به گزارش اقتصادران، پایگاه آکسیوس گزارش داد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا به کشورهای متحد گفته جنگ با ایران بین ۲ تا ۴ هفته دیگر به طول خواهد انجامید.
دسته: سیاسی
-

عوارض؛ شرط عبور امن از تنگه هرمز!
به گزارش اقتصادران، تنگه هرمز که همواره به عنوان شاهرگ اقتصاد جهانی شناخته شده، اکنون از یک مسیر ترانزیتی صرف، به ابزاری تعیینکننده در دکترین دفاعی و دیپلماتیک ایران بدل گشته است. تحولات اخیر و اظهارات مقامات دیپلماتیک نشان میدهد که ایران مدل نظارتی خود بر این تنگه را با وضعیت جنگی کنونی تطبیق داده است؛ مدلی که بر دو پایه تأمین امنیت مشروط و انتفاع اقتصادی مشروع استوار است. جمهوری اسلامی ایران میکوشد تا با سیاستهای جدید و محدودیتهایی که بر این آبراه حیاتی اعمال کرده، قواعد بازی را در اوج تنشهای نظامی با ائتلاف آمریکایی – اسرائیلی بازنویسی کند.
دیپلماسی عبور؛ از امنیت تا حاکمیت
اظهارات اخیر سخنگوی وزارت امور خارجه و بیانیه نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد، فصل تازهای از قوانین نانوشته، اما اجرایی در تنگه هرمز را گشوده است. تأکید بر اینکه تنها کشتیهای غیرمتخاصم حق عبور ایمن دارند، پیامی صریح به ائتلافهای نظامی بینالمللی است. از منظر حقوق بینالملل، اگرچه کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها بر عبور ترانزیتی تأکید دارد، اما ایران با استناد به حق دفاع مشروع و شرایط ناشی از تهاجمات نظامی، تفسیری حاکمیتی را جایگزین تفاسیر سنتی کرده است. طبق اعلام مقامات رسمی، هماهنگی با مراجع ذیصلاح ایرانی دیگر یک توصیه نیست، بلکه پیششرط عبور امن تلقی میشود. این تغییر رویه نشاندهنده آن است که تهران قصد دارد هزینه حمایت از اقدامات خصمانه علیه خاک خود را در سطح دریا به طرفهای مقابل تحمیل کند.
رسانههای غربی از جمله نیویورک تایمز در تحلیلهای اخیر خود به این نکته اشاره کردهاند که ایران با استفاده از نفوذ جغرافیایی خود، در حال تعریف یک منطقه خاکستری در تنگه هرمز است؛ منطقهای که در آن قواعد بازی نه توسط معاهدات بینالمللی قدیمی، بلکه بر اساس موازنه قدرت میدانی تعیین میشود. این رسانه مدعی است که سختگیریهای اخیر در بازرسیها و الزام به پاسخگویی کشتیها به نیروی دریایی ایران، لایههای امنیتی جدیدی ایجاد کرده که میتواند زنجیره تأمین جهانی را با کندی مواجه کند.
حق عبور و نبرد تفاسیر حقوقی درباره تنگه هرمز
نقطه ثقل چالشهای اخیر در تنگه هرمز، اختلاف نظر مبنایی بر سر دو کنوانسیون ۱۹۵۸ و ۱۹۸۲ حقوق دریاهاست. ایالات متحده و بسیاری از کشورهای غربی با استناد به کنوانسیون ۱۹۸۲، معتقد به عبور ترانزیتی هستند؛ قاعدهای که حق عبور را بسیار گسترده میبیند و حتی زیردریاییها را مجاز میداند بدون روی آب آمدن و اهتزاز پرچم، از تنگه عبور کنند.
اما لبه تیز تیغ حقوقی ایران، استناد به وضعیت عبور بیضرر بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۸ است. از منظر حقوقی ایران، از آنجایی که تهران کنوانسیون ۱۹۸۲ را امضا کرده، اما به تصویب نهایی مجلس نرسانده، خود را ملزم به پذیرش «عبور ترانزیتی» نمیداند. در نظام «عبور بیضرر»، کشور ساحلی (ایران) حق دارد اگر عبور شناوری را مخل صلح، نظم یا امنیت خود تشخیص دهد، آن را متوقف یا محدود کند.
