برچسب: قیمت برنج

  • وضعیت بازار برنج نگران‌کننده شد / رانت و مافیا به گرانی برنج دامن زد؟

    وضعیت بازار برنج نگران‌کننده شد / رانت و مافیا به گرانی برنج دامن زد؟

    به گزارش اقتصادران، پس از افزایش قیمت روغن، لبنیات و سبزیجات این بار دومینوی گرانی به بازار برنج رسیده است. طبق بررسی‌های انجام‌شده در بازه زمانی مهرماه تا بهمن‌ماه سال جاری، قیمت‌ها رشد ۵۰ درصدی پیدا کردند. حال سوال اینجاست که علت اصلی این افزایش قیمت‌ها چیست و چه اقداماتی برای کنترل قیمت‌ها صورت گرفته است؟

    شرکت‌های زنجیره‌ای علت اصلی رشد قیمت برنج

    حسن تقی‌زاده، رئیس اتحادیه برنج بابل،رباره وضعیت قیمت برنج در بازار توضیح داد: در ابتدای مهرماه قیمت برنج در محدوده ۸۰ هزار تومان قرار داشت و با این قیمت از کشاورز خریداری می‌شد. اما حالا این قیمت به ۱۲۰ هزار تومان رسیده که یک‌ رشد ۵۰ درصدی را نشان می‌دهد. البته این افزایش قیمت‌ها در یک‌ ماه اخیر شتاب بیشتری گرفته است.

    او درباره علت افزایش قیمت برنج گفت: یکی از دلایل افزایش قیمت برنج، وجود شرکت‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای است. چراکه این شرکت‌ها برنج را با قیمت پایین از کشاورز خریداری و آن را دپو می‌کنند و سپس با قیمت بالا به مصرف‌کننده نهایی می‌فروشند.

    سود ۱۳ تا ۳۰ درصدی فروشگاه‌های زنجیره‌ای

    تقی‌زاده درباره صرفه اقتصادی قیمت‌های روز برای کشاورز و مصرف‌کننده تصریح کرد: در حال حاضر این قیمت برای کشاورز با توجه به هزینه‌هایی نظیر ماشین‌آلات، نهاده‌های کشاورزی، حقوق و دستمزد و… مناسب است و کشاورز سال آینده انگیزه بیشتری برای کشت دارد.

    او ادامه داد: این قیمت‌ها برای مصرف‌کننده نهایی بالاست. البته می‌توان با همان قیمت ۱۳۵ هزار تومان برنج را به دست مصرف‌کننده رساند اما این در صورتی امکان‌پذیر است که برنج را تجار و بنکداران به دست مردم برسانند.

    رئیس اتحادیه برنج بابل افزود: درحال حاضر شرکت‌ها و فروشگاه‌ها بین ۱۳ تا ۳۰ درصد از فروش این برنج سود می‌کنند که این سود کشاورز منطقی نیست.

    نهادهای مربوطه در سکوت

    رئیس اتحادیه برنج بابل درباره اقدامات وزارت جهاد کشاورزی و نهاد‌های ذی‌ربط برای حل این مشکل گفت نهادهای مربوطه اقدامی برای حل این مشکل انجام نداده‌اند.

    این فعال صنفی در پاسخ به این پرسش که آیا در گذشته هم چنین وضعیتی برای بازار برنج پیش آمده توضیح داد: دو سال گذشته هم این اتفاق اقتاد و قیمت برنج از محدوده ۱۲۵ هزار تومان عبور کرد که در آن زمان هم این شرکت‌ها باعث بر هم خوردن تعادل بازار شده بودند.

    پای رانت در بازار در میان است؟

    تقی‌زاده با اشاره به اینکه برخی از شرکت‌ها با رانت در این زمینه فعالیت می‌کنند گفت: این شرکت‌ها در واردات هم دخیل هستند و به صورت قطره‌چکانی برنج را وارد بازار می‌کنند که همین موضوع بر بازار و قیمت‌ها تاثیر گذاشته است.

    او با اشاره به نبود نظارت نهاد‌های ذی‌ربط اضافه کرد: یکی از علت‌های اصلی این مشکلات ضعف در نظارت است. این نظارت به معنی صرفاً بازرسیِ فروشگاه‌ها و مغازه‌ها نیست، بلکه باید قوانین جدی برای این امر وضع شود.

    وضعیت بازار برنج نگران‌کننده است

    این فعال صنفی درباره وضعیت بازار پیش‌بینی کرد: در حال حاضر وضعیت بازار نگران‌کننده است و نمی‌توان پیش‌بینی‌ای کرد.

    او ادامه داد: قیمت برخی از انواع برنج با هزینه‌های بسته‌بندی، حمل‌ونقل و همچنین با احتساب یک سود معقول به ۱۳۰ هزار تا ۱۳۵ هزار تومان هم می‌رسد. حتی اگر برنج با قیمت ۱۴۰ هزار تومان هم به دست مصرف‌کننده‌ها برسد، منطقی است.

    تقی‌زاده در پایان توضیح داد: در مواردی برنج هاشمی یا طارمی مازندران در محدوده قیمتی ۲۰۰ هزار تومان خرید و فروش می‌شود که این اصلاً معقول و منطقی نیست. باید نظارت و مدیریت بازار به‌درستی انجام شود تا این مشکلات برطرف شود.

