برچسب: گرانی مسکن

  • اسب زین شده رئیسی، قیمت هر متر خانه را سه برابر کرد!

    اسب زین شده رئیسی، قیمت هر متر خانه را سه برابر کرد!

    به گزارش اقتصادران، در حالی که در روزهای پایانی دولت سه ساله سیزدهم عده‌ای به طور اغراق آمیز از اقدامات انجام شده برخی از مسئولان و دستگاه‌ها گزارش می‌دهند اما آنچه که به عنوان گزارش تولید می‌شود نزدیک به واقعیت نیست که مصداق بارز آن بخش مسکن است.

    هر چند اقداماتی در این سه سال در بخش  مسکن  انجام شده که به طور قطع مسئولان کارنامه قابل دفاعی در این بخش‌ها دارند از جمله قانون گذاری‌ها در نظارت بر بازار مسکن و ایجاد موانع قانونی و بازدارنده برای قیمت سازان بازار و سفته بازان، اما در بخش تولید و تحقق وعده ساخت یک میلیون مسکن در سال و اجرای پروژه  نهضت ملی مسکن  طبق اعلام گزارش رسمی وزارت راه و شهرسازی این پروژه در حال حاضر پیشرفت فیزیکی 30 درصدی دارد و از دو میلیون و 600 هزار واحدی که در دستور کار قرار گرفته عمده این واحدها در مرحله تعیین تکلیف اراضی هستند.

    همچنین در بحث کنترل قیمت در بازار مسکن هر چند قوانینی از جمله  مالیات بر عایدی سرمایه  ، ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها به مرحله اجرا رسیدند اما همچنان قیمت‌ها در بازار مسکن تابع از اقتصاد کلان کشور است و باید پذیرفت که نمی‌توان با قوانین بخشی این بازار را تلاطم‌های اقتصادی کشور کنترل کرد.

    نمونه آن افزایش چشمگیر قیمت مسکن در این سه سال است هر چند اخیرا وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که در  دولت سیزدهم  رشد تورم نقطه به نقطه در شهر تهران به صورت چشمگیری کاهش یافته و طبق گزارش بانک مرکزی بعد از ۷۸ ماه، رشد ۲ رقمی قیمت مسکن در پایتخت تک رقمی شد و رشد نقطه به نقطه قیمت مسکن در خرداد ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته و به ۹.۷ درصد رسیده است.

    اما واقعیت این است که طبق گزارش بانک مرکزی قیمت در تیرماه سال 1400، متوسط قیمت یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران 30 میلیون و 44 هزار و 700 تومان بود که نسبت به ماه قبل از آن معادل 1.3 درصد رشد داشت.

    حال اینکه  آخرین گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد در خردادماه سال 1403 را منتشر کرده که براساس آن تعداد آپارتمان‌های مسکونی معامله شده در شهر تهران به 3.9 هزار واحد مسکونی رسید که نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل به ترتیب 20.6 درصد کاهش و 14.1 درصد افزایش را نشان می‌دهد.

    در ماه مورد گزارش متوسط قیمت خرید و فروش یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران 85.9 میلیون تومان بود که حکایت از افزایش 1.4 درصدی نسبت به ماه قبل دارد.
  • عواقب سنگین گرانی مسکن برای ایرانیان

    عواقب سنگین گرانی مسکن برای ایرانیان

    به گزارش اقتصادران، روزنامه شرق نوشت:

    تورم دو‌رقمی مستمر و چند ده ساله به صورت انحصاری جزء ویژگی‌های اقتصاد ایران در دهه‌های گذشته است و کمتر اقتصادی در میان کشورهای منطقه و جهان را می‌توان نشان داد که چنین ویژگی‌هایی داشته باشد.

    همین ویژگی یعنی تورم دو‌رقمی در دوره‌ای چند ده ساله اثرات مخرب محسوسی بر زندگی ایرانیان بر جای گذاشته است. در سال‌های اخیر استمرار افزایش سرسام‌آور تورم و گرانی به‌ویژه تورم در بخش کالاهای مورد نیاز مردم اعم از خوراکی و غیر‌خوراکی و مسکن به شکلی محسوس و دردناک زندگی ده‌ها میلیون نفر از ایرانیان را تحت تأثیر خود قرار داده است. افزایش تورم و گرانی کالاهای مورد نیاز روزمره شهروندان به شکل‌های مختلف زندگی مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ به‌ویژه آنکه درآمد کارگران و کارمندان و دیگر دهک درآمدی پایین در دهه‌های اخیر بسیار کمتر از نرخ تورم اعلامی نهادهای رسمی افزایش یافته است.

    مسکن یکی از اصلی‌ترین نیازهای نوع بشر است و بخش مسکن یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است که تحت تأثیر مستقیم تورم قرار دارد. افزایش قیمت تمام‌شده ساخت مسکن موجب شده تا هم قیمت خرید و فروش مسکن، هم قیمت اجاره مسکن رشد صعودی شتابانی داشته باشد.

    این ویژگی در کنار دیگر متغیرها موجب شده تا به طور میانگین خانه‌ها از نظر مساحت و متراژ کوچک‌تر شده و در نتیجه خانواده‌ها زندگی در واحدهای مسکونی به مراتب کوچک‌تری را تحمل کنند. مقایسه مساحت مسکن خانوار ایرانی در دوره 50 سال اخیر این روند را نشان می‌دهد. اگر این نکته را هم بر موضوع بالا بیفزاییم که در این دوره 50‌ساله انتظارات از زندگی نیز چه تحول شگرفی را داشته است و انتظارات از زندگی چه تغییراتی داشته است، ابعاد کوچک‌تر شدن مسکن و اثرات اجتماعی و فرهنگی و روانی آن بیشتر هویدا می‌شود. البته گروه فراوانی از خانواده‌های ایرانی نیز فاقد مسکن ملکی هستند که این گروه نیز شامل چند میلیون خانوار ایرانی می‌شود.