گاردین در گزارشی حقوقی به قلم تحلیلگران بینالملل اشاره کرده است که ایران با استفاده از تفسیر حاکمیتی از حقوق بینالملل، عملاً نظارت خود را بر تنگه قانونی جلوه میدهد. طبق تفسیر تهران، هر کشتی که با نیروهای متخاصم (آمریکا و اسرائیل) همکاری کند، مصداق بارز نقض عبور بیضرر است.
اقتصاد جنگی و چالش عوارض دریایی
یکی از جنجالیترین ابعاد تحولات اخیر، بحث اخذ عوارض از کشتیهای عبوری است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، در گفتوگو با رسانه «ایندیا تودی» به صراحت از تداوم این سیاست سخن گفته است. منطق ایران در این بخش بر این پایه استوار است که تأمین امنیت یک آبراه حیاتی در شرایط جنگی، هزینههای هنگفتی را به کشور ساحلی تحمیل میکند و ذینفعان این امنیت (شرکتهای کشتیرانی و کشورهای خریدار انرژی) باید در پرداخت این هزینهها سهیم باشند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی به بررسی تبعات این اقدام پرداخته و عنوان کرده است که هرگونه اختلال یا وضع هزینههای جدید در تنگه هرمز میتواند قیمت تمامشده انرژی برای بازارهای آسیایی و اروپایی را به شدت افزایش دهد. رویترز مینویسد که شرکتهای بیمه دریایی در لندن (لویدز) از هماکنون حق بیمه خطر جنگی برای عبور از این منطقه را افزایش دادهاند و اضافه شدن «عوارض عبور» از سوی ایران میتواند جذابیت مسیر هرمز را برای برخی اپراتورهای کوچکتر کاهش دهد. با این حال، واقعیت این است که برای غولهای نفتی، هیچ جایگزین کوتاهمدت و باصرفهای برای هرمز وجود ندارد، امری که دست ایران را در میز مذاکرات اقتصادی بالا نگه میدارد.
روایت رسانههای مختلف از وضعیت فعلی تنگه هرمز، نشاندهنده عمق شکاف سیاسی در جامعه جهانی است. نشریه اکونومیست در یادداشتی نوشته که ایران با هوشمندی میان کشتیهای متخاصم و غیرمتخاصم تفکیک قائل شده است تا از اجماع جهانی علیه خود جلوگیری کند. به باور این نشریه، ایران با باز گذاشتن مسیر برای کشورهایی که در تنشها بیطرف هستند، تلاش میکند تا روابط اقتصادی خود با قدرتهای نوظهور شرق مانند چین و هند را حفظ کرده و تنها فشار را بر محور غربی متمرکز کند.
در مقابل، رسانههایی مانند وال استریت ژورنال بر جنبههای تهدیدآمیز این محدودیتها تأکید دارند. این روزنامه مدعی است که اقدامات ایران در تنگه هرمز، عملاً به معنای کنترل شریانهای حیاتی متحدان آمریکا در منطقه است. وال استریت ژورنال با اشاره به حضور ناوگان پنجم آمریکا در منطقه، هشدار میدهد که اصطکاک میان نیروهای دریایی ایران و ائتلاف بینالمللی در زمان بازرسی کشتیها یا اخذ عوارض، پتانسیل تبدیل شدن به یک جرقه بزرگ برای درگیری مستقیم را دارد.
آثار سیاسی و ژئوپلیتیک؛ بازتعریف نظم منطقهای
اقدامات ایران در تنگه هرمز تنها جنبه فنی یا اقتصادی ندارد، بلکه پیامی سیاسی به بازیگران منطقهای است که قلمرو خود را در اختیار نیروهای متخاصم قرار دادهاند. وقتی دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل از لزوم عدم حمایت از اقدامات تجاوزکارانه سخن میگوید، مخاطب اصلی آن کشورهایی هستند که پایگاههای نظامیشان میزبان جنگندهها یا ناوهای آمریکایی و اسرائیلی است. این رویکرد، کشورهای حاشیه خلیج فارس را بر سر یک دوراهی سخت قرار میدهد: یا باید امنیت عبور و مرور کالاهای خود را فدای همکاریهای نظامی با غرب کنند، یا برای تضمین جریان تجارت، از ماجراجوییهای نظامی علیه ایران فاصله بگیرند.
