به گزارش اقتصادران، محسن پاکنژاد در حاشیه جلسه امروز هیئت دولت در جمع خبرنگاران درباره موضوع تراستیها اظهار کرد: تراستیها غولهای بیشاخ و دمی نیستند و بخشی از فرآیند فروش نفت را تشکیل میدهند و سالهای زیادی است که در فروش نفت نقشآفرینی میکنند.
وی تصریح کرد: به هیچ عنوان این گذاره درست نیست که ارقامی که در دست تراستیهاست برنمیگردند. وقتی خریدار، نفت را میگیرد تضامینی هم اخذ میشود و اینگونه نیست که چنین فرآیندی طی نشود.
به گزارش اقتصادران، ایران با وجود منابع طبیعی فراوان و موقعیت جغرافیایی استثنایی، پتانسیل بسیار بالایی برای تبدیل شدن به قطب انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه خاورمیانه را دارد. وجود بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، ظرفیت بالای انرژی بادی و منابع زیستتوده در ایران، همگی فرصتهای طلایی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به شمار میروند. با توجه به بحرانهای اخیر در حوزه تامین انرژی، افزایش تقاضای برق و فشارهای بینالمللی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، ایران بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد تا از این فرصتها به بهترین نحو استفاده کند.
با این وجود خبرهای امیدوارکنندهای در رابطه با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران به گوش میرسد که حاکی از تغییر دیدگاه دولت به سبد انرژی کشور میباشد.
بر اساس گزارش مرکز پایش منابع انرژی تجدیدپذیر و تولید پراکنده، میزان انرژی تولیدی نیروگاههای تجدیدپذیر رویتپذیر کشور در نه ماهه اول سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۳، رشد ۲۱ درصدی را ثبت کرده است. با استناد به آمارهای این مرکز مشخص شده، نیروگاههای تجدیدپذیر رویتپذیر کشور در نهماهه اول سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۷۵۹ گیگاواتساعت برق تولید کردهاند و سهم قابل توجهی در سبد تولید برق کشور داشتهاند.
میزان انرژی تولیدی این نیروگاهها در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۳، رشد ۲۱ درصدی را ثبت کرده است؛ رشدی که بیانگر تداوم روند توسعه انرژیهای پاک و تقویت نقش آنها در تامین برق کشور است.
در این میان، نیروگاههای خورشیدی با تولید ۱۶۵۸ گیگاواتساعت انرژی، بیشترین سهم را در میان منابع تجدیدپذیر به خود اختصاص دادهاند و با ثبت رشد ۶۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، نقش محوری در افزایش تولید برق پاک ایفا کردهاند.
همچنین در این بازه زمانی، نیروگاههای بادی با تولید ۸۶۹ گیگاواتساعت، نیروگاههای برقآبی کوچک با ۱۸۰ گیگاواتساعت، توربینهای انبساطی با ۳۰ گیگاواتساعت و نیروگاههای زیستتوده با ۲۲ گیگاواتساعت در تامین برق کشور مشارکت داشتهاند.
افزایش تولید انرژیهای تجدیدپذیر، افزون بر کاهش مصرف سوختهای فسیلی و آلایندگیهای محیطزیستی، نقش موثری در افزایش پایداری شبکه برق کشور و ارتقای امنیت انرژی کشور ایفا میکند و نشاندهنده اثربخشی سیاستهای توسعه انرژیهای نو بهویژه در حوزه انرزی خورشیدی و بادی است.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، محمد جعفر قائم پناه معاون اجرایی رئیس جمهوری اخیرا با اشاره به میزان ناترازی برق کشور خاطرنشان کرد: کمبود حدود ۲۰ هزار مگاواتی برق، یکی از چالشهای اساسی کشور است که تنها با توسعه همزمان تولید، بهویژه از منابع پاک و تجدیدپذیر، قابل مدیریت و جبران خواهد بود.
این کمبود ۲۰ هزار مگاواتی که معاون اجرایی رئیس جمهور به آن اشاره کرد قبلا مورد بررسی قرار دادیم که تنها با انرژی بادی میتوانستیم این کمبود را جبران کنیم.
ایران همچنان میتواند به یکی از بزرگترین قطبهای انرژی تجدیدپذیر در خاورمیانه تبدیل شود. برای رسیدن به این هدف، ایران باید به اصلاحات اساسی در سیاستها و زیرساختهای خود بپردازد و از فناوریهای نوین و همکاریهای بینالمللی برای توسعه این صنعت بهرهبرداری کند. انرژی تجدیدپذیر نهتنها به تامین نیازهای داخلی ایران کمک خواهد کرد، بلکه میتواند به یک منبع درآمد پایدار از طریق صادرات انرژی تجدیدپذیر به کشورهای همسایه تبدیل شود.