    کوچکی روزافزون واحدهای مسکونی پیامدهای فراوانی بر جای گذاشته است، ازجمله این متغیر بر کاهش بُعد خانوار و کوچک‌شدن خانواده ایرانی و کاهش فرزندآوری اثر مستقیمی بر جای گذاشته است. همچنین کوچک‌شدن ابعاد مسکن موجب کاهش شدید رفت‌و‌آمدهای خانوادگی و در نتیجه آسیب واردشدن بر مناسبات خانوادگی و خویشاوندی شده است.

    افزایش احساس تنهایی روزافزون و کاهش و قطع ارتباطات ایرانیان یکی از پیامدهای کوچک‌شدن مسکن ایرانیان است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که در چند دهه گذشته بیشتر ایرانیان شاهد کاهش محسوس مناسبات و ارتباطات خویشاوندی بوده‌اند که کوچک‌شدن مسکن یکی از متغیرهای اثرگذار بر این ویژگی بوده است. کوچک‌شدن مساحت مسکن اثرات فرهنگی و اجتماعی و تربیتی پیچیده دیگری داشته است که نیازمند بررسی‌های متعددی است.

    متأسفانه مسئولان کشوری دراین‌باره یعنی کاهش تورم در بخش مسکن مانند دیگر بخش‌ها، با وجود وعده‌های فراوانی که داده‌اند، دستاورد محسوسی نداشته‌اند. البته ‌ اراده مسئولان امر برای مقابله با موج تورم و به‌ویژه تورم در بخش مسکن چندان محسوس نبوده‌ و به نظر می‌رسد از صلاحیت‌های لازم برای مدیریت در این بخش نیز برخوردار نبوده‌اند تا بتوانند برای کاهش تورم در این بخش برنامه‌های واقع‌بینانه و مؤثری تدوین کنند.

    اثرات روانی و اجتماعی و تربیتی و فرهنگی گرانی در بخش مسکن هم هیچ‌گاه به صورت جدی و مستمر به دغدغه‌های مسئولان اجرائی و دستگاه‌های رسانه‌ای دولتی مبدل نشده است. اگر بخش دولتی هزینه‌های زیادی صرف توجه و تشویق افزایش فرزندآوری کرده است درحالی‌که افزایش قیمت مسکن روند هشداردهنده‌ای به خود گرفته است، به جز پول‌پاشی دستاورد قابل دفاعی نداشته است.

    مسکن یکی از اساسی‌‌ترین نیاز‌های ایرانیان است که گرانی روزافزون آن، چه ساخت چه اجاره، به افزایش نارضایتی‌های ایرانیان از زندگی خود و البته نارضایتی اجتماعی و سیاسی دامن زده است.

    البته افزایش قیمت مسکن موجب رکود جدی این بخش از اقتصاد ایران نیز شده است و رکود بخش مسکن موجب بی‌‌کاری گسترده کارگران این بخش شده که این ویژگی نیز خود موجب آسیب‌های اجتماعی و فشار و رنج کارگران بخش مسکن شده است. هرچند اثرات تورم تنها خود را در بخش مسکن نشان نداده و تورم در دیگر بخش‌ها از‌جمله در بخش مواد خوراکی و نیز مسائل بهداشتی اثرات مخربی بر جای گذاشته است اما همچنان تورم می‌تازد و ایرانیان بی‌پناه نیز در درد و رنج‌های ناشی از تورم سخت گرفتارند.

    آیا مسئولان اجرائی کشور متوجه پیامدهای ویرانگر تورم به‌ویژه تورم در بخش مسکن و فراتر از آن در اقتصاد ایران بر زندگی روزمره ایرانیان هستند؟ آیا مسئولان مربوطه متوجه هستند که استمرار تورم در دوره‌ای چند‌ دهه‌ای چه پیامدهایی در حوزه خانواده و مناسبات خانوادگی بر جای گذاشته است؟ آیا متوجه هستند که تورم چه اثرات مخربی بر فرهنگ عمومی وارد کرده است؟ آیا دریافته‌اند که چگونه تورم موجب افزایش آسیب‌های اجتماعی شده است؟ آیا پاسخ به چنین پرسش‌هایی نزد مدیران اهمیتی دارد؟

  • غفلت 10 ساله مسئولان، مسکن را گران کرد / بانک‌ها پای کار نیامده اند و به تکالیف خود عمل نکرده اند

    غفلت 10 ساله مسئولان، مسکن را گران کرد / بانک‌ها پای کار نیامده اند و به تکالیف خود عمل نکرده اند

    به گزارش اقتصادران، البرز حسینی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در مورد قراردادن زمین و تسهیلات برای ساخت مسکن در اختیار مردم، گفت: به دلیل غفلتی که در ده سال گذشته در حوزه مسکن اتفاق افتاد شاهد افزایش قیمت مسکن بودیم و به همین دلیل مجلس قانونی را تحت عنوان قانون جهش تولید مسکن را مصوب کرد که در این قانون بحث تامین منابع مالی و تامین زمین دیده شد.

    وی اظهار کرد: تامین منابع مالی به عهده نظام بانکی و مالی کشور است و خارج از این قاعده امکان حضور ندارد و به نتیجه نمی رسد . در سال اول این قانون ۳۶۰هزار میلیارد تکلیف به عهده بانک ها گذاشته شد که مشارکت کنند که اگر اتفاق نیفتاد 120 درصد جریمه اش را بدهند . آمارها نشان می دهد که بانک‌ها پای کار نیامده اند و به تکالیف خود عمل نکرده اند. ضمن اینکه ما صندوق ملی مسکن را تشکیل دادیم که تا الان آورده ای نداشته است. قرار بود که منابع این صندوق از اقساط برگشتی مسکن مهر، بودجه های سنواتی و خیرین مسکن ساز تامین شود که هنوز این اتفاق نیفتاده است.

