دسته: خودرو

  • خداحافظی با ارز چندنرخی در جاده مخصوص / بازار خودرو به ثبات می رسد؟

    خداحافظی با ارز چندنرخی در جاده مخصوص / بازار خودرو به ثبات می رسد؟

    به گزارش اقتصادران، سخنگوی وزارت صمت، در خصوص ریشه‌های شکاف قیمت خودرو از کارخانه تا بازار را میراث سیاست‌های گذشته ارزی دانست و بیان کرد: «وجود نرخ‌های متعدد از جمله ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، نیمایی و تالارهای اول و دوم، همواره تولید و بازار خودرو را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.»

    زارعی با اشاره به روند صعودی هزینه‌های تولید ناشی از چند نرخی بودن ارز، توضیح داد: «ابتدا ارز خودروسازان به ۴۲ هزار تومان و در ادامه به کانال ۶۲ تا ۷۰ هزار تومان افزایش یافت که به معنای رشد مستقیم هزینه‌های تولید است. با انتقال ارز به تالار دوم، اگرچه هزینه‌ها دوباره رشد می‌کند، اما سیاست جدید دولت برای تک‌نرخی کردن ارز، این بهم‌ریختگی را سامان می دهد، عدم ثبات در قیمت کالاها به دلیل وجود ارزها با نرخ‌های متفاوت است. قیمت خودرو با این سیاست (اصلاح ارز ترجیحی) به ثبات می‌رسد اما واقعیت این است که بازار کسب و کار استانداردهای خود را دارد. بنگاه معاملات خودرو در اختیار دولت نیست که قیمت‌گذاری کند. سوال این است که آیا این طرح باید قیمت خودرو را به ثبات منطقی برساند؟ بله جواب این سوال مثبت است زیرا ارز از این پس یک نرخ دارد.

    وی افزود: «بازار خودرو استانداردهای خاص خود را دارد و بنگاه‌ه معاملات خودرو در اختیار دولت نیست که قیمت‌گذاری کند؛ از همین رو پرسش این است که سیاست جدید ارزی می‌تواند قیمت خودرو را به ثبات منطقی برساند؟ باید پاسخ داد بله، زیرا ارز از این پس تک نرخی خواهد بود.

    سخنگوی وزارت صمت در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به قیمت تایر عنوان کرد: «سامانه تخصیص لاستیک با نرخ دولتی کماکان برقرار است و عرضه با این نرخ تا زمان تعیین‌تکلیف نهایی ادامه خواهد داشت.»

  • قیمت تایر نجومی می شود؟

    قیمت تایر نجومی می شود؟

    به گزارش اقتصادران، مصطفی تنها سخنگوی انجمن تایر درباره افزایش قیمت تایر اظهار کرد: با توجه به تغییر نرخ ارز مبدا، قیمت مواد اولیه نیز تغییر کرده است. در واقع قیمت مواد اولیه هم داخلی و هم خارجی تغییر کرده از این رو افزایش قیمت تایر الزامی است.

    وی افزود: خود زنجیره تامین بخشی از مواد اولیه را از خارج از کشور وارد می‌کنند؛ بنابراین رشد قیمت مواد اولیه بر قیمت نهایی تاثیر خود می گذارد.

    تنها تصریح کرد: در مجموع با توجه به اینکه نرخ ارز مصرفی دو برابر شده، قیمت محصول نهایی متفاوت خواهد شد.

    تنها همچنین تاکید کرد: با مذاکراتی که با مقام های مسئول صورت گرفته مقرر شد تایر از شمول قیمت گذاری خارج شود زیرا قیمت ارز مرتب شناور است و تایر هم از آن تاثیر می پذیرد.

    وی گفت: در نهایت مسئولان ذی ربط پذیرفتند که تایر از قیمت گذاری دستوری خارج شود.

  • خودرو‌های لوکس مشمول مالیات شدند

    خودرو‌های لوکس مشمول مالیات شدند

    به گزارش اقتصادران، مجتبی یوسفی، در تشریح مصوبات کمیسیون تلفیق بودجه، گفت: اعضای کمیسیون تلفیق در جریان بررسی الحاقات به بخش درآمدی لایحه بودجه، مصوب کردند؛ خودرو‌های بالای ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در سال آینده مشمول اخذ مالیات شوند.

