دسته: انرژی و پتروشیمی

  • افزایش 50 درصدی صادرات نفت ایران در سال 2023

    افزایش 50 درصدی صادرات نفت ایران در سال 2023

    به گزارش اقتصادران، روزنامه نیکی ژاپن طی گزارشی نوشت صادرات نفت ایران در سال 2023 با رشد 50 درصدی به حدود یک میلیون و 300 هزار بشکه در روز رسیده است. روزنامه نیکی ژاپن طی گزارشی نوشت: صادرات نفت خام ایران در سال گذشته میلادی تقریبا 50 درصد رشد کرد و به بالاترین میزان در پنج سال اخیر یعنی حدود 1.3 میلیون بشکه در روز رسید. بیشتر صادرات نفت ایران در این سال به مقصد چین بوده است.

    براساس این گزارش آژانس بین‌المللی انرژی از تولید روزانه 2.99 میلیون بشکه نفت ایران در سال 2023 خبر داده که 440 هزار بشکه بیشتر از سال 2022 است. تقاضای سریع چین، ایران را به افزایش تولید ترغیب کرده است. داده‌های شرکت تحقیقاتی اروپایی کپلر نشان می‌دهد که تقریبا 90 درصد از صادرات نفت خام ایران به چین انجام می‌شود.

    به گفته رویترز و منابع دیگر، بیش از 40 پالایشگاه مستقل کوچک و متوسط چین اغلب نفت ایران را با یوان خریداری می‌کنند. نفتکش‌هایی که نفت ایران را منتقل می‌کنند از روش‌هایی مانند انتقال کشتی به کشتی در دریا و پنهان کردن اطلاعات مکانی خود برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند.

    این گزارش مدعی است از زمانی که حمله روسیه به اوکراین باعث افزایش قیمت نفت خام و بنزین شد، رویکرد واشنگتن در اجرای تحریم‌ها تغییر کرده و دولت جو بایدن در واقع مجبور شده است به طور ضمنی صادرات ایران را بپذیرد.

  • افزایش مصرف گاز به ۶۰۰ میلیون متر مکعب

    افزایش مصرف گاز به ۶۰۰ میلیون متر مکعب

    به گزارش اقتصادران، غلامرضا کوشکی مدیر راهبری شرکت ملی گاز ایران گفت: از اوایل هفته جاری سردترین روزهای سال را تجربه کردیم به طوری که میزان مصرف گاز از ابتدای هفته به ۵۵۰ میلیون مترمکعب رسید و روز گذشته مصرف ۶۰۰ متر مکعبی را تجربه کرد.

    او ادامه داد: باتوجه به این که روند کاهش دما در کشور ادامه‌دار خواهد بود پیش بینی افزایش ۱۰ درصدی مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری را  در روزهای آینده داریم.

    به گفته کوشکی، تا اواخر هفته جاری ۱۰ درصد به میزان فعلی گاز کشور افزوده خواهد شد. در حال حاضر شبکه گاز پایدار است و هیچگونه قطعی گازی گزارش نشده است و در تمام نقاط کشور شرایط گازرسانی عادی است.

    او گفت: طبق پیش بینی انجام شده و آمار سازمان هواشناسی مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری در اواخر هفته به ۶۵۰ تا ۶۶۰ میلیون متر مکعب خواهد رسید.

  • مردم را در جریان موضوع آب قرار دهید

    مردم را در جریان موضوع آب قرار دهید

    به گزارش اقتصادران، علیرضا فخاری صبح چهارشنبه در نشست بررسی مشکلات آب و مدیریت جامع حوزه آبخیز در استان تهران که با حضور مدیران کل و رؤسای دستگاه‌های اجرایی مربوطه در استانداری تهران برگزار شد، با اشاره به اینکه یکی از چالش‌های جدی استان، حوزه آب و کاهش میزان نزولات آسمانی و به تبع آن کمبود مقدار ذخایر این ماده حیاتی و گرانبها در پشت سد‌ها است، اظهار کرد: در حوزه آب باید اعلام کنیم که با چالش جدی مواجه هستیم.

    استاندار تهران با تاکید بر اینکه تأمین آب تهران باید در اولویت برنامه ریزی‌ها قرار بگیرد و در این راستا آبفا ملزم به ارائه برنامه است، افزود: مصرف آب در پایتخت ثانیه‌ای ۵۵ هزار لیتر است و این موضوع مهم در برنامه ریزی‌ها باید حتماً مد نظر قرار داشته باشد و نباید به امید شهرداری باشیم.

    فخاری با انتقاد از این موضوع که نباید کمبود آب را از مردم مخفی نگه داشت، بیان کرد: مردم باید بدانند که با کمبود آب روبرو هستیم و این وظیفه همه مسؤولان است که این موضوع را به درستی و دقیق تبیین کنند.

    استاندار تهران با اشاره به اینکه ما خدمتگزاران مردم هستیم، گفت: اگر مردم به نحوه مدیریت ما مسؤولان ایراد بگیرند بهتر از آن است که در تابستان با عدم تأمین آب مواجه شوند در صورتی که ما می‌توانستیم این کمبود‌ها را بازگو کنیم و راه‌های صرفه جویی را به آنان آموزش دهیم، لذا از همه شما مدیران و مسؤولان می‌خواهم مردم را در جریان موضوع آب قرار دهید و آنان را نسبت به برخی رفتار‌های غلط در حوزه استفاده از آب آگاه کنید و بدانید محافظه کاری در این زمینه جایز نیست.

    وی اظهار کرد: در حوزه مدیریت مصرف آب باید وارد عمل شویم و از آموزش شروع و صرفه جویی و الگوی صحیح مصرف را از مردم درخواست کنیم.

    فخاری در خصوص استخر‌های خصوصی بیان کرد: باید این اماکن شناسایی شوند و برای آن‌ها اخطار صادر شود و در صورت تکرار برخورد و قطعی انشعاب انجام بگیرد تا بتوانیم آب را پس انداز کنیم، چرا که ما در شرایطی هستیم که الان می‌توانیم مصارف را مدیریت کنیم که در تابستان دچار مشکل نشویم.

    استاندار تهران با بیان اینکه ۹۰ درصد از حجم آب مصرفی کشور برای بخش کشاورزی استفاده می‌شود بر ضرورت تغییر الگوی کشت نیز تاکید کرد و گفت: باید به این درک برسیم که در زمان تنش آبی چه محصولاتی را زیر بار کشت نبریم که آب مصرفی آن زیاد است.

    وی بیان کرد: برای سال زراعی جدید باید سیاست‌هایی را تدوین کنیم که طبق آن بدانیم چه میزان آب برای صنعت، چه میزان برای کشاورزی و چه میزان برای خدمات و شرب نیاز داریم و بر اساس این موارد برنامه ریزی داشته باشیم و تأمین آب شرب را در اولویت همه این موارد قرار دهیم.

  • شیوه محاسبه قبوض آب تغییر خواهد کرد

    شیوه محاسبه قبوض آب تغییر خواهد کرد

    به گزارش اقتصادران، هاشم امینی درباره بکارگیری ابزار تعرفه برای کاهش مصرف آب در کشور اظهار داشت: واقعیت اینکه  قیمت تمام‌شده آب با قیمت فروش فاصله بسیار زیادی دارد و در برخی طبقات مصرف حتی ۱۲ درصد هزینه‌ای که می‌کنیم را هم نمی‌توانیم دریافت کنیم و این جای نگرانی دارد. ولی اعتقاد داریم تعرفه روش قطعی مدیریت منابع آب کشور نیست یک فرهنگ‌سازی درستی را باید در جامعه تبلیغ و تبیین کنیم که هر خانوار در کشور بپذیرد که در یک اقلیم خشک و نیمه خشک قرار دارد و نسبت به مصرف آبی که برای تولید آن هزینه‌های سنگینی می‌شود که کیفیت لازم را پیدا کند؛ توجه و دقت کنند که آب را بی‌رویه مصرف نکنند.