اگر ایران بتواند چالشهای موجود را پشت سر بگذارد و از فرصتهای موجود به درستی استفاده کند، به عنوان یک الگوی موفق در منطقه خاورمیانه و حتی در سطح جهانی در زمینه توسعه انرژیهای تجدیدپذیر شناخته خواهد شد.
به گزارش اقتصادران، روز جمعه ۱۹ دی آمارهای شرکت ملی گاز نشان داد که مصرف گاز بخش خانگی، تجاری و صنایع جز به ۶۱۵ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان از مصرف ۷۲ درصد از مصرف کل گاز تحویلی به شبکه را شامل میشود. همچنین با توجه اینکه روز جمعه از ایام تعطیل بوده و صنایع فعالیتی نداشتند میزان مصرف گاز رقم قابل توجهی را نشان میدهد.
با توجه به خبر منتشرشده، میزان کل مصرف گاز در کشور ۸۵۴ میلیون مترمکعب بوده است. همچنین بر اساس آمارهای این شرکت، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع در روز ۲۰ دی به ۶۱۳ میلیون مترمکعب رسید که این بخش معادل ۷۱ درصد گاز تحویلی را مصرف میکند، این میزان مصرف نسبت به روز مشابه کاهشی بوده است. رقم کل میزان مصرف گاز هم با توجه به آمارهای روز شنبه ۸۶۳ میلیون مترمکعب بوده است.
باید دید با توجه به این میزان مصرف، میزان ناترازی گاز چقدر است؟
پیشتر عبداله باباخانی، کارشناس انرژی، عنوان کرد: «بر اساس اعلام شرکت گاز، میزان گاز تزریقی به شبکه حدود ۸۳۵ میلیون مترمکعب در روز است. در همین بازه، مصرف بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک بهطور میانگین روزانه حدود ۶۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود. همچنین نیاز نیروگاهها حدود ۳۲۰ میلیون مترمکعب در روز است و نیاز صنایع سنگین (فولاد، پتروشیمی، سیمان و…) حدود ۱۹۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد میشود. از سوی دیگر، نیاز برآوردی تزریق گاز به مخازن نفتی برای جلوگیری از افت تولید حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز است. اگر بخواهیم با آمار ریاضی به کسری گاز در بخشهای مختلف اشاره کنیم، با توجه به محدودیت عرضه، برآورد میشود سهم گاز صنایع سنگین حدود ۵۰ درصد، نیروگاهها حدود ۷۰ درصد و تزریق به مخازن نفتی نزدیک به ۱۰۰ درصد کاهش یافته باشد. بر این مبنا، کسری روزانه گاز اکنون در حدود ۶۱۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود.»
با توجه به این اظهارات و ادعاهای شرکت ملی گاز باید گفت این شرکت سهم بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک را حدود ۷۰ درصد میداند. این یعنی باقی بخشها حدود ۲۶۰ میلیون مترمکعب در روز مصرف گاز دارند.
این در حالی است که به گفته باباخانی، نیاز نیروگاهها حدود ۳۲۰ میلیون مترمکعب، نیاز صنایع سنگین حدود ۱۹۰ میلیون مترمکعب و میزان برآوردی تزریق گاز به مخازن نفتی برای جلوگیری از افت تولید حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز است. یعنی نیاز این سه بخش بسیار بیشتر از میزان گازی است که به آنها اختصاص پیدا میکند. اگر قرار باشد رقم برآوردی این فاصله به دست آید، باید گفت که از ۸۱۰ میلیون مترمکعب گازی که این سه بخش نیاز دارند، تنها ۲۶۰ میلیون مترمکعب به آنها اختصاص پیدا میکند. یعنی تنها در دو روز ۱۹ دی و ۲۰ دی میزان ناترازی گاز در کشور حداقل ۵۵۰ میلیون مترمکعب در روز بوده است.
اگر قرار باشد میزان نیاز مصرفی بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک نیز ۶۵۰ در نظر گرفته شود، حدود ۳۰ میلیون مترمکعب به رقم ناترازی اضافه میشود و رقم نهایی ۵۸۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود.
