبتی هم درباره آن نشده است، چه رسد به اینکه اهتمام عملی درباره آن مشاهده شود.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، تاکید کرد: ارائه یک گزارش شفاف از روندهای طی شده در سه دهه گذشته، برای دستیابی به یک برنامه با کیفیت در هر عرصه ای، جزء حیاتی ترین و ضروری ترین مسائل است. صمیمانه و خاضعانه باید بخواهیم نسبت به آن بدعت خطرناک و فاجعه سازی که در برنامه هفتم مشاهده شد، رویه های خلاف آن را در دولت چهاردهم ببینیم.

این اقتصاددان ضمن تشریح نابسامانی ها و مشکلات برنامه هفتم که عدم شفافیت را تشدید می کند، گفت: امیدواریم آثار عملی وعده آقای پزشکیان درحوزه تحقق عدالت اجتماعی و عدالت بهداشتی را مشاهده کنیم.

دکتر امیدی را به دانشگاه برگردانید

مومنی همچنین ضمن تقدیر از مسئولیت شناسی، میهن دوستی و عدالت خواهی و پژوهشهای دکتر رضا امیدی در حوزه رفاه و عدالت اجتماعی، ابراز امیدواری کرد که در دولت جدید، یکی از اشتباهات فاحشی که جبران می شود این باشد که آقای دکتر رضا امیدی را به دانشگاه برگردانند و امکان بهره مندی دانش پژوهان گرامی ایران از برکات این وجود غیرتمند و عالم را فراهم کنند.

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه با تاکید بر اینکه  اگر آقای پزشکیان می خواهد نظام سلامت با کیفیت داشته باشد، نباید دنباله رو منافع مافیاهای وارد کننده و یا دلالها باشد، خاطرنشان کرد: عزیزان حواسشان باشد، شوخی هایی که با نرخ ارز می کنند، به قاعده تورم زایی اش، مهلک ترین ضربه ها را به کل نظام حیات جمعی ایرانیان و به ویژه نظام سلامت و نظام حمایتهای اجتماعی اش می زند.حساسیت هزینه های خدمات سلامت در واکنش به سیاستهای تورم زا، 2.5 برابر بقیه کالاها و خدماتی است که در شاخص تورم اندازه گیری می شوند. به ازای هر یک واحد تورمی که به این جامعه تحمیل می شود، خدمات سلامت 2.5 برابر تورم رسما اعلام شده افزایش پیدا می کند.

سلامت به مثابه مهمترین نیروی محرکه برابری است

 دکتر فرشاد مومنی، اقتصاددان که در نشست بررسی «بایسته های عدالت در سلامت» در موسسه مطالعات دین و اقتصاد سخن می گفت، در تحلیل اینکه چگونه می توان اقتصاد را خدمت خدمات فراگیر سلامت قرار داد، تصریح کرد: از دیدگاه توسعه گفته می شود سلامت، مهمترین نیروی محرکه امکان پذیری مشارکت اعتلابخش و فراگیر مردم در امر توسعه است. وقتی در جامعه ای به مشارکت اهمیت داده می شود، هزینه های هماهنگی کاهش و مناسبات عادلانه تضمین می شود و فساد و هزینه های مبادله کاهش می یابد. سلامت به مثابه مهمترین نیروی محرکه برابری محسوب می شود. اگر بدانیم که انسانها مهمترین هدف و ابزار تحقق توسعه هستند، به خوبی متوجه می شویم که جامعه برابرخواه، به سلامت همگانی اهمیت می دهد.

وی افزود: نظام تصمیم گیریهای اساسی ایران، از آگاهی های بایسته و روشمند، درباره ابعاد اهمیت برابری فراگیر و خطرات مهلک و فاجعه ساز نابرابریهای ناموجه برخوردار نیست و به دلیل سلطه مناسبات رانتی و در هم تندیدگی این مناسبات با فساد، آن مواردی که انتظار داریم حداقلها درک شود، به منافع نامشروعی گره می خورد و از نظام تصمیم گیریهای اساسی کشور درباره مساله خطیر نابرابریهای ناموجه حساسیت زدایی می کند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه سلامت یکی از مهم ترین نیروهای محرکه کنترل فقر است، گفت: سلامت یکی از مهمترین عناصر برطرف کردن یا به حداقل رساندن عقب ماندگی های علمی و فناوری هم محسوب می شود. در اسناد سازمان بهداشت جهانی، گفته می شود ماجرای سلامت مردم، در بهترین حالت حداکثر یک سومش بر عهده نظام سلامت قرار دارد و دو، سوم آن به سبک زندگی و مجموعه عناصر و عوامل دیگر از جمله امنیت شغلی و احساس اطمینان نسبت به آینده و کنترل تورم و رونق تولید و دسترسی ها به خدمات اساسی بر می گردد.

مومنی با بیان اینکه آقای پزشکیان باید بداند که هر میزان صادقانه تصمیم داشته باشد که نظام سلامت را تقویت کند اما اگر سراغ سیاستهای تورم زا، برنامه های شوک درمانی و آزادسازی افراطی واردات کالاهای مصرفی برود، نقض غرض کرده است، اظهارداشت: باید هشیاری های دولت را در این زمینه بالا برد، در غیر این صورت همه مان باخته ایم.

هیچ عنصری در نظام سلامت و رفاه مردم به اندازه بنیه تولیدی نقش کلیدی ندارد

محال است که با دلالی و ترویج واردات زندگی شرافتمدانه برای تامین کرد

وی با تاکید بر ضرورت ایجاد شغل با کیفیت و تامین مسکن برای مردم در ایران به سیاستهایی که تنها با موعظه می خواهند جوانان را به سمت اشتغال ببرد، انتقاد کرد و ادامه داد: تا پیش از انقلاب صنعتی، متوسط عمر انسانها تا قرن نوزدهم به 22 سال رسیده است و اکنون از 76 سال عبور کرده است. طول عمر، کیفیت زندگی و امید به زندگی، تابع بنیه تولید است. حکومتگران ما در اینجا سوراخ دعا را هم گم کرده اند و فکر می کنند برای ایران از طریق مفت خوارگی، سوداگری و دلالی و ترویج واردات می توان زندگی شرافتمدانه اداره کرد! محال است! ما نمی توانیم با مناسبات رانتی و ترویج مفت خوارگی کشورمان را اداره کنیم. از همه مهمتر این است که بنیه تولیدی همتراز امنیت اجتماعی، با امنیت ملی پیوند تمام عیار دارد.

این استاد دانشگاه به گزارشی از مرکز پژوهشهای مجلس اشاره کرد که در آن آمده ریشه اصلی احساس ناامنی اجتماعی در ایران به واسطه ورشکستگی یا شبه ورشکستگی نظامهای حمایت اجتماعی، خصوصا سازمان های بیمه ای، سقوط کیفیت اشتغال در کشور است، و افزود: در این گزارش آمده که بر خلاف تصور عوام، از کل فقرای ایران، 89 درصد فقرای ما را شاغلان سابق و لاحق تشکیل می دهند.

می گویند برای تولید ارز ترجیحی نداریم، اما برای واردات ارز می دهند!

مومنی تصریح کرد: اگر بخواهیم هدیه ای به آقای پزشکیان بدهیم، باید بگوییم آنها که آدرس می دهند که از طریق واردات خودرو ، آبی برای این کشور گرم می شود، در بهترین حالت، از مسائل توسعه آگاهی ندارند . همین هفته گذشته، وزیر محترم بهداشت و درمان، که یکی از شرافتمندترین رجال سیاسی این دوره محسوب می شود، گفت «شما در سال گذشته، ارز ترجیحی دارو را حذف کردید و امسال می خواهید ارز ترجیحی تجهیزات پزشکی را قطع کنید!». این چه مناسباتی است که به تولیدکنندگان دارو، که بیش از 90درصد نیازهای دارویی کشور را عرضه می کنند می گویید ارز ترجیحی نداریم ، اما برای واردات دارو ارز ترجیحی می دهند و بعد تبلیغ می کنند و می گویند ما ارز ترجیحی حیطه دارو را قطع نکردیم! این ابتکار در دوره آقای رئیسی در حیطه دارو فاجعه ایجاد کرد و اکنون در سال اول آقای پزشکیان، عزیزان در حیطه خودرو می خواهند این ابتکار را انجام دهند.