    فرهنگسازی به جای افزایش قیمت

    وی تاکید کرد: توصیه ما این است که از روش‌های مدیریت مصرف استفاده کنیم و به جای افزایش تعرفه‌ها از مسیر فرهنگسازی نسبت به کاهش مصرف آب اقدام کنیم.

    قیمت تمام‌شده آب در تهران؛ حدود ۳ هزار تومان است

    مدیر عامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور قیمت تمام‌شده آب در تهران را حدود ۳ هزار تومان عنوان کرد و افزود: با وجود این میزان هزینه برای تامین آب؛ آب‌بهای دریافتی ما بسیار کمتر از این عدد است.

    برنامه تغییر شیوه محاسبه قبوض

    وی درباره تغییر شاخص محاسبه قبوض آب از متر مکعب به لیتر گفت: یکی از نکاتی که باید دقت شود اینکه از این پس قبوض آبی که در اختیار مشترکین قرار می‌گیرد به لیتر خواهد بود، این موضوع در برنامه قرار دارد  و طبق زمان‌بندی ارائه می‌شود و بر این اساس از این پس برای ملموس بودن میزان مصرف آب برای مردم میزان مصرف در قبوض به جای متر مکعب به لیتر اعلام خواهد شد.

    یک میلیارد و ۶۴۰ میلیون متر مکعب پساب را تصفیه می‌کنیم

    امینی درباره لزوم افزایش استفاده از پساب خاطرنشان کرد: در حال حاضر ما یک میلیارد و ۶۴۰ میلیون متر مکعب پساب را تصفیه می‌کنیم و نگاه وزارت نیرو این است که این آب در حوزه صنعت و فضای سبز استفاده شود.

  • چرا سیاست بنزینی سال ۵۶ را ادامه ندادیم؟ / سرمایه‌گذاران به جای ساخت پالایشگاه روی برق تمرکز کنند

    چرا سیاست بنزینی سال ۵۶ را ادامه ندادیم؟ / سرمایه‌گذاران به جای ساخت پالایشگاه روی برق تمرکز کنند

    عباس کاظمی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، درباره ساماندهی اوضاع بنزین در کشور اظهار داشت: بنده معتقدم در بحث حمل و نقل باید قوانین برنامه سوم توسعه اجرا شود یعنی حمل و نقل عمومی مبتنی بر ریل چه درون‌شهری و چه برون‌شهری باید توسعه داده شود، اکنون تمام خیابان‌ها و جاده‌ها مملو از خودرو شده، با وضعیت کنونی نمی‌توان پاسخگوی میزان تقاضای روزافزون بنزین بود.

    نه بنزین کفاف خودروها را می‌دهد و نه جاده‌ها

    وی افزود: اگر بتوانیم ریل را در یک برنامه ۱۰ ساله توسعه دهیم در واقع سهم مصرف بنزین را به برق بدهیم به میزان زیادی سوخت فسیلی کمتری سوزانده می‌شود، یعنی بیش از تمرکز روی خودروی برقی؛ باید ریل توسعه داده شود، زیرا علاوه بر بنزین‌؛ جاده‌ها هم کفاف خودروها را نمی‌دهند. اگر ریل چه درون‌شهری و چه برون‌شهری توسعه پیدا کند به لحاظ زیست محیطی هم به لحاظ توزیع سوخت و هم صرفه‌جویی انرژی موثر است.

    قوانین برنامه سوم توسعه معطل مانده‌اند

    مدیر عامل پیشین شرکت پالایش و پخش فراروده‌های نفتی گفت: با روش کنونی که همچنان سرمایه‌گذاری سنگین داشته باشیم که تعداد خودرو و پالایشگاه را زیاد کنیم و تولید بنزین را افزایش دهیم و همچنان هوا را آلوده کنیم در واقع منجر به عدم بازگشت سرمایه شده‌ایم، اما اگر ریل برقی را توسعه دهیم به شدت مصرف انرژی کاهش می‌یابد و تنوع سوختی هم ایجاد می‌شود. قوانین برنامه سوم توسعه، برنامه‌های بعدی و قانون اصلاح الگوی مصرف هم بر این موضوع تاکید داشته است، این قوانین باوجودی که بامنطق بوده‌اند، معطل مانده‌اند.

    برق جای بنزین را بگیرد

    وی بیان داشت: با وجود ۲۶ میلیون خودرو و ۱۴ میلیون موتورسیکلت که سال به سال هم بر تعداد آنها اضافه می‌شود، در حالی که اوضاع خیابان‌ها، فضای اتمسفر، میزان و کیفیت تولید سوخت تغییر نکرده چگونه می‌توان مشکل بنزین را حل کرد؟ به نظر بنده باید سیاست کلی انرژی بر حوزه برق چه ریلی و چه خودروی برقی تمرکز کند، هر قدر هم که در حوزه بنزین سرمایه‌گذاری کنیم جواب نخواهد داد، زیرا مصرف‌کننده در بازار هم اضافه می‌شود، بنابراین با این روش به جایی نخواهیم رسید.

    پالایشگاه‌سازی را کنار بگذاریم

    کاظمی تاکید کرد: باید قوانینی که قبلا در حوزه حمل و نقل برقی در کشور مصوب شده؛ اجرا شود، مجلس و دولت باید این قوانین معطل مانده را به اجرا برسانند و برق سهم قابل توجهی در سبد انرژی داشته باشد، اگر به این شکل عمل نکنیم راه حلی برای حل مشکل سوخت و حمل و نقل نخواهیم داشت. بعبارت دیگر باید با تغییر سیاست حجم مصرف هیدروکربور را در کشور کاهش دهیم، باید سرمایه‌گذار به جای پالایشگاه روی برق تمرکز کند در این صورت مطلوب‌تر به جواب می‌رسیم تا اینکه بخواهیم همچنان کمبود بنزین را جبران کنیم. با این رویه این چرخه تا هر زمان که ما اقدام به تولید بیشتر خودرو و بنزین کنیم همچنان ادامه خواهد داشت.

    سیگنال‌های نگران‌کننده از اتوبان‌ها

    وی با بیان اینکه وضعیت اتوبان‌ها با وجود انبوه خودروهای بنزین‌سوز و هوا سیگنال‌های نگران‌کننده ارسال می‌کند، افزود: این اوضاع نشان می‌دهد  که برای ریل، انرژی الکتریکی و حمل و نقل عمومی برقی سهمی در نظر نگرفته‌ایم.