    شایان ذکر است این مصوبه برای نهایی شدن باید در صحن مجلس مصوب و به تایید شورای نگهبان نیز برسد.

  • سایه سنگین رکود بر بازار و صنعت خودرو / کارشناسان بازار: خودرو از سبد خرید مردم خارج شده است

    سایه سنگین رکود بر بازار و صنعت خودرو / کارشناسان بازار: خودرو از سبد خرید مردم خارج شده است

    به گزارش اقتصادران، بازار خودروی ایران در هفته‌های اخیر تحت‌تاثیر دو رخداد مهم یعنی یکسان‌سازی نرخ ارز و شکل‌گیری اعتراضات، به اعتقاد بسیاری از فعالان این حوزه وارد دوره گذار شده که شاید مهم‌ترین خصیصه آن عمیق‌تر‌شدن رکود در این بازار است.

    رکود خودرو حالا، هم بخش عرضه را به‌دلیل نااطمینانی نسبت به وضعیت اقتصادی و سیاسی و افزایش هزینه‌های تولید با چالش مواجه‌کرده و هم طرف تقاضا را به‌دلیل رشد قیمت خودرو از یک‌سو و کاهش قدرت خرید از سوی دیگر به بن‌بست کشانده است.

    تصمیم به یکسان‌سازی نرخ ارز که با هدف مقابله با رانت و تعادل‌بخشی به بازار ارز در دستور کار دولت قرارگرفت؛ گذر از بخشی از عادات اقتصادی، فرهنگی و روانی ناشی از ارز چندنرخی به‌سوی یک فضای نو تعبیر می‌شود که البته شوک تورمی از جمله نتایج بدیهی آن است. حالا تحت‌تاثیر این مسیر جدید، خودروسازان بلاتکلیف‌تر از همیشه در حال محاسبه ضربات احتمالی از ناحیه هزینه گزاف تامین مواد اولیه هستند.

    درواقع، از آنجاکه تولیدکنندگان باید مواد اولیه را با نرخ جدید ارز خریداری کنند، در نتیجه محصولات تولیدی خود را به قیمت بالاتری روانه بازار خواهند کرد، اما با وجود چهره‌ای که سیاستگذاران به‌ویژه از ابتدای سال‌جاری از خود به نمایش گذاشته‌اند، شک و تردید بر تصمیمات خودروسازان سایه انداخته و حالا آنها منتظرند تا ببینند دولت فرمان خودرو را به کدام سمت می‌چرخاند و چه تصمیمی در قبال قیمت‌گذاری خواهد گرفت، البته پیشتر دولت در اسنادی به‌نام «اسناد پشتیبان لایحه بودجه‌۱۴۰۵» چراغ‌سبزی به خط خوردن سیاست قیمت دستوری از فهرست سایر برنامه‌های خود نشان‌داده بود.

    هزینه تولید، از جهتی دیگر یعنی بازگشت تحریم‌های شدید به اقتصاد ایران در نتیجه تصمیم شورای‌امنیت به فعال‌شدن مکانیسم ماشه نیز افزایش پیدا‌کرده است، ضمن اینکه‌ تامین قطعه به‌دلیل محقق‌نشدن وعده واریز ۴۰۰‌همت به قلک قطعه‌سازان با ابهام مواجه‌شده و این موضوع نیز فشار مضاعفی را به چرخه تولید تحمیل ‌کرده‌است.

    با این‌وجود رکود، اثرات خود را تنها در طرف عرضه در نتیجه اعتراضات و شوک ارزی نمایان نکرده؛ بلکه نتایج آن به‌وضوح در طرف تقاضا نیز مشهود است. آنگونه که صاحب‌نظران اقتصادی می‌گویند با بالا رفتن هزینه‌ها و ثابت‌ماندن نرخ دستمزد، خودرو به‌عنوان یک کالای سرمایه‌ای چندی ا‌ست که از سبد خرید گروه‌های مختلف درآمدی حذف شده‌است.

    بنابراین بازاری که با شوک ارزی و آثار اعتراضات بازاریان و اصناف، به رکود عمیق فرو رفته، باید بتواند از وضعیت کنونی خلاصی یابد. برای نسخه گذار از مرحله رکود اهل فن به دو گروه خوشبین و بدبین تقسیم می‌شوند. گروهی بر این باورند که با وجود رکود سنگینی که بر بازار و صنعت خودرو حاکم شده‌است، نمی‌توان نسخه شفابخشی را حداقل در کوتاه‌مدت برای آن پیشنهاد داد و همه‌چیز بسته به برقراری تعاملات بین‌المللی است.