    بنابراین، با توجه به اینکه پیش از این نیز چنین مشکلی در بازار پیش آمده، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صمت باید برای جلوگیری از این مساله برنامه‌ریزی می‌کردند و نظارت‌های دقیقی بر بازار انجام می‌شد. وضعیت الان بازار برنج به دلیل ضعف در نظارت و مدیریت ناصحیح پیش آمده و تا زمانی که این مشکلات از ریشه برطرف نشود، بازار برنج باز هم دچار چنین التهاباتی خواهد شد.

  • آشفته بازار برنج! / رسوب برنج‌های وارداتی در گمرک

    آشفته بازار برنج! / رسوب برنج‌های وارداتی در گمرک

    به گزارش اقتصادران، برنج یکی از کالاهای اساسی مهم در سبد خرید خانوار ایرانی محسوب می‌شود. در حال حاضر اخباری مبنی بر کمبود و گرانی برنج به گوش می‌رسد که نگرانی طیف وسیعی از مردم جامعه را برانگیخته است.

    از آنجا که فصل برداشت برنج فرا رسیده، دولت هم واردات برنج را ممنوع کرده و حتی برنج‌هایی که وارد شده نیز در گمرکات کشور رسوب کرده است.

    این شرایط باعث افزایش قیمت برنج خارجی و حتی کمبود برنج در کشور شده است. از آنجا که برنج ایرانی قیمت بسیاری بالایی نسبت به برنج خارجی دارد، بنابراین قشرهای کم‌درآمد جامعه مصرف این نوع برنج را ترجیح می‌دهند. اما به دلیل افزایش قیمت و کمبود این نوع برنج، قطعاً از قدرت خرید مردم هم کاسته می‌شود.

    رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، درباره قیمت انواع برنج خارجی گفت قیمت هرکیلو برنج پاکستانی طی 20 روز اخیر از 37 هزار تومان به 55 هزار تومان رسیده است. همچنین قیمت برنج هندی هم از 45 هزار تومان به 70 هزار تومان رسیده است.

    التهاب بازار برنج

    طبق اطلاعات منتشرشده از سوی دنیای اقتصاد، حمیدرضا اسکندری، نایب‌رئیس انجمن وارد‌کنندگان برنج ایران، درباره وضعیت بازار برنج ایران توضیح داد: در حال حاضر کمبود و افزایش قیمت هر دو کالای برنج تولید داخل و برنج خارجی در بازار مشاهده می‌شود. بنابراین ورود دولت به عنوان متولی تنظیم بازار برای برقراری ثبات و آرامش در بازار و همچنین جلوگیری از زیان بیشتر بازرگانان امری ضروری به شمار می‌رود.

    او افزود: این کمبود در استان‌های جنوبی، شرقی و غربی کشور به‌ عنوان مصرف‌کننده‌های اصلی این کالا بیشتر به چشم می‌خورد.

    البته مصوبه‌ای از سوی ستاد تنظیم بازار تصویب شده که بر اساس آن، امکان ترخیص محموله‌های برنج واردشده قبل از مرداد سال جاری وجود دارد.

    اسکندری با اشاره به این مصوبه گفت: با وجود چنین مصوبه‌ای حدود 100 هزار تن برنج در گمرکات کشور معطل مانده و در حال رسوب است.

    او با اشاره به ضرر و زیان واردکنندگان ادامه داد: واردکنندگان با توجه به ثبت سفارش تخصیص داده‌شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی اقدام به واردات برنج کردند و به دلیل شرایط موجود، دچار هزینه‌های سنگینی نظیر استهلاک سرمایه، انبارداری تصاعدی و فساد کالا شدند.

    هشدار نمایندگان مجلس به ریاست‌جمهوری

    پیرو وضع پیش‌آمده، مجمع نمایندگان استان‌های ساحلی و جنوب کشور طی نامه‌ای به رئیس‌جمهوری، به ممنوعیت واردات برنج، کمبود و افزایش قیمت این محصول و همین‌‎طور فشار بر قشرهای کم‌درآمد استان‌های ساحلی و مرزی اشاره کردند و خواستار دستور مسعود پزشکیان برای خروچ برنج‌های وارداتی و رسوبی شدند.

    تبعات این شرایط برای بازار و مصرف‌کننده

    یا توجه به اینکه برنج قوت غالب سفره خانواده‌های ایرانی است، افزایش قیمت یا کمبود آن در بازار باعث ایجاد مشکل برای مصرف‌کننده می‌شود. از طرفی به دلیل افزایش قیمت‌ها از قدرت خرید مردم کاسته می‌شود و بدین ترتیب مردم مجبور به تغییر رژیم غذایی خود می‌شوند که این امر می‌تواند بر سلامت مردم جامعه تاثیرگذار باشد.

    پیشنهادهایی برای رفع التهاب بازار برنج

    بنابراین برای بهبود التهاب بازار برنج دولت باید به این عرصه ورود کند و ممنوعیت واردات برنج برداشته شود. از طرفی برنج‌های رسوب‌شده در بازار باید ترخیص شود تا مشکلات واردکنندگان نیز برطرف شود.

  • روستایی ها بیشتر برنج وارداتی مصرف می کنند یا شهری ها؟

    روستایی ها بیشتر برنج وارداتی مصرف می کنند یا شهری ها؟

    به گزارش اقتصادران، کشت برنج در ایران سابقه تاریخی دارد، اما با توجه به رشد روزافزون جمعیت و همچنین قیمت بالای برنج ایرانی، واردات این محصول مهم نیز در سال‌های گذشته موردتوجه بوده‌است.

