به گزارش اقتصادران، آخرین خودروساز دولتی خود را برای خصوصی شدن آماده میکند. بنابر براعلام رسمی، ایدرو، متقاضیان خرید سهام تودلی سایپا به صورت تجمیعی (۴۲ درصد) تا ۲۴ اردیبهشت ماه مهلت دارند که تقاضای خود را ارسال کنند و در ادامه فرآیند اهلیت سنجی متقاضیان آغاز میشود. اما مدعیان خرید «نارنجی پوشان» چه کسی هستند؟ «کرمان موتور» که اواخر سال گذشته در نامهای خواستار خرید سهام سایپا شده بود، حالا ازآن به عنوان خریدار اصلی و مشتری دست به نقد نام برده میشود. از طرفی، برخی منابع هم از علاقهمندی گروه صنعتی «انتخاب»، «زر ماکارون» و حتی «ماموت» برای تملک این سهام خبر میدهند. اما چهره جنجالی اقتصاد ایران برای تصاحب مالکیت سایپا این روزها بیشتر خبر ساز شده است. ورود هلدینگ «دات وان» مرتبط با «بابک زنجانی» و خرید سهام سایپا گمانه زنیهای زیادی را درباره ابعاد حقوقی این سرمایهگذاری در رسانهها و افکار عمومی به دنبال داشته و مشخص نیست که آیا اهلیت او برای این واگذاری تایید میشود یا خیر؟
واگذاری نارنجی پوشان رسما کلید خورد
با روی کار آمدن دولت چهاردهم با ریاست مسعود پزشکیان، بحث واگذاری خودروسازی دولتی به بخش خصوصی جدی شد. البته رویکرد ا این دولت از پیش از انتخابات ریاستجمهوری درباره خصوصی سازی صنایع مشخص بود وگفته بود پس از روی کارآمدن، اصلاحات اساسی و ساختاری را در مدیریت دولتی صنایع را رقم خواهد زد. البته زیان انباشته دو شرکت خودروسازی کشور، مزید بر علت شد تا مجموعه حاکمیت هم به یک جمع بندی کلی در مورد واگذاری مدیریت ایران خودرو سایپا به بخش خصوصی برسد. به عبارتی دیگر، حاکمیت تا زمانی که زیان انباشته به حداکثر ممکن خودش نرسیده بود، به جمع بندی در مورد مدیریت بخش خصوصی نرسید. در واقع وضعیت مدیریتی صنعت خودرو به جایی رسید که حاکمیت و به تبع آن دولت مجبور به اقدام در جهت واگذاری شد.
از این رو، پس از کش وقوسهای فراوان، ایران خودرو در سال گذشته واگذار شد. در مورد واگذاری مدیریت ایران خودرو به بخش خصوصی داستان بسیار پیچیده بود اما سرانجام و با برگزاری مجمع این شرکت، مدیریت این گروه خودروسازی به صورت عملیاتی به بخش خصوصی واگذار شد. البته که این واگذاری حواشی بسیاری داشت و هنوز هم این حواشی ادامه دارد. اما در مورد سایپا داستان کاملا متفاوت است. مدیریت سایپا باید از طریق واگذاری سهام صورت گیرد و این یعنی قرار نیست شاهد یک پروسه چند ساله و جمع آوری سهامهای خرد و کلان باشیم. این یعنی سهام حداکثری سایپا باید در عمل به یک خریدار بخش خصوصی واگذار شود و پس از آن سیتهای مدیریتی هم بر همان اساس انتخاب میشوند. پس روی کاغذ واگذاری سایپا سادهتر و سریعتر رقم میخورد. به نظر میرسد با تجدید ارزیابی داراییهای این شرکت و برگزاری مجمع، آغاز این فرآیند را شاهد باشیم.