تحلیلگران «الجزیره» بر این باورند که ایران با استفاده از کارت تنگه هرمز، در حال اجرای یک بازدارندگی فعال است. از نظر این رسانه، ایران به جای بستن کامل تنگه که میتوانست پیامدهای ناگوار جهانی داشته باشد، به سمت مدیریت هوشمند جریان عبور حرکت کرده است. این سیاست به تهران اجازه میدهد تا بدون ورود به یک جنگ تمامعیار دریایی، فشار اقتصادی و روانی لازم را به دشمنان خود وارد کند.
چشمانداز پیشرو؛ توازن میان تهدید و تجارت
در نهایت، آنچه در تنگه هرمز میگذرد، بازتابی از توازن قدرت در صحنه بینالملل است. ایران با تکیه بر موقعیت ممتاز جغرافیایی و توان نظامی خود، به دنبال تثبیت این واقعیت است که امنیت در این منطقه تجزیهناپذیر است؛ یعنی یا امنیت برای همه برقرار خواهد بود، یا هیچکس نمیتواند از عبور بیهزینه و ایمن اطمینان داشته باشد.
موضوع اخذ عوارض و محدودیت برای کشتیهای مرتبط با کشورهای متخاصم، ابزاری است برای پاسخ به تحریمهای غیرقانونی و حملاتی که زیرساختهای ایران را هدف قرار دادهاند. اگرچه رسانههای غربی سعی دارند این اقدامات را مخل تجارت آزاد جلوه دهند، اما در یک نگاه واقعبینانه، این تنها واکنش منطقی کشوری است که درگیر یک جنگ تحمیلی و نابرابر شده است. آینده تنگه هرمز بیش از آنکه به معاهدات کاغذی وابسته باشد، به نتایج تقابلهای میدانی و میزان پایبندی طرفهای بینالمللی به حاکمیت ملی ایران بستگی خواهد داشت. در این میان، ایران نشان داده است که در صیانت از منافع خود در این آبراه راهبردی، از تمام ظرفیتهای حقوقی، اقتصادی و نظامی بهره خواهد گرفت تا هزینه تجاوز را برای مهاجمان به حداکثر برساند.
-

خارک؛ گورستان سربازان آمریکایی!
به گزارش اقتصادران، حجت الاسلام وحید احمدی، درباره ادعاهای رئیس جمهور آمریکا در خصوص مذاکره با ایران عنوان کرد: آنچه تاکنون سابقه آمریکاییها نشان داده، این است که هیچگاه به مذاکرات پایبند نبودهاند و به تعهدات خود عمل نکردهاند. در دو مرحله هم در میانه مذاکره بودیم که هم جنگ ۱۲ روزه و هم جنگ رمضان را آغاز کردند. بنابراین ایران تحت هیچ شرایطی به دنبال مذاکره نیست و قطعاً درخواست ترامپ در این زمینه را باید در مسیر دیگری جستوجو کرد.
جنگ به واسطه ابتکارات ایران از کنترل دشمنان خارج شده است
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی کرد: با توجه به شکستی که دشمنان در میدان متحمل شدند و همان طور که کارشناسان غربی اذعان میکنند، جنگ تقریباً به واسطه ابتکارات جمهوری اسلامی ایران از کنترل آنها خارج شده است. به همین جهت اکنون تهدیدی برای آنها هم به لحاظ اقتصادی و هم حیثیتی است. از این جهت که هیچیک از اهدافی که در ابتدای جنگ دنبال میکردند نهتنها محقق نشده، بلکه جمهوری اسلامی ایران توانسته است میدان اهداف را تغییر دهد و در واقع این جنگ به تهدیدی جدی برای آنها تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه فشار زیادی به گفته خودشان در بحثهای اقتصادی وجود دارد به خصوص اینکه جمهوری اسلامی کنترل هوشمندی در تنگه هرمز دارد و به واسطه همین اقدام هوشمندانه امروز دشمنان فشار زیادی را تحمل میکنند، اظهار داشت: بر همین اساس، اینگونه اظهارات ترامپ میتواند چند وجه داشته باشد؛ نخست خریدن فرصتی برای برخی از اقداماتی است که ممکن است در آینده رخ دهد.