    بی‌نیازی از واردات شدنی است؟

    سهرابی نیاز سالانه برنج کشور را با احتساب جمعیت ۸۶‌میلیون نفری و متوسط سرانه مصرف ۳۵کیلوگرم، حدود ۳‌میلیون ‌تن برآورد کرد و گفت: «اما بنا به دلایلی همچون همه‌گیری کرونا و تغییر رژیم غذایی روزانه، سرانه مصرف طبق گزارش مرکز آمار ایران و موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادی کشاورزی و توسعه روستایی به ۲۷ کیلوگرم رسیده‌است. اگر سرانه مصرف برنج بر اساس گزارش مرکز آمار این عدد باشد، تولید و تامین ۳‌میلیون ‌تن برنج، نیاز ۱۱۱‌میلیون نفر را برآورده می‌کند.»

    وی تاکید کرد: «بارش خوب فصل بهار و اقداماتی مانند توزیع به‌موقع کود، استفاده از بذور اصلاح‌شده، توسعه کشت‌های مکانیزه، استفاده از رتون و کشت مجدد در شالیزارها، اجرای پروژه خشکه‌کاری و آبیاری تناوبی به افزایش تولید و بهره‌وری در واحد سطح کمک کرده‌است.»
    سهرابی در همین حال گفت: «در برنامه هفتم توسعه، خودکفایی ۹۰‌درصدی برنج هدف‌گذاری شده‌است.» پس از اظهارات مجری طرح برنج وزارت جهادکشاورزی مبنی‌بر تامین نیاز بازار داخلی، علیرضا شاه میرزایی معاون تجارت و خدمات وزیر صمت در نامه‌ای به فرحی قائم‌مقام وزیر در امور بازرگانی و دبیر ستاد تنظیم‌بازار کشور با اشاره به موضوع رسوب برنج در گمرکات بر ضرورت اتخاذ تدابیر برای بازار ملتهب برنج تاکید کرد. در بخشی از این نامه تاکید شده: «اکنون علاوه‌بر برنج وارداتی بازار اقلام برنج ایرانی نیز دچار التهاب شده و با افزایش قیمت و بعضا کمیابی مواجه‌شده و در صورت تداوم این وضعیت احتمال بروز بحران در بازار برنج و سرایت به سایر بازارها قابل‌پیش‌بینی است.
    به‌رغم ثابت‌ماندن نرخ ارز ترجیحی و همچنین قیمت جهانی برنج وارداتی نسبت به سال‌گذشته و به‌رغم تمام تمهیدات نظارتی تاکنون شاهد افزایش حدود ۵۰‌درصدی قیمت برنج وارداتی در سطح بازار بوده‌ایم. با توجه به اینکه برنج خارجی مورد مصرف مستقیم ۶ دهک کم‌برخوردار درآمدی کشور است و این کالا همواره به‌عنوان محور امنیت غذایی و دومین کالای استراتژیک کشور مطرح بوده، لذا اتخاذ تدابیر فوری در این راستا عاجل و ضروری به‌نظر می‌رسد.»

    الزامات تامین بازار داخلی

    مجیدرضا خاکی، سخنگو و معاون انجمن واردکنندگان برنج ایران درخصوص وضعیت کنونی تولید برنج در کشور و شرایط تامین نیاز بازار داخلی اظهار کرد: مرور کلی بر روند مدیریت تامین و تنظیم‌بازار برنج در سال‌های اخیر که پیش‌تر تحت‌مسوولیت وزارت صمت و اکنون در حوزه اختیارات وزارت جهادکشاورزی قرار دارد، حکایت از نارضایتی‌های دائمی دست‌کم یکی از سه گروه مصرف‌کننده، تولیدکننده یا واردکننده دارد، بنابراین می‌توان این‌طور مطرح کرد که سیاستگذار در این حوزه هنوز نتوانسته به تعادل موردانتظار دست‌یابد و کماکان مشغول آزمون و خطاست. نکته حائزاهمیت اینکه در غیاب وزارت بازرگانی، واگذاری رگولاتوری کالایی که تولید داخلی پاسخگوی نیاز آن نیست، به نهادی ماهیتا تولیدگرا، خود می‌تواند به تعارض منافع و انحراف در سیاستگذاری منجر شود، از این‌رو جای خالی دستگاه تخصصی با تمرکز صرف بر مصرف‌کننده و بازار به‌وضوح احساس می‌شود.

    معاون انجمن واردکنندگان برنج ایران گفت: متاسفانه یکی از ابتدایی‌ترین معضلاتی که در روند سیاستگذاری و تصمیم‌گیری در حوزه تنظیم‌بازار برنج کشور همواره اثرات منفی برجای گذاشته و موجب برهم خوردن تعادل می‌شود، نبود ارقام قابل‌اتکا از نیاز و تولید برنج و درک ناصحیح از بازار مصرف این کالا در کشور است.

    خاکی گفت: اعداد و ارقام دقیق و مشخص تنها در سمت واردات برنج وجود دارد و تولید داخلی فاقد شناسنامه است؛ مساله‌ای که در آخرین سفر رئیس دولت سیزدهم به استان مازندران نیز مورد تاکید قرارگرفت و موید آن است که هنوز اعداد و ارقام قابل‌اعتمادی از نیاز و تولید وجود ندارد و آمارهای اعلامی عمدتا سلیقه‌ای و غیرقابل‌دفاع و بعضا غیرمسوولانه و متناقض ارائه می‌شوند.

    سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج ایران در پاسخ به سوالی مبنی‌بر ارزیابی موضوع مطرح‌شده از سوی وزارت جهادکشاورزی مبنی‌بر تامین نیاز برنج بازار داخلی و بی‌نیازی از واردات در ماه‌های پیش‌رو گفت: اگر این ادعا وجود دارد که تولید داخلی برای تامین نیاز بازار کافی است و دیگر نیازی به واردات نداریم، باید توضیح داده شود که چرا اخیرا قیمت انواع برنج در بازار به‌گفته وزارت صمت، تا 50‌درصد افزایش یافته‌است؟ چطور می‌توان ادعا کرد بازار تامین‌شده و متعادل است در حالی‌که با چنین نوسانات قیمتی مواجه هستیم و معاون تجارت وزارت صمت هشدار وقوع بحران صادر می‌کند؟

    خاکی گفت: کشور ما اقلیمی نسبتا خشک و بیابانی دارد و در منابع آبی و خاکی نیز با مضیقه روبه‌رو است. بارش محدود نزولات آسمانی، افت سفره‌های زیرزمینی آب، فرونشست زمین، افزایش پرشمار چاه‌ها و برداشت بی‌رویه و خشک‌شدن تدریجی دشت‌ها، مشکلاتی هستند که در سال‌های اخیر نمود بیشتری یافته و به مرز بحران رسیده‌اند. علاوه‌بر این بسیاری از اراضی کشاورزی به دلیل عدم‌توجیه اقتصادی تغییر کاربری رسمی یا غیررسمی داشته و به ویلا و نظیر آن تبدیل شده‌اند. در عمده اراضی موجود در کشور نیز کشت برنج به‌صورت سنتی انجام می‌شود و انتظار بهره‌وری چندانی نیز وجود ندارد. چنانکه برداشت در هر هکتار پایین‌تر از استاندارد جهانی بوده و در عین‌حال بین 4تا5هزار لیتر آب به ازای تولید یک کیلوگرم برنج مصرف می‌شود.

    مطابق آخرین آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل‌متحد به‌عنوان معتبرترین نهاد جهانی در این زمینه، از سال‌۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ میانگین تولید برنج در ایران سالانه حدود ۲میلیون‌تن برآورد شده که سازگاری بیشتری با محدودیت‌ها و واقعیت‌های یادشده و رصد بازار مصرف دارد. در عین‌حال باید توجه داشت برنج ایرانی و خارجی دو کالای مجزا هستند و اساسا لازم است هریک جداگانه مورد برنامه‌ریزی و تامین قرارگیرند.

    گرایش به برنج وارداتی و ضرورت تامین آن

    این فعال عرصه تجارت برنج در ادامه و در پاسخ به سوالی مبنی‌بر سیاستگذاری مجزا برای تامین برنج داخلی و خارجی گفت: سرانه مصرف برنج در ایران در منابع مختلف، از جمله مرکز آمار، وزارت صمت و گزارش فائو، اعداد متفاوتی ذکر شده‌است. میانگین این اعداد حدود ۴۰ کیلوگرم قابل‌محاسبه است. با لحاظ این عدد در جمعیت کشور، نیاز حدود3.5میلیون تنی کشور به برنج به‌دست می‌آید. حال اگر به آمارهای تولید سالانه که از ۲‌میلیون‌تن به بالا تخمین‌زده می‌شود، توجه کنیم، ممکن است این برآورد گمراه‌کننده حاصل شود که بخش عمده‌ای از نیاز کشور از محل تولید قابل‌تامین است، اما واقعیت به‌گونه‌ای دیگر است.

    خاکی خاطرنشان کرد: نکته مهم و همواره مغفول این است که برخلاف این جمع و تفریق جبری، بخش بزرگ‌تری از جامعه با توجه به‌قدرت خرید و ذائقه مصرف، به سمت مصرف برنج وارداتی گرایش دارد و این پارادیم باید در برآورد نیاز کشور به این نوع برنج اقتصادی و متعاقب آن در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی تامین آن لحاظ شود.گزارش مرکز آمار نیز موید آن است که برنج وارداتی در نقاط شهری ۵۸‌درصد و در نقاط روستایی ۷۰‌درصد سرانه مصرف را تشکیل می‌دهد. باید پذیرفت بخش قابل‌توجهی از مصرف‌کنندگان برنج وارداتی در صورت نبود این نوع برنج، به دلیل ذائقه متفاوت و قدرت کمتر خرید، عملا برنج را از سفره خود حذف می‌کنند، در مقابل خانوارهای مصرف‌کننده برنج ایرانی، عمدتا تحت‌هر شرایطی به مصرف این نوع برنج حتی با قیمت بالاتر نیز ادامه می‌دهند، لذا این دو کالا، اساسا مانعه‌الجمع هستند.