    وی ادامه داد: در حال حاضر یکی از مسائل مهم تقویت این صندوق است که رئیس جمهور باید در شورای مسکن نسبت به تقویت آن اهتمام داشته باشد. دولت و آنهایی که موظف هستند باید این صندوق را تقویت کنند تا حداقل این صندوق زیرساخت ها را اعم از بحث برق و آب و زیرساخت های زیربنایی و روبنایی تامین کند.

    حسینی بیان کرد: در بحث تامین زمین تا الان نهادهای مرتبط با آن قوت که در ماده قانونی است عمل نکرده اند. 60 درصد هزینه مسکن متعلق به زمین است که نهادها موظف شدند اراضی مستعد برای ساخت مسکن را که در اطراف حریم و محدوده شهر هستند پای کار بیاورند و مشوق هایی گذاشته شد که هر مجموعه ای حضور پیدا کند و مشارکت کند اولویتش با پرسنل خودش باشد.

    وی گفت: در زمینه تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی تا حدودی برای دو میلیون و 500 مسکن، زمین تامین کرده است که این بخشی از کار است و اقدامات خوبی در زمینه تامین و عرضه مسکن به مردم انجام شده است.

    حسینی بیان کرد: یک سری منابع مالی دست مردم است که فی نفسه دست مردم است و خیلی با آن کار اقتصادی انجام نمی دهند. مثلا یک فردی که 100 میلیون پول دارد نمی تواند با این پول مسکن بخرد ما باید کاری کنیم که مشارکت ها و منابع خرد مردم پای کار بیاید.باید قانون و آئین نامه اش را منعطف کنیم که دست مردم برای سرمایه گذاری منابع خردشان باز باشد.

    وی گفت: بخشی از کار نیز به مصالح برمی گردد که مصالح گران است و هزینه بالایی برای مردم دارد. ما در قانون دیده بودیم که وزارت صمت پای کار بیاید و مشکلاتی که در تامین مصالح هست را رفع کند که مصالح در دسترس انبوه سازان مسکن به شکلی باشد که فضایی ایجاد شود که سیمان، فولاد و میلگرد در فضای بازار سیاه نرود.

  • قیمت ساخت مسکن غیرقابل پیش بینی شد

    قیمت ساخت مسکن غیرقابل پیش بینی شد

    به گزارش اقتصادران، طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی ساخت بیش از 2 میلیون و 500 هزار واحد مسکونی از پروژه نهضت ملی مسکن آغاز شده و این میزان مسکن در مراحل مختلف از ساخت هستند، اما پس از گذشت سه سال از عمر دولت تعداد واحدهای تحویل شده از این پروژه بسیار جزیی بوده و آنچه هم تحویل شده مربوط به پروژه اقدام ملی مسکن دولت قبل است. در واقع آنچه از پروژه نهضت ملی مسکن تا به امروز آنجام شده تامین زمین است که طبق گزارش‌های رسمی تا کنون 51 هزار هکتار زمین برای این پروژه تامین شده است.

    محمدرضا رضایی کوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس  در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا با اشاره به پیگیری‌های مجلس درباره آخرین وضعیت اپن پروژه و علت عقب ماندن آن از زمان اعلام شده در وعده‌های رییس جمهور اظهار داشت: ساخت بیش از دو میلیون واحد مسکونی از پروژه نهضت ملی مسکن آغاز شده‌‌است.  پیش از این ساخت 1.8 میلیون واحد مسکونی با پیشرفت فیزیکی 25 درصد در حال اجرا بود اما پیشرفت فیزیکی پروژه در حد 25 درصد مانده‌است.

    وی با تاکید بر اینکه در مجموع سرعت پیشرفت فیزیکی پروژه‌ نهضت ملی مسکن ضعیف است، گفت: البته دلیل این کاهش سرعت پیشرفت فیزیکی هم این است که در حال حاضر قیمت تمام شده ساخت مسکن افزایش پیدا کرده‌است. همین روند افزایش نرخ دلار بر پیشرفت فیزیکی تمام پروژه‌ها از جمله ساخت مسکن و نهضت ملی مسکن تاثیر می‌گذارد.

    رضایی کوچی ادامه داد: قیمت‌ها آنقدر مواج شده که قیمت تمام شده ساخت مسکن دیگر قابل پیش‌بینی نیست چراکه این افزایش نرخ دلار بر تمام بازارها اثرگذار است.

    رییس کمیسیون عمران مجلس تاکید کرد: قاعدتا در قراردادهای نهضت ملی مسکن باید نرخی برای تعیین قیمت تمام شده قید شود و قیمت‌ها مشخص باشند اما مشکل این است که قیمت‌ها به شدت شناور هستند و انبوه‌سازان نمی‌توانند یک قیمت ثابت و غیرقابل انعطاف قرارداد منعقد کنند.

  • حال و هوای بازار مسکن در 1403 چگونه خواهد بود؟

    حال و هوای بازار مسکن در 1403 چگونه خواهد بود؟

    به گزارش اقتصادران، رکود در سال ۱۴۰۲ یکی از اصلی‌ترین مسائلی بود که بازار مسکن با آن دست و پنجه نرم کرد؛ رکودی که حتی با افزایش نسبی در پایان سال، باز هم نسبت به سال‌های گذشته افت چشمگیری را تجربه کرده و به‌نظر می‌رسد امسال هم ادامه داشته باشد. مهدی کرباسیان، عضو هیات رئیسه و خزانه‌دار اتحادیه صنف مشاوران املاک تهران در مورد افق دید خود از معاملات مسکن در سال ۱۴۰۳ گفت: «رکود معاملات مسکن در سال ۱۴۰۳ نیز ادامه دارد. زیرا مولفه‌هایی که می‌تواند بازار را از رکود خارج کند مانند عرضه، کاهش قیمت مصالح ساختمانی و ثبات قیمت ارز، اتفاق نیفتاده است.»

