به گزارش اقتصادران، بازار مسکن در ماههای اخیر با افزایش شدید قیمتها و انتظارات تورمی همراه بوده و برخی فعالان از رشد انگیزه ساختوساز و بازگشت بخشی از سازندگان به این حوزه خبر میدهند. این در حالی است که همچنان روایتهای متفاوتی از وضعیت واقعی فعالیت در صنعت ساختمان وجود دارد.
حال این پرسش مطرح است که خوشبینی نسبت به افزایش انگیزه سرمایهگذاری و از سرگیری دوباره ساختوسازها تا چه اندازه با واقعیت بازار مسکن همخوانی دارد؟
فعالان بخش ساختمان در همه شرایط در بازار مسکن حضور داشتهاند
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان درباره انگیزه سرمایهگذاری در بازار بیان کرد: «بخشی از فعالان حوزه ساختمان، افرادی هستند که سالیان سال در بخش ساختوساز فعالیت داشتهاند و این کار، فعالیت اقتصادی و صنفی اصلی آنهاست. این اشخاص در تمام شرایط همواره در این بازار حضور داشتهاند.»
او افزود: «این موضوع مختص امروز نیست؛ حتی در دوران جنگ هشتساله دفاع مقدس نیز چنین شرایطی وجود داشت. من خوزستانی هستم و در خوزستان، علیرغم شرایط جنگی، ساختوساز ادامه داشت.»
بخش ساختمان به فعالیت خود ادامه میدهد، اما رشد انگیزه برای ساختوساز مشاهده نشده است
پورجاحت با اشاره به تجربه ساختوساز در دوران جنگ تحمیلی بیان کرد: «اینکه اکنون انگیزه برای ساختوساز بیشتر شده باشد را هنوز رصد نکردهایم، اما آنچه بهصورت میدانی بررسی میکنیم، نشان میدهد که بخش مسکن همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد.»
این مقام صنفی ادامه داد: «حتی در دوران جنگ رمضان نیز فعالیتها در کشور تداوم داشت، هرچند سرعت و شدت آنها به دلیل نوسانات سنگین در حوزه مصالح ساختمانی، کاهش پیدا کرده بود و بخشی از فعالیتها نیز با کندی مواجه شده است.»
فعالان بخش خصوصی برای دریافت پروانه ساختمانی اقدام میکنند
دبیر کانون انبوهسازان با اشاره به نشانههای تداوم فعالیت در بخش ساختوساز گفت: «در حوزه صدور پروانه ساختمانی نیز آنچه رصد میکنیم این است که بخشی از فعالان بخش خصوصی به حوزه ساختوساز ورود کردهاند و در حال اخذ پروانه از شهرداریها هستند.»
بخش خصوصی به حاکمیت پیشنهاد میکند که در قانون پیشفروش مسکن بازنگری کند
پورجاحت با اشاره به مشکلات سازندگان پیشفروشکننده، خواستار حمایت دولت شد و گفت: «ما به عنوان نماینده بخش خصوصی کشور، به حاکمیت پیشنهاد میکنیم که در قانون پیشفروش ساختمان تجدیدنظر و بازنگری انجام دهد. واقعیت این است که در حوزه ساختمان یک تورم ۱۰۰ درصدی شکل گرفته و این موضوع نه فقط در بخش مسکن، بلکه در سایر سطوح نیز قابل لمس است.»
پیشفروش مسکن یک ابزار مالی مترقی در حوزه تولید مسکن است
این فعال بازار مسکن با اشاره به سایر مشکلات پیشفروشکنندگان، بیان کرد: «ما بخشی از قانون پیشفروش مسکن را عقیم کردهایم و بخشی از همکاران ما پیشفروش نمیکنند؛ در صورتی که پیشفروش یکی از ابزارهای مالی مترقی در حوزه تولید مسکن است.»
سرمایه سازندگان پیشفروشکننده مسکن در حال نابودی است
او در ادامه افزود: «از سوی دیگر، امروز افرادی که واحدهای خود را پیشفروش کردهاند، با مشکلات جدی مواجه هستند. بخش عظیمی از سرمایه آنها در اثر تورمی که ایجاد شده در حال نابودی است و اگر این شرایط در هر اقتصاد دیگری رخ میداد، شاید از آنها بهعنوان افراد ورشکسته یاد میشد.»