    از این‌رو و با اطمینان می‌توان گفت سفره برنج ایرانی و وارداتی، کاملا منفک از یکدیگر بوده و 6تا7 دهک کم‌برخوردار درآمدی کشور مصرف‌کننده برنج خارجی هستند. تنها ارتباط این میان، آن است که وجود مکفی برنج خارجی، تعدیل‌کننده قیمت در بازار سایر کالاهای جایگزین یا مشابه است. واقعیتی که در حال‌حاضر و در فقدان برنج خارجی در بازار قابل‌مشاهده بوده و شاهد افزایش قیمت در هر دونوع برنج ایرانی و وارداتی هستیم و چه بسا امکان تسری این وضعیت به سایر بازارها نیز وجود دارد.

  • بوی گرانی برنج در بازار پیچید! / هر ساله زمین‌ها کوچک‌تر و تولیدات کمتر می‌شوند

    بوی گرانی برنج در بازار پیچید! / هر ساله زمین‌ها کوچک‌تر و تولیدات کمتر می‌شوند

    به گزارش اقتصادران، برنج یکی از کالاهای استراتژیک و مهمی است که با توجه به فرهنگ ایرانی و مصرف بالای آن، نقش مهمی در سفره‌ مردم دارد. طی سال‌های اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی که در بسیاری مواقع با خشکسالی و کم‌بارشی، تغییر الگوی بارش‌ها و پربارشی‌های بی موقع خود را نشان داده، کشاورزی آسیب‌های بسیاری را متحمل شده است که حال اگر به این مسئله رکود اقتصادی را نیز بیفزاییم دلیلی محکمی خواهد بود که محصولاتی همچون برنج با محدودیت و مشکلات بسیار زیادی مواجه شود. در ادامه این مطلب؛ با توجه به آغاز فصل برداشت برنج طی گفت‌وگویی با  عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران به مسئله میزان تولید برنج در کشور و شرایط فعلی آن پرداخته شده است.

    سید تقی جعفریان – رئیس هیئت مدیره کارخانجات تولید برنج شمال کشور و عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران- با توجه به شرایط اقلیمی ایران و بارش‌های خارج از زمان مناسب درباره آمار موجود در زمینه تولید و برداشت برنج ایرانی اظهار کرد: هیچ آمار دقیقی از میزان تولید برنج در کشور وجود ندارد. تاکنون بارها اعلام کرده‌ایم که به آمار دقیقی نیاز داریم ولی هیچ کس هیچ اطلاعاتی ندارد. به کرات اعتراض کرده‌ایم که میزان تولید را اعلام کنند که واردکنندگان از آن اطلاع داشته باشند و دولت نیز درباره وضعت برنج کشور اطلاعات کامل داشته باشد؛ اما هیچکس هیچ اطلاعاتی ارائه نمی‌دهد.

    کسری ۳۰ درصدی محصول طارم نسبت به سال گذشته

    جعفریان درباره تاثیر بارندگی‌هایی که در شمال کشور رخ داده بر تولید برنج تصریح کرد: در صورتی که شرایط جوی نامناسب باشد، وضعیت برنج نیز به هم می‌ریزد. در سال جاری در حوزه برنج طارم حدود ۳۰ درصد کسری تولید داریم. تا به اینجا که هر کدام از کشاورزان اطلاعات دادند می‌توانیم بگوییم که ۲۰ تا ۳۰ درصد کسری محصول در زمین‌ها وجود دارد که در این کسری عوامل مختلفی همچون شرایط جوی و بارندگی‌ها که به محصولات آسیب وارد کردند، کود و سمی که استاندارد و مناسب نیستند و اینکه بذرهای ما اصلاح شده نیستند همگی دست به دست هم دادند تا به کشاورزی ما آسیب وارد شود. بذر برنج‌هایی که وارد بازار می‌شوند مخلوط هستند و به بذرها و برنج ما همچون طارم آسیب وارد می‌کند.

    وی ضمن تاکید بر تغییر کاربری بسیاری از زمین‌های کشاورزی اظهار کرد: بسیاری از افراد زمین‌های خود را از برنج تغییر کاربری داده‌اند و به دنبال واردات صیفی‌جات و مرکبات هستند چراکه درآمد بیشتری نسبت به برنج دارد و در این کسری آب دیگر کاشت برنج برای آن‌ها صرفه ندارد. هر ساله از میزان‌ زمین‌های زیر کشت برنج کم‌ می‌شود که بیشتر نمی‌شود و این آسیب بزرگی است که نیاز به واردات را بیشتر می‌کند.

    عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران تاکید کرد: اینکه بسیاری آمار درست ارائه نمی‌دهند به دلیل این است که کشاورزان و تولیدکنندگان می‌خواهند محصول خود را همچون زعفران و پسته بفروشند؛ اما قانون اجازه نمی‌دهد که مردم گرسنه بمانند و با این امر موافقت نمی‌کند و این یکی از مشکلات مردم شمال کشور با دولت مردان است. قانون اجازه نمی‌دهد و دولت نیز از طریق واردات نیاز مردم را تامین می‌کند.

    هر ساله زمین‌ها کوچک‌تر و تولیدات کمتر می‌شوند

    وی با تاکید بر اینکه برنج نیز همچون گندم یک کالای اساسی و استراتژیک است گفت: دولت هم حق دارد. یا باید بگوید که با توجه به اینکه برنج پرآب‌بر است به صرفه نیست، تولید برنج را قطع کنند وبه‌صورت مستقیم وارد شود و یا نه باید بکاریم و با قیمت بالا بفروشیم که چالش اصلی همین است چراکه هر سال شرایط نسبت به سال قبل بدتر می‌شود. مردم گرفتارتر می‌شوند و قدرت خریدشان کاهش می‌یابد و از طرفی نیز زمین‌های ما کوچک‌تر و میزان تولیدات کاهش می‌یابد که با این عدم برنامه‌ریزی که وجود دارد، اصل نبودن کود و سم که کارایی ندارد دیگر کاشت برنج برای کشاورزان به‌صرفه نیست.