    چرا سیاست بنزینی سال ۵۶ را ادامه ندادیم؟

    مدیر عامل پیشین شرکت پالایش و پخش فراروده‌های نفتی تاکید کرد: اکنون به جایی رسیده‌ایم که افزایش قیمت بنزین دیگر جواب نمی‌دهد و راهکار تلقی نمی‌شود جز اینکه تورم را بالا می‌برد، اگر از ابتدای انقلاب و همان سال ۱۳۵۶ به صورت پلکانی اقدام به افزایش و واقعی کردن قیمت بنزین می‌کردیم؛ به وضع مطلوب می‌رسیم، اقتصاد نیز خود را تنظیم می‌کرد اکنون اگر بنزین را گران کنیم تنها نتیجه‌ای که دارد اینکه دولت می‌تواند بدهی‌های خود را تسویه کند، تورم هم بالا می‌رود چون ریال در جامعه زیاد می‌شود. حقیقت این ماجرا نشان‌دهنده ضعف در برنامه‌ریزی کلان کشور است، در تمام دنیا انرژی را با حمل و نقل و صنایع انرژی‌بر تنظیم می‌کنند اما در ایران این برنامه‌ریزی وجود ندارد یعنی نفت، صنعت و وزارت راه هر کدام به صورت مجزا کار خود را پیش می‌برند و با هم هماهنگ نیستند، در حالی که حمل و نقل، انرژی و صنایع انرژی‌بر باید باهم هماهنگ پیش بروند، اگر همین روال ادامه پیدا کند مشخص نیست که ۱۰ سال آینده وضعیت سوخت، هوا انرژی به کجا برسد، بنابراین باید در سیاست‌ها تجدیدنظر صورت گیرد.

    بالانس بنزین منفی است

    وی با اشاره به واردات بنزین اظهار داشت: اکنون بالانس بنزین در کشور منفی است، بنابراین واردات گریزناپذیر است، ضمن اینکه اگر بخواهیم به فکر کیفیت بنزین باشیم و اکتان را بالا ببریم، میزان تولید کم می‌شود و این در حالی است که اکتان بالا الزام است، در این رابطه نیز باید چاره‌اندیشی شود اما در هر حال اصل راه‌حل این است که روی برق و حمل و نقل برقی تمرکز کنیم و به این ترتیب فشار روی بنزین کمتر می‌شود.

    خودروی شخصی ۲۳ برابر مترو انرژی مصرف می‌کند

    کاظمی درباره میزان مصرف انرژی در صورت استفاده از خودروی شخصی و مترو گفت: طبق آماری که دهه ۸۰ از سوی بهینه‌سازی مصرف سوخت عنوان شده بود با استفاده از مسیر مترو برای تردد نفر-کیلومتری در تهران ۱۲۰ کیلوژول انرژی مصرف می‌شد در حالی که با خودروی شخصی ۲۸۰۰ کیلوژول انرژی به مصرف می‌رسید نتیجه اینکه باید بررسی شود با این روش چقدر در مصرف بنزین و آب صرفه‌جویی می‌شود، چقدر هوا پاک‌تر خواهد بود، اگر در حمل و نقل درون‌شهری و برون‌شهری ریل برقی توسعه پیدا کند، هم ایمن‌تر و هم اینکه از نظر اقتصادی و محیط زیست به صرفه و مطلوب‌تر است.

  • وقتی از منابع نفتی به جای سرمایه گذاری، برای پرداخت حقوق استفاده می شود!

    وقتی از منابع نفتی به جای سرمایه گذاری، برای پرداخت حقوق استفاده می شود!

    به گزارش اقتصادران، کریم بیات ، درباره تغییرات لایحه بودجه از سوی مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: هر آنچه در کمیسیون تلفیق به بخش هزینه‌های بودجه اضافه شده، حقوق و هزینه‌های جاری است. هزینه‌های جاری را اگر بخواهیم از منابع سرمایه‌ای از جمله نفت پرداخت کنیم، تورم ایجاد می‌کند، زیرا بدین معناست که دولت تولید و خروجی نداشته اما پول تزریق کرده است.

    وی با بیان اینکه خرج کردن از منابع نفتی برای هزینه‌های جاری مثل این است که از بانک مرکزی قرض کنیم، گفت: البته بانک مرکزی پول پرقدرت است و بازار سریع واکنش نشان می‌دهد و به همین دلیل بازتاب تورمی آن سریع ایجاد می‌شود؛ اما اگر از نفت خرج کنیم، به این معناست که منابع بین‌نسلی خودمان را که برای نسل‌های مختلف است، در هزینه‌های جاری مصرف کردیم. در صورتی که منابع سرمایه‌ای را باید در بخش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و زیربنایی خرج کنیم که خود منجر به درآمدزایی شود.

    این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: در تراز عملیاتی بودجه، اگر درآمدهای دولت با هزینه‌هایش مساوی باشد، در آن صورت تراز عملیاتی صفر می‌شود. هرچه درآمدها بیشتر باشد، تراز مثبت و هرچه کمتر باشد تراز منفی می‌شود. اگر از بخش نفت برای هزینه‌های جاری و حقوق خرج کنیم، اشتباه است و تراز عملیاتی ما منفی‌تر می‌شود؛ بنابراین باید به‌دنبال افزایش درآمدهای دولت باشیم و مهم‌ترین درآمدهای دولت هم شامل مالیات و گمرک است.

    بیات با بیان اینکه دولت در مالیات‌های جاری نمی‌تواند افزایشی ایجاد کند، افزود: در حال حاضر رشد اقتصادی ما قابل قبول نیست و تورم زیاد است. بنابراین بنگاه‌های اقتصادی و بخش‌هایی که مالیات می‌دهند، تحمل افزایش مالیات بیشتر از این را ندارند. پس دولت باید دنبال بخش‌هایی برود که تا کنون مالیات نمی‌دادند، یعنی از فراریان مالیاتی کسب درآمد کند.

    وی ادامه داد: اگر دولت مجبور باشد منابع لازم را برای جبران کسری بودجه تامین کند، بهترین راه این است که دنبال بخش‌هایی از مالیات برود که فرار مالیاتی داشتند، یا دنبال بخش‌هایی برود که در اقتصاد ما تاثیرات منفی زیادی دارند اما مالیات پرداخت نمی‌کنند؛ مانند بخش‌های ارزی، طلا و مسکن.

    این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: شناسایی درآمدهای جدید مالیاتی نباید به این صورت باشد که بعد از چند سال دولت اعلام کند ۳۰۰۰ مودی جدید شناسایی شده یا ۱۰۰۰ میلیارد تومان مالیات دریافت کرده است، بلکه باید به‌صورت اصولی مالیات بر سرمایه را دنبال کند. البته روشی که در کوتاه‌مدت‌ بازده داشته باشد، بخش‌های فرار مالیاتی است و مالیات بر ارز، طلا و مسکن و بخش‌های سرمایه‌ای زیربنا می‌خواهد و برای دولت زمان می‌برد که بخواهد از این راه کسب منبع کند.

  • دانش فنی نداریم، نمی توانیم ناترازی را حل کنیم / نمودارها به شدت ترسناک و آخرالزمانی است

    دانش فنی نداریم، نمی توانیم ناترازی را حل کنیم / نمودارها به شدت ترسناک و آخرالزمانی است

    به گزارش اقتصادران، محمدرضا مدیری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی زنجان با بیان اینکه برداشت ما از مخزن پارس جنوبی، رو به افول است، گفت: بعد از انقلاب، با هزینه بسیار سنگینی، تقریبا به هر جای کشور، مانند مویرگ، لوله کشی گاز را برده ایم! کسی در دنیا، این رفتار را نکرده است. معادل کل لوله کشی های گاز در دنیا، ما در ایران لوله کشی کرده ایم! اما در شرایط فعلی، جدای از اینکه تولیدمان در حال افتادن است، مصرفمان نیز به این دلیل که ناچار شدیم قطعی بدهیم، در حال افتادن است. سال قبل، برای 51 روز، گاز بسیاری از صنایع را قطع کردیم و به این دلیل، مصرف کاهش یافته است.

