قیمتها در رکود، اما با ثبات نسبی
با این حال گودرزی میگوید: بازار مسکن در دو سال اخیر وارد فاز رکود شده و به همین دلیل نرخهای پیشنهادی در هفتههای اخیر ریزشی بود. اما در حال حاضر ریزش آن متوقف شده و قیمتها به ثبات رسیده است.
او ادامه میدهد: این ثبات قیمت به نفع بازار و به نفع خریداران است. نوسانات کاهشی یا افزایشی مسکن برای این بازار خوب نیست. ریزشهایی هم که اخیرا اتفاق افتاد اسمی است؛ چرا که ثبت معاملات چندانی نداشتیم. نه کسی خانه میخرد و نه کسی میفروشد.
نبود تقاضای موثر
یکی از دلایل اصلی بیتحرکی بازار مسکن، کاهش شدید قدرت خرید و خروج کامل سرمایهگذاران خرد از این بازار است. در حالی که بازارهایی مانند طلا و ارز با ورود سرمایههای کوچکتر، نوسانات سریعتری تجربه میکنند، مسکن به دلیل ارزش بالا و نیاز به نقدینگی زیاد، فعلاً از اولویت خارج شده است.
رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران در همین رابطه توضیح میدهد: اینکه متغیرهای سیاسی به سرعت بر بازار طلا یا ارز تاثیر میگذارد علتش آن است که با سرمایه محدود میتوان وارد این بازارها شد. مثلا با یک رقم پایین میتوان چند گرم طلا یا چند اسکناس دلار خریداری کرد. بنابراین مردم به سمت سرمایهگذاری در این بازارها میروند.
او در ادامه میافزاید: به دلیل آنکه مسکن کالای درشتی است و قیمت آن بالاست، فعلاً تقاضای موثری برای آن وجود ندارد، در نتیجه قیمت آن افزایش نمییابد.
دلار بالا میرود، ولی مسکن تکان نمیخورد
رکود ادامه دارد
در سوی دیگر، کارشناسان نهادهای مالی نیز تصویر مشابهی از آینده ترسیم میکنند. علی عسگری، مدیرعامل گروه مالی بانک مسکن گفت: فارغ از همه مسائل و مشکلات سیاسی و اقتصادی حاکم بر کشور، پیشبینی میشود رکود فعلی حاکم بر بخش مسکن یکی دو سال دیگر ادامه داشته باشد. عسگری ضمن هشدار نسبت به وضعیت کلی بازار افزود: در دو سال اخیر بخش مسکن در رکود کامل بود و شاید اتفاقات و رخدادهایی سبب شود تا شاهد بیشتر شدن شدت رکود آن باشیم. او همچنین درباره الگوهای بلندمدت بازار گفت: در بخش مسکن هرچند سال یک بار شاهد پرشهای پلهای هستیم. مسکن بهطور معمول به مدت چند سال در یک روند پایدار رشد کرده و بعد از آن بهیکباره پرش میکند. در برخی موارد این پلهها سه تا چهار ساله و در برخی دیگر از ادوار پنج تا ۶ ساله بوده است.
بر اساس این تحلیل، او پیشبینی کرد: بهنظر میرسد رکود فعلی مسکن دستکم چهار یا پنج سال به طول بینجامد که دو سال آن را پشت سر گذاشتهایم. عسگری گفت: چنانچه اتفاقات مثبت در اقتصاد کشورمان بیفتد، یکی از جاهایی که بیشترین رونق را خواهد داشت، بخش مسکن خواهد بود. اما راهکار کوتاهمدت برای خروج از رکود فعلی مسکن نمیتوان متصور بود، زیرا اساسا نمیتوان برای مسکن به یکباره کاری انجام داد.
فصل پاییز، فصل آرامش بازار اجاره
اما شاید مهمترین مانع در مسیر خروج از رکود، نه صرفاً نبود تقاضا، بلکه نارسایی در نظام تأمین مالی پروژههای ساختوساز باشد. در حالی که بارها درباره ضرورت تسهیل پرداخت وام به سازندگان سخن گفته شده، اما تجربه فعالان این بخش چیز دیگری را نشان میدهد. فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان در گفتوگو با تسنیم، از انحراف مسیر پرداخت تسهیلات مسکن انتقاد کرد و گفت: منابع مالی طرحهای مسکن در دو بخش دنبال میشود؛ نخست پروژههایی که دولت در قالب جهش تولید مسکن دنبال میکند و دوم حوزه ساختوساز شهری. او با اشاره به عملکرد ضعیف بانکها در هر دو بخش گفت: گزارشها نشان میدهد بانکها در این زمینه حمایت کافی را از پروژههای نهضت ملی مسکن نداشتهاند. در بخش ساختوساز شهری هم بانک مسکن شرایط مناسبی برای پرداخت تسهیلات ندارد. دبیر کانون سراسری انبوهسازان ادامه داد: دریافت تسهیلات از بانک مسکن نهتنها شرایط دشواری دارد، بلکه پرداخت آن نیز بهصورت اقساطی و از طریق قراردادهای مشارکت مدنی انجام میشود؛ روندی که همراه با بروکراسیهای پیچیده است. پورحاجت افزود: از سوی دیگر دریافت تسهیلات منوط به تهیه اوراق تسهیلات (تسه) شده و حتی در مرحله اجرا قراردادهای مصوب نیز مشکلات متعددی وجود دارد. او از تجربهای تلخ در این مسیر گفت: بانک مسکن اعلام میکند که سازندگان ابتدا باید ساختوساز را آغاز کنند و سپس بر اساس پیشرفت فیزیکی پروژه، تسهیلات مرحله به مرحله آزاد میشود. یعنی وامی که باید برای شروع پروژه پرداخت شود، عملاً به تکمیل پروژه اختصاص پیدا میکند. دبیر کانون سراسری انبوهسازان همچنین تأکید کرد: سازندگان مجبورند اوراق تسهیلات گرانقیمت را تهیه کنند تا بتوانند وام دریافت کنند. با وجود تأمین منابع، شرایط فروش اقساطی واحدها نیز مطلوب نیست و با تقاضا همخوانی ندارد. او با انتقاد از انفعال بانک مسکن گفت: با وجود مکاتبات رسمی و ارایه پیشنهادها به بانک مسکن، تاکنون جز یکبار وعده برگزاری جلسه که آن هم عملی نشد، هیچ اقدام مثبت و موثری از سوی بانک مسکن مشاهده نشده است.
دیدگاهتان را بنویسید