این اقتصاددان توضیح داد: برای اینکه مواد و قطعات تولید خودرو در کشور وارد شود، می گویند دلار نداریم، اما برای واردات خودرو می گویند دلار داریم! اینها مناسباتی غیرمتعارف است. توجیه می کنند که بخش بزرگی از تولیدکنندگان در ایران مونتاژکارند، باید گفت اگر با این مساله مخالفید، چرا بیشترین فشار را از نظر مالی و سیاسی و اجتماعی به آن خودروسازی می آورید که بیشترین اهتمام را به داخلی کردن تولیداتشان دارند و عمق ساخت داخل را افزایش می دهند!؟

 اگر آقای پزشکیان نظام سلامت باکیفیت می خواهد، دنباله رو واردکننده ها نباشد

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد ضمن تاکید بر ضرورت مواجه سیاستگذاران با افراد کارشناس صاحب صلاحیت، با بیان اینکه اگر آقای پزشکیان می خواهد نظام سلامت با کیفیت داشته باشد، نباید دنباله رو منافع مافیاهای وارد کننده و یا دلالها باشد، گفت: این همه به خودروسازها بدوبیراه می گویند که خودروی بی کیفیت تولید می کنند، اصل این حرف درست است اما ما باید به عنوان یک عالم، ریشه های این وضعیت را همان طور که در مساله تولید داروها نیز وجود دارد، شناسایی کنیم. گویا دستی وجود دارد که می خواهد شرکتها و تولیدکننده هایی که امنیت، استقلال و عزت ایران در گروه آنها است را به سمت ورشکستگی ببرد و بعد تحت عنوان خصوصی سازی، آنها را مفت خری کند. 35 سال این روش را پیش برده اید، آیا بهبودی در وضعیت ایجاد شده است!؟

مطامع رانتی فاسد، مانند آوار بر سر تولیدکننده ها وارد می شود

مومنی تاکید کرد: باید بررسی کنید که چرا خودروسازان نمی توانند تولید باکیفیت داشته باشند. این میزان مطامع رانتی فاسد که از ساخت سیاسی، مانند آوار بر سر تولیدکننده ها وارد می شود را بررسی کنید! ببنید متوسط عمر مدیر عامل و هیات مدیره خودروسازان باشرافت و ملی ما چقدر است! به محض اینکه آنها یک نافرمانی در زمینه تولید رانت می کنند، با افرادی دیگر جایگزین می شوند. اکنون نظام پاداش دهی این گونه برای رانت جوها ایجاد شده است. در شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی هم همین بساط است. چقدر باعث تاسف است که در جلسه معارفه وزیر کار، فرد کلیدی معارفه کننده، بیش از دو، سوم وقتش را به مساله شستا اختصاص داده است. قباحت چیزهایی ریخته است!

مافیای واردات در دستکاری واقعیت و فریب دادن مسئولان کلیدی کشور، متبحر شده اند

وی افزود: مجلس در گزارشی در هفته گذشته آورده است که فشار گذاشته اند که خودروسازان قیمتهایشان را افزایش ندهند. بعد آنها در دوره زمانی شهریور 1390 تا 1400، هزینه هایی که این مناسبات فاسد رانتی به تولیدکننده ها تحمیل کرده یک سو گذاشته و مجوز افزایش متناسب قیمت به خودروسازان دادن را نیز در سوی دیگری آورده اند. در این دوره، قیمت مواد پلیمری 25 برابر، قیمت قراضه آهن 21 برابر، قیمت دلار 20 برابر و قیمت ورق فولادی 20 برابر، مسی 19 برابر، آلومینیوم 17 برابر و قیمت مصوب خودرو 7 برابر شده است. ببینید این مافیای واردات در دستکاری واقعیت و فریب دادن مسئولان کلیدی کشور، متبحر شده اند. اراده ای که معطوف به منافع بیرونی ها است، خودروسازهایی که غیرت ملی دارند را به سمت ورشکستگی و افلاس می کشاند. پس این شرکتها چگونه کار کنند!؟ خودروسازهایی که پراید تولید می کنند، بسیار با کیفیت تر از شیوه حکمرانی ما عمل می کنند.

سود دلالان از فروش خودروها، 3.5 برابر خودروسازان است/ یک سوم از هزینه‌های ایران خودرو برای پرداخت بهره بانکی بوده است

مومنی خاطرنشان کرد: هفته پیش گزارشی منتشر شده که در همین دوره ای که خودروسازان غیررانت محور و غیرمونتاژکار به این وضعیت افلاس افتاده اند، دلالان این خودروها سودشان بیش از 3.5 برابر افزایش یافته و عایدی آنها سه برابر این خودروسازان از محل فروش این خودروها بوده است. شما مناسباتی ایجاد کردید که مشوق مافیای واردات، سوداگری و رباخواری است. در یک بررسی که از گزارش مالی ایران خودرو داشتیم، در ساختار هزینه ای آنها نزدیک به یک سوم، پرداخت بهره بانکی بوده است! مناسبات ربوی ایجاد کردید که در حالی که سهم دستمزد حدود 10 درصد است، سهم آنها که تجارت پول می کنند ، حدود 3 برابر آنها است! بعد در این مناسبات می گویید چرا خودروسازان ما اینگونه تولید می کنند!؟ اینها بسیار باغیرت و باشرافت هستند که همچنان ایستاده اند و از مرزهای منافع ملی و استقلال ملی ما دفاع می کنند. بحث بر سر این نیست که اینها محصول باکیفیت تولید می کنند، بلکه بحث این است که حکومت باید مطامع رانتی و فاسدش را از خودروسازان بزرگ بکند و بعد خود و جامعه مدنی را ناظر مطالبه گر کیفیت کند. قطعا مسیری برای نجات ایران جز از طریق ارتقای بنیه تولید فناورانه وجود ندارد.

به ازای هر یک واحد تورم، خدمات سلامت 2.5 برابر افزایش پیدا می کند

این عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه نقش بی بدیل سیاستهای اقتصادی در کیفیت نظام حیات جمعی ما و از جمله نظام سلامت ما ، یکی از مسائل دیگر حیاتی کشور است، تاکید کرد: حساسیت هزینه های خدمات سلامت در واکنش به سیاستهای تورم زا، 2.5 برابر بقیه کالاها و خدماتی است که در شاخص تورم اندازه گیری می شوند. به ازای هر یک واحد تورمی که به این جامعه تحمیل می شود، خدمات سلامت 2.5 برابر تورم رسما اعلام شده افزایش پیدا می کند. اگر حساب و کتابی در کار باشد و شرافت علمی مبنا باشد، باید به این مساله توجه کرد؛ در همین دوره آقای رئیسی، یکی از معاونان وزارت بهداشت در مراسم تودیع و معارفه رئیس بسیج جامعه پزشکی، سه نکته کلیدی مطرح و عنوان کرد شاهد کاهش چشمگیر مراجعه شهروندان به مراکز درمانی هستیم، 30درصد مراجعات مردم به داروخانه ها، بدون نسخه پزشک معالج است  و با وجود افزایش چشمگیر قدر مطلق جمعیت، میزان مراجعه به مراکز درمانی سالانه 5 درصد کاهنده بوده است! ما باید بفهمیم با جان و آبرو و زندگی مردم چه می کنیم!

سیاستهای تورم زا ، مردم ایران را در برابر بیماری ها بی دفاع کرده است

 آیا آقای پزشکیان می دانند در چند هفته دوره مسئولیتشان، قیمت نان تا 66 درصد افزایش پیدا کرده!

