به گزارش اقتصادران، دیشب ایالات متحده آمریکا در عملیاتی که دونالد ترامپ آن را «یکی از سنگینترین حملات هوایی تاریخ خاورمیانه» نامید، به جزیره خارگ حمله کرد. خارگ علاوه بر اینکه میزبان میدان نفتی ابوذر، بزرگترین مجموعه دریایی تولید نفت ایران، ترمینال صادرات ۹۰ درصد از نفت تولیدی ایران هم هست. با این حال حمله ایالات متحده به این زیرساختها خیلی موثر نبوده و آن طور که گزارش شده آسیبی در این بخش مشاهده نشده است.
حمله به خارگ در شرایطی صورت گرفته که ترامپ به دلیل بسته ماندن تنگه هرمز از سوی ایران زیر فشار قرار گرفته است. بسته شدن تنگه هرمز موجب افزایش چشمگیر نرخ نفت در بازارهای جهانی شده و تاکنون تدابیری مانند آزاد کردن ذخایر استراتژیک کشورها هم نتوانسته به طور ملموس جلوی این افزایش قیمت را بگیرد. پیش از حمله ایالات متحده و اسراییل به ایران، قیمت نفت برنت هر بشکه کمتر از ۷۰ دلار بود و اکنون نرخ آن، با وجود بمباران خارگ بیش از ۱۰۳ دلار است و کاهش چندانی دیده نشد.
با وجود هدفگذاری ترامپ برای حمله به خارگ، قیمت نفت در بازار جهانی کاهش چندانی نداشت. در روز جاری قیمت هر بشکه نفت خام دریای برنت در حالی بیش از ۱۰۳ دلار بود که این نرخ تنها اندکی، ۰.۱ درصد نسبت به روز گذشته کاهش داشته است. گفته میشود در داخل و خارج ایالات متحده، موضوع قیمت نفت یکی از عوامل اصلی فشار به ترامپ برای خاتمه جنگ با ایران است.پیش بینی می شود با بازگشایی بازارهای جهانی همچنان بهای نفت روند افزایشی خود را تجربه کند.
خبرها نشان میدهند حتی پیش از اقدام به حمله به ایران هم بخشی از فرماندهان ارتش آمریکا امکان بستن تنگه هرمز و تاثیرات آن بر اقتصاد جهان را عنوان کرده بودند اما ترامپ تصور میکرد چنین چیزی رخ نمیدهد. در داخل آمریکا دو حزب اصلی خود را آماده انتخابات میان دوره میکنند و افزایش قیمت بنزین در داخل آمریکا به موضوع نگران کننده برای نیروهای دست راستی و هم حزبیهای جمهوریخواه ترامپ تبدیل شده است.
در سطح جهانی نیز افزایش قیمت گاز فشاری دو چندان بر اروپاییها وارد کرده است. به علاوه اقدام ترامپ برای لغو موردی تحریم نفت روسیه برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت نفت، اعتراض اروپاییها را به دنبال داشت. به نحوی که فردریش مرتس، صدر اعظم آلمان به طور مستقیم به این مساله اشاره کرد و از تصمیم ترامپ گلایه کرد. اروپا از یک طرف بیشترین فشار اقتصادی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز را بر دوش دارد و از سوی دیگر با اقدامات ترامپ برای کنترل نسبی بازارها، به دلیل امتیازاتی که به پوتین داده میشود، رنجیده میشود.
ترس از گرانی، مانع ترامپ است
ترامپ در بخشی دیگر از پیام خود در مورد حمله به خارگ که در شبکه اجتماعی تروث منتشر کرد، تاکید کرد که به زیرساختهای نفتی ایران حمله نکرده و آن را به «مهربانی» خویش ربط داد. در گزارشهای رسمی و داخلی نیز بر سالم ماندن همه زیرساختهای نفتی اشاره شده است.
به نظر میرسد مانع اصلی حمله به زیرساختهای انرژی خارگ، اقتصادی است. چنانچه زیرساختهای نفتی خارگ آسیب جدی ببیند در حدود یک تا دو میلیون بشکه نفت از صادرات جهانی کاسته خواهد شد. پس از آن نیروهای مسلح ایران هم دست به اقداماتی تلافی جویانه خواهند زد و به پالایشگاهها و دیگر تاسیسات نفتی کشورهای منطقه حمله خواهند کرد که این باز هم از میزان ظرفیت صادرات خواهد کاست.
دومینوی بمباران صنایع نفت و گاز در خلیج فارس میتواند قیمتهای جهانی انرژی را برای مدت طولانی افزایش دهد چرا که حتی اگر تنگه هرمز هم باز شود، برای بازگشت صادرات به وضع پیش از جنگ باید دوباره سرمایه گذاریهای کلانی صورت بگیرد و سالها زمان برای توسعه میادین گذاشته شود. پس بیش از مهربانی ترامپ که مورد تردید قرار دارد، عامل اقتصادی مهمترین مانع بلندپروازیهای مخرب ترامپ و دیگر ساکنان کاخ سفید شد.
