به گزارش اقتصادران، نوروز در حافظه جمعی ایرانیان، همواره با تصویر صلح، دیدار و آغاز دوباره گره خورده است؛ اما نوروز ۱۴۰۵ در سایه شرایط جنگی، معنایی متفاوت و تلختر به خود گرفت. جادههایی که هر سال میزبان شور سفر و شوق دیدار بودند، اینبار در فضایی آمیخته با اضطراب، نااطمینانی و فشارهای ناشی از جنگ، پذیرای میلیونها مسافری شدند که هر یک بهنوعی از سنگینی این وضعیت تاثیرپذیرفته بودند.
در چنین شرایطی، ثبت آمار ۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزی، دیگر تنها یک هشدار ایمنی نیست؛ بلکه نشانهای از تاثیر عمیق بحرانهای کلان بر زندگی روزمره مردم است. در روزهایی که زیرساختها تحت فشار مضاعف قرار دارند، منابع امدادی و خدماتی درگیر پیامدهای جنگ هستند و تمرکز عمومی جامعه میان دغدغههای معیشتی، امنیتی و روانی تقسیم شده است، جادهها نیز بهطور طبیعی ناایمنتر از همیشه میشوند. خستگی ناشی از شرایط روحی، کاهش کیفیت خدمات، اختلال در نظارتها و حتی فرسودگی ناوگان حملونقل، همگی دست به دست هم میدهند تا احتمال بروز حوادث افزایش یابد.
در چنین بستری، تصادف دیگر صرفا یک اتفاق نیست، بلکه بخشی از زنجیره پیامدهای یک وضعیت بحرانی گستردهتر است. ۴۵۲ جان از دسترفته، تنها قربانیان سوانح رانندگی نیستند؛ آنها بهنوعی قربانیان شرایطی هستند که جنگ بر جامعه تحمیل کرده است. هر یک از این افراد، میتوانستند در شرایطی باثباتتر، با ایمنی بیشتر و تمرکز بالاتر، به مقصد برسند و نوروز را در کنار عزیزانشان جشن بگیرند. اما واقعیت این است که در سایه بحران، حتی سادهترین فعالیتها نیز با ریسکهای مضاعف همراه میشوند. این آمار، بار دیگر ضرورت بازنگری جدی در مدیریت بحران، ایمنی جادهای و نحوه مواجهه با شرایط جنگی را برجسته میکند.
آیا در چنین وضعیت حساسی، تمهیدات ویژهای برای کاهش خطرات سفر اندیشیده شده است؟ آیا حمایتهای لازم از رانندگان و مسافران صورت گرفته است؟ و مهمتر از همه، چگونه میتوان از تکرار چنین خسارتهایی در روزهایی که جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفظ جان و آرامش است، جلوگیری کرد؟
۴۵۲ جانباخته در تصادفات نوروزی ۱۴۰۵
رتبهبندی ترددها در کشور
استان تهران بیشترین حجم ورودی را داشته است
رییس پلیس راهور فراجا در ادامه اظهار کرد: در تحلیل جریان ورودی وسایل نقلیه، استان تهران در مجموع دوره اجرای طرح بیشترین حجم ورودی را به خود اختصاص داده و پس از آن استانهای البرز، مرکزی، قزوین، قم، قزوین، مازندران، اصفهان و گیلان قرار دارند. سردار حسینی افزود: اوج ورودی روزانه به استانها مربوط به تهران در ۱۴ فروردین با ثبت بیش از ۳۹۷ هزار ورودی وسایل نقلیه بوده است. همچنین استان البرز در ۷ فروردین با بیش از ۲۶۰ هزار ورودی، استان مرکزی در ۱۴ فروردین با بیش از ۲۰۰ هزار ورودی، استان قم در ۱۴ فروردین با بیش از ۱۷۱ هزار ورودی و استان قزوین در ۲۸ اسفند با بیش از ۱۵۶ هزار ورودی در رتبههای بعدی قرار دارند. ضمن اینکه در رتبههای بعدی در روز ۲۸ اسفند در استانهای شمالی مازندران و گیلان، هر کدام با حدود ۱۱۰ هزار ورودی، اوج ورود وسایل نقلیه اتفاق افتاده است. رییس پلیس راهور فراجا درباره خروجی ترددها نیز تصریح کرد: استانهای تهران، البرز، مرکزی، قزوین، قم و مازندران بیشترین سهم خروج وسایل نقلیه را داشتهاند.