پورجاحت با تاکید بر لزوم حمایت حاکمیت از سازندگان اظهار کرد: «از حاکمیت درخواست داریم به فعالان حوزه ساختمان کمک کند تا بخش تولید مسکن در همه شرایط، چه روزهای سخت و چه روزهای عادی، بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. انتظار داریم دولت برای واحدهایی که پیشفروش شدهاند، یک فکر عاجل بکند.»
۵۰ درصد از مطالبات سازندگان پیشفروشکننده هنوز پرداخت نشده است
این فعال صنفی افزود: «همکاران ما واحدهای خود را برای کمک به تنظیم بازار مسکن پیشفروش کرده و فروختهاند. با این حال، حدود ۵۰ درصد از مطالبات آنها هنوز از خریداران دریافت نشده و مبالغی که تا کنون دریافت کردهاند نیز دیگر حتی کفاف تکمیل پروژههایشان را نمیدهد. حتی در برخی موارد، ارزش مطالبات باقیمانده آنها تکاپوی خرید همان زمینی که در ابتدای پروژه روی آن سرمایهگذاری کرده بودند را ندارد.»
هزینههای تولید مسکن، یکشبه ۳ برابر شده است
پورجاحت با اشاره به شرایط فعلی سازندگان مسکن بیان کرد: «به هر حال، دولت باید برای این شرایط فکری کند. سازندگانی که واحدهای خود را پیشفروش کردهاند، بخشی از مبلغ آن را دریافت کرده و بخش دیگری هنوز دریافت نشده است. امروز هم با شرایط جنگی مواجه هستیم و در یک شب، هزینههای تولید و اجرای پروژهها در برخی موارد حتی تا سه برابر افزایش پیدا کرده است.»
او در ادامه با انتقاد از افزایش هزینههای خدماترسانی افزود: «در برخی موارد نیز نهادهای حاکمیتی و دستگاههای خدماترسان دولتی، مانند شرکت توزیع نیروگاه، هزینههای خود را یک شبه ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصد افزایش میدهد. در حالی که بخش خصوصی تمرکزش روی اعداد و ارقام نجومی و گسترش قیمتها نیست.»
فعالان بخش خصوصی نمیتوانند واحدهایی را که در حال احداث داشتهاند، تکمیل کنند
دبیر کانون سراسری انبوهسازان با تاکید بر مبنای برنامهریزی بخش خصوصی گفت: «برنامهریزی و پیشبینی ما برای دوران ثبات اقتصادی است. معتقدم حاکمیت هم نظرش بر همین موضوع بوده که در پیشفروش ساختمان، نگاه به ثبات اقتصادی باشد.»
او درباره ضرورت بازتعریف شرایط موجود تصریح کرد: «با این حال، وقتی ثبات اقتصادی وجود ندارد و شرایط جنگی میشود، به نظرم باید این شرایط را مجدد تعریف کرد. وقتی میگوییم شرایط را تعریف کنند، منظور این نیست که بگویند چون قرارداد پیشفروش بوده، دو ماه یا سه ماه زمان بیشتری به قراردادها اضافه شود، زیرا اصلا بحث زمان مطرح نیست.»
این مقام صنفی ادامه داد: «بحث این است که در حال حاضر بسیاری از فعالان بخش خصوصی در حوزه مسکن نمیتوانند واحدهایی را که در حال احداث داشتهاند، حتی تکمیل کنند.»
شرایط برای سازندگان پیشفروشکننده مسکن چندان مناسب نیست
پورحاجت در پایان با تاکید بر نبود انگیزه در صنعت ساختمان، بیان کرد: «متاسفانه سازندگان به بنبست رسیدهاند؛ نه راه پس دارند و نه راه پیش. به همین دلیل ممکن است اتفاقات جدیدی در این حوزه رخ دهد که ترجیح میدهم وارد جزئیات آن نشوم. اما در مجموع، شرایط را برای افرادی که واحدهای خود را پیشفروش کردهاند، چندان مناسب نمیبینم.»