    عده‌ای دیگر اما می‌گویند اگر احساس امنیت به طرفین عرضه و تقاضا منتقل شود و وضعیت بازار به پایداری برسد و سیاستگذار‌ همت خود را در مسیر کنترل شاخص‌های اقتصادی از جمله تورم خرج کند و در ضمن تکلیف سیاست‌های دستوری مشخص شود، شاید بتوان امیدی به اصلاح وضعیت کنونی داشت.

  • تعرفه واردات خودرو در سال ۱۴۰۵ کاهش می‌یابد؟

    تعرفه واردات خودرو در سال ۱۴۰۵ کاهش می‌یابد؟

    به گزارش اقتصادران، حسنعلی محمدی، عضو کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ با اشاره به عزم جدی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی برای کاهش تعرفه واردات خودرو، گفت: بی‌تردید ما در بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ به دنبال کمک به رفع مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم هستیم و رفع دغدغه‌های آنها برای تامین خودروی مورد نیازشان را به طور جدی پیگیری می‌کنیم و در این راستا وضعیت عرضه و تقاضا را در نظر گرفتیم تا با توجه به فشار‌های اقتصادی که وجود دارد از هر گونه افزایش نرخ تعرفه برای واردات خودرو‌های اقتصادی تا ۲هزار سی سی جلوگیری شود.

    نماینده فسا در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: باید بطوری تنظیم شود که میزان واردات خودرو مانع از افزایش قیمت خودرو‌های داخلی شود یعنی عرضه به گونه‌ای تنظیم شود که قیمت خودرو‌ها افزایش نداشته باشد و قطعا عدم افزایش قیمت خودرو‌های خارجی به تعدیل قیمت خودرو‌های داخلی نیز منجر خواهد شد که برای تحقق این مهم سازوکار خاصی وجود دارد که براساس آن به خودروسازان داخلی کمک کنیم کمااینکه از ابتدای زنجیره تامین خودرو با تهیه مواد اولیه رایگان و اقداماتی در جهت حمایت از ۲۷ صنعت وابسته به تولید خودرو بتوانیم مانع از افزایش قیمت خودرو‌ها شویم.

    رییس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی و استاندارد مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: در مجموع تعرفه‌های خودرو‌های هیبریدی و برقی را به لحاظ رعایت مسائل زیست محیطی به گونه‌ای تنظیم کردیم که کمترین میزان تعرفه را خواهند داشت.

    کمااینکه برای خودرو‌های برقی بُردافزا ۴ درصد، هیبریدی ۱۵ درصد، پلاگین ۱۰ درصد، همچنین برای تعرفه خودرو‌های بنزینی تا۱۵۰۰ سی سی که دولت ۴۰ درصد و وزارت صمت ۳۰ درصد پیشنهاد داده بودند، ما با ۲۰ درصد و برای خودرو‌های بنزینی ۱۵۰۰ تا ۲ هزار سی سی که دولت ۷۰ درصد و وزارت صمت ۵۰ درصد پیشنهاد داده بودند، ما با ۴۰ درصد یعنی مطابق با تعرفه سال گذشته موافقت کردیم هر چند این مصوبات باید در کمیسیون تلفیق و صحن مجلس نیز مصوب شود و به تایید شورای نگهبان برسد.

    این نماینده مجلس دوازدهم، یادآور شد: قطعا دولت دغدغه تحقق درآمد‌ها در این سرفصل را داشت و ما بر این اعتقاد هستیم که اگر تعرفه‌ها را کاهش دهیم اقبال بیشتری برای واردات خودرو وجود خواهد داشت ضمن‌اینکه بر این مهم تاکید کردیم که قیمت خودرو‌های وارداتی در کشور به لحاظ ارزی با قیمت آنها در کشور‌های همسایه مغایرتی نداشته باشد.