با عجله نوید واردات خودرو می دهند! اینها نشانه های خوبی نیست / عده ای راهی برای ایجاد تقاضاهای غیرعادی برای واردات بازکرده اند

این اقتصاددان با بیان اینکه روحانی صاحب منسبی که در حیطه اقتصاد فعالیت می کند، یک کلمه گفت ببینیم آقای وزیر اقتصاد درباره تورم چه می کند، آقای وزیر اقتصاد بلافاصله واکنش نشان داد و گفت مسئول کنترل تورم من نیستم، بانک مرکزی است! اضافه کرد: حتی اگر در سیاستهای سلامت هم خطایی اتفاق بیفتد، همه اعضای هیات وزیران مشاعا مسئولیت دارند. شما که اینگونه نوید می دهید که بالاخره طلسم واردات خودرو شکسته شد، مگر شما وزیر تجارت کشور هستید!؟ چه مسئولیتی در این حیطه داشتید که با عجله خواستید چنین خبری بدهید!؟ جسارتی به شخصیت این آقا و حسن نیست او نمی کنیم اما اینها نشانه های خوبی نیست و این رفتارها اصلا بویی از آگاهی و علم و اراده به اصلاح نمی دهد. به آقای رئیس جمهور و همه اعضای کابینه اش و نماینده های مجلس می گویم چنین به نظر می رسد عزیزان دیدند ماجرای دستکاری قیمت بنزین به سادگی که فکر می کردند نیست، بنابراین برای کسب ریال بی زحمت، باید فکرهای دیگری بکنند و اکنون شاهد هستیم دوره زمانی الزام قانونی منع واردات کالاهای قابل تولید در کشور تمام شده و عزیزان به روی خود نیاوردند. یعنی افرادی بابی را برای اینکه تقاضاهای غیرعادی برای واردات ایجاد شود بازکرده اند.

به ازای هر یک میلیارد دلار واردات کالای قابل تولید، 25هزار تا 100هزار فرصت شغلی از بین می رود

مومنی تاکید کرد: تقاضای غیرعادی برای واردات ، دو ضربه مهلک به ایران می زند. ضربه اول این است که پتانسیل جهش نرخ ارز را فراهم می کند و ضربه دیگرش این است که ما محاسبه هایی داریم که نشان می دهد به ازای هر یک میلیارد دلار واردات کالاهای قابل تولید در کشور، بین 25هزار تا 100هزار فرصت شغلی از بین می رود. خانواده ها در اسارت تورم قرار گرفته اند و در این وضعیت، نان آور خانواده هم شغلش را از دست می دهد. باید بررسی شود که در این مملکت چه خبر است!

اندازه خانوارهای بدون فرد شاغل از 11 درصد در آستانه انقلاب، به 30درصد در سال 1401 رسیده است

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد یادآورشد: گزارشهای رسمی می گوید در چارچوب این مناسبات که بنیه مالی حکومت، بنگاه های تولید و خانوارها با لطمه های شدید مواجه شده است، بساطی بر پاشده که اندازه خانوارهای بدون فرد شاغل از حدود 11 درصد در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، به حدود 30درصد در سال 1401 رسیده است. بسیار امیدوارم که آقای پزشکیان که این میزان به علم اهمیت می دهند، توجه داشته باشند که وقتی واردات مصرفی اولویت داده می شود، یعنی پتانسیل های سرمایه گذاری تولیدی در کشور کاهش می یابد.

نسبت تشکیل سرمایه در ایران در سال 1401، 52 درصد سال 1390 است

وی با یادآوری اینکه نسبت تشکیل سرمایه در ایران در سال 1401، حدود 52 درصد سال 1390 است، اظهار داشت: یعنی بحران تشکیل سرمایه و این روند قهقرایی که ما تجربه می کنیم، چنین ماجرایی دارد، اما همچنان دولت بستر سازی می کند که دوباره نرخ ارز را بالا ببرد! بعد در چنین شرایطی، انتظار دارند انگیزه سرمایه گذاری تولیدی افزایش یابد. از این خطاهای غیرعادی، مشکوک و پرتکرار آنچنان زیاد شده که نگران شده ایم. متاسفانه در دوره آقای رئیسی، افرادی در میان مسئولان کشور بودند که در بحبوحه فاجعه آفرینی حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی، یک باره در وزارت کار گزارشی مبنی بر اینکه اندازه جمعیت فقیر ایران در 1401 کاهش پیدا کرده است، منتشر کردند! و البته داده های این گزارش را طبقه بندی کردند و انتظار داشتند ما چشم بسته این گزارش را بپذیریم. به همین دلیل پنج بار وزیر وقت کار را به مناظره درباره این ادعا دعوت کردم. بعد یک باره اول اسفند 1402، یک مقام مسئول در شهرداری، گفته ما با وزارت کار هماهنگ کردیم به دستفروش ها هم مجوز دهیم، بنابراین می توانیم از این به بعد تعداد دستفروشان را به آمار جمعیت شاغل کشور اضافه کنیم! ببینید چه بساطی است!

هم و غم دولت برای آزادسازی واردات و شوک درمانی مایه نگرانی است

مومنی گفت: آنها به اینکه بر سر کشور چه می آید کاری ندارند و می خواهند تظاهر دروغین به موفقیت کنند. 15 دروغ ملی، که توسط منصوبین دولت رئیسی مطرح شده بود را آماده کرده بودم که در دیداری خصوصی به ایشان یادآور شوم تا در این شیوه اداره کشور بازنگری بنیادی کنند، اما عمر ایشان وفا نکرد. بسیار امیدوارم این بساط در دولت آقای پزشکیان نباشد، اما وقتی می بینیم هم و غم دولت شوک درمانی و آزادسازی واردات است و می خواهند آنچه از مایملک حکومت مانده با عنوان مولدسازی، خدا می داند به چه شیوه و قیمتی به چه کسانی بفروشند، مایه نگرانی است.

استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه سیاستهای اقتصادی، نقش تعیین کننده ای دارند ، به ضرورت توجه مسئولان کشور به راهبردی که تحت عنوان تحریم ، برای برانداختن حکومت در ایران دنبال می شود تاکید کرد و گفت: یکی دیگر از مسائل حیاتی که همه مسئولان کشور ما باید سطح آگاهی های خود نسبت به آن را بالا ببرد، مساله میزان و چگونگی نقش آفرینی بازار بر نظام سلامت است. خدمات سلامت، یکی از برجسته ترین مصادیق موارد درماندگی یا شکست بازار محسوب می شود.

 شوخی هایی که با نرخ ارز می کنند، به دلیل تورم زایی مهلک ترین ضربه ها را به نظام سلامت می زند

مومنی با تاکید بر اینکه ما با یک موجود یگانه و واحدی با نام بازار روبرو نیستیم بلکه با بیشمار بازار روبرو هستیم که بخش بزرگی از بازارها نسبتی با کارآیی، بهره وری و بهینگی ندارند و فاجعه ساز هستند، ادامه داد: در کتاب «مرگهای از سر ناامیدی و آینده سرمایه داری»، می گوید نظام سلامت آمریکا باید برای همه دنیا آینه عبرت باشد. نظام سلامت آمریکا ، بازاری ترین نظام سلامت دنیا است. میزان هزینه ای که این نظام سلامت به اقتصاد آمریکا تحمیل می کند، 5 برابر میانگین سازمان توسعه و همکاری اقتصادی و میزان کارآیی آن یک پنجم این سازمان است. عزیزان حواسشان باشد، این شوخی هایی که با نرخ ارز می کنند، به قاعده تورم زایی اش، مهلک ترین ضربه ها را به کل نظام حیات جمعی ایرانیان و به ویژه نظام سلامت و نظام حمایتهای اجتماعی اش می زند.

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد اضافه کرد: ما چند مطالعه کردیم که توسط مرکز پژوهش های مجلس هم منتشر شد، در این مطالعه ها دیدیم که ریشه اصلی ورشکستگی سازمانهای بیمه ای، به مسائل درونی شان خیلی کمتر برمی گردد تا به سیاستهای تورم زا و اشتغال زدا! ماجرای ناترازی ها از طریق سیاستهای تورم زدا و اشتغال زا قابل کنترل است و نه از طریق اصلاحات پارامتریک. متخصصان ممتاز دنیا، می گویند دست بردن در سن بازنشستگی، آخرین حلقه از یک مجموعه 125 متغییری برای بهبود نظام سلامت است، چگونه است که شما فقط این را بلدید تا فشار را بر مردم محروم و بی پناه بیشتر کنید! این مسائل بسیار حیاتی هستند.