    بازار مسکن سال ۱۴۰۲ را در حالی پشت سر گذاشت که رکود، بازیگر اصلی آن بود.

    هر چند تعداد معاملات در ماه‌های ابتدایی سال با تاثیر از نزدیکی به سال نو رونقی نسبی را تجربه کرد و پا به کانال ۶ هزار عددی گذاشت، اما نسبت به سال‌های گذشته همچنان افت شدیدی را تجربه می‌کند. اما این رکود در معاملات مسکن در سال ۱۴۰۳ نیز ادامه خواهد داشت؟

    رکود معاملات مسکن ادامه دارد

    مهدی کرباسیان، عضو هیات رئیسه و خزانه‌دار اتحادیه صنف مشاوران املاک تهران درباره خروج بازار مسکن از رکود، گفت: «رکود معاملات مسکن در سال ۱۴۰۳ نیز در ادامه دارد. زیرا مولفه‌هایی که می‌تواند بازار را از رکود خارج کند مانند عرضه، کاهش قیمت مصالح ساختمانی و ثبات قیمت ارز اتفاق نیفتاده است.»

    وی افزود: «مولفه‌های تاثیرگذار بر بازار مسکن مدام تحت تاثیر مسائل دیگری قرار می‌گیرد و به‌صورت هیجانی قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند.»

    کرباسیان بیان کرد: «در این بین عواملی وجود ندارد که باعث شود بازار رونق بگیرد. از عوامل تاثیرگذار بر رونق بازار و کنترل قیمت، عرضه است که دولت باید آن را پیگیری کند.»

  • چالش های مستاجران در بازار بدون متولی اجاره مسکن

    چالش های مستاجران در بازار بدون متولی اجاره مسکن

    به گزارش اقتصادران، سیدمهدی هدایت درباره اجاره بهای مسکن اظهار کرد:‌ شرایط هر روز برای مستاجران بدتر می‌شود و از مناطق شمالی به مناطق پایین تر مهاجرت می‌کنند. متاسفانه علیرغم آنکه جمعیت قابل توجهی از مستاجران در کلان شهرها و تهران مستقر هستند اما هیچ سازمان متولی بحث اجاره‌داری نیست.

    وی با بیان این‌که سال گذشته به دولت پیشنهاد ایجاد سازمان اجاره داری حرفه‌ای ارائه شد،  افزود: قیمت مسکن در ایران متاثر از معادلات کلان اقتصادی است و وابستگی چندانی به عرضه و تولید مسکن ندارد. بنگاه داران چندان تاثیری روی قیمت ندارند و بیشتر به برقراری روابط بین مالک و مستاجر تمرکز می‌کنند.

    وی با تاکید بر این‌ک هباید در شهر تهران و کلان شهرها با حمایت دولتها، سازمان اجاره‌داری حرفه‌ای تاسیس شود، اضافه کرد: دولت باید از شهرداری‌ها حمایت کرده تا واحدهایی را صرفا جهت اجاره داری تولید کنند. اما سازمانی وجود ندارد که مستاجران بتوانند برای طرح مشکلات خود به آنجا مراجعه کنند. لایحه‌ای با عنوان سازمان اجاره داری شهر تهران تهیه شده که با حمایت و همراهی دولت می‌توان در حوزه اجاره داری ساماندهی انجام داد.

    هدایت همچنین از عرضه 150 هزار واحد مسکن در شهر تهران برای کمک به عرضه مسکن توسط بخش خصوصی خبر داد.

  • بازار مسکن در 1403 به کدام سو خواهد رفت؟

    بازار مسکن در 1403 به کدام سو خواهد رفت؟

    به گزارش اقتصادران، حتما این برای اولین بار نخواهد بود که مسکن، دغدغه مهم خانواده‌های ایرانی باشد و البته آخرین سال هم نخواهد بود. در حال حاضر رشد نرخ تورم در کنار ریزش تولید مسکن در سال‌های اخیر، قیمت مسکن را به‌طور بی‌سابقه‌ای بالا برده است.

    براساس گزارش تحولات بازار معاملات مسکن شهر تهران در اسفندماه سال ۱۴۰۲ که توسط اداره بررسی‌ها وسیاست های اقتصادی بانک مرکزی منتشر شده، بازار مسکن دچار رکود تورمی رو به افزایش است. یعنی از یک‌سو آمار معاملات کاهش یافته و از سوی دیگر قیمت‌ها افزایش یافته است.

    بر اساس این گزارش، در اسفندماه سال ۱۴۰۲، تعداد آپارتمان‌های مسکونی معامله شده در شهر تهران به ۶.۲ هزار واحد مسکونی رسید که نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل از آن به ترتیب ۰.۱ و ۴.۶ درصد کاهش نشان می‌دهد. همچنین در این ماه، متوسط قیمت خرید و فروش یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران ۸۱.۴ میلیون تومان بود که که نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل از آن به ترتیب ۳.۸ و ۲۴.۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.

    در این شرایط و با وجود گذشته حدود ۲۰ روز از سال جدید، با توجه به این‌که بازار مسکن تازه کار خود را آغاز کرده، حال این سوال مطرح است که قیمت‌ها به چه سمتی می‌رود و آیا بازار از رکود خارج می‌شود؟

    بازار مسکن را رکود فرا گرفته است

    در همین خصوص ایرج رهبر، رییس کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن  درباره وضعیت بازار مسکن در سال ۱۴۰۳ گفت: بازار مسکن در حال حاضر در حالت رکود است و خیلی خرید و فروش و معامله انجام نمی‌شود.