    عضو کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵، تاکید کرد: همچنین تنظیم عرضه و تقاضا به نحوی باشد که مانع از افزایش قیمت هم خودرو‌های داخلی و هم خارجی شود و واردات خودرو مطابق با سلیقه و قدرت خرید مردم، از جمله شاخص‌هایی بود که در تعیین تعرفه واردات خودرو در بودجه ۱۴۰۵ مدنظر قرار دادیم.

  • آشفته بازار خودرو؛ از خالی فروشی تا احتکار توسط دلالان

    آشفته بازار خودرو؛ از خالی فروشی تا احتکار توسط دلالان

    به گزارش اقتصادران، ۲۳ دی ماه جلسه مشترک وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل سازمان امور مالیاتی و نمایندگان اصناف و فعالان بازار با هدف بررسی دغدغه‌ها و مشکلات نمایندگان اتحادیه‌ها و صنوف مختلف و بازاریان تهران برگزار شد که طبق گفته‌ها و متعاقب این جلسه، پذیرش رسید دستگاه‌های کارت‌خوان به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی، فراخوان اصناف برای اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده و تفویض اختیار بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرائم مربوط به عدم صدور صورتحساب الکترونیکی به سازمان امور مالیاتی، سه تصمیمی بود که دولت برای ثبات‌بخشی به اقتصاد و بهبود فضای کسب و کار در دستور کار قرار داده است.

    در این رابطه اسد کرمی – رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران – در توضیح موارد مطرح شده در این جلسه به خصوص دغدغه‌ها و پیشنهادات اصناف حوزه خودرو گفت: در این جلسه که با حضور وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس سازمان امور مالیاتی، رئیس اتاق اصناف تهران و نمایندگان بیش از ۳۵ صنف برگزار شد، مشکلات و چالش‌ها از سوی اصناف مطرح شد.

    وی افزود: یکی از مشکلات بزرگی که اصناف حوزه خودرو با آن درگیر هستند و در این جلسه مطرح شد، موضوع برخورد با پارکینگ‌هایی است که توسط واسطه‌ها و دلال‌های بازار خودرو در آنجا احتکار خودرو انجام می‌شود، پیشنهاد و خوشبختانه گفته شد که از سوی هئیت عالی نظارت ابلاغ شده که قرار است با این پارکینگ‌ها برخورد شود؛ چراکه این پارکینگ‌ها باعث التهاب در بازار خودرو شده‌ و با احتکار خودرو توسط دلال‌ها به عدم عرضه در بازار و گرانی دامن می‌زنند، متاسفانه با وجود اینکه این واسطه‌ها از سوی اتحادیه مجوز فعالیت نداشتند، اما از سوی اماکن دارای مجوز بودند.

    رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران ادامه داد: موضوع دیگری که پیشنهاد داده شد برخورد با نمایندگی‌ها بود؛ چراکه ما از سوی اتحادیه تنها تا حد توان نظارت بر آنها را داریم. برای مثال یک فرد که دو یا سه نمایندگی فروش دارد ۲۰ سهمیه خودرو بیشتر به آنها توسط خودروساز تعلق نگرفته، اما اقدام به فروش ۵۰ خودرو کرده که با وجود سهیمه اندک اما اقدام به خالی فروشی می‌کنند.

    کرمی تصریح کرد: باید جلوی حواله فروشی‌ها گرفته شود، متاسفانه حتی هزینه حواله به‌جای اینکه به حساب شرکت واریز شود، به حساب اشخاص واریز می‌شود که بارها هشدار داده شده که حتی در صورت خرید حواله، هزینه آن را حتما به حساب شرکت واریز کنند تا در صورت بروز مشکلات حقوقی قابلیت پیگیری وجود داشته باشد.

    وی ادامه داد: همچنین در این جلسه عنوان کردیم که به علت مشکلات تورمی و مسائل مالیاتی در شرایط تورمی نباید ارزش افزوده بپردازیم چراکه بازار خودرو حتی در حالت رکود به سر می‌برد و در این شرایط حتی یک مرجع قیمتی رسمی وجود ندارد و باید نهادهای نظارتی در این زمینه بیشتر فعال شوند تا مشخص شود که قیمت خودروها در وضعیت التهاب بازار چگونه اعلام می‌شود.

    رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران خاطرنشان کرد: بدون شک باید با همکاری دستگاه‌های نظارتی و نهادها یک مرجع قیمتی رسمی ایجاد شود تا از بازارسازی توسط واسطه‌ها و دلال‌ها جلوگیری شود.