مومنی تاکید کرد: باید به وزیر بهداشت و درمان گفت که به اعتبار مساله عدم تقارن اطلاعات که در بالاترین سطح در نظام سلامت وجود دارد، مساله راهنماهای بالینی و نظام ارجاع، به عنوان ابزارهای کلیدی مهار فرصت طلبی و فساد باید در مرکز توجه قرار گیرد. باید شناخت را درباره حد و حدود قابلیت بازار و مناسبات بازاری در خدمات سلامت افزایش داد ، در غیر این صورت مانند دیگر امور، در معرض فاجعه های بزرگ قرار می گیریم.

سهم پرداخت از جیب در نظام سلامت ایران

مومنی به پدیده سهم پرداخت از جیب در نظام سلامت ایران اشاره کرد و گفت: استاندارد قابل قبول در دنیا، 5 تا 10 درصد است. در آغاز دهه 1380، به دلیل شوک درمانی ها و آزادسازی ها و خصوصی سازی های فاجعه ساز در همه عرصه ها، به 50 درصد رسید. در سالهای میانی دهه 80، در جریان برنامه چهارم، می خواستند آن را به 30 درصد برسانند اما در سال پایانی برنامه چهارم، به واسطه اینکه اجرای آن را به احمدی نژاد و تیمش دادند، این سهم به حدود 70 درصد رسید. در دهه 1390 که با ناهنجارترین تجربه های شوک نرخ ارز روبرو بودیم، بر اساس برخی از برآوردها، این سهم از 80 درصد هم فراتر رفته است. بنابراین ، آقای پزشکیان که شرافتمندانه قول عدالت در سلامت دادند باید بدانند که به واسطه بازارگرایی مبتذل که اسم رمز چپاول و غارت مردم بی پناه شده، اکنون با پدیده از کارکرد افتادگی کل نظام امنیت اجتماعی مردم از کانالهایی مانند آموزش، سلامت، مسکن و تغذیه و از این قبیل مسائل مواجه شده ایم.

به شفافیت، علم محوری و مشارکت محوری برگردیم

وی با تاکید بر اینکه باید دست از این مناسبات که شکنندگی غیرمتعارفی را به ایران تحمیل کرده برداشت، گفت: همه این مسائل در تسخیر علم قرار دارد و می توان سازوکارهای برون رفت از آن را به قاعده علم طراحی کرد. باید به شفافیت، علم محوری و مشارکت محوری برگردیم، دراین صورت برای این کشور هنوز امید اصلاح و نجات وجود دارد. اما اگر دور این عزیزان را بیش از توسعه خواهان و عدالت خواهان، طرفداران سوداگری، دلالی و واردات چی ها بگیرند، وضعیت دائما خطرناک تر و شکننده تر می شود.

به گزارش اقتصادران، دکتر فرشاد مومنی، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، با تاکید بر اینکه ماجرای نابرابریهای منطقه ای، یکی از حیاتی ترین مسائل مبتلابه در ایران است، نسبت به کارکردهای نابرابرساز و ضدعادلانه شوک درمانی و بازارگرایی مبتذل هشدار داد و گفت: دولت باید گام بزرگی برای بررسی آثار فاجعه ساز و ضد انسانی، ضد اجتماعی و ضد ملی نابرابری های ناموجه انجام دهد. این طنز تلخی در اقتصاد سیاسی کنونی ایران است که همگان، حتی در حد مبتدی ها در مطالعه موانع توسعه در ایران می دانند که در این سرزمین گرامی، به صورت نظام وار، نابرابری های ناموجه، از جنبه های جغرافیایی و توزیع ناعادلانه قدرت و مناسبات یکه سالارانه در ساخت سیاسی و استمرار مناسبات رانتی در ساخت اقتصادی به شکل دیگر بازتولید می شود.

رویکردهای رفوکارانه، ایران را از ورطه مخاطرات نجات نمی دهند

دکتر فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی و رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، در هفتمین جلسه بررسی اولویت های دولت چهاردهم برای تحقق وعده ها و حل مشکلات مردم، با عنوان «دولت چهاردهم، توسعه منطقه ای و برنامه هفتم» در محل این موسسه سخن می گفت، تصریح کرد: عموم متفکران مشفق ایران، حداقل در طی 10 سال گذشته، این مساله را به صورت پرتکرار مطرح کرده اند که راه نجات ایران، از مسیر تغییر ریل بنیادی می گذرد و امکان ندارد رویکردهای رفوکارانه ، ایران را از ورطه مخاطره های موجود نجات دهند. زاویه نگرش راهگشا برای این تغییر ریل بنیادی، شعار عدالتی است که دولت فعلی هم از زبان رئیس جمهور به طور مکرر مطرح کرده است.

آبرومندترین الفاظ، در بستر نهادی رانت محور، میان تهی و فاقدکارکرد می شوند

وی با بیان اینکه همواره گرفتاری ایران این است که معتبرترین و آبرومندترین الفاظ، وقتی از بستر نهادی رانت محور عبور می کنند، به چیزهای میان تهی و فاقدکارکرد تبدیل می شوند، شاخص عینی آن را تجربه دولت احمدی نژاد عنوان کرد و افزود: ایشان در دوره ای ریاست جمهوری را برعهده گرفت که بی سابقه ترین جهش ها در درآمد نفتی در تاریخ اقتصادی ایران اتفاق افتاد، اما حتی اگر نیتهایشان را حمل بر صحت کنیم، نه خودشان آگاهی بایسته ای از اقتضائات مناسبات رانتی داشتند و نه قادر و مایل بودند که افراد باکیفیت را به همکاری بگیرند و نه اعتنایی به مشارکت اهل نظر و عامه مردم داشتند، در تمام زمینه هایی که احمدی نژاد شعاری مطرح کرد، آنچه درو کرد، درست ضد وعده هایش بود.

مومنی با بیان اینکه یکی از پیامدهای شعار نفت را بر سر سفره مردم آوردن، این بود که کسری بودجه خانوارها در ماه های پایانی مسئولیت احمدی نژاد، 4.5 برابر زمان شروع به کار او بود و فقری با این ابعاد به مردم ایران تحمیل کرد، گفت: شعار محوری دیگر او ، عدالت بود. در حالی که گزارشهای رسمی منتشر شده، نشان داد در ماه های پایانی مسئولیت او، شاخص فلاکت دو برابر شد و به جای عدالت هم فلاکت نشاند.

ضرورت وجود سازمان برنامه ریزی قدرتمند و برنامه توسعه مشارکتی و دانایی محور

وی با یادآوری اینکه ضدیت احمدی نژاد با نظام سلطه، حالت کمدی تراژدی پیدا کرده بود و با آن همه گرد و خاکهای ضدامپریالیستی، به خاطر نابخردی ها و فسادهای موجود در کشور، ارزبری هر واحد تولید ناخالص داخلی در ایران، در هشت ساله دوره احمدی نژاد، پنج برابر شد، اظهارداشت: آقای پزشکیان حواسش باشد که بزرگترین پاشنه آشیل احمدی نژاد، که به واسطه آن، هم آبروی خود را برد و با کارنامه ای که رقم زد، همه شعارهای کلیدی اش را لجن مال کرد، این  بود که او از برخورداری از سازمان برنامه ریزی با کیفیت و یک رویکرد برنامه ریزی توسعه ای مشارکت محور طفره می رفت و اساس را بر عدم شفافیت گذاشته بود. در نتیجه، سریع ترین جهش ها در گستره و عمق فساد مالی و نابرابری های ناموجه هم در همان دوره بر سر ایران آمده است. آقای پزشکیان، از موضع عبرت گیری از آن دوره، باید بداند که اگر یک سازمان برنامه ریزی قدرتمند و یک برنامه توسعه مشارکت محور و دانایی محور نداشته باشد، این مخاطره تکرار آن تجربه تلخ وجود خواهد داشت.