پس از تمدید ۱۵ روزه زمان فراخوان واگذاری ۴۲ درصد از سهام شرکت سایپا، نامهای مختلفی از صاحبان صنایع و متقاضیان این شرکت خودروسازی به گوش میرسد. کارشناسان میگویند فرآیند واگذاری باید شفاف و خریدار باید اهلیت لازم را داشته باشد تا چالشی روی ندهد. بنابه توضیحاتی که سهیل معمارباشی معاون سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) درباره آخرین وضعیت واگذاری سایپا داده: « واگذاری خودروسازان به بخش خصوصی تکلیف بند ب قانون برنامه هفتم توسعه است و بر اساس همین تکلیف قانونی، سازوکار لازم را برای واگذاری شرکت سایپا مدنظر داریم. از این رو، کارگروهی تشکیل و فراخوانی توسط خود شرکت منتشر شده و بر این اساس شناسایی متقاضیان بخش خصوصی که تمایل دارند مدیریت این صنعت را در دست بگیرند آغاز شده و تا ۲۴ اردیبهشت ماه مهلت است تا تقاضاها ارسال شود بعد از آن موضوع اهلیتسنجی این متقاضیان در چارچوبی که مدنظر سازمان خصوصی سازی و وزارت امور اقتصادی و دارایی است توسط کارگروه انجام میشود. در ادامه نیز مدیریت شرکت سایپا در راستای پیشبرد این شرکت برای شکوفا شدن صنعت خودرو به بخش خصوصی واگذار خواهد شد.»
بهنام رضوانی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم در فرودین ماه امسال با اشاره به آغاز واگذاری بلوک ۴۲ درصد سهام سایپا به بخش خصوصی گفته بود: به نظر میرسد هدف دولت از عرضه سهام سایپا به شکل بلوک ۴۲ درصدی، ارزیابی نتایج خصوصی سازی مدیریت ایران خودرو و سپس واگذاری سایپا به بخش خصوصی است که دیدگاه بسیار منطقی به نظر میرسد.
مدعیان اصلی خرید سایپا چه کسانی هستند؟
اما برخلاف ایران خودرو که مشخص بود چه گروهی قرار است مدیریت آن را در دست بگیرند، در مورد سایپا ماجرا کاملا متفاوت است. در حال حاضر چند مدعی اصلی برای خرید سهام و نشستن بر صندلی مدیریت این شرکت مطرح میشوند. اما فضای حاکم بر روند کلی صنعت خودرو در ماههای اخیر نشان میدهد، «کرمان موتور، گروه صنعتی انتخاب و گروه «زر» و حتی گروه «ماموت» به عنوان دیگرخریداران سهام سایپا نام برده میشود. اگرچه در هفتههای اخیر بحث واگذاری سهام به گروه زر کمرنگتر شد اما همچنان برخی از کارشناسان این گروه قدرتمند را هم یکی از مشتریان پر و پا قرص این واگذاری میدانند.شرکت کرمان موتور در حال حاضر ۹ درصد از سهام شرکت سایپا را در اختیار دارد. مدیرعامل شرکت کرمان موتور اواخر سال گذشته، طی نامهای به ریاستجمهوری کشور، با اشاره به برنامههای توسعهای و اهداف تعیینشده برای شرکت در برنامه هفتم توسعه و همچنین تأکید مقام معظم رهبری و دولت بر استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی، آمادگی خود را برای مدیریت سایپا اعلام کرد. با توجه به سابقه بیش از ۳۰ سال در صنعت خودرو، اهلیت کرمان موتور برای مدیریت سایپا حرکت به سمت داخلیسازی و توسعه محصول، و همچنین برنامههای تدوینشده برای خروج از زیاندهی و افزایش تولید، کاملا قابل تأیید است. اما کرمان خودرو حالا با یک رقیب جدی و دست به نقدتری هم دارد، که این روزها نامش در رسانهها پررنگتر شده است؛ یکی از جنجالیترین چهرههای اقتصادی ایران. او کسی نیست جز « بابک زنجانی»!. هلدینگ «دات وان» متعلق به بانک زنجانی. کسی که این روزها با پروپاگاندای رسانهای سعی دارد که سهام بلوکی سایپا را از آن خود کند. بابک زنجانی بعد از افتتاح شرکت هواپیمایی و اتوبوس و تاکسیرانی و راه آهن خودش، برای خرید شرکت سایپا اعلام امادگی کرده و گفته به زودی به جای کوییک قرار است بنز تولید کند.
البته مشخص نیست که اهلیت او برای خرید سهام سایپا تأیید خواهد شد یا عدم اهلیتش احراز میشود، اما همین اندازه که باز هم نامش بر سر زبانها افتاده میتواند برای زنجانی حکم برد داشته باشد. البته سابقه قضایی و اقتصادی بابک زنجانی همچنان موضوع مناقشهای جدی در سطح افکار عمومی و نخبگان اقتصادی کشور است.
دیدگاهتان را بنویسید