    کرمی در پایان گفت: همچنین در این جلسه مقرر شد که از این تاریخ به بعد، با حضور رئیس سازمان امور مالیاتی جلساتی با نماینگان اصناف به صورت دوره‌ای برگزار شود تا مشکلات مالیاتی اصناف به صورت ویژه بررسی شود.

  • قطعی اینترنت بازار خودرو را به تعطیلی کشاند؟ / خسروانی: خودرو فعلا گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری نیست

    قطعی اینترنت بازار خودرو را به تعطیلی کشاند؟ / خسروانی: خودرو فعلا گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری نیست

    به گزارش اقتصادران، قطعی اینترنت در ایران رسما به هفتمین روز خود رسیده و با اینکه اینترنت داخلی وصل شده است اما مشکل اصلی در عدم اتصال به اینترنت جهانی است. در این‌ وضعیت بسیاری از کسب و کارها و خریدوفروش‌های آنلاین از جمله بازار خودرو به حالت نیمه تعطیل درآمده است.

     

    حال و هوای بازار خودرو در روزهای قطع اینترنت

    علی خسروانی فعال بازار خودرو، در رابطه با آخرین وضعیت بازار خودرو و اثر قطعی اینترنت بر معاملات خودرو گفت: ببینید در روزهای اخیر به دلیل قطعی اینترنت و شرایط سیاسی، بازار شاهد رفتار متناقضی بوده است؛ مثلا یک خودرو که قیمت آن در در حدود ۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان بوده، فروشنده به دلیل ترس، یا احتمال تداوم وضعیت موجود کشور و… حاضر بود با ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان آن را بفروشد.

    او در ادامه با اشاره به قطع شدن پلتفرم های خرید و فروش خودرو تاکید کرد که این اتفاق باعث شد که نوسانات بازار به قیمت خودرو نرسد و بازار خودرو با افرایش محسوسی روبرو نشود و قیمت خودرو در محدوده هفته های گذشته باقی مانده است چون معامله گران به کانال تلگرامی و واتس اپ و…دسترسی نداشتند تا قیمت ها را افزایش یا کاهش دهند.

    کاهشی شدن حجم خریدوفروش خودرو

    او ضمن تاکید بر اینکه در یک هفته اخیر حجم خرید و فروش خودرو کاهش یافته، توضیح داد: البته این موضوع صرفاً به دلیل قطعی اینترنت نبوده زیرا شرایط کشور در یک وضعیت ناامن قرار داشت و در این شرایط ذهن ها به سمت دیگری بود و مردم به دلیل نگرانی و استرس به خرید و تعویض خودرو فکر نمی کردند، بنابراین افکار عمومی تمرکزش روی موضوع دیگری بود و به نظرم خرید و فروش ها به ۱۰ تا ۱۵ درصد قبل از ناآرامی ها رسید.

    این کارشناس حوزه خودرو در ادامه خاطرنشان کرد: با وصل شدن اینترنت ملی خریداران و فروشندگان خودرو مشکلی در نقل و انتقالات سند خودرو نداشتند و دفترخانه های اسناد رسمی باز بودند.

    بازار خودرو اثر ارز ترجیحی را پیشخور کرده بود چون…

    او در خصوص اینکه حذف ارز ترجیحی چه اثری روی بازار خودرو گذاشت، تصریح کرد: بازار خودرو و شرکت های خودرویی این موضوع را پیشخور کرده بودند یعنی آن ها قیمت ها را از یک ماه قبل افزایش دادند تا به نرخ ارز تالار دوم برسد،بنابراین بخش زیادی از افزایش قیمت ها قبل از اتفاقات اخیر کشور به دلیل همین حذف ارز ترجیحی بود.

     

    بازار خودرو فعلا گزینه مناسب سرمایه گذاری نیست

    خسروانی افزود: من فکر می‌کنم که در شرایط فعلی که جو امنیتی حاکم است، تا جامعه به ثبات لازم نرسد خودرو عملا گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری نیست، در ماه های گذشته بسیاری مردم از ترس کاهش ارزش ریال به خرید خودرو روی می‌آوردند اما در شرایط فعلی که جامعه هنوز به آرامش برنگشته است سرمایه های که زودتر نقد می‌شوند برای مردم جذاب هستند.