    جعفریان ادامه داد: به دلیل اینکه زمین‌ها گران شده‌اند تا دو یا سه سال دیگر، کسی برنج نمی‌کارد و این محصول تمام می‌شود. گرفتاری ما تماما این است که آمار درستی نداریم. با مسئولین صحبتی داشتیم که از طریق ماهواره آمار بگیرند که چقدر زمین کشت شده است؟ به راحتی می‌توانند این آمار را به دست بیاورند اما نمی‌دانم چرا این کار را نمی‌کنند؟ هر سال تکرار می‌کنند ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن برنج در کشور تولید و برداشت می‌شود و اصلا هم مشخص نیست این آمار از کجا استخراج می‌شود اما اعتقاد من بر این است که زیر ۲ میلیون تن است.

    حذف برنج از سفره مردم 

    وی افزود: درست است که برنج چندان قیمتی ندارد اما کم کم در حال حذف شدن از سفره مردم است و این بسیار برای ما قابل لمس است. دیگر همچون گذشته نیز بازار ندارد و امسال ما بدترین رکود را تجربه می‌کنیم. سال گذشته مشکلاتی دیگر داشتیم و مردم نمی‌فروختند و بازار رکود کرد تا شرکت‌ها کمک کردند و بارها را جمع کردند. در حال حاضر نیز شرکت‌ها می‌توانند کمک کنند و خریداری کنند اما قیمت در بازار این ظرفیت را ندارد که شرکت‌ها ورود کنند.

    رئیس هیئت مدیره کارخانجات تولید برنج شمال کشور با اشاره به کمبود نقدینگی در کشور گفت: تمام مشکلات دست به دست هم داده‌اند و برنج را دچار مشکلات کرده‌اند. برنج دیگر خریدار ندارد. در حال حاضر بدترین وضعیت را در برنج داریم. در حال حاضر ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته کسری طارم داریم. چند سال قبل نیز اعلام کردم که ۴۰ درصد کسری محصول داریم و بسیاری از افراد انتقاد کردند که چرا این حرف گفته شده است؟ اما این نظر درست از آب در آمد. امسال نیز من اعلام می‌کنم که ۳۰ درصد کسری محصول طارم داریم نسبت به سال گذشته.

    در سال جاری هیچ ذخیره برنجی از سال‌های گذشته نداریم

    وی افزود: سال قبل برنج کهنه هم در انبارها انباشت شده بود که همه طی سال گذشته مصرف شد و شرکت‌ها پاکسازی کردند؛ اما امسال ما ذخیره برنج کهنه سال گذشته را نداریم و برنج تازه سال جدید درآمده و کسری محصول داریم. اگر سال گذشته کسری محصول نداشتیم الان ۴۰ درصد برنج کهنه ذخیره شده را داشتیم و این می‌توانست بازار را متعادل کند اما امسال به دلیل اینکه کسری داریم و این ۴۰ درصد ذخیره را نیز نداریم، برنج طارم دچار افزایش قیمت خواهد شد.

    جعفریان در پایان تاکید کرد: مسئولین جهاد باید بگویند که آمار موجود را از کجا ارائه می‌دهند و کدام موسسه استانداردی آن را تایید می‌کند؟ بر چه اساسی باید آمارها را بپذیریم؟ وزیر آینده باید کشاورزی را سر و سامان دهد. ما کارخانه‌دارها بخش بازرگانی هستیم و نمی‌توانیم محصول را از کشاورز خریداری کنیم و قیمت افت کند و ما آسیب ببینیم از سویی نیز نمی‌توان قیمت را جهشی افزایش داد که مصرف کننده توان خرید نداشته باشد که در این صورت هم مردم و هم کشاورزان و هم تجار آسیب می‌بینند.

  • برنج ایرانی؛ قربانی بدعهدی دولت و منفعت‌طلبی دلالان

    برنج ایرانی؛ قربانی بدعهدی دولت و منفعت‌طلبی دلالان

    به گزارش اقتصادآنلاین، مسیح کشاورز با انتقاد از متعهد نبودن دولت نسبت به فعالان صنعت برنج گفت: به دنبال تصمیمات غیرکارشناسی در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ در حوزه واردات برنج خارجی و مدیریت بازار برنج ایرانی، بازار این محصولات با چالش‌هایی جدی روبرو شد که نتیجه آن افزایش جهشی قیمت برنج ایرانی و در نتیجه حاکمیت رکود بر این بازار بود.

    وی با یادآوری اینکه در سال ۱۴۰۰ به دلیل کمبود برنج در بازار دولت دوازدهم، ممنوعیت فصلی را لغو کرد، اما دولت سیزدهم این تصمیم را نقض و واردات را متوقف کرد، توضیح داد: کاهش واردات و کمبود برنج در بازار موجب شد تا قیمت برنج افزایش پیدا کند و برنج ایرانی جهش قیمت بیش از سه برابر را تجربه کرد.

    دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران ادامه داد: اتخاذ سیاست‌های اشتباه در سال ۱۴۰۱ هم ادامه پیدا کرد و اینبار برخلاف هشدار بخش خصوصی مبنی بر اعمال ممنوعیت فصلی واردات به دلیل افزایش واردات برنج، دولت نگران از تکرار تجربه اشتباه سال گذشته، ممنوعیت را لغو کرد و افزایش واردات، رکود بازار برنج ایرانی را تشدید کرد.

    وی با یادآوری جهش ۳۰۰ درصدی قیمت برنج ایرانی طی دوسال، افزود: این شرایط حاصل سیاست‌های اشتباه دولت و منفعت‌طلبی دلالانی بود که برای تحقق منافع خود از مسیر گرانفروشی و اختلاط، به تمامی ذینفعان برنج ایرانی از شالیکار و تولیدکننده تا واحدهای صنفی و مصرف‌کننده، ظلم کردند.

    کشاورز تصریح کرد: در آغاز سال ۱۴۰۲ با شروع به کار انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران، شرکت‌های بزرگ عضو انجمن با اجرای طرح خرید برنج های سنواتی بصورت مستقیم از کشاورزان و توزیع بی‌واسطه برنج ایرانی به درخواست استاتدار مازندران و پس از آن وزیر جهادکشاورزی پاسخ دادند و موفق شدند قیمت این محصول را به میزان قابل توجهی کاهش داده وبازار از رکود خارج وتقریبا تمام محصول مانده در دست کشاورزان به بازار عرضه شد.

    وی با بیان اینکه استمرار این طرح، متضمن حمایت از رونق بازار برنج ایرانی در تمام سال.های زراعی آینده بود، ادامه داد: موفقیت این طرح موجب شد تا دولت تعیین سهم از واردات در مقابل مشارکت در خرید را به عنوان امتیازی برای شرکت‌های مشارکت‌کننده در این طرح در نظر بگیرد، اما متأسفانه پس از تهیه دستورالعمل این طرح با مداخله ارگان‌های مختلف و عدم ارائه گزارش وتایید میزان مشارکت از سوی استانداری مازندران و جهاد استان و وزارت جهاد کشاورزی موجب شد تا وعده‌ها هیچ زمان تحقق نیابد.

    دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران تاکید کرد: برداشت بخش خصوصی از این رفتار دولتمردان این هست که حمایت مقطعی از طرح با هدف رفع تکلیف انجام شده است و با بهبود وضعیت نسبی بازار و رفع خطر ورشکستگی شالیکاران و کارخانه‌ها، زحمات بخش خصوصی را نادیده گرفتند.

    وی با اشاره به اینکه شرکت‌های بخش خصوصی در طرحی مشارکت کردند که هیچ پیشینه‌ای از آن وجود نداشت و ممکن بود بخش زیادی از سرمایه خود را از دست بدهند؛ اظهارداشت: شرکت‌های عضو انجمن برای حمایت از صنعت مظلوم برنج کشور وارد شدند و با قبول زحمات زیاد و سود بسیار کم و حتی قرارگرفتن در مضان اتهامات مختلف، این طرح به بهترین نحو انجام و همه ذیفعان از شالیکار تا مصرف‌کنتده منتفع شدند.

    کشاورز با بیان اینکه در سال جدید زراعی، زمزمه‌هایی در خصوص اجرای دوباره طرح مشارکت خرید برنج فصل جدید زراعی از سوی مسولان استانی شنیده می‌شود، گفت: متاسفانه بدعهدی دولت برای حمایت از بخش خصوصی موجب شده تا اعضای انجمن هیچ انگیزه‌ای برای مشارکت دوباره در این طرح نداشته باشند و به واقع بی‌توجهی عمدی یا سهوی مسولان استانی و وزارت جهاد کشاورزی وارگانهای ذکر شده در دستورالعمل نحوه مشارکت تنظیمی وزارت جهادموجب شد تا دلالان آسوده‌ خاطر خود را حاکم این بازار دانسته و با سوادی ارزان خری و گرانفروشی، منافع خود را تامین شده بدانند.

    وی با تاکید بر اینکه صنعت برنج و همه ذینفعان آن مظلوم واقع شدند، اعلام کرد: به نظر می‌رسد برای ایجاد انگیزه در شرکت‌های بخش خصوصی و مشارکت دوباره در این طرح نیاز است تا مدیران ارشد دولت فراتر از مسولان استانی و وزارت جهادکشاورزی ورود کنند تا ضمن بررسی عملکرد عوامل مجریان وبرخورد با انان، تعهدات‌شان به شرکت‌های بخش خصوصی انجام وبرای ادامه ضمانت‌‎های اجرای لازم را ارائه نمایند.