با توجه به موارد فوق باید گفت بزرگنمایی افزایش میزان مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک، بدون توجه به کاهش دمای هوا و نیاز مردم به وسایل گرمایشی، اقدامی است که میتواند واقعیت را تحریف کند. مردم در بسیاری از نقاط کشور، راهی جز استفاده از وسایل گرمایشی گازی ندارند و حتی شرایط مالی آنها اجازه تغییر وسایل گرمایشی گازی و خریدن وسایل بهینهتر را نمیدهد. در چنین شرایطی نمیتوان از افزایش مصرف مردم سخن به میان آورد و حرفی از ثابت ماندن یا چه بسا کاهش تولید گاز در کشور در پی افت فشار میدان گازی پارس جنوبی به میان نیاورد. افت فشار در این میدان و نبود هیچ تلاشی برای فشارافزایی یکی از عوامل مهم افزایش ناترازی گاز در کشور است. درنهایت باید گفت بحران ناترازی گاز در کشور کوتاهمدت و گذرا نیست و ریشه در بحرانهای عمیقتری نسبت به افزایش میزان مصرف مردم دارد!
به گزارش اقتصادران، استان تهران در ۷۵ روز نخست پاییز و سال آبی جاری را بدون بارش سپری کرد. میزان بارشهای استان تهران از ابتدای مهر ماه تاکنون ۱۵.۹ میلیمتر برآورد شده که در مقایسه با دوره مشابه سال آبی گذشته ۷۰ درصد و نسبت به دوره مشابه متوسط درازمدت ۸۵ درصد کاهش داشته است.
از سوی دیگر حجم آورده بارشهای اخیر به سدهای تهران تنها چهار میلیون مترمکعب بوده در حالی که نیاز آب مصرفی این استان سالانه یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب است. حجم ذخایر سدهای تهران در پایان شهریورماه امسال به ۲۶۵ میلیون مترمکعب رسید که نسبت به حداقل حجم مطلوب، ۳۳۵ میلیون مترمکعب آب کمتری در سدها وجود داشت. حال آنکه حجم کنونی آب موجود در سدهای امیرکبیر، لتیان، لار و ماملو به عنوان چهار سد عمده تامینکننده آب تهران ۴۳ میلیون مترمکعب و با احتساب سد طالقان ۱۵۵ میلیون مترمکعب است؛ وضعیت مخاطرهآمیز و شکنندهای محسوب میشود.
در این راستا، اخیرا عیسی بزرگ زاده- سخنگوی صنعت آب کشور- اعلام کرده است: مردم حق دارند که نگران تأمین آب شرب تهران باشیم چراکه بضاعت آبی کم است.
وی افزود: درحال حاضر سدهای ما به حجم مرده رسیدهاند و از برخی سدهای تهران نیز از حجم مرده آب آن با سامانههای پمپاژ کمک میگیریم و برای آب شرب استفاده میکنیم.
بزرگ زاده گفت: اگر به طور متوسط مصرف روزانه آب را در این روزها حدود ۳۲ متر مکعب در ثانیه در نظر بگیریم، تقریبا نیمی از آن از منابع آب زیرزمینی و نیمی دیگر از منابع آب سطحی تأمین میشود. این منابع آب سطحی بخشی از طریق جریان بهنگام و در لحظهای است که وارد سدها میشود و بخشی دیگر از احجام مرده سدها و بخشی هم از سامانه پشتیبان دوم آب شرب (از طالقان به تهران) استفاده میکنیم.
به گفته وی بارشهای مختصری در تهران داشتیم و تا حدی موثر هم بود، تأکید کرد:، اما با این حال نمیتوان که از شرایط شکننده تأمین آب تهران، البرز و بخشهایی از استان قزوین عبور کردهایم؛ بنابراین همچنان باید مدیریت مصرف را سرلوحه کار خود قرار داریم و به عقیده شخصی راهی جز این وجود ندارد.
به تأکید مسئولان استفاده از ظرفیت کامل ماشینهای ظرفشویی و لباسشویی، کاهش مدت زمان استحمام، بستن شیرهای آب در زمانهای بدون استفاده، مسواک زدن با یک لیوان آب از راهکارهای مدیریت مصرف آب شمرده میشود و بانوان به عنوان مدیران خانه، میتوانند نقش مهمی در همراهی با برنامههای مدیریت مصرف آب شرب خانگی ایفا کنند.
به گزارش اقتصادران، در پی سخنان رئیسجمهوردر خصوص «صرف حدود ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین»، دیوان محاسبات کشور بر اساس بررسیهای مستند و مبتنی بر مدارک مثبته اعلام میدارد که هزینه واردات بنزین تا پایان آذرماه سال جاری بالغ بر ۱.۸ میلیارد دلار بوده است. همچنین مطابق تحلیل الگوی مصرف، روند عملیاتی واردات، ظرفیت تولید داخلی و قراردادهای منعقدشده، برآورد حداکثری از هزینه واردات بنزین تا پایان سال نیز رقمی در حدود ۲.۷ میلیارد دلار ارزیابی میشود.