  • پشت پرده کاهش فعالیت خودروسازان چینی در ایران / ماجرا چیست؟

    پشت پرده کاهش فعالیت خودروسازان چینی در ایران / ماجرا چیست؟

    به گزارش اقتصادران، بررسی آمار منتشرشده در سامانه کدال نشان می‌دهد؛ سهم خودروسازان مونتاژی از تولید کل خودرو در کشور کاهش پیدا‌کرده است، به‌نظر می‌رسد تحولات پس از فعالسازی مکانیسم ماشه موجب کاهش فعالیت شرکت‌های مونتاژی چینی در کشور شده‌است.

    طبق گزارشی که توسط انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌‌‌‌سازان استان تهران تحت‌عنوان «ماه‌‌‌‌نمای صنعت خودرو و قطعه‌‌‌‌سازی» منتشر شده‌است، در ۹ماه‌ ابتدایی سال‌گذشته سهم شرکت‌های بزرگ مونتاژی از تولید کل خودرو در کشور حدود ۲۱‌درصد بود، با این‌حال این رقم در ۹ماه ابتدایی امسال به ۱۷.۳‌درصد رسیده‌است، بنابراین سهم این دست از خودروسازان از تولید خودروی کشور ۳.۷‌واحد‌درصد افت را تجربه‌کرده است.

     این در شرایطی است که اساسا خودروسازان داخلی نیز در این مدت زمان با افت تولید مواجه بوده‌اند. بر اساس آمار منتشرشده در کدال، سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال‌جاری تا انتهای آذرماه ۶۰۵‌‌‌‌هزار و ۷۸۴ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال‌‌‌‌۱۴۰۳ به ۶۳۶‌‌‌‌هزار و ۷۱۶دستگاه می‌رسید، بنابراین در مدت زمان یاد‌‌‌‌شده، خودروسازان ۳۰‌‌‌‌هزار و ۹۳۲‌‌‌‌دستگاه معادل ۴.۸‌‌‌‌‌درصد کمتر خودروی سواری تولید کرده‌اند. البته در این بین ایران‌خودرو رشد تولید داشته و افت تولید مربوط به دو خودروساز دیگر است اما به هر صورت آمار کل تولید خودرو رو به کاهش بوده‌است. با این‌حال سهم خودروسازان داخلی از تولید خودرو در کشور بیشتر شده و سهم مونتاژی‌‌‌‌ها کمتر شده‌است، بنابراین افت تولید در شرکت‌های مونتاژی بیشتر از داخلی‌‌‌‌ها بوده‌است.
    فعال‌‌‌‌سازی دوباره تحریم‌های سازمان ملل، به‌معنای قطع گسترده‌‌‌‌تر روابط بانکی، محدودیت در مبادلات مالی و افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی بر کشور است، بنابراین طبیعی است که خودروسازان چینی تا حدی فعالیت خود را در ایران کاهش دهند.

    عامل دوم موثر در این میان نیز کاهش صادرات نفت است؛ در واقع بیشتر خودروسازان مونتاژی، قطعات مورد‌نیاز خود را در ازای پول صادرات نفت کشور به چین وارد می‌کردند چراکه در شرایط تحریمی انتقال پول کار آسانی نبود، حالا اما آمار‌ها نشان می‌دهد؛ صادرات نفت ایران کاهش قابل‌توجهی داشته که دست خودروسازان خصوصی را نیز برای واردات قطعه بسته است.

    عامل سومی که می‌تواند در این موضوع اثرگذار باشد افت شدید ارزش پول ملی است. از ابتدای سال‌جاری تا انتهای آذرماه که بازه مورد بررسی ماست، نرخ دلار در بازار آزاد با رشد بسیار شدیدی همراه بوده و به‌عبارت دیگر ارزش پول ملی افت قابل‌توجهی را تجربه‌کرده است. در چنین شرایطی خودروسازان خصوصی قطعات منفصله را وارد کشور کرده، مونتاژ می‌کنند و به‌ریال می‌فروشند، اگرچه به‌دلیل ساختار انحصاری بهای این خودروها در ایران بیشتر از کشورهای همسایه است، اما بازهم سود این شرکت‌ها نسبت به گذشته که ارزش‌ریال بالاتر بود، افت قابل‌توجهی داشته‌است. بر این اساس انگیزه فعالیت آنها نیز رو به کاهش گذاشته‌است.