    به گزارش اقتصادران، دکتر محمدرضا مدیری که در نشست آکادمی دانایان با عنوان « بررسی چشم‌انداز صنعت پتروشیمی در ایران» سخن می گفت، با بیان اینکه عمده توجه ما در پتروشیمی این است که سراغ صنعت پلاستیک، لاستیک، منسوجات و صنایع سلولزی و کودهای شیمیایی و به طور مشخص، رده های ذیل آمونیاک یا اوره برویم و متانول به عنوان مهم ترین الکل صنعتی در ذهن ما شکل می گیرد، خاطرنشان کرد: بدون فعال بودن و قوی بودن در صنعت پتروشیمی در صنایع بلندپروازانه ای مانند تامین انرژی های نو هم عقب خواهیم بود.

    چشم انداز مصرف انرژی هسته ای در دنیا، رشد چندانی ندارد / مصرف گاز طبیعی در میزان و نرخ رشد در آینده، افزایشی است

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان با بیان اینکه رفتار صنعت انرژی و چشم اندازش در دنیا، علامت های بسیار مهمی برای توسعه صنعت به ما می دهد تا درک کنیم، آیا به صنعت پتروشیمی آنقدر که در ایران پرداخته می شود در دنیا هم مورد توجه قرار می گیرد و صنعت مهمی است یا به دلیل ویژگی خاص کشور ما، در ایران مورد توجه قرار گرفته است، توضیح داد: جهت مصرف انرژی در دنیا نشان می دهد در برخی از منابع انرژی، تغییرات چندان جدی رخ نخواهد داد؛ مثلا در انرژی هسته ای، با اینکه کل مصرف انرژی در دنیا رشد می کند، قدر مطلق انرژی هسته ای تقریبا ثابت است. پس نسبتش از مصرف آینده دنیا، با شیب بسیار کوچکی کاهنده است. اما در انرژی های تجدیدپذیر، تلاش می شود با شیب فزاینده ای رشد کند.درباره انرژی های برق آبی، رشد در ردیف رشد جهانی انرژی است. چیزی است که کاهشی دیده می شود ، مصرف ذغال سنگ و نفت است. درواقع انرژی های فسیلی را کاهنده می بینیم، به جز گاز طبیعی که با اینکه انرژی فسیلی است، در میزان و نرخ رشد در آینده رشد داشته است.

    سهم مصرف انرژی ایران، 2درصد سهم مصرف دنیا است / سهم ما از مصرف انرژی دنیا، از سهم مان در تولید ناخالص جهانی بیشتر است

    مدیری در تشریح راهبردهایی که ایران باید برای سمت و سو دادن به منابع خود مورد توجه قرار دهد، گفت: از شروع سده جدید میلادی، رشد مصرف انرژی ما در مقایسه با میانگین جهانی، مقداری بیشتر بوده است . سهم مصرف انرژی ایران، 2درصد سهم مصرف دنیا است. تخمین زده می شود که سهم ما از تولید ناخالص جهانی بین 0.69 تا 1.2 درصد است. چه بدبینانه و چه خوش بینانه روشن است که سهم ما در مصرف انرژی دنیا، مقداری از سهم مان در تولید ناخالص جهانی بیشتر است.

    سرانه مصرف انرژی در ایران، 2 برابر متوسط جهانی است / 6 درصد از انرژی ناشی از گاز طبیعی در دنیا را مصرف می کنیم / گاز طبیعی  56 درصد از نیاز انرژی ایران را تامین می کند

    به گزارش اقتصادران، وی با بیان اینکه سرانه مصرف انرژی در ایران، 2 برابر متوسط جهانی است، اظهارداشت: سرانه مصرف انرژی در ایران، برخلاف دنیا که همیشه ثابت است، صعودی بوده و اکنون به 2برابر متوسط مصرف جهانی رسیده است. 23درصد سبد انرژی دنیا، بر پایه گاز طبیعی است و ایران 6درصد از کل انرژی که در دنیا از محل گاز طبیعی تامین می شود را مصرف می کند. و در سبد انرژی ما به جای 23 درصد، 56 درصد از گاز طبیعی استفاده می کنیم. به این معنا که برخلاف روشی که متوسط دنیا از منابعش استفاده می کند، ایران بار زیادی از تامین منابع انرژی خود را روی گاز طبیعی گذاشته است.

    هزینه زیادی برای انرژی هسته ای دادیم، اما هنوز سهم آنچنانی نداریم

     مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان، اضافه کرد: برخلاف اینکه هزینه زیادی برای انرژی هسته ای دادیم، هنوز سهم آنچنانی نداریم. درخصوص نفت هم باید گفت از دهه 60، عملا سبد انرژی را از نفت به سمت گاز طبیعی در مصارف صنعتی، خانگی و تجاری برده ایم و عمده مصرف ما از نفت، روی حمل و نقل سوار شده و بیشتر بنزین است. عمده افزایش مصرف انرژی، با افزایش مصرف گاز جبران شده است. 28درصد صنعت و حمل و نقل، 40درصد تجاری و خانگی بوده است. اقتصاد سیاسی این ارقام، به ما علامت می دهد که مثلا در افق 10 سال آینده، با قطع انرژی در هر بخش، چه تهدیدهایی در این حوزه ها خواهیم داشت.

    هر درخواستی برای افزایش انرژی را، با گاز پاسخ دادیم

    مدیری با بیان اینکه هر چقدر تقاضای مصرف انرژی در صنعت افزایش یافته، مصرف گاز هم بالا رفته است، افزود: بقیه انواع انرژی ، در طول دهه 90 ثابت بوده و هر درخواستی برای افزایش انرژی را با گاز پاسخ دادیم. در واقع، بعد از اینکه میدان پارس جنوبی را توسعه دادیم و استفاده از منابع گازی را یادگرفتیم، اشتیاق وسیعی در کشور ایجاد شد و همه منابع را به آن سمت بردیم. تمام بار مصرفی سبد انرژی را بر دوش گاز گذاشتیم و در عین اینکه فرصتی ایجاد شد، تهدیدی هم شکل گرفت.

    در افق 2050، تغییرات در سوخت های فسیلی رشد 40 درصدی دارد / رشد انرژی های تجدیدپذیر بین 100 تا 150 درصد است

    وی با بیان اینکه سازمان بین المللی انرژی، برای وضعیت انرژی در آینده دنیا، با مدل سازی، شش سناریو را درخصوص اینکه تا چه میزان انرژی های تجدیدپذیر به کمک ما می آیند، از بدبینانه ترین تا خوش بینانه ترین حالت بررسی و چشم انداز مصرف انواع سوخت ها را ارائه کرده است، توضیح داد: این سناریوها، با تصور عمومی ما در بخش های نخبگی در تناقض است. در بررسی ها از بخش انرژی، تصور عمومی این است که ما باید به طور کلی جهتمان را عوض کنیم و این روزها، روزهای آخر عمر سوخت های فسیلی است. اشتیاق وسیعی روی رد کردن سرمایه گذاری در بخش نفت و پتروشیمی و علاقه برای حرکت به سمت سوختهای تجدیدپذیر و غیرفسیلی می بینیم. در حالی که این مطالعه، کار کردن روی صنایع انرژی غیرفسیلی را رد نمی کند، اما نشان می دهد در افق 2050، تغییرات در سوختهای فسیلی همچنان رشد 40درصدی را دارد و کاهنده نیست، اما رشد انرژیهای تجدیدپذیر بین 100 تا 150درصد است.