این نهاد عالی نظارتی ضمن هشدار در خصوص ارائه اطلاعات غیردقیق و خلاف واقع به رئیسجمهور و سایر مقامات در زمینه عملکرد مالی کشور، بر ضرورت اتکاء به دادههای دقیق، شفاف و قابل راستیآزمایی در تصمیمگیریهای کلان مرتبط با اصلاح ناترازی انرژی و سایر امور اقتصادی تأکید دارد.
به گزرش اقتصادران، بارشهای جدید در حالی برای هفتههای آینده پیش بینی میشود که استاندار تهران تاکید دارد که نباید مردم تصور کنند که با بارشهای اخیر مشکل خشکسالی حل شده است.
محمدصادق معتمدیان در تازهترین اظهارنظر درباره وضعیت ذخایر آبی در استان تهران و میزان بارشها، گفته است: متاسفانه استان تهران، امسال ششمین سال خشکسالی را پشت سر میگذارد؛ در سال آبی جاری هم که از اول مهرماه تا امروز آغاز شده است، تنها حدود ۱۵میلیمتر بارندگی داشتیم. به دلیل همین کاهش بارندگی نیز استان تهران در میان استانهای با کمترین بارش قرار دارد.
گزارشها حاکی از آن است که ۷۰ درصد منبع تامین آب آشامیدنی استان تهران، سفرههای زیرزمینی و ۳۰ درصد هم از طریق سدها است. این در شرایطی است که بنا به گفته معتمدیان، در حال حاضر سدهای چهارگانه استان تهران تنها حدود سه درصد پُرشدگی آب دارد.
در این شرایط بر اساس گزارش موسسه تحقیقات آب، برای هفته جاری وقوع بارشها در بیشتر نقاط کشور پیش بینی شده است. بر همین اساس، در هفته جاری از میان حوضههای درجه ۱ کشور، حوضههای خلیج فارس و دریای عمان با مقدار میانگین بارش ۲۵ میلیمتر و بیشینه بارش ۳۳۷.۱ میلیمتر و حوضه دریاچه ارومیه با مقدار میانگین بارش ۳۵.۱ میلیمتر و بیشینه بارش ۲۱۴.۴ میلیمتر دارای بیشترین مقدار بارش خواهند بود.
حوضه مرزی شرق با مقدار میانگین بارش ۳.۷ میلیمتر و بیشینه بارش نقطهای ۲۶.۵ میلیمتر کم بارانترین حوضه درجه ۱ کشور است.
از میان حوضههای درجه ۲ کشور، حوضه مرزی غرب با مقدار میانگین بارش ۶۲.۱ میلیمتر و بیشینه بارش ۳۳۷.۱ میلیمتر و حوضه دریاچه ارومیه با متوسط بارش ۳۵.۱ میلیمتر و بیشینه بارش ۲۱۴.۴ میلیمتر پربارانترین حوضههای درجه دو کشور هستند.
از میان استانهای کشور، استانهای کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، چهارمحال بختیاری، خوزستان، لرستان و سایر استانهای غربی با بارش تجمعی ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیمتر در هفته جاری پر بارشترین استانهای کشور خواهند بود.
به گزارش اقتصادران، در لایحه بودجه ۱۴۰۵، ردیفی به عنوان منابع حاصل از فروش بنزین وارداتی به نرخ غیریارانهای ذیل جدول منابع و مصارف هدفمندسازی یارانهها درج شده که برای این ردیف ۵۴۸ همت درنظر گرفته شده است.
اما این ردیف بسیار غیرشفاف است و سوالات مهمی را برمیانگیزد. آیا منابع حاصل از فروش بنزین وارداتی به نرخ غیریارانهای مربوط به واردات پنج تا شش میلیارد دلاری بنزین در سال است؟ یا این ردیف به واردات بنزین سوپر مربوط میشود؟
حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در جریان جلسه علنی روز سهشنبه ۲۰ آبان مجلس شورای اسلامی و بررسی عملکرد یکساله دولت در امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برنامه هفتم توسعه، بیان کرد: «بالغ بر شش میلیارد دلار بنزین وارد میکنیم.»
اگر در نظر گرفته شود که ۵۴۸ همت بیانشده مربوط به منابع حاصل از فروش ۶ میلیارد دلاری بنزین وارداتی به نرخ غیریارانهای باشد، باید محاسبات آن را بررسی کرد. نرخ ارز تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلای ایران حدود ۱۱۵ هزار تومان است.