    وی افزود: البته ممکن است که امسال خرید و فروش تا حدی از رکود خارج شود که در این حالت، این احتمال وجود دارد که یک مقداری افزایش قیمت داشته باشیم.

    رییس کانون سراسری انبوه‌سازان با اشاره به خبر ورود چینی‌ها به بازار مسکن از اردیبهشت‌ماه امسال و اثر آن روی قیمت مسکن نیز تصریح کرد: درباره چینی‌ها در حدود ۲ سال هست که صحبت می‌کنند، ولی هنوز عملیاتی نشده است.

    رهبر متذکر شد: به نظر من تغییری در بازار مسکن حاصل نمی‌شود، چون تولید آن‌چنانی نخواهند داشت و در حدی است که الان انبوه‌سازان ما می‌سازند.

    وی تاکید کرد: به اعتقاد من این اتفاق در کاهش قیمت مسکن اثری ندارد، چون ما کمبود مسکن خیلی زیاد داریم و فاصله عرضه و تقاضا زیاد است.

    ترکش دلار ۶۰ هزار تومانی، بازار مسکن را فلج کرد

    کیانوش گودرزی، رییس اتحادیه مشاوران املاک نیز با اشاره به وضعیت بازار مسکن و اجاره در سال گذشته، اظهار داشت: بازار اجاره تا سال ۱۴۰۲ با شرایط سختی مواجه شد.

    وی با اشاره به برنامه‌های انقباضی دولت برای کنترل بازار، افزود: با این حال، با توجه به تورم موجود، می‌توان گفت سال ۱۴۰۲ با همه سختی‌هایش تمام شد و مردم ساکن شدند، هر چند که از نظر طبقه ممکن است پایین‌تر آمده باشند یا از نظر کیفیت، مطلوب‌شان را پیدا نکرده باشند، اما با این حال شرایط به این شکل گذشت.

    رییس اتحادیه مشاوران املاک تصریح کرد: اما در سال ۱۴۰۳ شرایط به سیاست‌های دولت برمی‌گردد که چه اتفاقاتی رقم می‌خورد که قیمت‌های ثابتی داشته باشیم و بتوانیم آرامشی را در حوزه مسکن مشاهده کنیم؛ از نظر بازارهای موازی مثل طلا و سکه و دلار و مصالح ساختمانی گرفته که ثبات قیمت‌ها باید وجود داشته باشد تا حقوق و دستمزد کارگر.

    گودرزی عنوان کرد: همه این‌ها دست به دست هم می‌دهند و وضعیت قیمت‌ها در سال آینده را رقم می‌زنند. حالا اگر ثبات قیمتی داشته باشیم، می‌توانیم سال ۱۴۰۳ را به شرط آن‌که آمار و اطلاعات‌مان از جامعه و قشر آسیب‌پذیر کافی باشد، پشت سر بگذاریم.

    وی درباره قیمت مسکن نیز گفت: در اسفندماه معمولا افزایش قیمت نداشتیم، اما تا چند وقت پیش ما مصاحبه می‌کردیم که فروشنده هست و حتی فروشنده حاضر است با توجه به رکود بازار، قیمت را پایین‌تر از حد عرف منطقه بفروشد، ولی یک‌دفعه دلار وقتی از ۵۰ هزار تومان به ۶۰ هزار تومان کشیده شد، همان فروشنده‌ها دست نگه داشتند و دیگر فروشنده نبودند و صبر کردند تا ببینند در سال آینده چه اتفاقی می‌افتد.

    رییس اتحادیه مشاوران املاک در پاسخ به این پرسش که قیمت‌ها در سال ۱۴۰۳ افزایشی است یا کاهشی؟ افزود: ما همه ساله یک تورمی را داریم. حتی اگر دولت بتواند تورم را مهار کند که البته به خیلی مسایل بستگی دارد، کار بزرگی انجام داده است.

    گودرزی عنوان کرد: ما همیشه یک افزایش قیمتی را خواهیم داشت، اما امیدواریم در سال آینده با یک سیاست درست و آینده‌نگری در حوزه مسکن، شرایط متفاوت شود.

    وی تصریح کرد: ببینید، به طور معمول هر ساله ۲۵ درصد نسبت به سال قبل اجاره‌ها افزایش پیدا می‌کند. تعیین این اعداد و ارقام کار بدی نیست، در همه جای دنیا هم این اتفاق می‌افتد، ولی در ایران بستر آن هنوز فراهم نبوده و ابزار لازم برای این کار مهیا نیست.

    رییس اتحادیه مشاوران املاک متذکر شد: نکته این‌جاست که الان با سامانه خودنویسی که راه افتاده، دیگر رصد و نظارت و کنترلی در سطح جامعه باقی نمی‌ماند. یعنی متعاملین، چه مستاجر و چه موجر، خودشان با هر افزایش قیمتی می‌توانند قرارداد بنویسند. در واقع دولت با سامانه‌ای که ایجاد کرده، نظارت و کنترل از دست دولت خارج خواهد شد.

    معاملات مسکن ۶۰ درصد ریخت

    در همین حال داود بیگی‌نژاد، نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به وضعیت بازار مسکن، می‌گوید: ما در سال گذشته در حدود ۵۰ درصد افزایش هزینه ساخت را داشتیم و متوسط قیمت فروش آپارتمان هم چیزی در حدود ۷۰ درصد افزایش داشته است.

    وی افزود: در عین حال، مقدار ساختمان ساخته شده هم نسبت به سال ۱۴۰۱ کمتر از نیاز بازار بوده است. حجم معاملات و تعداد قراردادها نیز در حدود ۶۰ درصد کاهش داشته است.

    نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک تصریح کرد: این یک نمای کلی از بازار مسکن در سال ۱۴۰۲ است که همه این‌ها را کنار هم بگذاریم، متوجه می‌شویم که هم قدرت خرید افت شدید داشته و هم این‌که سرمایه‌گذاری در بخش مسکن هم کاهشی بوده است.

    بیگی‌نژاد متذکر شد: وقتی می‌گوییم تیراژ تعداد آپارتمان‌های ساخته شده کم است، به‌خاطر این است که میزان سرمایه‌گذاری در این بخش متاسفانه کاهشی بوده است.

    وی ادامه داد: از طرفی هم تعداد معاملات خرید آپارتمان را که بررسی می‌کنیم، می‌بینیم ۶۰ درصد کاهش یافته که نشان می‌دهد قدرت خرید کمتر شده است.

    نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک با پیش‌بینی وضعیت بازار مسکن در سال ۱۴۰۳، گفت: واقعیت این است که یک بخشی از قیمت مسکن به عرضه و تقاضا مربوط می‌شود، اما نهاده‌های ساختمانی و عوامل تولید مسکن، پارامترهایی است که قیمت آپارتمان را تعیین می‌کند.

    بیگی‌نژاد افزود: در این میان، بالاخره چند رویداد مهم در سال ۱۴۰۳ پیش روی اقتصاد ایران و جهان است. در اقتصاد ایران، بالاخره کسانی که در مجلس رای آوردند، امسال در مجلس حضور پیدا می‌کنند و باید ببینیم چه مسیری را برای اهداف دولت در بخش مسکن ترسیم می‌کنند/

    وی عنوان کرد: همچنین باید ببینیم بازارهای موازی با بخش مسکن چه مسیری را طی می‌کنند و چه کاهش یا جهشی را خواهند کرد که قطعا قیمت مسکن نیز از آن تاثیر می‌گیرد.

    جهش شدید قیمت مسکن در راه است؟

    فرشید پورحاجت، عضو کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن هم  درباره وضعیت بازار مسکن، اظهار داشت: در سال ۱۴۰۲، رکود و تورم به طور همزمان نقش‌آفرین حوزه اقتصاد و به طور خاص اقتصاد مسکن بودند و به نوعی می‌شود گفت یک رهاشدگی در این بازار را ما شاهد بودیم.

    وی افزود: این در حالی است که بخش مسکن و ساختمان جزو وعده‌های رییس‌جمهور و دولت سیزدهم بود، اما در مقام اجرا آنچه را که مشاهده کردیم، این بود که نه در کنترل تورم و به طور خاص، کنترل نهاده‌های تولید، دولت توانست اثرگذاری خود را داشته باشد و نه در حوزه رفع رکود در بازار مسکن توفیق آن‌چنانی داشته باشد.

    عضو کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن تصریح کرد: در عین حال، به نظر می‌رسد دولت تمایل آن‌چنانی هم برای رفع معضلات حوزه رکود صنعت ساختمان نداشته و شاید هم سیاست‌های انقباضی که دولت در این حوزه داشت، به نوعی تداوم رکود را در بازار مسکن رقم زد.

    پورحاحت عنوان کرد: بر همین اساس، به نظر می‌رسد سال ۱۴۰۳ یکی از سال‌های بسیار پرتلاطم برای حوزه اقتصاد کشور باشد. از یک سمت بحث مالیات‌ها را داریم و از سوی دیگر، از همین ابتدای سال ۱۴۰۳، افزایش نرخ حقوق و دستمزد را شاهد هستیم که کف آن بالغ بر ۳۵ درصد است.

    وی متذکر شد: همچنین شهرداری‌ها و شوراهای شهر، تعرفه‌هایی که می‌بایست بابت عوارض منتج به صدور پروانه ساختمان داشته باشند، کف آن را بالای ۴۰ درصد افزایش دادند و حتی در برخی مناطق، بالغ بر ۸۰، ۹۰ درصد افزایش را داشتیم. به تبع آن، سایر نهاده‌های تولید و دستگاه‌های خدمات‌رسان مثل سازمان نظام مهندسی، شرکت‌های توزیع آب، برق و گاز در سال جدید افزایش قیمت خواهند داشت.

    این کارشناس بازار مسکن در ادامه گفت: بر این اساس، به نظر می‌رسد تورم در سال ۱۴۰۳مجددا در بازار مسکن نقش‌آفرین خواهد بود و افزایش قیمت مسکن دور از ذهن متصور نیست، اما در حوزه رکود هم به نظر می‌رسد شکاف عمیقی که امروز در حوزه حقوق و دستمزد و منابع درآمدی مردم وجود دارد، باز هم نقش خود را در حوزه مسکن و ساختمان خواهد داشت.

    پورحاجت افزود: دولت باید یک برنامه‌ریزی عاجل و سیاست‌ورزی مناسبی برای سال ۱۴۰۳ در حوزه مسکن و ساختمان داشته باشد. دولت به طور شفاف باید تکلیف خود را مشخص کند که آیا این رکود به نفع اقتصاد مسکن است یا این‌که مصیبت‌های زیادی را برای حوزه مسکن و ساختمان کشور و نیز اقتصاد کشور به دنبال دارد.

    وی تصریح کرد: باید بپذیریم گردش نقدینگی‌ای که در حوزه مسکن و ساختمان ایجاد می‌شود، چرخ تولید چند صد نوع فعالیت اقتصادی، صنفی، تولیدی، توزیعی و خدماتی را با خود به گردش در می‌آورد و رکود در این صنعت باعث می‌شود صنایع پسین و پیشین با چالش روبه‌رو شوند.

    عضو کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن عنوان کرد: من اعتقاد دارم که دولت به عنوان سیاست‌گذار اصلی باید برنامه مشخصی را داشته باشد که ما بدانیم در سال ۱۴۰۳ با چه فرآیندی روبه‌رو هستیم.