    سهم استفاده از نفت کاهش می یابد / در حوزه گاز طبیعی، مصرف و سهم در حال رشد است

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان با تاکید بر اینکه در این مدل سازی، در بخش تجاری و مسکونی، رشد چندانی رخ نمی دهد و عمده تغییرات در بخش صنعت است. این نشان می دهد ما باید عمده توجه خود را روی صنعت بگذاریم، خاطرنشان کرد: در واقع، سهم استفاده از نفت کاهش می یابد و انرژی های تجدیدپذیر، جای آن را می گیرند. اما در حوزه گاز طبیعی، مصرف و سهم در حال رشد است. در حالی که خیلی ها تصور می کنند اساسا از این مزیت رقابتی که درباره نفت و گاز داریم، چیزی باقی نمی ماند. به طور مشخص، گاز طبیعی به دلیل اینکه هنوز یک منبع طبیعی مثبت است، هم سهم می گیرد و هم رشد به خود اختصاص می دهد.

    به دلیل تحریم ها، اوره صادراتی ایران، به اسم کشورهای دیگر ثبت می شود

    به گزارش اقتصادران، وی با اشاره به رشد تقاضا برای محصولات پتروشیمی، خصوصا با توجه به شرایطی که درکشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور دیده می شود، این وضعیت را باعث تحت فشارقرار گرفتن پتروشیمی ها در جهت تامین بازار عنوان کرد و با بیان اینکه صادرات آمونیاک در ایران از سال 2015، صعودی بوده اما بعد، افت شدیدی به لحاظ دلاری داشته است، گفت: دوگانه تحریم و قیمت باعث این افت شده است. سال 2010، وضع خوب بوده است. تا سال 2015 به واسطه اینکه می توانستیم صادرات داشته باشیم، آسودگی در تحریم داشتیم اما بعد از آن وضعمان چندان مناسب نبوده است. درباره «اوره» نیز به دلیل تحریم ها، آمار بین المللی درباره میزان تولید و صادرات ایران وجود ندارد؛ چرا که اوره ای که ایران صادر می کند، عملا به اسم کشورهای دیگر ثبت می شود. با این حال ایران بازیگر مهمی در تامین اوره است.

    در تولید آمونیاک، فرصت هایی را از دست داده ایم و فرصت های محدودی داریم که ممکن است از دست برود

    مدیری با بیان اینکه در کودهای نیتروژنی، متانول، صنایع پلاستیک در چشم انداز 2030 و 2050، تغییرات تقاضای متانول چندان جدی نیست اما در پتروشیمی ذیل نفت، رشد جدی است و به دلیل اینکه بازیگر مهمی در این صنعت هستیم، باید بتوانیم در این رشدها سهم داشته باشیم، اضافه کرد: انتظار می رود تا سال 2050، بیش از 30 درصد آمونیاک دنیا در هند، آسیای جنوب شرقی و خاورمیانه تولید شود. حضور هند در این پیش بینی ها جالب است و به ما این علامت را می دهد که ما فرصت هایی را از دست داده ایم و فرصت های محدودی داریم که ممکن است از دست بدهیم.

    به دلیل افزایش رقابت، گشاده دستی در یافتن مشتری را از دست خواهیم داد

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان، برخلاف تصور در بازار سرمایه، در رشد مصرف محصولات پتروشیمی، جایگزین جدی وجود ندارد و افزایش جمعیت و بهبود رفاه در دنیا که در رشد اقتصادی دیده می شود این چشم انداز را ایجاد می کند که در افق 2050، تقاضای محصولات پتروشیمی در دنیا رشد پیدا کند، گفت: در صنایع پتروشیمی، سطح رقابت به دلیل اینکه تولید اقتصادی می شود، افزایش پیدا خواهد کرد و این رقابت را برای ما دشوار می کند و گشاده دستی برای پیدا کردن مشتری را از دست خواهیم داد. بر اساس این گزارش، آمریکا 40 درصد ظرفیت جهانی تولید محصولات بر پایه اتان را به دست خواهد آورد. آمریکا در اتان که ما و عربستان سالها است در آن مطرح هستیم، سهم جدی می گیرد.

    به گفته مدیری؛ با اینکه یک دهه سخت بر اقتصاد ایران گذشته، اما بخش پتروشیمی توانسته سهم خود را حفظ و رشد کند. موضوع پتروشیمی به دلیل اینکه توانسته ارز را برای کشور تامین کند، بیشتر نمود یافته و خود را در معرض دید سیاستگذار برده است. اکنون باید بررسی کرد که چقدر ما موفق بوده ایم خود را در بازار جهانی جا بیندازیم، با اینکه آمار دقیقی در این باره وجود ندارد. بسیاری از محصولاتی که می فروشیم، عملا دوبار صادر می شود. یک بار به چین یا کشورهای نزدیک مانند ترکیه و بعد از آن دوباره صادر می شود و با تغییر اسم ، صادرات آن انجام می شود. این وضعیت، اهمیت صنعت پتروشیمی را برای اقتصاد ایران نشان می دهد. در همین مدت، سهم صادرات شیمیایی عربستان، 1.5 درصد و 8 برابر ایران بوده است.

    با کاهش رفقایمان، ریسک صادرات افزایش می یابد / اصلی ترین چالشی که صنعت پتروشیمی را تهدید می کند، ذخایر انرژی است

    به گزارش اقتصادران،  وی با بیان اینکه عمدتا کشورها به سمتی می روند که در محصولات شیمیایی از رفقایشان خرید می کنند و این برای ما تهدیدی است، چرا که هر چه دامنه رفقایمان کاهش پیدا می کند، با افزایش در ریسک صادرات مواجه می شویم، تحریم را یکی از دلایل بنیادین چالشهای پیش روی صنعت پتروشیمی در ایران دانست و گفت: علاوه بر آن، اصلی ترین چالشی که صنعت پتروشیمی را در ایران تهدید می کند، مساله ذخایر و منابع انرژی است. در واقع، مهم ترین تهدید ما، ناترزای انرژی است.

    اولین دارنده منابع هیدروکربنی دنیا هستیم 

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان، با یادآوری اینکه بزرگترین دارنده منابع گاز طبیعی در دنیا هستیم و برخی از مطالعات آن را اولین دانسته و عنوان کرده اند به دلیل محدودیت در تکنولوژی، امکان کشف نداشته ایم، تصریح کرد: ایران چهارمین دارنده ذخایر نفت و در مجموع اولین دارنده منابع هیدروکربنی دنیا است، ادامه داد: در تولید گاز در ایران، در دهه 70، رشد قابل توجه و بسیار مهمی در تاریخ توسعه صنعتی داشتیم و تولید گازمان را با توسعه و برداشت ها از میدان های متعدد از فازهای متعدد در پارس جنوبی رشد دادیم. مخزن پارس جنوبی، مخزن نفتی بسیار مهم است. به این دلیل که برش های سبک نفتی فوق العاده ای دارد و مثل چاه های نفتی ما که عمدتا مایع از آن بیرون می آید نیست. عمده ترکیب همراه با گاز طبیعی است و این منبع ثروتی متفاوت از سایر منابع است. این مخزن مشترک ما با قطر، بسیار حائز اهمیت است.

    میزان برداشت ما از پارس جنوبی، رو به افول است / مانند مویرگ، همه جا را لوله کشی گاز کردیم!