این اقتصاددان با تاکید بر اینکه از بسیاری از جنبه ها آقای پزشکیان، اصلا قابل مقایسه با احمدی نژاد نیست و از بعضی جهات، زمین تا آسمان متفاوت هستند، افزود: ماجرا این است که اگر شما به مناسبات رانتی و نقش آن در تخریب همه وجوه حیات جمعی ایرانیان توجه نداشته باشید، مستقل از نیت متفاوت احمدی نژاد و پزشکیان، آنچه که او درو کرد، ایشان هم دور خواهد کرد. صمیمانه و خاضعانه به ایشان می گویم که مساله اصلی و عنصر مشترک در تمام بحثهایی که یادآورشدیم این است که بهبود وضعیت، منحصرا از دل یک برنامه با کیفیت شفاف و مشارکت محور به دست می آید و اگر کوچکترین تزلزل، تعلل و تردیدی در این مساله پدیدار شود ، متاسفانه در این دوره همان خواهد شد که در دوره احمدی نژاد خواهد رفت.

از ابتدای دولت هاشمی تاکنون، همه دولتها، با وجود تفاوت گفتمان، از بسته سیاستی منحط تعدیل ساختاری استفاده کردند

این اقتصاددان با بیان اینکه آقای پزشکیان می تواند یک گفتمان ملی بر محور توسعه عادلانه و استانداردهای یک برنامه با کیفیت برای تحقق توسعه عادلانه را در دستور کار قرار دهد، گفت: در دستگاه نظری نهادگرایی گفته می شود حکومتی که به بلوغ فکری در زمینه فاجعه سازی شوک درمانی نرسیده باشد، بدون تردید به نام عدالت، فلاکت و وابستگی ذلت آور به دنیای خارج، فساد، نابرابری و فقر کشنده و فراگیر را تجربه خواهد کرد. تصادفی نیست که متفکران بزرگ نهادگرایی تاکید می کنند که کانون اصلی بازتولید توسعه نیافتگی، قفل شدگی شناختی یا وابستگی به مسیر طی شده شناختی است. به آقای پزشکیان وهمه دست اندرکاران کشور، توصیه می کنم، از این دریچه به این پرسش بنیادی توجه کنند که از برآمدن زنده یاد هاشمی رفسنجانی تا امروز، هر کس که رئیس جمهور شده، با اینکه در حیطه های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و بین المللی اظهارات متفاوتی داشتند اما بدون استثنا، همه از بسته سیاستی منحط تعدیل ساختاری استفاده کردند.

نظام سیاستگذاریهای اساسی، دچار عارضه قفل شده به برنامه انحطاط‌زای شوک درمانی شده

وی افزود: همه آنها به آزادسازی واردات، خصوصی سازی رانت محور، شوک درمانی قائل بودند و این نشان می دهد نظام سیاستگذاری های اساسی ایران، دچار عارضه قفل شده تاریخی به برنامه انحطاط زای شوک درمانی شده است. تصادفی نیست که آقای پزشکیان در ابتدای دوره ریاست جمهوری اش، در حالی که تا سه هفته قبل از آن می گفت من در این حیطه ها تخصص ندارم ، یک باره در رابطه با شوک درمانی در قیمت حاملهای انرژی صحبت می کند. به خوبی روشن است که آرایش قوای سیاسی به گونه ای است که ایشان هنوز وارد نشده، درباره اجتناب ناپذیری شوک درمانی توجیه شده است. ما باید این مساله را آسیب شناسی کنیم.

کارکردهای نابرابرساز و ضدعادلانه شوک درمانی و بازارگرایی مبتذل را ببینید

این استاد اقتصاد دانشگاه با بیان اینکه آقای پزشکیان را در شعارهای خود، فردی صادق ارزیابی می کنم که هیچ ردی از فسادمالی هم ندارد و اینها امتیازات ارزشمندی برای شرایط کنونی ایران است، تاکید کرد: از دریچه کارکردهای نابرابرساز و ضدعادلانه شوک درمانی و بازارگرایی مبتذل شروع کنید. اگر آقای پزشکیان در این زمینه توانمند شود، می توان امیدوار باشیم گامهایی برای ایجاد اختلال در آن قفل تاریخی پدیدار شود و ایران از ورطه توهم راهگشا بودن شوک درمانی نجات یابد.

آثارفاجعه ساز و ضدانسانی و ضدملی نابرابریهای ناموجه بررسی شود

 مومنی به ارزیابی های آسیب شناختی خارق العاده اقتصاددانان بزرگی مانند هاجون چانگ، ژوزف استیگلیتز، پیکتی و حتی چهره هایی مانند گای استندینگ در این زمینه اشاره کرد و از مشاوران اقتصادی دولت خواست به کتابهایی مانند «فساد در نظام سرمایه سالار» و «چین چگونه از شوک درمانی گریخت» مراجعه کنند و ادامه داد: گام بعدی این است که کاری عمیق درباره آثار فاجعه ساز و ضد انسانی، ضد اجتماعی و ضد ملی نابرابری های ناموجه انجام دهند. این طنز تلخی در اقتصاد سیاسی کنونی ایران است که همگان، حتی در حد مبتدی ها در مطالعه موانع توسعه در ایران می دانند که در این سرزمین گرامی، به صورت نظام وار، نابرابری های ناموجه، از جنبه های جغرافیایی و توزیع ناعادلانه قدرت و مناسبات یکه سالارانه در ساخت سیاسی و استمرار مناسبات رانتی در ساخت اقتصادی به شکل دیگر بازتولید می شود.

90 درصد شعارهای انقلاب، اعتراض به نابرابری، بی عدالتی و تبعیض بود

وی با بیان اینکه طنز تلخی است که این نابرابریهای فزاینده نظام وار در سرزمینی رخ می دهد که مردمان گرامی اش، خودشان را در زمره عدلیه به شمار می آورند و قائل به حُسن و قبح ذاتی افعال هستند و معتقدند برپایی آسمانها و زمین به عدل است و ملک با کفر باقی می ماند اما با ظلم نه، ادامه داد: طی سه دهه گذشته، که برنامه منحوس تعدیل ساختاری در ایران به اجرا در آمده، از نظر انتشار کتابها و مقالات درحیطه عدالت اجتماعی ما یکی از کم شمارترین انتشارها را در مقالات و کتابها در سه دهه بعد از انقلاب داریم و حتی در مقایسه با برخی همسایگانمان هم از این نظر وضعیت عقب مانده تری داریم. دکتر محمد حسین پناهی، استاد برجسته جامعه شناسی انقلاب، در کار تحقیقی ارزشمندی، ماجرای فروپاشی رژیم پهلوی و برآمدن انقلاب اسلامی را از دریچه شعارهای مردم در جریان مبارزه رهایی بخش بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که بالغ بر 90درصد شعارها، بر محور اعتراض به نابرابری، بی عدالتی و تبعیض بوده است.

به صورت نظام وار از بی عدالتی و نابرابری حساسیت زدایی می شود

گزارشهای رسمی از اندازه نابرابریها، به طرز وحشتناکی کاستی دارند

مومنی ضمن یادآوری اینکه در اندازه گیری نابرابریها، دارایی های بسیار کلیدی، مانند سهام، سکه و طلا و حساب بانکی را جزء دارایی محسوب نمی کنند، بنابراین، نابرابریهایی که رسما گزارش می شود، به طرز وحشتناکی کاستی دارد، ادامه داد: در سنجش نابرابریها، حکومتگران ترجیح می دانند به شاخص ضریب جینی دلخوش کنند، در حالی که این ضریب کاستی های پرشماری دارد و بخش بزرگی از نابرابریهای واقعا موجود را نادیده می گیرد اما چون می توان واقعیتها را واژگونه نشان داد، این تمایل وجود دارد که نابرابری در ایران، فقط با این شاخص سنجیده شود. به خاطر این کاستی، در قله های مناسبات رانتی نابرابرساز فاجعه آمیز، ضریب جینی در ایران، کمترین مقدارها را نشان داده است.