    عامل چهارمی که می‌توان به آن اشاره کرد، ادامه تحریم‌های آمریکاست، اگرچه این موضوع جدید نیست و از سال‌۹۷ به این‌سو وجود دارد اما تجمیع آن با دیگر عوامل کار را به‌شدت سخت‌کرده است؛ درواقع تاکنون بزرگ‌ترین مشکل شرکت‌های چینی برای فعالیت در ایران این تحریم‌ها بودند که سال‌۹۷ بعد از شروع دور اول ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ اجرا شدند. در آن زمان هم بسیاری از خودروسازان چینی از ایران خارج شدند، چراکه همکاری با صنعت خودروی ایران می‌توانست تبعات زیادی برای آنها داشته‌باشد، اما آنها که ماندند، تا حد زیادی توانستند این مشکل را مدیریت کنند، اما حالا تجمیع آن با دیگر مشکلات ممکن است دیگر چندان برایشان قابل‌کنترل نباشد.

    چرخه تکراری محدودیت عرضه

    به نظر می‌رسد که با کاهش فعالیت خودروسازان مونتاژی،بیشتر بار عرضه خودرو،‌ بار دیگر به دوش خودروسازان داخلی خواهد افتاد. اتفاقی که تجربه آن را در چند سال‌اول بعد از اجرای تحریم‌های ثانویه نیز داشتیم و نتایج آن برای صنعت و بازار خودروی کشور چندان مطلوب نبود.

    در واقع پس از افت فعالیت خودروسازان چینی در ایران و خروج دیگر شرکای خودروسازی از کشور، در سال‌۹۷، تنها ایران‌خودرو و سایپا برای پاسخگویی به کل نیاز بازار به عرضه خودرو باقی‌ماندند، با این‌حال به‌نظر می‌رسید‌که خودروسازان بزرگ کشور از پس تامین این نیاز برنمی‌آیند، بنابراین دست به پیش‌‌‌‌فروش خودرو زدند.

    پیش‌‌‌‌فروش‌هایی که تبدیل به مشکل بعدی خودروسازان شد؛ آنها نتوانستند خودروهایی که پیش‌‌‌‌فروش کرده‌بودند را به‌موقع تحویل دهند و کم‌کم تبدیل به تعهدات معوق سنگین شد. برای مثال در اردیبهشت ماه سال‌۹۸ ایران‌خودرو ۱۴۰‌هزار و سایپا ۱۶۰‌هزار دستگاه (در مجموع ۳۰۰‌هزار دستگاه) تعهد معوق داشتند.

    از طرف دیگر قیمت‌گذاری دستوری نیز موجب‌شده بود که اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودرو رو به افزایش برود، در نتیجه حضور دلالان و سوداگران در بازار رو به افزایش گذاشت. التهاب در بازار روبه‌رشد بود، از طرفی عرضه بسیار محدود شده‌بود، از طرف دیگر مازاد تقاضا وجود داشت و از سوی دیگر همان میزان خودرو نیز بین دلالان دست به‌دست می‌شد و تا رسیدن به مصرف‌کننده نهایی قیمت آن به‌شدت افزایش می‌‌‌‌یافت.

    حالا نیز به‌نظر می‌رسد که این تجربه می‌تواند تکرار شود اگر ‌بار تقاضای خودروسازان مونتاژی نیز روی دوش خودروسازان داخلی قرار بگیرد. نشانه‌‌‌‌ها نشان می‌دهد؛ آنها نمی‌توانند به این تقاضا پاسخ دهند. همین حالا نیز مجموع تولید خودرو توسط خودروسازان داخلی با افت همراه بوده و به‌دلیل مشکل در تامین قطعه آنها رو به تولید خودروهای ناقص آورده‌اند. حالا اگر ‌بار بیشتری روی دوش آنها قرار بگیرد، کار برایشان به‌شدت سخت خواهدشد.

