سایه جنگ تجاری بر بازار انرژی / قیمت نفت برنت سقوط خواهد کرد؟

تحلیلگران بانک امریکا در گزارشی تازه اعلام کردند که افزایش تولید اعضای اوپک پلاس، به‌ویژه عربستان سعودی، عراق و امارات، باعث شکل‌گیری یک مازاد ساختاری در عرضه جهانی شده است. به گفته این تحلیلگران، صادرات کشورهای خلیج فارس از سپتامبر تاکنون نزدیک به ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته، در حالی که تولید روسیه نیز همچنان بالاتر از ۹.۳ میلیون بشکه در روز باقی مانده است. این روند باعث شده ذخایر جهانی نفت به سطحی برسد که یادآور روزهای سخت سال ۲۰۲۰ است؛ دورانی که همه‌گیری کرونا تقاضا را به‌شدت کاهش داد. بر اساس داده‌های «اویل پرایس»، ذخایر مشاهده‌شده جهانی در ماه اوت ۱۷.۷ میلیون بشکه رشد کرده و به ۷.۹۰۹ میلیارد بشکه رسیده است بالاترین سطح چهار سال اخیر. بانک امریکا هشدار داده است که خطر دوم، از شرق می‌آید: تضعیف تقاضای چین و تنش تجاری میان پکن و واشنگتن. در حالی که اقتصاد چین درگیر داده‌های صنعتی ضعیف است، دولت امریکا به ریاست دونالد ترامپ تهدید کرده که تعرفه‌های جدیدی بر کالاهای چینی اعمال خواهد کرد. ترامپ این اقدام را پاسخی به آنچه «رفتارهای ناعادلانه انرژی و فناوری پکن» خوانده، دانسته است.

اگر این تهدیدها عملی شود، جنگ تجاری می‌تواند بار دیگر موتور تقاضای جهانی انرژی را کند کند – اتفاقی که بازار نفت را در موقعیتی شکننده قرار می‌دهد. در بازارهای جهانی، واکنش‌ها سریع و محتاطانه بود. قیمت آتی نفت برنت روز جمعه با ۰.۱۳ درصد کاهش به ۶۰.۹۸ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت امریکا نیز با ۰.۱۶ درصد افت به ۵۷.۳۷ دلار معامله شد. هر دو شاخص در هفته جاری نزدیک به سه درصد کاهش داشته‌اند؛ افتی که هم به دلیل چشم‌انداز عرضه مازاد و هم به خاطر تردید نسبت به رشد اقتصاد چین ارزیابی می‌شود. تحلیلگران معتقدند که پیش از نشست آینده اوپک پلاس، بازارها در حالت «انتظار» باقی خواهند ماند. این نشست قرار است درباره سرعت کاهش محدودیت‌های تولید تصمیم‌گیری کند تصمیمی که می‌تواند مسیر قیمت‌ها در زمستان پیش‌رو را تعیین کند. گزارش ماه اکتبر آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز بر نگرانی‌ها افزوده است.

این نهاد بین‌المللی، رشد تقاضای جهانی برای نفت را در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش داده و همزمان پیش‌بینی عرضه را بالا برده است. در واقع، هم‌زمانی افزایش عرضه و کاهش مصرف، تصویری از بازاری اشباع و شکننده ترسیم می‌کند که حتی یک شوک کوچک می‌تواند آن را به بحران بکشاند. بانک امریکا تأکید کرده است که اگر تقاضای چین بیش از این تضعیف شود یا تعرفه‌های امریکا علیه پکن تشدید گردد، نفت برنت ممکن است در ماه‌های آینده به زیر ۵۰ دلار سقوط کند. چنین سطحی نه‌تنها هشداردهنده برای صادرکنندگان نفت است، بلکه می‌تواند توازن بودجه کشورهای وابسته به انرژی از جمله اعضای اوپک را نیز به چالش بکشد. در چنین شرایطی، کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم سیاست‌های انبساطی تولید، ممکن است قیمت‌ها را به محدوده‌ای برگرداند که یادآور بحران‌های انرژی گذشته است. طلای سیاه، بار دیگر بر لبه تیغ تعادل ایستاده است؛ جایی که هر تصمیم اوپک، هر توییت ترامپ، و هر آمار اقتصادی از چین می‌تواند آینده بازار جهانی انرژی را دگرگون کند.