    مدیری گفت: انتهای نمودار برداشت و حفظ برداشت ما از مخزن پارس جنوبی، رو به افول است. همزمان که می توانستیم تولید کنیم، تقاضایمان را درکشور بالا بردیم. بعد از انقلاب، با هزینه بسیار سنگینی، تقریبا به هر جای کشور، مانند مویرگ، لوله کشی گاز را برده ایم! تقریبا کسی در دنیا، این رفتار را نکرده است. معادل کل لوله کشی های گاز در دنیا، ما در ایران لوله کشی کرده ایم! در حالی که معمولا وقتی می خواهند برای مصرف خانوار انرژی ببرند، از طریق برق این کار را می کنند . ما در ایران هر دو را انجام دادیم. هم گاز را بردیم و هم برق را نزدیک کردیم. اکنون نیز عقب نشستن از رفاهی که گاز به ما می دهد، بسیار دشوار است؛ چرا که گاز منبع هیدروکربنی کم خطر و کم آلاینده است و کیفیتی که در مصرف خانگی می دهد، از سایر منابع بیشتر است.

    تولیدمان در حال افت است، مصرف مان نیز به دلیل قطعی ها در حال افت است / سال قبل، برای 51 روز، گاز بسیاری از صنایع را قطع کردیم

    وی ادامه داد: جدای از اینکه تولیدمان در حال افتادن است، مصرفمان نیز به این دلیل که ناچار شدیم قطعی بدهیم، در حال افتادن است. سال قبل، برای 51 روز، گاز بسیاری از صنایع را قطع کردیم و به این دلیل، مصرف کاهش یافته است.

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان با اشاره به تعهدات صادراتی گاز از سوی ایران به دیگر کشورها، گفت: از 2012 تا 2021، بخش عمده ای از صادراتمان به روش سوآپ بوده است. گاز را می گرفتیم و به مقاصد صادراتی مان صادر می کردیم. عمده مقصد صادراتی ما ترکیه بوده که قیمت جذابی هم داشته است، هر چند که قیمت صادرات گاز بعد از جنگ اوکراین متفاوت شد. از 2019 که اختلافات با کشورهایی که از آنها گاز می گرفتیم اوج گرفت، واردات ما کاهش پیدا کرد اما تعهد صادراتی ما انجام می شد. در عین حال، به دلیل نیاز به ارزآوری، ناچار شدیم صادراتمان را توسعه دهیم و سهم عراق را هم توسعه دادیم. واردات ما به سمت ناچیز شدن رفت و حتی با آمدن دولت سیزدهم هم با اینکه قرارداد سواپ برگشت، حجم گازی که وارد می کنیم، آنچنان زیاد نیست. این تعهد نشان می دهد در زمان سرما هم از سهم صادراتمان کاهش ندادیم، اما مصرف داخلی را کاهش دادیم که خود را در قطعی ها نشان داد.

    نزدیک به یک دهه آینده، به وارد کننده خالص انرژی تبدیل خواهیم شد / نمودارها به شدت ترسناک و آخرالزمانی است

    مدیری، نمودارهای نشان دهنده میزان مصرف و تولید گاز در سالهای آینده را به شدت ترسناک و آخرالزمانی توصیف کرد و افزود: اگر نرخ رشد مصرف گاز، به همین منوال ادامه پیدا کند و تغییری در سیاستگذاری نداشته باشیم، نزدیک به یک دهه آینده، فارغ از اینکه اکنون وضعیت ما در برداشت و سرمایه گذاری چگونه است، به وارد کننده خالص انرژی تبدیل خواهیم شد. کشوری که بیشترین منابع هیدروکربنی را دارد، در افق 10 تا 12 ساله به یک واردکننده جدی انرژی تبدیل خواهد شد و این مهم ترین چالش و تهدید برای صنعت پتروشیمی است.

    صنعت پتروشیمی در دولت روحانی، برای وزارت نفت جذاب نبود

    وی با بیان اینکه شرکت ملی صنایع پتروشیمی از اواسط دهه 70 رشد و تعهد بسیار جدی به توسعه صنعت پتروشیمی داشت، اما بعد از آن این رشد با خصولتی سازی متوقف شد در دهه 90 و در دوره یازدهم و دوازدهم، صنعت پتروشیمی اصلا برای وزارت نفت جذاب نبود، گفت: تصورشان این بود که این صنعت را نباید توسعه داد و به طور خاص تبلیغات در صنعت پتروشیمی ذیل گاز، علیه پتروشیمی بود و به دنبال محدودیت و قطع تولید متانول و اوره بود. اواخر دولت دوازهم و ابتدای دولت سیزدهم، توجه به این صنعت مجددا افزایش یافت و طرح هایی که سالها متوقف شده بودند تامین مالی شدند.

    وی ضمن اشاره به اهمیت روابط با هند برای تامین مواد پایه ای این کشور، گفت: متاسفانه در آمارها دیدیم که هندوستان تولید 5میلیون تن آمونیاک را در برنامه داشته و جلو هم رفته است. آنچه که قرار بوده در ایران تولید به هندوستان صادر شود، اکنون دیگر هند مستقلا می سازد و جلو هم رفته است.

    مصرف انرژی صنایع پتروشیمی به شدت بالا و ارزش صادراتی آن پایین است / یک سوم تولید ناخالص داخلی ما از پتروشیمی می آید / برخلاف تبلیغات، پتروشیمی چندان اشتغال زایی نمی کند / بخش مهمی از اقتصاد ایران، در سطح تولید محصولات غیرپیچیده است

    به گزارش جماران، در ادامه، مدیری با بیان اینکه مصرف انرژی صنایع پتروشیمی به شدت بالا و ارزش صادراتی آن پایین است، ادامه داد: با این حال، یک سوم تولید ناخالص داخلی ما هم از پتروشیمی می آید و در واقع روی صنایع انرژی بر تمرکز گرفته است. بخش مهمی از اقتصاد ایران، در سطحی است که سطح پیچیدگی بالایی ندارد. با اینکه این صنعت خیلی مهم است، اما برخلاف تبلیغات، چندان اشتغال زایی نمی کند ، به شدت انرژی بر است و محصولی هم که می دهد، محصول گرانی هم نیست.

    با وجود همه این ویژگی ها، جهت گیری جهانی به سمت پتروشیمی است

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان، اظهارداشت: با اینکه این صنعت به ظاهر نقطه ضعف دارد و همین ویژگی ها است که ما را در فضای بازار سرمایه به صنعت پتروشیمی بدبین می کند، اما با وجود همه این ویژگی ها، جهت گیری جهانی به سمت پتروشیمی است.

    23 درصد تولید محصولات پتروشیمی، صرف داخل می شود / در بازار جهانی چندان نتوانسته ایم ادعایی کنیم / از عربستان و چین عقب هستیم

    وی با بیان اینکه 23 درصد تولید محصولات پتروشیمی، صرف داخل می شود و در بازار جهانی هم چندان نتوانسته ای ادعایی کنیم، یادآورشد: تولید این محصولات، خصوصا پلمیرها و آمونیاک نیز پیچیدگی کمی دارند. البته کلیت اقتصاد ایران، نشان می دهد که ما نتوانسته ایم به لحاظ رشد پیچیدگی، در تولید محصولات توسعه ای داشته باشیم و برای نمونه از عربستان و چین عقب هستیم و چشم اندازی که داریم نیز همچنان ادامه این وضعیت است. انتظار اینکه پیچیدگی محصولات ما در دنیا بیشتر شود، وجود ندارد.