دولت پزشکیان، اهتمامی برای روزآمدی و شفاف سازی نظام آمار در دستورکار قراردهد

این اقتصاددان با بیان اینکه مهمترین عوامل کاهش ضریب جینی در دوره احمدی نژاد، بی سابقه ترین سطح خروج سرمایه های انسانی و مادی از کشور و بی سابقه ترین سقوط طبقه متوسط درآمدی به زیر خط فقر بوده است، خاطرنشان کرد: ضریب جینی، فاصله میان کف و سقف را اندازه گیری می کند و این دو مساله، این فاصله را بسیار کم نشان می دهد، در حالی که شاخصهای دیگر نشان می دهند که در حالی که نابرابریهای ناموجه ایران را به شکننده ترین موقعیتهای تاریخی دچار کرده بوده مسئولان کشور از کارنامه خود در این زمینه مشعوف بودند. دولت پزشکیان، شرافتمندانه، اهتمامی برای روزآمدسازی و شفاف سازی نظام آمار و اطلاعات ایران را در دستور کار قرار دهند.

پدیده سلطه مناسبات بهره کشانه و میان تهی ساز مورد توجه قرارگیرد

استاد دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر اینکه آنچه که باید مورد توجه قرار گیرد، پدیده سلطه مناسبات بهره کشانه، میان تهی ساز و نهادهای کژکارکرد استثماری در ایران است، گفت: از طریق ترویج شوک درمانی، اقتصاد سیاسی ایران، دوران فاجعه آمیزی را تجربه کرده که در آن، به طور همزمان که شوک درمانی، نیروی محرکه غارت سالاری و بی ثبات سازی سیستمی کل نظام حیات جمعی ایران است، از طریق دستکاری های ظاهرسازانه و اتکا به شاخصهای توخالی، برای دست اندرکاران کلیدی فاقد بنیه کارشناسی، احساس رضایت ایجاد می کردند.

هشدار نسبت به تشدید نابرابری و فساد با اجرای شوک درمانی/ با شوک درمانی، نهاد خانواده، بنگاه های اقتصادی و نهاد تصمیم گیری از درون تهی شد / هیچ ردی از جدی گرفتن مساله عدالت مشاهده نمی کنیم

 مومنی با بیان اینکه یک باره کل ماجرای توسعه علمی کشور، به چاپ مقاله متنزل شد و در همه عرصه ها هر چه که در آن ظاهر سازی باشد، نسبت به حقیقت اولویت پیدا می کند، ادامه داد: شوک درمانی، مهمترین نیروی محرکه نابرابری های ناموجه و فساد ساختاری و سیستمی و وابستگی های ذلت آور به دنیای خارج است و از درون این مناسبات بهره کش، نهاد خانواده، بنگاه های اقتصادی و نهاد تصمیم گیری از درون تهی شدند. در هفتادساله گذشته، برای اولین بار، در تاریخ اقتصادی ایران در سه سال منتهی به دهه 1390، اندازه جمعیت شاغل در ایران تقریبا دو برابر شده است. اما هیچ ردی از جدی گرفتن مساله عدالت مشاهده نمی کنیم. بعد از اعلام نتایج کنکور، مسائل متعددی درباره ورشکستگی نظام آموزشی که اساسش را بر نابرابریهای ناموجه و امتیازهای ناموجه گذاشته، مطرح شده اما انگار نه انگار! چند آدم دلسوز، ناله ای می کنند و بعد همه چیز تمام می شود.

آقای پزشکیان! می دانید بعد از شوک قیمتهای انرژی، جمعیتی که فقط از ناحیه هزینه های کمرشکن درمان به زیر خط فقر افتادند، سه برابر شد

این عضو هیات علمی دانشگاه، افزود: آقای پزشکیان می داند در اثر شوک درمانی، فقط در عرض سه سال، پس از شوک قیمتهای انرژی که آقای احمدی نژاد سال 89 انجام داد، درصد جمعیتی در ایران که فقط از ناحیه هزینه های کمرشکن درمان به زیر خط فقر افتادند، سه برابر شد. تعجب می کنم از آقای پزشکیان که انصافا در حیطه نظام سلامت، آگاهند، چطور آن تجربه ها را دیده اند اما اکنون فکر می کند راه نجات ایران از دستکاری قیمت بنزین می گذرد. واقعا اینها مسائل بسیار قابل اعتنایی است و باید به آنها توجه کرد.

بی سروصدا، منع واردات کالاهای قابل تولید در ایران را برداشته اند / هشدار نسبت به احتمال جهش نرخ ارز، با افزایش واردات

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد با اشاره به بخشهایی از کتاب «هنر تحریمها» نوشته ریچارد نفیو، مقام آمریکایی و یکی از طراحان بخشی از شبکه تحریمهای آمریکا علیه ایران، مبنی بر اینکه برای پوشالی کردن و برانگیختن جامعه علیه حکومت در ایران باید سازوکارهایی پیدا کنیم که حاکمان ایران، حیاتی ترین دارایی های خود، که دارایی ارزی است را در کانالهای غیرمولد تلف کنند، ادامه داد: چرا وقتی به این عریانی آنها می گویند ما می خواهیم از این ناحیه کمر ایران را بشکنیم، در ساختار قدرت دستور داده نمی شود که بررسی کنند چه بر سر ایران در این رابطه می آید!؟ اکنون بی سروصدا، منع قانونی واردات کالاهایی که در ایران قابل تولید است را برداشته اند. تحت این عنوان که این منع قانونی از نظر دوره زمانی برنامه ششم طی شده است. اگر یک باره جهش بی سابقه در نرخ ارز اتفاق افتاد، کسی نمی گوید که ما این خطا و سهل انگاری فاحش را کردیم . آنها که از این مناسبات کثیف نفع می برند، می گویند که فنر نرخ ارز از جا در رفت!

مومنی با تاکید بر اینکه فنر نرخ ارز، پدیده ای موهوم است و تشبیه مناسبات اجتماعی به مناسبات مکانیکی، به تعبیر خانم هانا آرنت، بستری برای فاجعه سازی، سرکوب گری و بهره کشی از فقیرترین گروه های اجتماعی است، تاکید کرد: به آقای پزشکیان می گویم فنر نرخ ارز، سیاستهای پولی، مالی ، تجاری و صنعتی نابخردانه است و اگر کیفیت این سیاستها را ارتقا دهید، به کارگیری این لفظ موهوم موضوعیت پیدا نمی کند. در هشت ساله جنگ تحمیلی، یک بار این لفظ به کارگرفته نشده، چون با هوشمندی چهره هایی در سطح عالی نسب، نمازی، ابراهیم عرب زاده، بهزاد نبوی، حسن عابدی جعفری و بسیاری دیگر، سیاستها در راستای تقویت تولید و کنترل مفت خوارگی و سوداگری تحت نظر قرار داشت و این مشکل هرگز پدیدار نشد.

فاجعه آمیزترین قسمت شوک درمانی،فریبکارانه بودنش برای حکومت است

وی با بیان اینکه فاجعه آمیزترین قسمت ماجرای شوک درمانی ، فریبکارانه بودنش برای خود حکومت است، توضیح داد: به دولت توصیه می کنند که کسری بودجه سنگین داری، دلیلش این است که بنزین را با فلان قیمت می خری و با فلان قیمت می فروشی! در حالی که به کانون های اصلی اشارت نمی دهند. گزارشهای رسمی می گوید طی 35 ساله گذشته، بیش از 400میلیارد دلار، از دارایی های بین نسلی ارزی کشور، تحت عنوان کنترل نرخ ارز، از گردونه برنامه ریزی کشور خارج شده و به چیز موهومی به نام بازار سیاه یا بازار آزاد ارز انتقال پیدا کرده است. چطور می شود که ما به این مسائل حساس نباشیم. در دوره جنگ، گزارشهای رسمی که وزارت مسکن منتشر کرده می گوید بیش از 90 درصد خانه های جدیدا ساخته شده، به سرعت به تملک افراد بی مسکن درآمده و بنابراین اندازه جمعیت مستاجران در شهرهای بزرگ، زیر 10درصد بوده است، وزارت مسکن، در گزارشی در سال 1393، اعلام کرد از پایان جنگ، تا سال 1392 که برنامه ریزی مسکن را به اسم خصوصی سازی رها کرده بودیم ، عملا مسکن مردم را آماج مطامع رانتجویانه کردیم و وحشتناک ترین سوداگری ها در این حیطه اتفاق افتاد. در نتیجه درصد جمعیت مستاجر نسبت به شرایط جنگ، بیش از چهار برابر افزایش پیدا کرده و در عین حال، معادل 250 میلیارد دلار، خانه هایی ساخته شده که بلااستفاده است و ببینید معادلهای ریالی این اتلاف تا کجاها سر به فلک می کشد!