    کشاورز با بیان اینکه دوره ممنوعیت فصلی واردات در حالی آغاز شده است که از ۲۰۰ هزار تن ثبت سفارش در تیرماه فقط ۱۰۰ هزار تن وارد شده‌است، گفت: در چهار ماه ابتدایی سال مجموعا ۳۸۰ هزار تن برنج وارد شده است که نسبت به زمان مشابه سال قبل، روند کاهشی بوده است و متاسفانه هیچ توجهی به پیشنهادات بخش خصوصی مبنی بر حداقل ۶۰۰ هزار تن واردات قبل از دوره ممنوعیت یا کاهش دوماهه دوره ممنوعیت نشده است.*

    وی با ابراز نگرانی از اینکه نادیده گرفتن نظر بخش خصوصی، همواره هزینه زیادی را به صنعت برنج، بازار و مصرف‌کننده تحمیل کرده است، تصریح‌کرد: با کمبود برنج خارجی در بازار و افزایش قیمتی که اجتناب ناپذیر است، بیشترین لطمه و آسیب متوحه برنج ایرانی می‌شود، چراکه افزایش قیمت متوجه برنج ایرانی هم می‌شود و هرچه این افزایش قیمت بیشتر باشد، متعاقبا تقاضا برای این محصول روندی نزولی داشته و از یک جا به بعد نمودار شاخص رکود، شیب تندی پیدا کرده و به سمت نقطه تهدید به نابودی برنج ایرانی حرکت می‌کند

    دبیر انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران در پایان متذکر شد: تجربه نشان داده هر کجا دولتمردان دبدگاه و نظرات کارشناسی بخش خصوصی را در سیاست‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها لحاظ کرده‌، میزان ِآسیبی که متوجه صنعت، بازار و مصرف‌کننده برنج شده، حداقل ممکن بوده است.

  • برنج وارداتی هم از سفره خانوار ایرانی پر کشید!

    برنج وارداتی هم از سفره خانوار ایرانی پر کشید!

    به گزارش اقتصادران، مجیدرضا خاکی، سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج ایران گفت: «تخصیص ارز محموله‌های برنج که از ابتدای شهریور تا کنون به گمرکات کشور اظهار و ترخیص شده‌، همچنان در انتظار تأیید وزارت جهاد کشاورزی به عنوان نهاد متولی و سپس بانک مرکزی است.»

    وی افزود: «وخامت این مسئله زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم قرارداد این محموله با فروشنده خارجی حداقل دو ماه پیش‌تر به امضا رسیده و این یعنی قراردادهای مربوط با گذشت نزدیک به ۱۰ ماه هنوز تسویه نشده است.»

    خاکی با بیان اینکه واردکنندگان رسالت خود را در قبال تنظیم بازار داخلی با عرضه مکفی ایفا کرده و برنج مربوط به این محموله‌ها را با نرخ مورد تأیید به فروش رسانده‌اند، ادامه داد: «اکنون نه تنها وزارتخانه تخصصی و بانک مرکزی به وعده‌های خود در تأیید، تخصیص و تأمین ارز عمل نکرده‌اند که حتی با وجود گذشت یک ماه از سال جدید، پایه ارزی برای واردات برنج در سال ۱۴۰۳ نیز رسماً مشخص نشده و در این شرایط، مواضع ضد و نقیض سیاست گذار نیز فضای بلاتکلیفی را به وجود آورده است.»

    وی گفت: «آخرین اعلام نظر از سوی وزارت جهاد کشاورزی برای تخصیص ارز در بهمن سال گذشته است که کوتاژ برنج وارداتی تا شهریور ۱۴۰۲ را پوشش می‌داد. پس از آن اما مراجعات مکرر اعضا هیئت مدیره انجمن برای پیگیری تأیید تخصیص ارز محموله‌های باقی مانده به جایی نرسید و این آمدورفت‌ها، نتیجه‌ای جز گفتار درمانی مسئولان با چاشنی خلف وعده در بر نداشت.»
    خاکی افزود: «شنیده‌ها حاکی از آن است که حتی پیگیری مسئولان ارشد وزارت جهاد کشاورزی از بانک مرکزی نیز در این خصوص، حاصل چندان مثبتی به‌همراه نداشته است.»

    سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج ایران با بیان اینکه هزینه‌های گزافی از محل دموراژ، دیرکرد بانک و صرافی یا دیرکرد تسویه حساب به واردکننده تحمیل می‌شود، تصریح کرد: «علاوه بر این هزینه‌ها، به دلیل اعتبار رو به اتمام بازرگانان ایرانی نزد تأمین کنندگان خارجی، احتمال قطع شراکت و بروز اخلال در روند تأمین برنج از محل واردات وجود دارد.»

    وی ادامه داد: «توجه به این نکته نیز ضروری است که در این شرایط، برنج وارداتی به قوت غالب بیش از ۶ دهک کم برخوردار درآمدی جامعه تبدیل شده و بیم آنکه سفره قشر آسیب پذیر از این کالا نیز خالی شود، وجود دارد.»

    خاکی اظهار کرد: «مسئله حائز اهمیت این است که، اختلال در جریان تأمین کالا با تأخیر چند ماهه خود را در بازار نشان می‌دهد و این عارضه ممکن است منجر به تکرار تجربه نه چندان دور سال ۱۴۰۱ و جهش قیمت برنج داخلی و سوداگری دلالان شود. اهمیت این مسئله زمانی دو چندان می‌شود که بدانیم یکی از ایام پر مصرف این کالا یعنی ماه محرم نیز در پیش است. تولید داخلی تکافو نیاز بازار را نمی‌دهد.»

    سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج ایران در پایان با اشاره به آمار واردات برنج گفت: «مطابق آمار گمرک، ۱.۰۵۶ میلیون تن برنج سفید معادل ارزش حدود ۱.۲ میلیون دلار طی ۱۲ ماه سال ۱۴۰۲ از مبادی ورودی کشور ترخیص شده که نسبت به سال گذشته از کاهش ۳۸ درصدی در وزن و ۴۲ درصدی در ارزش حکایت دارد.»