    پایان سال قیمت مسکن به چه اعدادی می‌رسد؟

    همچنین سعید مسگری، اقتصاددان در یادداشتی در فضای مجازی درباره قیمت مسکن در سال جدید نوشت: سال گذشته که سال نسبتا باثباتی برای مسکن بود، قیمت مسکن ۲۴ درصد افزایش یافته است.

    وی افزود: در سناریو خوشبینانه امسال هم همین حدود رشد خواهیم داشت. یعنی برای خرید یک آپارتمان ۷۰ متری در مناطق جنوبی تهران در پایان سال باید حدود یک میلیارد تومان بیشتر هزینه کرد.

    این اقتصاددان با بیان این‌که سناریو بدبینانه (آغاز جهش) که بماند، تصریح کرد: مسکن همچنان دور و دست‌نیافتنی می‌شود.

    وی عنوان کرد: اکنون تعلل در خرید مسکن می‌تواند بسیار گران تمام شود و منجر به دست‌نیافتنی شدن خانه شود.

  • بازار بی ثبات اجاره مسکن در سایه نوسان دلار

    بازار بی ثبات اجاره مسکن در سایه نوسان دلار

    به گزارش اقتصادران، آن‌گونه که گزارش مرکز آمار ایران از نرخ تورم مصرف‌کننده در اسفند ماه 1402 نشان می‌دهد نرخ تورم اجاره مسکن در سال 1402 از تورم عمومی سبقت گرفته است؛ به گونه‌ای که تورم سالانه اجاره مسکن کشور در سال گذشته از 39.6درصد هم گذشت و میزان تورم ماهانه اجاره مسکن 2.4درصد و میزان تورم نقطه به نقطه نیز 42درصد شده است. همچنین براساس آمارها رشد هزینه اجاره‌نشینی در سال گذشته نسبت به سال قبل از آن در تهران به 52درصد رسیده است. در تهران نسبت تورم مسکن به تورم اجاره که پیش‌تر بالای 1.4درصد بود به 1.2درصد رسیده که این کم شدن فاصله به دلیل شتاب گرفتن رشد اجاره‌بها در سال‌های اخیر بوده است.

    افزایش اجاره‌بهای استانی براساس نرخ تورم عمومی؟

    اقبال شاکری، عضو کمیسیون عمران مجلس در مصاحبه با یکی از سایت های خبری اعلام کرده که یکی از طرح‌های خوب تنظیم‌گری در حوزه مسکن، طرح ساماندهی مسکن و اجاره‌بهاست که مجلس آن را تصویب کرده است. طبق اعلام این نماینده مجلس براساس این طرح سقف افزایش قیمت اجاره‌بها‌ برای هر استان جداگانه و متناسب با نرخ تورم عمومی خواهد بود و به شورای عالی مسکن اجازه داده شده که این موضوع را بررسی و افزایش را اعلام کند. این نماینده مجلس گفته است که در این طرح پیش‌‎بینی شده که شورای عالی مسکن در هر سال نرخ تورم مسکن را بررسی ‌کند، اگر این نرخ تورم از نرخ تورم عمومی که بانک مرکزی اعلام می‌کند، بیشتر باشد، اجازه دارد براساس نرخ تورم سقف افزایش قیمت اجاره‌بها را اعلام کند.

    چرا اجاره‌بهای مسکن بیش از 50درصد بالا رفت؟

    بیت‌اله ستاریان، کارشناس حوزه مسکن درخصوص صعود چشمگیر اجاره‌بهای مسکن در سال گذشته به «اعتماد» گفت: این مساله طبیعی است، چراکه قیمت مسکن به صورت تصاعدی در حال افزایش است و این رشد قیمت هم در پارامترهای مختلف مسکن ازجمله اجاره‌بهای آن اثرگذار است، البته این رشد قیمت با تاخیر بین اجاره و خرید مسکن اتفاق می‌افتد و گاهی می‌بینیم که ابتدا اجاره مسکن بالا می‌رود و پس از آن قیمت مسکن رشد می‌کند. ستاریان در ادامه افزود: معمولا در ابتدای سال افرادی که برای خرید مسکن خیز برداشته‌اند پس از گذشت چند ماه به دلیل رشد تورم دیگر قادر به خرید ملک موردنظرشان نیستند و به ناچار مجبور به بررسی فایل‌های اجاره می‌شوند و همین مساله باعث افزایش نرخ اجاره‌بهای مسکن می‌شود.

    اثر مستقیم رشد نرخ دلار روی قیمت مسکن

    این کارشناس حوزه مسکن در پاسخ به این پرسش که چرا روند اجاره ملک از روند نرخ رشد قیمت مسکن بالاتر رفته است، گفت: این موضوع نشان‌دهنده آن است که قیمت مسکن هم رو به افزایش است هر چند در ابتدا ممکن است نرخ اجاره افزایشی شود اما به دلیل رشد تقاضا و کاهش عرضه آن قیمت مسکن نیز با رشد همراه می‌شود. ستاریان با اشاره به اثر رشد نرخ دلار روی قیمت مسکن تصریح کرد: تاثیر نرخ دلار روی تورم کل کالاهاست و بین 10 تا 20درصد نیز تورم بخش مسکن را افزایش می‌دهد، ضمن آنکه تمامی تولیدات و مصالح ساختمانی نیز به نرخ دلار وابسته هستند و در مجموع نرخ دلار روی ملک هم اثرگذار است که این مساله تنها روی ملک اثر ندارد و روی کل کالاها اثرگذار است.