هم افزایی مخرب شوک درمانی ، تورم و فساد

این اقتصاددان توضیح داد: در دوران تعدیل ساختاری، اقداماتی نمایشی و ظاهرسازانه و رقابتهایی مخرب در سطح مناطق برای زخمی کردن پروژه های عمرانی شروع شده و سازمان برنامه و مرکز پژوهش های مجلس گزارش کردند که فقط در دو دهه منتهی به 1390 و فقط به خاطر تورمی که شوک درمانی ایجاد کرد، معادل 150 میلیارد دلار بابت طرح های عمرانی مان اضافه هزینه پرداخت کردیم. حالا این ارقام 400 میلیارد دلار، 250 میلیارد دلار و 150 میلیارد دلار را با یکدیگر جمع کنید تا روشن شود که کشوری که برای یک وام 5 میلیارد دلاری از صندوق بین المللی پول و بانک جهانی باید دهها گونه زمینه بسازد و داده های به کلی سری اش را در اختیار آنها قرار دهد، چگونه منابع خود را به تاراج می دهد.

در مناسبات رانتی، مونتاژکاری جای تولید صنعتی را می گیرد / بنگاه ها هر میزان مونتاژکارترند، سود غیرعادی بیشتری نشان می دهند

به گفته رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد؛ تمام این مسائل از درون غفلت از عدالت اجتماعی ایجاد می شود. اگر ما یک برنامه توسعه ای داشته باشیم که به صورت نظام وار به مساله عدالت اجتماعی حساس باشد، آن زمان متوجه می شود که در چارچوب این مناسبات بهره کشانه، رانتی و غیرشفافی که ایجاد شده و نابرابریها را به صورت نظام وار بازتولید می کند، حتی تولید در ایران اکنون محمل کسب رانت شده است. اینکه دو، سوم تولید صنعتی در ایران به طور متوسط بلااستفاده است و شما همچنان مجوزهای جدید صادر می کنید، دهانهای بزرگی است برای بلعیدن رانت. از درون مناسبات رانتی هم این نابرابریهای ناموجه و فساد و وابستگی ذلت آور به دنیای خارج به طور سیستماتیک گسترش می یابد. این همه فریاد زده شده که در چارچوب مناسبات رانتی، تولید صنعتی هم تغییر ماهیت می دهد و مونتاژکاری جای تولید صنعتی را می گیرد، این همه آمار منتشر شده و افشاگری شده و ارجاع دادیم که صورتهای مالی بنگاه های تولید کننده را در بازار سرمایه ببینید، به این دلیل است که هر بنگاهی که غیرت و شرافت بیشتری نشان داده و اهتمام بیشتری در داخلی سازی قطعات از خود نشان داده، ورشکستگی اش شدیدتر است و بنگاه ها هر میزان مونتاژکارتر باشند، سود غیرعادی نشان می دهند.

به خودروسازان مونتاژکار، ارز دولتی بیشتری داده می شود

مومنی با بیان اینکه در تخصیص دلارهای نفتی به صنعت خودروسازی هم اراده ای وجود دارد که به آن مونتاژکارها ارز بیشتری داده شود، و محدودیت برای آنها است که به عمق بخشی به ساخت داخل اهتمام بیشتری دارند، تصریح کرد: من نام این روند را «درونی شدن مناسبات وابستگی» می گذارم. حتی اگر نیروهای محرکه بیرونی هم وجود نداشته باشد که مناسبات وابستگی را بازتولید کند، آن گروه های ذینفعی که از میان تهی شدن و استثمار و بهره کشی از دولت و بنگاه های تولیدی و مردم نفع می برند، ماجرا را جلو می برند و اراده آنها است که همچنان کار می کند. با این حال، اصلا کسی به این مسائل نمی پردازند.

 وی با بیان اینکه عنصر کلیدی در سیاستهای رانت محور و اشتغال زدا این است که ظرفیتهای اشتغال باکیفیت را در ایران نابود می کند، به نبود اولویت در اسناد سیاستی ایران اشاره کرد و یادآورشد: در دولت آقای روحانی، سازمان برنامه گزارشی با عنوان سند برنامه ششم منتشر کرد. مرکز پژوهشها با بررسی آن، اعلام کرد آنها با این سند می خواهند در یک دوره 5ساله، 156 هدف کلی و حدود 456 استراتژی را دنبال کنند!

رانت و فساد دوقلوی جدانشدنی از هم هستند / درباره تاثیر سقوط بنیه تولیدی و نقشش در تورم ساختاری، یک کلمه حرف نمی شنویم!

به باور این استاد دانشگاه؛ رقیب مناسبات رانتی، تولید محوری است. رانت و فساد دوقلوی جدانشدنی از هم هستند. خانم « سوزان رز اکرمن» در کتاب «فساد و دولت» می گوید عمیق ترین تعریف نهادی از فساد این است که آن ترتیبات نهادی ای که قادر به ایجاد جذابیت برای انگیزشهای تولیدی نیستند. غیاب تولید فناورانه، فقر، فساد، نابرابری و وابستگی ذلت آور به دنیای خارج می شود. در چارچوب مناسبات رانتی موجود در ایران، بیشترین فشارها به تولیدکننده ها وارد می شود، اما وقتی می خواهند تورم را ریشه یابی کنند، به هر سوراخی سر می زنند تا یک عامل بتراشند، اما از سقوط بنیه تولیدی ایران و نقشش در تورم ساختاری، یک کلمه حرف نمی شنوید.

شوک درمانی عامل ایجاد برخوردهای سیاست زده در توسعه منطقه ای

رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد ادامه داد: از دریچه این نابرابریهای میان تهی ساز، بر محور شوک درمانی ، می توانیم نگاهی به ماجرای توسعه منطقه ای داشته باشیم. مناسبات رانتی گرایش ذاتی به نابرابری ناموجه و تمرکز و مشارکت زدایی از مردم در همه عرصه های حیات جمعی شان دارد. شوک قبل از اینکه مردم را دچار آشفته حالی کند، نظام اساسی تصمیم گیری های کشور را دچار سرگیجه و تحیر می کند. وقتی از این زاویه به بحرانها ونابرابریهای منطقه ای در ایران نگاه می کنید، می بینید آن آشفتگی خود را به صورت برخوردهای سیاست زده در توسعه منطقه ای نشان می دهد. حتی در تعریف تنظیم مناسبات توسعه منطقه ای در ایران، عنصر سیاسی حرف اول را می زند. در منطقه بندی های ما، حوزه های آب ریز هیچ نقشی ندارند و در بعضی از دوره ها، حتی در سازمان آب هم منطقه بندی کشوری، نسبتی با حوزه های آب ریز ندارد.

افت شدید کیفیت مطالعات «توسعه منطقه ای»

مومنی با بیان اینکه طی دوره زمانی کمتر از هشت سال، 24 گونه متفاوت برنامه ریزی توسعه منطقه ای در ایران در دستور کار قرار گرفته است اما یک توجه حداقلی به این که اکثریت قاطع استانهای ایران ، مرزی هستند و بایستگی های برنامه ریزی ویژه دارند نشده و به طور کلی به حاشیه رانده شده است، گفت: گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، با عنوان «فراتحلیل مطالعات توسعه منطقه ای» می گوید 47هزار مطالعه در سامانه سازمان برنامه درباره مسائل منطقه ای در ایران ثبت شده و ما 100 هزار کاربرگ جمع آوری شده، در زمینه های شهری – منطقه ای شناسایی کردیم اما ویژگی مشترک اکثریت قریب به اتفاق آنها، فقدان کیفیت حداقلی است! گویی ادای مطالعه را درآوردن و خیررسانی به هم برای پروژه گرفتن اصل است و شناسایی گرفتاریها، هیچ اولویتی ندارد.