    دو عامل افت عرضه مونتاژی‌‌‌‌ها

    اما در مورد کاهش سهم خودروسازان مونتاژی از کل تولید خودروی کشور گفت‌وگویی با حسن کریمی‌سنجری، کارشناس صنعت خودرو داشتیم. وی اعتقاد دارد؛ یک عامل سیاسی و یک عامل اقتصادی بیشترین تاثیر را در بروز این اتفاق داشته‌‌‌‌اند. وی در توضیح عامل اقتصادی می‌گوید حذف ارز ترجیحی از چند ماه پیش در بانک‌مرکزی آغاز شد و در واقع تزریق ارز به بدنه شرکت‌ها و تولیدکننده‌‌‌‌ها به‌شدت کاهش پیدا کرد و علاوه‌بر آن قیمت ارز نیز افزایش داشته‌است. کریمی‌سنجری تاکید می‌کند؛ این موضوع باعث‌شده که از بعد اقتصادی توانایی شرکت‌ها برای خرید قطعات CKD و ورود آن به ایران افت داشته‌باشد.

    وی در توضیح بُعد سیاسی آن نیز می‌گوید: بعد از تحریم‌های جدیدی که با فعالسازی مکانیسم ماشه اجرا شدند؛ عملا شرکت‌های چینی تحت‌فشار قرارگرفتند. این کارشناس صنعت خودرو محدودیت مضاعف کشور در فروش نفت و بازگرداندن پول آن به کشور را نشانه‌‌‌‌ای از اوج‌‌‌‌گیری این فشارها می‌داند و می‌گوید خود این موضوع در تامین سایر اقلام از جمله قطعات CKD خودرو تاثیر‌گذار است. وی تاکید می‌کند؛ بر این اساس یک عامل اقتصادی که ریشه آن‌هم سیاسی است، یعنی تک‌‌‌‌نرخی‌شدن ارز و کاهش تزریق آن و یک عامل سیاسی یعنی تحریم‌های جدید عامل اصلی کاهش فعالیت مونتاژکاران بوده‌است.

    از کریمی‌سنجری در مورد نتایج کاهش فعالیت شرکت‌های چینی در خودروسازی ایران پرسیدیم. وی در پاسخ می‌گوید: شرکت‌هایی که سهم تولید داخلی بیشتری دارند، بهتر می‌توانند با این تحولات کنار بیایند؛ چراکه تامین قطعات CKD دچار مشکل شده‌است، اما باید توجه داشت که حتی ایران‌خودرو و سایپا نیز در سبد تولید خود، محصولات مونتاژی دارند. وی همچنین یادآور می‌شود که دو خودروساز بزرگ کشور نیز برای تولید خودروهای داخلی نیاز به تامین قطعات خارجی دارند و تاکید می‌کند؛ تامین این دست از قطعات پس از این سخت خواهدشد.

    این کارشناس صنعت خودرو می‌گوید: الان خودروساز مجبور است دلار ۱۴۰‌هزار‌تومانی به قیمت بازار آزاد خریداری کند، قطعه وارد کند و سپس خودرو را با قیمت دستوری، زیر بهای تمام‌‌‌‌شده به بازار عرضه کند. وی تاکید می‌کند؛ این موضوع توان نقدینگی شرکت‌ها را کاهش داده و آنها را دچار مشکل می‌کند.

    کریمی‌سنجری در مورد تبعات این موضوع بر بازار خودرو می‌گوید: قطعا خودرو در بازار با رشد قیمت مواجه می‌شود چراکه میزان عرضه خودرو کاهش پیدا می‌کند، هم مونتاژکاران و هم خودروسازان داخلی با کاهش تولید مواجه هستند و در ادامه نیز قطعا روند تولید کاهشی خواهد بود، بنابراین بازار با کاهش عرضه و افزایش قیمت مواجه می‌شود.

    کریمی‌سنجری اعتقاد دارد که هنوز بهای خودرو با قیمت ارز به‌روز نشده و این اتفاق خواهد افتاد مگر اینکه واردات افزایش داشته‌باشد که در این مورد نیز مشکلات ارزی وجود دارد.

    کریمی‌سنجری همچنین می‌گوید: وقتی ارز تک‌‌‌‌نرخی شده‌است، دیگر قیمت‌گذاری معنی ندارد اما اگر کماکان قرار باشد قیمت‌گذاری دستوری ادامه داشته‌باشد، این تحولات موجب رشد شکاف قیمت کارخانه و بازار خودرو می‌شود.