ترامپ میخواهد با گفتاردرمانی و فضاسازی تأثیراتی بر کنترل قیمت انرژی بگذارد
احمدی گفت: ترامپ در واقع میخواهد با این نوع گفتاردرمانی و فضاسازی تأثیراتی بر کنترل قیمت انرژی بگذارد و البته این نوع مباحث میتواند تا حد محدودی اثرات مقطعی بر حوزه انرژی داشته باشد. فلذا اساساً جمهوری اسلامی ایران هیچیک از این موارد را مبنا قرار نداده و بر این اساس حرکت نمیکند.
نماینده کنگاور، صحنه و هریس خاطرنشان کرد: با این حال اینکه هدف آنها از طرح این موضوعات چیست؛ یک برای خریدن زمان که بتوانند اقدامات دیگری را انجام دهند و یا این که بر قیمتها در بازار انرژی اثر بگذارند.
از حضور سربازان و کماندوهای دشمن در منطقه استقبال میکنیم / پیاده کردن نیرو در خاک ما هزاران جنازه روی دستشان میگذارد
وی در پاسخ به اینکه ترامپ بارها زیرساختهای ایران را تهدید کرده و اکنون هم رسانههای آمریکایی ادعا میکنند که آمریکا نیروهای نظامی را برای تصرف جزیره خارک به منطقه اعزام میکنند، گفت: ترامپ در شرایط فعلی به دنبال راهی برای خروج از مخمصهای است که برای خودش ایجاد کرده و به دنبال یک راه برون رفت است اما میخواهد این خروج را در ظاهر با نوعی پیروزی همراه کند. بنابراین، برای دستیابی به چنین هدفی و رهایی از این مخمصه، ممکن است دست به هر اقدامی بزند.
احمدی تاکید کرد: لزوماً اقداماتی که انجام میدهد، همانند خطاهای محاسباتی که تاکنون داشته است و هیچ کدام از اقداماتی که تاکنون انجام داده نتوانسته نتیجهای برایشان داشته باشد. قطعاً جمهوری اسلامی ایران هم روی این موضوع کار کرده و برنامه دارد و حتی از حضور سربازان و کماندوهای آنها در منطقه استقبال میکند؛ چراکه در آن صورت، این مناطق به گورستانی برای آنها تبدیل خواهد شد.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی تاکید کرد: بنابراین، ممکن است در نقطهای تلاش کنند نیرویی پیاده کنند، اما قطعاً نمیتوانند حضور ماندگاری داشته باشند، جز اینکه تلفات سنگینی متحمل شوند و هزاران جنازه بر دستشان بماند چیز دیگری نخواهند داشت.
با تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان، هیچ خصومتی نداشته و نداریم
وی درباره این که اکنون مطرح میشود که عربستان و ولیعهد این کشور گفتهاند که ترامپ این جنگ را ادامه دهد. ارزیابی شما چیست و اینکه اگر این جنگ پایان یابد، روابط ایران و عربستان با توجه به این اظهارات به چه سمت و سویی خواهد رفت، بیان کرد: ما پیشتر اعلام کردهایم که با تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان، هیچگونه بنای خصومت نداشته و نداریم. تأکید کردهایم که ارائه پایگاه و امکانات در اختیار دشمن، قطعاً حق جمهوری اسلامی ایران را برای پاسخ محفوظ میدارد.
احمدی خاطرنشان کرد: وقتی کشوری پایگاه و امکانات در اختیار طرفی قرار دهد و از آن ناحیه به جمهوری اسلامی ایران تجاوز صورت گیرد، این حق مشروع و قانونی و بینالمللی کشور ماست که پاسخ دهد.