یک برنامه ملی مبتنی بر پیشگیری از فساد طراحی کنید

وی ادامه داد: از برنامه چهارم تا کنون، هدف کمی ثابت چهار برنامه ما، رشد هشت درصدی است. ببنید این سازه ذهنی رانت زده، چه بر سر آنها آورده است. به هر کسی گفتند چرا رشد 8 درصدی محقق نمی شود، می گوید ارز و ریال دهید تا رشد 8درصدی تحویل دهیم! در حالی که باید پرسید در دوره احمدی نژاد که آن فاجعه ها بر سر ایران آمد، آیا ما کمبود ارز داشتیم؟ شما نمی دانید که تا زمانی که یک برنامه ملی مبتنی بر پیشگیری از فساد طراحی نکنید، با 100میلیارد دلار که هیچ، 500میلیارد دلار هم نمی توانید رشد کیفیت دار 8 درصدی تحویل دهید! با این همه تجربه شوک نفتی، که به آن نفرین منابع می گویند، هنوز در نظام تصمیم گیری های اساسی کشور نمی دانند که در بستر نهادی گژکارکرد و مشوق فساد و با هزینه مفت خوارگی اندک، وفور درآمدهای ارزی، وبال توسعه می شود و در خدمت توسعه قرار نمی گیرد. بیش از 50 سال است که از ادبیات این موضوع می گذرد ، اما عزیزان به گونه ای صحبت می کنند که گویا فقط مشکل ما کمبود ارز است! آقای پزشکیان هم همین اظهارات را به زبان جاری کرد. در حالی که شما باید ابتدا دستوراتی برای رفع کژکارکردی نهادی در دستور کار قرار دهید در غیر این صورت تا زمانی که کل این ساختار نهادی علیه تولید فناورانه و به نفع رانت، فساد و مفت خوارگی و ویژه خوارگی استوار است، نمی توانید با دلار زیاد مشکلتان را رفع کنید!؟ تجربه چای دبش را فراموش کردید!؟ آن زمان که حرارتها بالا رفته بود، بعضی از مسئولان گفتند که مواردی را داریم که تجربه چای دبش در مقابل آن هیچ است. اما ندیدیم دستگاه های نظارتی در این زمینه حرف روشنی به ما بزنند.

محال است ایران با رویکرد غیرمشارکتی و آمرانه، توسعه منطقه ای پیدا کند / فکر اصلاح اقتصادی در شرایط تصلب سیاسی، منحط، و از نظر علمی بی اعتبار است

این اقتصاددان با یادآوری اینکه بین 15 تا 17 استان ایران بر اساس تعاریف مختلف مرزی است، تاکید کرد: همان استانهای مرزی هم از نظر ویژگی های مختلف ، زمین تا آسمان با هم فرق دارند، با رویکرد غیرمشارکتی و آمرانه، محال است ایران توسعه منطقه ای پیدا کند. فکر اصلاح اقتصادی در شرایط تصلب سیاسی، فکری منحط و از نظر علمی بی اعتبار است.

استان تهران، به تنهایی چیزی 17درصد جمعیت کشور را در خود جا داده / کل جمعیت چهار استان دیگر با هم، کمتر از یک درصد جمعیت کشور است! / 65درصد مهاجرتها به تهران، البرز و گیلان است

به طور متوسط در ایران، در هر کیلومتر مربع 46 نفر زندگی می کنند / در تهران در هر کیلومتر مربع 890 نفر سکونت دارند

وی گفت: از نظر تراکم جمعیت، میانگین کشوری می گوید به طور متوسط در ایران، در هر کیلومتر مربع 46 نفر زندگی می کنند اما این رقم در تهران 890 نفر است. ابعاد ناهنجاری را ببینید! در 5 استان ایران، هم تراکم جمعیت، زیر 10 نفر است. توزیع جغرافیایی جمعیت ماجرای وحشتناکی دارد و بیش از 80 درصد جمعیت و فعالیت در نیمکره غربی متمرکز است. این برای ما بحرانهای امنیتی و آسیب پذیری از مافیاهایی مانند قاچاق مواد مخدر ایجاد کرده و چه حجمی از ثروتهای این کشور را رها و بلااستفاده کرده است.

نابرابریهای منطقه ای ، یکی از حیاتی ترین مسائل مبتلابه ما است / از کل پهنه سرزمین ، فقط 15درصد سرزمین ما بحران آب ندارد

مومنی با تاکید بر اینکه ماجرای نابرابریهای منطقه ای ، یکی از حیاتی ترین مسائل مبتلابه ما است، افزود: این بی قوارگی در توزیع جمعیت باعث شده که از کل پهنه سرزمین ، فقط 15درصد سرزمین ما بحران آب ندارد. اینها نشان می دهد ادای برنامه ریزی درآوردن ، چگونه ما را گرفتار کرده است. به جای اینکه به این مسائل رسیدگی شود، به طور مکرر شوک درمانی را در دستور کار می گذارند.

تمایل برای ایجاد استانهای جدید، همه مبتنی بر انگیزه های رانتی است

این استاد دانشگاه ضمن انتقاد نسبت به تقاضاهای مکرر و متعدد برای تبدیل مناطق کوچک به استان، گفت: تمایل برای ایجاد استانهای جدید، همه مبتنی بر انگیزه های رانتی است. در تمام دنیا، به این جمعبندی رسیده اند که کیفیت بهتر حکمرانی در کاهش تعداد استانها است و این روندی جهانی است. همه در حال ادغام هستند و امیدواریم پیام این تحولات به ایران هم برسد.

19درصد کارگاه های صنعتی در تهران مستقر است / در مجموعِ 8 استان دیگر، یک درصد و کمتر از یک درصد از واحدهای صنعتی مستقر هستند

مومنی ادامه داد: از نظر استقرار کارگاه های صنعتی، 19درصد کارگاه ها در تهران مستقر است. در حالی که در 8 استان، یک درصد و کمتر از یک درصد از واحدهای صنعتی مستقر هستند. اینها ستون هایی است که می خواهد برای کشور امنیت ایجاد کند!؟ تهران 17درصد جمعیت و 19 درصد کارگاه های صنعتی را در خود دارد اما از نظر سپرده های بانکی، 55 درصد کل و از نظر تسهیلات توزیع شده، 58 درصد کل را به خود اختصاص می دهد. این نابرابری در استاندارد توسعه فرهنگی و اجتماعی هم به طرز وحشتناکی وجود دارد. برای نمونه بیش از 50 درصد کل مطبوعات و دوماه نامه های کشور فقط در تهران منتشر می شود. بیش از 42 درصد کل سالنهای سینمای کشور هم فقط در تهران است.

نابرابریهای ناموجه را دریابید

این عضو هیات علمی دانشگاه ادامه داد: نابرابریهای ناموجه را دریابید و انعکاس آن و فاجعه سازی هایش را در سراسر استانهای کشور نگاه کنید و بدانید که ایران در غیاب یک برنامه توسعه عادلانه و تولید محور، نمی تواند نجات یابد. این مساله به یک بازآرایی سیستمی ساختار نهادی کژکارکرد و ضد تولید و ضدتوسعه کنونی وابسته است و با رفوکاری این گرفتاری برطرف نمی شود. بهتر است ابتدا وجوه اندیشه ای مساله را رد گیری کنیم و بعد از آن، یک برنامه باکیفیت طراحی ، تدوین و اجرا کنیم و امکان نظارتهای تخصصی مدنی و مشارکت فراگیر ذینفعان را هم فراهم کنیم. اگر ریل ما همچنان تبعیض گرا و از بالا به پایین با برنامه ریزی غیرمشارکت جویانه در سطح بخشها و مناطق و بنگاه ها و مردم است، نمی توانیم نجات پیدا کنیم. امیدواریم این پیام به گوش عزیزان برسد و توفیق داشته باشیم موفقیتهای آنها را در سایه بازگشت به علم و قانون و برنامه با همه لوازمش، مشاهده کنیم.