افزایش قیمت در بازار خودرو
رصد بازار خودرو نشان میدهد، قیمت کارخانهای بیش از ۴۲ مدل خودرو رشد کرده و در برخی مدلها این افزایش به مرز ۱۵ درصد رسیده است. نوسانات ارزی، افزایش بهای قطعات وارداتی و رشد هزینههای تولید از دلایل اصلی این تغییرات عنوان میشود.
در همین حال، برخی تحلیلها حاکی از این است که بازار خودرو ایران در نیمه نخست سال جاری حدود ۵.۵ درصد کوچکتر شده است؛ نشانهای از رکود تقاضا در برابر رشد پیوسته قیمتها.
میانگین افزایش قیمت کارخانهای در سال گذشته نزدیک به ۲۹ درصد بود و بهگفته تحلیلگران «فاینننشال تریبون»، خودروسازان تلاش دارند بخش عمده هزینههای تولید را مستقیما به مصرفکننده منتقل کنند.
عوامل اثرگذار
کارشناسان مهمترین محرکهای رشد قیمت را در پنج عامل میدانند: نوسان نرخ ارز و تضعیف ریال در برابر دلار؛ تورم عمومی و کاهش قدرت خرید خانوار؛ محدودیت واردات و تحریمهای بینالمللی؛ هزینه بالای قطعات وارداتی و سیاستهای دستوری در قیمتگذاری.
بهدلیل همین شرایط، بازار خودرو ایران تعادل طبیعی خود را از دست داده است. اختلاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد همچنان زیاد است و بسیاری از خودروها با تاخیر عرضه میشوند.
آینده بازار
به باور تحلیلگران، اگر روند تورم و نرخ ارز مهار نشود، قیمت خودروهای داخلی در ماههای آینده نیز روند صعودی خود را حفظ خواهد کرد. در مقابل، افزایش تولید و کاهش محدودیتهای ارزی میتواند تا حدودی ثبات را به بازار بازگرداند.
در حالی که تحریمها همچنان مانع ورود گسترده قطعات و فناوریهای جدید به صنعت خودروسازی است، خودروسازان داخلی بر توسعه تولید داخلی و «خودکفایی قطعهای» تمرکز کردهاند.
رکوردزنی در مقایسه با قیمتهای جهانی
نرخ ارز در ایران طی سالهای اخیر به قدری افزایش یافته که حتی خودروهای اقتصادی جهانی پس از تبدیل قیمت و افزودن تعرفه، با بهایی چندبرابر درآمد سالانه یک خانواده متوسط برچسبگذاری میشوند. تعرفههای بالای واردات – که در برخی موارد تا مرز ۱۸۰ درصد هم میرسد – عملا مانع ورود خودروهای جدید با فناوری روز شده است. از سوی دیگر، درآمد واقعی مردم نه تنها رشد نکرده، بلکه با تورم مزمن، قدرت خرید بهشدت کاهش یافته است.
نتیجه آن است که در حالی که متوسط خریدار امریکایی میتواند با درآمد سالانه حدود ۷۰ هزار دلار، خودرویی نو با قیمت ۵۰ هزار دلار خریداری کند، خریدار ایرانی باید چند برابر درآمد سالانهاش را برای خرید خودرویی اقتصادی کنار بگذارد.
به گزارش اکو ایران و طبق آخرین دادهها، میانگین قیمت خودروهای نو در ایالاتمتحده به حدود ۵۰ هزار دلار رسیده است؛ رقمی که نشان میدهد بازار جهانی خودرو همچنان در مسیر صعودی حرکت میکند. در ظاهر، افزایش هزینه تولید، گرایش به فناوریهای برقی و آپشنهای ایمنی پیشرفته از دلایل اصلی این رشد هستند. اما در واقع، این عدد نشاندهنده فاصلهای است که کشورهایی با اقتصاد ناپایدار و درآمد سرانه پایین – مانند ایران – هر روز بیشتر احساسش میکنند.
در حالی که یک خودروی میانرده در امریکا یا اروپا با وام بانکی در دسترس اقشار متوسط قرار دارد، در ایران همان خودرو به کالایی تجملی و دستنیافتنی تبدیل شده است. اختلاف نرخ ارز، تعرفههای سنگین واردات و ساختار معیوب بازار داخلی، سه ضلع اصلی این فاصله هستند.
صعود و سقوطهای میلیونی
در همین حال بررسیهای میدانی از نمایشگاهداران و دادههای سایتهای تخصصی خودرو نشان میدهد که قیمت برخی مدلهای مونتاژی در بازهای کمتر از ده روز بین ۱۰ تا ۸۰ میلیون تومان تغییر کرده است.
در عین حال، کاهش عرضه از سوی برخی خودروسازان داخلی نیز بر التهاب بازار افزوده است. گزارشها حاکی از آن است که برخی خطوط مونتاژ به دلیل کمبود قطعه یا محدودیت واردات موقتا متوقف شدهاند.
به گفته کارشناسان، بازار خودروهای مونتاژی در موقعیتی حساس قرار دارد: از یکسو افزایش نرخ ارز و تورم تولید میتواند موج تازهای از رشد قیمتها را رقم بزند؛ از سوی دیگر، در صورت کنترل بازار ارز و افزایش تولید، احتمال کاهش نسبی قیمتها وجود دارد.
در حال حاضر، قیمت برخی مدلهای پرتقاضا مانند شاهین اتوماتیک حدود یک میلیارد تومان، تارا اتوماتیک نزدیک به ۱.۲۴ میلیارد تومان و کوییک S حدود ۵۴۰ میلیون تومان گزارش شده است.
تحلیلگران بازار معتقدند تا زمانی که سیاستهای ارزی و تعرفهای اصلاح نشود، خودروهای مونتاژی همچنان در مسیر پرنوسان باقی خواهند ماند، بازاری که به گفته یکی از فعالان آن «هر خبر ارزی میتواند قیمتها را از نو بنویسد».
دیدگاهتان را بنویسید