وی بیان کرد: این اخبار هم در فضای مجازی مطرح شده و حتی برخی شخصیتهای سیاسی، از جمله ترامپ، این موضوع را تأیید کردهاند. البته آنچه که در فضای مجازی مطرح شده است آنها موضوع را انکار کردهاند، اما به هر حال تصور من این است که هر کشوری بخواهد با رژیم صهیونیستی و آمریکا در این موضوع همراهی کند، قطعاً شکست متوجه آن خواهد شد و همان برخوردی که جمهوری اسلامی ایران تاکنون با رژیم صهیونیستی و آمریکا داشته و آنها را به زانو درآورده، شامل حال آن کشورها هم خواهد شد، اگر بخواهند خود را در این مسیر قرار دهند و علیه جمهوری اسلامی ایران اقدامی انجام دهند، حتما پاسخ متقابل دریافت خواهند کرد.
-

جنگ با ایران؛ باخت دردناک برای آمریکا و اسرائیل
به گزارش اقتصادران، تحلیلگر ارشد حوزه اسرائیل در گروه بین المللی بحران تصریح کرد: به طرز دردناکی روشن میشود که نه تنها ایالات متحده و اسرائیل در حال باختن این جنگ هستند، بلکه این یکی از بزرگترین شکستهای استراتژیک غرب به شمار میرود.
مایراو زونسزاین تحلیلگر ارشد حوزه اسرائیل در گروه بین المللی بحران گفت: به طرز دردناکی روشن میشود که نه تنها ایالات متحده و اسرائیل در حال باختن این جنگ هستند، بلکه این یکی از بزرگترین شکستهای استراتژیک غرب با مهمترین پیامدها برای ژئوپلیتیک منطقه و اقتصاد جهانی از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
-

بنای مذاکره نداریم
به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه با بیان اینکه کشورهایی که در جنگ علیه ایران مشارکت نکردهاند میتوانند با هماهنگی ایران از تنگه هرمز عبور کنند، اظهار کرد: طی روزهای گذشته کشتیهایی ازچین، پاکستان، عراق، روسیه، هند و… از این تنگ عبور کردهاند.
وی گفت: بعد از جنگ هم همین خواهد بود، تنگه هرمز در آبهای داخلی ما قرار دارد، در آبهای سرزمینی است و حاکمیت ما در آن وجود دارد و ما به دنبال این هستیم که ترتیباتی را در این زمینه تهیه و تدوین کنیم.
عراقچی بخش دیگر صحبتهای خود با اشاره به درخواست دشمنان برای مذاکره با تاکید بر این که مذاکرهای در کار نیست، گفت: آنها پیش از این به دنبال تسلیم بدون قید و شرط ایران بودند و اکنون صحبت از مذاکره میکنند و و این اعتراف به شکست است.
ما آتش بس نمیخواهیم بلکه ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر چنین موضوعی تکرار نشود
وزیر خارجه در ادامه گفتگوی خود با شبکه خبر با تاکید بر اینکه ما این جنگ را شروع نکردیم و ما به دنبال جنگ نبودیم در پاسخ به سوالی در ارتباط با برخی از اخبار منتشر شده در مورد انجام مذاکرات بین ایران و آمریکا برای آتش بس و اظهاراتی که رئیس جمهور آمریکا در این ارتباط مطرح کرده است ، گفت : ما آتش بس نمیخواهیم بلکه ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر چنین موضوعی تکرار نشود.
عراقچی افزود: این که ما میگوییم آتش بس نمیخواهیم این به این معنا نیست که جنگ میخواهیم . آتش بس به این معناست که ممکن است چرخه قبلی بار دیگر تکرار شود و ما شاهد حمله مجدد باشیم, ما چنین چیزی نمی خواهیم ، ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر این موضوع تکرار نشود و دشمنان ما درسی بگیرند که دیگر هوس حمله و تجاوز به ایران نداشته باشند.