    چالش اصلی عدم تولید مسکن به میزان کافی است

    این کارشناس حوزه مسکن خاطرنشان کرد: یکی از معضلات کنونی مسکن عدم تولید ملک به میزان کافی است و اینکه این کالا وارداتی نیست و باید در داخل کشور تولید شود که باعث به‌هم خوردن عرضه و تقاضا در کشور شده است. ستاریان با بیان اینکه ما قدرت تولید يك میلیون واحد مسکونی در سال را نداریم، افزود: هر ساله با یک کسری بالایی در این زمینه روبه‌رو هستیم و زمانی که این کسری اضافه می‌شود این افزایش قیمت ناشی از کسری کالا باعث شدت گرفتن تورم در این بخش می‌شود.

    او در پاسخ به این پرسش که چشم‌انداز بازار ملک تا تابستان به چه صورت است، گفت: ترجیح می‌دهم در این خصوص اظهارنظری نکنم به این دلیل که هرگونه اظهارنظری از سوی بنده به سیاه‌نمایی تعبیر می‌شود.

    تولیدکنندگان مسکن در ایران تولیدکنندگانی خرد هستند

    ستاریان در ادامه تصریح کرد: بارها به دولت‌ها اعلام کرده‌ایم هیچ دولتی در هیچ جای دنیا ملکی نساخته است و اگر هم قرار است تولید مسکن رشدی داشته باشد باید آن را به دست بخش خصوصی بسپارند چنانچه در مسکن مهر هم شاهد شعارهای زیادی از سوی دولت بودیم اما نهایتا نتیجه این شد که تولیدکنندگان بخش خصوصی تولیدات خود را کاهش دادند. این کارشناس حوزه مسکن افزود: تولیدکنندگان مسکن در ایران تولیدکنندگان خرد به شمار می‌روند و این مجموعه‌ها معمولا بین 10 تا 200 واحد مسکونی تولید می‌کنند و ما فاقد شرکت‌های انبوه‌ساز بزرگ مانند سایر کشورها هستیم تا یک تحلیل درازمدت عقلانی نسبت به ساخت و ساز مسکن داشته باشیم.

    چرا آهنگ تولید مسکن کند شد؟

    او تصریح کرد: واقعیت این است که بلافاصله پس از شعارهای دولت و تبلیغات‌شان درخصوص ساخت و ساز مسکن ملی تولیدات تولیدکنندگان خرد کاسته می‌شود آن‌هم از ترس اینکه این حجم بالا از ساخت و ساز دولتی باعث شکسته شدن قیمت‌ها شود. او ادامه داد: این اتفاق در زمان تبلیغات مسکن مهر در زمان احمدی‌نژاد هم رخ داد و در آن سال‌ها زمانی که ساخت این مدل از مسکن اعلام شد تولیدات بخش مسکن به‌ شدت کاهش پیدا کرد. ستاریان خاطرنشان کرد: 95درصد تولیدات بخش مسکن در دست بخش خصوصی است و متاسفانه شاهد آنیم در دو، سه سال گذشته و از زمانی که طبل ساخت مسکن ملی از سوی دولت زده شد میزان تولیدات افت کرده است و حتی این میزان کمتر از سال‌های قبل هم شده است.

    بخش خصوصی نیازمند سرمایه‌گذاری امن است

    او تصریح کرد: تنها زمانی که یک تحلیل درست در بخش مسکن اتفاق بیفتد سرمایه‌ها هم به این سمت گرایش پیدا می‌کنند، امروز تولیدکنندگان می‌دانند که وعده ساخت 3 میلیون مسکن ملی در طول این سه سال به جايی نرسیده است پس می‌توان امیدوار بود که از سال‌های آینده بخش خصوصی مجددا وارد بازار تولید مسکن شود. ستاریان با تاکید بر اینکه دولت باید به منظور حمایت از بخش خصوصی ابزارهای مالی مناسب را دراختیار این بخش قرار دهد، تصریح کرد: تولید در بخش مسکن نیازمند سرمایه‌گذاری امن است نه اینکه هرازگاهی شعارهایی درخصوص ساخت و ساز بدهد و سرانجامی هم نداشته باشد.

    شهرک‌های اقماری آویزان شهر مادر شدند

    این کارشناس بازار مسکن در مورد تجربه سکونت مستاجران در شهرک‌های اقماری ادامه داد: تاریخچه این شهرک‌های Satellite town در دنیا به سال 1895 برمی‌گردد که تجربیات منفی از سکونت در این شهرک‌ها وجود دارد، چراکه این شهرک‌ها نتوانستند سرریز جمعیت شهرهای مادر را جذب کنند بلکه شبیه پایلوتی برای روستايیان و افرادی شدند که در شهرهای کوچک ساکن بودند که به این شهرک‌های اقماری وارد شدند و به نوعی آویزان شهر مادر شدند.

    هیچ راه کوتاه‌مدتی برای کاهش اجاره‌بها وجود ندارد

    ستاریان با اشاره به مکان‌یابی اشتباه این شهرک‌ها گفت: عدم انتخاب منطقه درست برای ساخت این شهرک‌ها و عدم هویت دادن به این شهرک‌ها که نه هویت اقتصادی دارند و نه هویت تولیدی و تجاری و گاه تنها از این شهرک‌ها به عنوان شهرکی خوابگاهی یاد می‌شود که تجربه‌ای ناموفق است. او با بیان اینکه هیچ راه کوتاه‌مدتی برای کاهش اجاره‌بها وجود ندارد، گفت: متاسفانه برنامه‌های مسکن برنامه‌های درازمدت و میان‌مدتی است و اصلا این‌گونه نیست که ظرف یک سال همه مسائل تغییر کند و شاهد آن بودیم که قوانین پلیسی و بگیر و ببند هم راه‌حل مناسبی نبوده است، چراکه مشکل اصلی کمبود مسکن است و امروزه مردم در حاشیه شهرها در وضعیت اسفناکی زندگی می‌کنند که موضوع اصلی به کسری چند میلیونی در حوزه مسکن برمی‌گردد.