اگر ۶ میلیارد دلار مبنای میزان واردات بنزین در یک سال در نظر گرفته شود، با توجه به نرخ ۱۱۵ هزار تومانی، ۶۹۰ همت حاصل میشود. اگر در نظر گرفته شود که دولت در محاسبات خود میزان واردات بنزین در سال آینده را کمتر در نظر گرفته و حدود ۵ میلیارد دلار محاسبه کرده باشد، رقم حاصلشده ۵۷۵ همت میشود که نزدیک به منابعی است که در بودجه مشخص شده است.
اگر نرخ بنزین وارداتی به ازای هر لیتر ۶۰ سنت باشد، هر لیتر بنزین حدود ۶۹ هزار تومان میشود که نیاز به واردات نزدیک به ۸ میلیارد لیتر بنزین در سال به ارزش ۵۴۸ همت معادل ۴٫۷۶ میلیارد دلار دارد.
در همین زمینه این پرسش مطرح میشود که آیا دولت قصد دارد بنزینی که از طریق واردات تامین میشود را با نرخ غیریارانهای به مردم عرضه کند؟
سناریو دوم مربوط به بنزین سوپر وارداتی است. اگر در نظر گرفته شود که رقم ۵۴۸ همت مربوط به منابع حاصل از واردات بنزین سوپر است، ابهامات اساسی در این میان مطرح میشود. یکی از ابهامات آن است که بنزین سوپر وارداتی توسط بخش خصوصی وارد میشود. از این رو چگونه قرار است منابع حاصل از آن نه به واردکنندگان، بلکه به دولت اختصاص یابد؟
بنزین سوپر وارداتی اکنون با رقم ۸۳ هزار و ۷۰۰ تومان عرضه میشود و با توجه به متغیر بودن نرخ ارز، رقم عرضه آن نیز ثابت نیست و متغیر است. بنزین سوپر به رقم ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان در بورس انرژی معامله شده بود و اکنون ادعا شده است که مابهالتفاوت رقم معاملهشده و عرضهشده مربوط به هزینههای حملونقل، جایگاه و… است.
حال اگر در نظر گرفته شود که این رقم وارد بودجه شده است، باید گفت در سال قرار است ۶٫۵ میلیارد لیتر توزیع و به طور میانگین در هر روز حدود ۱۷٫۸ میلیون لیتر عرضه شود.
این در حالی است که در روز نخست عرضه بنزین سوپر وارداتی تنها ۶۵۰۰ لیتر عرضه شده است. حال چطور ممکن است که این رقم به روزانه ۱۷٫۸ میلیون لیتر برسد؟
از سوی دیگر به دلیل این که متولی واردات این بنزین بخش به اصطلاح خصوصی است، نباید منابع حاصل از آن در بودجه عمومی در نظر گرفته شود. از این رو، سناریو اول محتملتر است.
با توجه به سناریو اول، اگر قرار است بنزین واردشده توسط دولت به نرخ غیر یارانهای عرضه شود، این موضوع فشار مضاعفی بر مردم وارد میکند. بنزینی که به دلیل ناترازی موجود توسط دولت وارد میشود، به دلیل مشکلاتی است که دولتها آفریدهاند. از مصرف سوخت بالای خودروهای داخلی، پایین بودن راندمان پالایشگاهها و… گرفته که منجر به افزایش میزان مصرف بنزین میشود تا موضوع توسعهنیافتن حملونقل عمومی که مردم را مجبور به استفاده از حملونقل شخصی کرده، همگی در افزایش ناترازی بنزین نقش دارند.
تمامی موارد بیانشده موضوعات کلانی هستند که به نقش سیاستگذاریهای موجود در زمینه بنزین مربوط است و مردم در ایجاد آن نقشی ندارد. در همین زمینه این پرسش بیان میشود که آیا مردم قرار است هزینه این ناکارآمدیها را با گرانی بنزین وارداتی بپردازند؟ پرسش دیگر آن است که چگونه قرار است نرخ بنزین وارداتی با نرخ بنزین تولیدی متفاوت باشد؟ آیا این بدان معناست که دولت قرار است به طور کلی نرخ بنزین را افزایش دهد تا منابع پیشبینیشده در بودجه محقق شود؟
به گزارش اقتصادران، بر اساس اعلام شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای تفتی حداقل قیمت بنزین سوپر وارداتی به ازای هر لیتر ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان تعیین شده است.
طبق بررسیهای انجامشده نرخ بنزین سوپر در جایگاههای سوخت سیار به ازای هر لیتر ۸۰ هزار تومان تعیین شده است و این تصویر منتشر شده نشان میدهد برای خرید این بنزین صفی از خودروهای لوکس تشکیل شده است.