عراقچی با بیان اینکه در طول این مدت وزرای خارجه کشورهای مختلف با ما تماس تلفنی گرفتهاند و روسای جمهور برخی از کشورها با ایران در تعامل بودند و پیشنهاداتی را برای آتش بس داشتهاند، گفت : موضع ما اصولی و متقن است و ما این مواضع اصولی و متقن را در این گفتگوهای تلفنی منتقل کردیم و همچنان بر این موضوع اصولی هستیم.
در چند روز اخیر طرف آمریکا شروع به ارسال پیامهای مختلفی به واسطه برخی از کشورهای دوست کرده است
این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد : مذاکره ای تا الان انجام نشده است ،مذاکره ای با طرف آمریکایی نبوده است، البته در چند روز اخیر طرف آمریکا شروع به ارسال پیامهای مختلفی به واسطه برخی از کشورهای دوست کرده است ، که مواضع ما نیز اعلام شده است ، بنابراین تبادل پیام بوده است و مذاکره ای نبوده است و ما در این تبادل پیام ها مواضع اصولی خود را تکرار کرده ایم در برخی از مواقع همراه با هشدار بوده است از جمله در حمله احتمالی دشمنان به زیرساختها و واکنشی که ایران نسبت به این موضوع خواهد داشت.
عراقچی با اشاره به موضعگیری رئیس جمهور آمریکا و اعلام او مبنی اینکه تصمیم گرفته در حال حاضر حمله به زیرساختهای ایران را ۵ روز به تعویق بیندازد، اظهارکرد : موضع ما در مورد تهدید آنها در ارتباط با حمله به زیرساختها محکم بود ،نیروهای مسلح ما موضع محکمی گرفتند از طریق رسانهها و عرصه دیپلماتیک نیز هشدارهای لازم داده شد که آنها وارد چنین جنگی نشوند و اگر آنها وارد چنین موضوعی شوند چه تبعاتی خواهد داشت و احتمالا چه مصیبتی برای کل منطقه خواهد داشت که به نفع هیچ کس نیست.
عراقچی تاکید کرد: تبادل پیامها از طریق کشورهای دوست بوده است، ایدههایی مطرح کردند من البته دیدم برخی جاها صحبت از طرح ۱۵ مادهای و مسائل آن میکند، همانطور که گفتم ایدههایی مطرح شده است این ایدهها را به مقامات عالی کشور منتقل کردهایم و اگر لازم باشد و تشخیص داده شود موضع گرفته میشود.
عراقچی تاکید کرد : در حال حاضر سیاست ما سیاست مقاومت است، بنای مذاکره نداریم ، تا الان هیچ مذاکرهای صورت نگرفته است و مواضع ما اصولی است .
-

جزییات حمله دشمن آمریکایی-صهیونی به مشهد
به گزارش اقتصادران، امیرالله شمقدری با اشاره به فعالشدن پدافند مشهد در ساعت ۲۱:۱۲ امشب، اظهار کرد: در محدوده اطراف فرودگاه مشهد پرتابه اصابت شده بود و پدافند مشهد نیز بهموقع فعال شد.
وی افزود: به یک کانکس، یک سوله و یک ساختمان در محدوده اطراف فرودگاه مشهد پرتابه اصابت کرد که تلفات جانی نداشته است.
-

زمان و مکان مذاکره ایران و آمریکا مشخص شد!
به گزارش اقتصادران، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدعی شد: مذاکرات آمریکا و ایران در مورد برنامه هستهای تهران و حل مناقشه ممکن است آخر این هفته برگزار شود.
وی افزود: محل این مذاکرات اسلامآباد پاکستان خواهد بود.
گفتنی است طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان روز گذشته چهارم فروردین با تاکید بر حمایت این کشور از دیپلماسی و تعامل در راستای صلح منطقهای، اعلام کرده که اسلامآباد همواره آماده میزبانی از مذاکرات تهران و واشنگتن در صورت خواست طرفین، است.
-

اقتصاد جهان بازیچه ترامپ و رفقا!