    سطح دانش فنی ما در همان حد سال هایی که روابط بین الملل خوب داشتیم، مانده است / شاخص پیچیدگی تولیدات عربستان، با فاصله از ما بیشتر است

    مدیری خاطرنشان کرد: یکی از موانع جدی در توسعه پتروشیمی ما، این است که به دلیل اینکه سالها است که ما به دانش فنی دسترسی نداریم و تقریبا سطح دانش فنی ما در همان حدود سالهایی که روابط بین الملل خوب داشتیم، مانده است. عربستان به دلیل اینکه دسترسی خوبی دارد، با فاصله، شاخص پیچیدگی محصولاتش از ما بیشتر است. به همین دلیل، مکررا در گزاره هایی که از مدیران ارشد کشور می شنویم، بحث «تکمیل زنجیره» مطرح می شود، اما این مساله، نیازمند دانش فنی است. ما کالای 300 و 400 دلاری صادر می کنیم، کالای 2هزاردلاری، 1800 دلاری و 3500 دلاری وارد می کنیم. همان کود را می دهیم، کود با تکنیک بالاتر و برای رده های خاص کشاورزی وارد می کنیم!

    فساد، بخشی از چالش پیش روی توسعه صنعت پتروشیمی است

    وی با بیان اینکه علاوه بر تحریم ها، مساله فساد را نیز باید بخشی از چالشهای پیش روی توسعه صنعت پتروشیمی کشور دانست و باید گفت فساد نیز بخشی از ساختار محیط کسب و کار ایران شده است، گفت: باید درخصوص ناترازی انرژی فکری کنیم. مرکز پژوهشهای مجلس، ارقام مصرف در بخش های تجاری، خانگی و صنعتی را منتشر کرد. هر چند میزان تولیدات محرمانه است، اما می توان گفت ما در افق 1405 تا1410، نزدیک به 30درصد، کسری گاز داریم. کل گاز طبیعی که به صنعت می دهیم، حدود 33درصد است. از آنجا که در رفتار اقتصاد سیاسی مان، هر وقت کسری داریم، گاز صنعت را قطع می کنیم، در ماه هایی از سال باید گاز تمام صنایع را قطع کنیم. مساله ای که اکنون برای فولادی ها، سیمانی ها و پتروشیمی ها داریم، به تمام صنایع توسعه پیدا می کند. آن زمان دیگر کارخانه دستمال کاغذی هم در زمان کسری گاز باید تعطیل کند.

    وقتی دانش فنی نداریم، نمی توانیم ناترازی را حل کنیم

    مدیرعامل صنایع پتروشیمی زنجان، تصریح کرد: این وضعیت به کسری برق هم تسری پیدا می کند. اگر امروز در تابستان به دلیل کم آمدن تولیدمان، باید برق را قطع کنیم، در آینده، در زمستان هم باید برق قطع شود. برای حل آن، نیازمند سرمایه گذاری در بالادست هستیم. در این شرایط، همچنان درگیر دانش فنی خواهیم بود. وقتی دانش فنی نداریم، نمی توانیم ناترازی را حل کنیم.

    مدیری ضمن آسیب شناسی علل عدم رشد در صنعت پتروشیمی، توضیح داد: حقوق مالکیت در این صنعت، به دلیل سودآوری زیادی که دارد، رعایت نمی شود و سود آن، برای مصارف دیگر صنایع که زیان ده هستند، مانند صنعت سیمان، اختصاص داده می شود، در این شرایط دیگر ظرفیتی باقی نمی ماند که صرف توسعه صنعت شود. مثلا متانی که در منازل سوخته می شود، قیمتش 100تومان است، وقتی به متانول یا آمونیاک تبدیل می شود، قیمتش 5هزارتومان و وقتی به سیمان تبدیل می شود، قیمتش 2هزارتومان می شود. ما از مکانیسم قیمت گذاری استفاده می کنیم و عملا مانع انگیزه دهی برای توسعه صنعت پتروشیمی می شویم.

    متهم کردن پروشیمی به آب بر بودن، ساده انگاری بازاری است / با تداوم ارسال رایگان گاز به منازل، صنعت تعطیل می شود

    وی متهم کردن پتروشیمی به آب بر بودن را ساده انگاری بازاری دانست و با انتقاد نسبت به اینکه چنین دیدگاه هایی در رویکردهای سیاستگذاران نیز تاثیر داشته است، گفت: از آنجا که امیدوار نیستم مساله ناترازی ها از مسیر اقتصادی و چارچوب دار حل شود، شاید بد نباشد از آنجا که سیاستگذار همچنان می پسندد متان را رایگان به مردم بدهیم، طبقات کم برخوردار برنده این بازی خواهند بود و در این سناریو، صنعت پتروشیمی تعطیل می شود.

    پیشنهاد واردات انرژی یا استفاده از ذغال سنگ

    مدیری افزود: اما می توان این راه را به سیاستگذار یاد داد که از طریق واردات انرژی، می توان صنعت پتروشیمی را زنده نگه داشت؛ یا اینکه همچنان که تاکنون در مسیر توسعه یک جاهایی عقب رفته ایم، این بار هم برویم و در موضوع استفاده از ذغال سنگ، مانند چین فکر کنیم. هر چند که باید افراد صاحب صلاحیت هم در این باره اظهارنظر کنند، اما باید گفت ما که در میان 10 کشور اول در ایجاد گرمایش در زمین هستیم، اتفاقی نمی افتد که کشور هشتم شویم؛ اما اقلا می توانیم ارتزاق کنیم. این پیشنهاد چالش برانگیز و مناقشه برانگیز است. اما در شرایط تعطیلی صنعت، می توان به این پیشنهادها فکر کرد.

  • تحمیل فشار بر فقرا با كاهش سهميه سوخت

    تحمیل فشار بر فقرا با كاهش سهميه سوخت

    محمد بلوچ زهی طی یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت:

    با آنكه مردم كم‌برخوردار و محروم از توسعه سيستان‌وبلوچستان از قِبل سياست‌هاي افزايش قيمت سوخت و نيز كسر سهميه بنزين توسط دولت گذشته و فعلي در آبان‌ماه سال۹۸ و اوايل شهريور 1۴۰۱ متحمل بيشترين فشارها شده‌اند و زيان‌ها و عقب‌ماندگي‌ها؛ دولت سيزدهم براي بار دوم در اقدامي تعجب‌برانگيز بدون بررسي كارشناسي تاثيرات سوءاقدامات گذشته بر شاخصه‌هاي توسعه‌اي اين استان و تبعات جبران‌ناپذير آن بر زندگي مردمان بلوچ و سيستاني، يك‌شبه اقدام به كاهش سهميه ناچيز باقيمانده بنزين آزاد نمود! قبل از هرچيز ابتدا بايد توجه داشت كه سيستان‌و‌بلوچستان يكي از پراكنده‌ترين و در عين حال پرجمعيت‌ترين استان‌هاي كشور محسوب مي‌شود و به سبب همين پراكندگي مضاعف، نبودن ناوگان حمل‌ونقل عمومي و صعب‌العبور بودن جاده‌ها تردد از روستاها به مراكز شهرها براي روستاييان نيازمند پرداخت هزينه‌هاي سنگيني است و…

    از توان اكثريت قشر كم‌بضاعت منطقه نيز خارج؛ به گونه‌اي كه بسياري از مردم قادر به پرداخت كرايه حتي براي سفرهاي ضروري و درماني خود نيستند.