سردار حسینی در ادامه گفت: بررسی شاخص انباشت خودرو در ایام نوروز نشان میدهد استانهای مازندران، گیلان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی و آذربایجان بیشترین سهم را داشتهاند. ضمن اینکه بهطور خاص و پس از شروع موج بازگشت، در ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، تهران و البرز به عنوان کانونهای اصلی انباشت، بیشترین تراکم خودرو را تجربه کردند که بیانگر همزمانی اوج بازگشت و تمرکز جمعیتی در این مناطق است.
آمار و تحلیل تصادفات نوروزی ۱۴۰۵
سردار حسینی در خصوص نحوه ارایه آمار تصادفات اظهار کرد: آمار اعلامی از سوی پلیس راهور که هر ساله پس از اجرای طرحهای ترافیکی منتشر میشود، مبتنی بر دادههای ثبت شده در سامانه رخداد و مربوط به جانباختگان در صحنه تصادف است. او افزود: آمار نهایی و قطعی تلفات جادهای پس از تجمیع اطلاعات و بررسیهای تخصصی، توسط سازمان پزشکی قانونی کشور اعلام خواهد شد.
تصادفات درونشهری غلبه تصادفات خساراتی بر تلفات جانی
رییس پلیس راهور فراجا با تشریح تصادفات درونشهری بیان کرد: در این حوزه، ۳۳ فقره تصادف فوتی با ۳۵ جانباخته (در صحنه) ثبت شده است. همچنین ۲۴۴۶ فقره تصادف جرحی منجر به مصدومیت ۳۰۵۹ نفر و ۷۳۲۲ فقره تصادف خسارتی رخ داده که در مجموع، تعداد تصادفات درونشهری به ۹۸۰۱ فقره رسیده است.
تصادفات برونشهری سهم بالای تلفات جادهای و مصدومان
سردار حسینی در ادامه با اشاره به تصادفات برونشهری اظهار کرد: در این بخش ۳۳۵ فقره تصادف فوتی ثبت شده که به جان باختن ۴۱۷ (در صحنه) نفر انجامیده است. همچنین ۳۸۰۸ فقره تصادف جرحی با ۵۴۲۰ مصدوم و ۱۱۸۵۸ فقره تصادف خسارتی به ثبت رسیده که مجموع تصادفات برونشهری را به ۱۶۰۰۱ فقره میرساند.
جمعکل تصادفات ۲۵۸۰۲ تصادف و ۴۵۲ جانباخته
رییس پلیس راهور فراجا با جمعبندی آمار تصادفات تصریح کرد: در مجموع، ۳۶۸ فقره تصادف فوتی با ۴۵۲ جانباخته (در صحنه) در سر صحنه، ۶۳۰۴ فقره تصادف جرحی با ۸۴۷۹ مصدوم و ۱۹۱۸۰ فقره تصادف خسارتی در این بازه زمانی ثبت شده و مجموع کل تصادفات به ۲۵۸۰۲ فقره رسیده است.
تحلیل علل تصادفات نقش غالب خطای انسانی در بروز تصادفات
سردار حسینی در تحلیل علل وقوع تصادفات گفت: عدم توجه به جلو با سهم ۴۴ درصدی، اصلیترین عامل بروز تصادفات بوده است. پس از آن، عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه با ۲۱ درصد، انحراف به چپ با ۹.۵ درصد، تغییر مسیر ناگهانی با ۹درصد و عدم رعایت حق تقدم با ۳.۵ درصد قرار دارند؛ بهطوری که این عوامل در مجموع ۸۷ درصد کل تصادفات را شامل میشوند.
سهم وسایل نقلیه و توزیع زمانی تصادفات
تحلیل مکانی تصادفات سهم بالای محورهای اصلی
رییس پلیس راهور فراجا در پایان خاطرنشان کرد: در تصادفات درونشهری، ۵۹ درصد در محورهای اصلی، ۲۱ درصد در محورهای فرعی، ۵ درصد در بزرگراهها، ۳ درصد در بلوارها و ۱۲ درصد در سایر معابر رخ داده و ۳ درصد نیز ناشی از واژگونی بوده است. سردار حسینی در پایان افزود: در تصادفات برونشهری نیز ۵۷ درصد در محورهای اصلی، ۳۷ درصد در محورهای فرعی و ۶ درصد در محورهای روستایی رخ داده است. همچنین ۶۵ درصد تصادفات در شعاع ۳۰ کیلومتری مقصد و ۳۵ درصد در فاصله بیش از ۳۰ کیلومتر ثبت شده و ۲۵ درصد از تصادفات نیز ناشی از واژگونی وسایل نقلیه بوده است.