به گزارش اقتصادران، ۲۶ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد و در این مدت راهبرد ایران در مواجهه با حملات ائتلاف آمریکایی اسرائیلی نشان میدهد که ایران هیچگاه به تمامیت ارضی هیچ کشوری تعرض نکرده و حمله به پایگاهها و منافع آمریکا و اسرائیل را در دستور کار خود قرار داده است.راهبردی که بارها پیش از آغاز جنگ و از مدتها پیش از سوی ایران به کشورهای منطقه هشدار داده شده بود؛ حالا پس از ۲۶ روز مقامات این کشورهایی که درگیر شدهاند و آثار این امنیتزدایی از منطقه را میچشند، لب به اعتراض گشودهاند.
مدیرعامل شرکت ادنوک امارات، سلطان الجابر در سخنرانی خود در کنفرانس سالانه CeraWeek مدعی شد: «ما دنبال درگیری نبودیم و تمام تلاش ممکن را برای جلوگیری از آن به کار بردیم و با متهم کردن ایران گفت: تبدیل تنگه هرمز به ابزار فشار، اقدامی خصمانه فقط علیه یک کشور نیست؛ این تروریسم اقتصادی علیه همه کشورهاست و هیچ کشوری نباید اجازه داشته باشد هرمز را گروگان بگیرد. نه حالا، نه هیچوقت.»بحرین که پیش از این بخشی از خاک این کشور کوچک را برای اهداف ضدایرانی به آمریکا سپرده است، پیشنویس قطعنامهای را به شورای امنیت ارائه داده و ایران را در آن تهدیدی برای امنیت و صلح بینالمللی عنوان کرده و خواستار استفاده از تمام ابزارها برای تضمین عبور و مرور از تنگه هرمز شده است.
قربانی کردن امنیت منطقهای برای تقابل با ایراننکته جالب توجه اینجاست که چندین دهه است، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (عربستان، امارات، قطر، کویت، عمان، بحرین) امنیت خود را از طریق اعطای خاک به نیروهای نظامی آمریکا تامین میکنند و این مدل به «چتر امنیتی آمریکا» معروف است.با این رویکرد معادلات امنیتی در غرب آسیا دستخوش تحولی بنیادین شد. کشورهای حاشیه خلیج فارس با در اختیار گذاشتن خاک و زیرساختهای خود به آمریکا و متحدان غربی، عملا از رویکرد تاریخی «امنیت دستهجمعی» فاصله گرفته و به دنبال تعریف امنیت خود در تقابل با جمهوری اسلامی ایران برآمدند. این اقدام نهتنها به ثبات پایدار نیانجامید بلکه زمینهساز تشدید منازعاتی شد که دامن خود این کشورها را نیز گرفت.در عین حال، این کشورها با قرار دادن خاک خود در اختیار آمریکا در حقیقت این منطقه را برای سایر کشورهای غرب آسیا ناامن کردهاند.سفیر سابق آمریکا در عربستان، چاس فریمن، شهریورماه گذشته گفت: «اسرائیلیها میخواهد هر کاری که با سوریه کردند با ایران نیز انجام دهد، حکومت را سرنگون و سپس کشور را به واحدهای کوچکتر تقسیم کنند تا آنها را تجزیه کرده و تحت سلطه نگه دارد.»