    همچنين فاصله شهرهاي جنوبي تا مركز استان حدود هزار كيلومتر است و كسر صد ليتر سهميه سوخت بنزين آزاد در سال پيش و پنجاه ليتر در هفته گذشته در شرايطي كه قشر متوسط جامعه با سياست‌هاي اقتصادي دولت به خيل عظيم جمعيت فقرا سوق داده شده، ضمن بالا رفتن هزينه‌هاي زندگي روستاييان و گراني كالاهاي اساسي كه به سبب افزايش نرخ حمل‌ونقل و كرايه خودروهاي شخصي صورت خواهد گرفت عرصه را بر مردم به ويژه روستاييان محروم تنگ‌تر خواهد كرد و در ميان‌مدت نيز تبعات سنگين آن بر شاخصه‌هاي توسعه‌اي اين استان كم‌برخوردار آشكارتر خواهد شد.

    آن‌طور كه عنوان شده كاهش سهميه بنزين به منظور مقابله با قاچاق سوخت در مناطق مرزي علي‌الخصوص استان‌هايي چون سيستان و بلوچستان صورت گرفته كه اتفاقا اعمال فشار و محدوديت بر محرومين به خاطر برخورد با معدودي از خارج‌كنندگان سوخت به آن ‌سوي مرزها، تصميمي منطقي و عقلاني و راهكاري چندان مناسب و كارشناسي به نظر نمي‌رسد چراكه تجربه كسر سهميه بنزين در سال گذشته و افزايش قاچاق سوخت طي اين مدت نشان داده كه اين اقدام جز تحميل فشار بر مردم نتيجه ديگري در بر نخواهد داشت.

    اين اقدام دولت هزينه‌تراشي براي خود و فشار مضاعف بر مردم به ستوه آمده از گراني‌ است و نيز به عقب راندن مناطق توسعه‌نيافته. يعني با اين كار دولت به جاي اينكه مساله را حل كند اقدام به پاك كردن صورت مساله مي‌نمايد و به عبارتي بهتر به جاي حل ريشه‌اي معضل قاچاق سوخت و كوتاه نمودن دستِ منفعتِ عده‌اي معدود، هزينه قابل توجهي بر مردم تحميل مي‌كند!

    در شرايطي كه به گفته اقتصاددانان مردم دشوارترين وضعيت اقتصادي و معيشتي را طي اين چهار و اندي دهه گذشته تجربه كرده‌اند و با بالاترين سطح مصائب و مشكلات دست‌وپنجه نرم مي‌نمايند چنين اقدامي يادآور همان تصميم يك‌شبه و غيركارشناسي افزايش قيمت سوخت و ساير حامل‌هاي انرژي در آبان‌ماه ۹۸ است كه اتفاقا اكنون تاثيرات سوء آن پس از گذشت حدود چهار سال بر شاخصه‌هاي مختلف توسعه‌اي سيستان‌وبلوچستان به صورت ملموس خود را نشان داده و نمي‌توان از آن به سادگي چشم بست و گذشت.

    با اعمال محدوديت‌هاي سوختي و افزايش نرخ سوخت طي سال‌هاي اخير استان محرومي چون سيستان و بلوچستان كه فاقد هرگونه زيرساخت‌هاي لازم است درگير مشكلات تازه‌اي شده كه به مرور زمان خود را بيشتر نشان داده و دولت‌ها را نيز به شدت درگير نموده و مستاصل. به‌طوري كه بيشتر پيامدهاي ناشي از سياست‌هاي سوختي در كوتاه‌مدت گريبان عرصه آموزش را گرفته و يكي از انبوه مشكلات اختلال در سرويس‌دهي دانش‌آموزان روستايي و خودداري رانندگان شخصي از جابه‌جايي محصلان بوده است و حتي باوجود آنكه دولت‌ها سرانه سوخت اختصاصي براي رانندگان در نظر گرفته‌اند اما‌ تا امروز عرصه آموزش با اين معضل همچنان روبه‌روست.

    از طرفي كسر سهميه و افزايش نرخ سوخت سبب بالارفتن چند برابري كرايه خودروهاي مسافركش شده و نيز بالا رفتن هزينه جابه‌جايي دانش‌آموزان و به‌رغم اينكه دولت‌ها مشوق‌هايي براي ترغيب رانندگان سرويس‌هاي شخصي مدارس ازجمله تخصيص سهميه سوخت در نظر گرفته‌اند اما از سوي ديگر افزايش قيمت‌ها و بالا رفتن مخارج زندگي مردم سبب شده تا خانواده‌ها قادر به پرداخت سهم خود به سرويس‌ها نباشند.

    بنابراين اينچنين است كه نه تنها طرح جذب كودكان بازمانده از تحصيل به رغم اينكه در اولويت برنامه‌هاي دو دولت قرار داشته ناكام مانده بلكه بر شمار قابل‌توجه ترك‌تحصيل‌شدگان به ويژه دانش‌آموزان روستايي دختر نيز افزوده گرديده.  كاهش چشمگير و معنادار شمار گردشگران به مناطق توريستی‌محور سيستان‌وبلوچستان كه قبل از دولت سيزدهم رونقي بي‌سابقه به‌ خود گرفته بود به دليل همين سياست‌هاي كسر سهميه سوخت در شهريورماه سال گذشته اتفاق افتاد و اجراي برخي ديگر از سياست‌هاي غلط مقابله با قاچاق سوخت نيز از جمله كدينگ كارت‌هاي سوخت، محدوديت در توزيع سوخت و امتناع از سوختگيري خودروهاي پلاك خارج از استاني ضربه بسيار مهلكي را به پيكره اقتصاد محلي تازه جان گرفته از رونق گردشگري وارد ساخت.

    در حوزه سلامت و درمان نيز مسلما اقدام اخير دولت كوچك‌تر شدن سفره مردم محروم و جهش قيمت‌ها را به دنبال خواهد داشت و بر مساله حاد سوء تغذيه، كيفيت تغذيه، پايين آمدن سطح كيفي زيست، سلامت و نيز فشارهاي روحي و رواني تاثيرات منفي خواهد گذاشت و در چنين شرايطي هزينه درمان در سبد مخارج مردم نيز جايي نخواهد داشت همانطور كه اكنون نيز وضعيت بغرنج است.

    همچنين در حالي كه كمتر از دو ماه به انتخابات مجلس مانده اما فضاي اين استان به دليل تداوم همين سياست‌هاي غلط مديريتي و اقتصادي و فشارها بر مردم و نارضايتي‌هاي تلنبار گشته هنوز رنگ و بوي انتخاباتي به خود نگرفته، دولت در چنين وضعيتي براي بار دوم اقدام به كسر سهميه سوخت مي‌نمايد كه بي‌ترديد بر ميزان مشاركت تاثير ملموسي خواهد گذاشت!

    در اينچنين شرايطي به نظر مي‌رسد كه دولت هيچ‌گونه مانيفستي براي مديريت و پيشبرد امور ندارد و بر اساس راهبرد آشفته «هرچه پيش آيد خوش آيد» دست به تصميم‌گيري و اقدام مي‌زند چراكه از سويي بر مشاركت پرشور در انتخابات آتي تاكيد دارد و از سوي ديگر با كاهش سهميه سوخت مردم بر خلاف آن عمل مي‌كند!

    به هر روي دود اينچنين تصميم‌گيري‌ها و اقدامات فاقد پشتوانه كارشناسي هم به چشم مردم خواهد رفت و توسعه مناطق كم‌برخورداري چون سيستان و بلوچستان و همه اينها موانع و دغدغه‌ها و چالش‌هاي بسياري را نيز پيش روي دولت و دولت‌هاي آتي قرار خواهد داد.