راهبرد ایران در مقابل تهدیدات وجودیدر این میان، ایران که خود را در محاصره پایگاههای نظامی فرامنطقهای و ائتلافهای امنیتی خصمانه دید، با «تهدید وجودی» ناشی از این تحرکات مواجه شد. همزمان، مقامات آمریکایی با طرح سناریوهای تجزیهطلبانهای که تمامیت ارضی ایران را نشانه میرفت، بر عمق این بحران افزودند. از حمله به ایران در خرداد ۱۴۰۴ تا اجرای کودتا در دی همان سال تا حمله دوباره در ۹ اسفند ماه همگی نه تنها امنیت بلکه موجویت ایران را به خطر انداخته است.از زمان حمله ۲۶ روز پیش، اخبارهای گزارشهای بسیاری در مورد ارتباط ترامپ با گروههای تجزیهطلب برای کمک به تجزیه ایران منتشر شده است.تنها چهار روز پس از حمله به ایران، خبرگزاری آکسیوس گزارش داد که دونالد ترامپ همزمان با آغاز جنگ علیه ایران، تماسهای حساس و مستقیمی با رهبران کرد برقرار کرده است و نقشه تجزیه ایران را در سر دارد.حالا ایران جنگ منطقهای را فعال کرده است و دفاع از تمامیت ارضی و موجودیت خود را حق مشروع خود میداند و در این راستا با هشدارهای قبلی به کشورهایی که خاک خود را در اختیار آمریکا قرار دادهاند و با استفاده از ابزارهای راهبردی خود از جمله موشکهای دوربرد، داراییهای منطقهای و کنترل بر آبراههای حیاتی، نشان داد که قدرت بازدارندگیاش محدود به مرزهای جغرافیایی نیست و در این میان، امنیت کشورهایی را که به عنوان سکوی پرش برای حمله عمل کرده بودند، با چالش جدی مواجه ساخت. بدین ترتیب، هرگونه درگیری جدید در منطقه به سرعت به شبکهای از منافع متقاطع گره خورد.
تنگه هرمز ابزار قدرتمند ایران در تنظیم قواعد منطقهیکی دیگر از ابزارهای قدرت ایران که در تمامی این سالها بدون هیچ چشمداشتی در اختیار کشورهای منطقه بود، تنگه هرمز است؛ آبراهی که ایران اینبار با استفاده از آن قواعد منطقه را تنظیم میکند و خواهد کرد.این تنگه از ابتدای حمله به ایران، با کنترل هوشمند به روی دشمنان و کشورهای متخاصم بسته است و کشورهای دوست با هماهنگی ایران میتوانند از آن عبور کنند.بهطوری که از روزهای ابتدایی شاهد عبور کشتیهای چینی بودیم و در چند روز اخیر هم اخباری مبنی بر عبور کشتیهای هندی، عراقی و غیره منتشر شده است.در همین راستا، علیرضا دلخوش، سفیر ایران در سریلانکا که این روزها به دلیل حمله آمریکا و اسرائیل به ایران با مشکلات سوخت دستوپنجه نرم میکند، در یک نشست خبری اعلام کرد، سریلانکا کشور دوست ماست و تنگه هرمز به روی کشتیهای کشورهای دوست ما بسته نیست؛ در هر صورت، چنانچه سریلانکا به نفت یا هر کالای ضروری دیگری نیاز داشته باشد، ایران این کالاها را برای آنها تامین و فراهم خواهد کرد. این موارد نشان میدهد که ایران برای کمک به تمام کشورهای دوستی که در نتیجه حمله آمریکا و اسرائیل به ایران دچار مشکل شدهاند، آمادگی دارد و تنها کافیست که با تهران گرفته است.
همانطورکه بر اعلام منابع رسمی تاکنون حدود ۳۰ کشور با ایران برای هماهنگی عبور کشتیهایشان از تنگه هرمز تماس گرفتهاند.باوجود این اقدامات و تلاشهای ایران، کشورهای همکاریکننده با آمریکا و اسرائیل که به علت توقف تولیدات نفت و گازشان، مشتریان خود را در مضیقه قرار دادهاند، ایران را مقصر جلوه میدهند.
تاواندهی کشورهای مقصر اکنون در شرایط کنونی، هر کشوری به هر میزان در این زنجیره رویدادها دخیل بوده، ناگزیر از پذیرش هزینههای آن است. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که با اعطای خاک خود زمینهساز تشدید تنشها شدند، هم در قبال خسارات واردشده به ایران مسئولیت دارند و هم باید پاسخگوی آسیبپذیری امنیتی و اقتصادیای باشند که برای شهروندان خود رقم زدهاند. اکنون، این واقعیت آشکار میشود که امنیت در منطقه خلیج فارس مفهومی تقسیمناپذیر است و تلاش برای تامین امنیت یک کشور به بهای ناامنی دیگری، تنها به بحرانهای زنجیرهای و هزینههای فزاینده برای همه طرفها منجر خواهد شد.

