دسته: انرژی و پتروشیمی

به گزارش اقتصادران، مسعود نیلی در نهمین کنگره راهبردی نفت و نیرو با بیان اینکه ما سال‌های طولانی است که در تامین مالی برای سرمایه گذاری در حوزه نفت مشکل داریم، اظهار داشت: اصل مطلب در کشورهای نفتی این است که در حکمرانی کشورهای نفتی تناقض وجود دارد و نحوه حل این تناقض سرنوشت نفت و گاز را رقم می‌زند و آن اینکه دولت و حکمرانی در این کشورها مثل تمام دنیا خدمات عمومی ارایه دهند، دولت در همه جای دنیا سر به سر عمل می‌کند یعنی مالیات می‌گیرد و خدمات ارائه می‌دهد و اصولا ماهیت کار دولت تجاری نیست.

وی ادامه داد: در کشورهای نفتی بخش تولید در اختیار و انحصار دولت است، نفت را با هزینه پایین تولید و در ارزش بالاتر عرضه می‌کند.

استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت: انرژی در کشورهای برخوردار از جمله ایران در بازار داخل عرضه و بخشی نیز صادر می‌شود. در کشور ما هر دو بخش بازار انرژی تحت سلطه دولت است، دولت در داخل قیمتگذاری می کند و نفت و گاز را بعنوان خدمات اجتماعی در نظر می گیرد یعنی عرضه بنزین و گاز را بعنوان عدالت اجتماعی تلفی می‌کند. در حالی که تامین اجتماعی متولی عدالت اجتماعی است و به همین دلیل است که عرضه حامل‌های انرژی در ایران زیانبار شده است. به طوری که اگرچه پالایشگاه ستاره خلیج فارس بعنوان یک اتفاق خوب در کشور مطرح است اما با هدف اجتماعی با ۱۰ دلار ضرر و با قیمت یارانه‌ای فرآورده را عرضه می‌کند و این رویه همان چیزی است که دولت را با کسری و مردم یا همان دریافت کنندگان انرژی یارانه‌ای را با تورم مواجه کرده است.

وی با بیان اینکه دولت در ایران بر بازار صادرات نفت نیز سلطه دارد، افزود: دولت ۱۴.۵ درصد پول فروش نفت را به خود نفت می‌دهد و مابقی خرج مصارف دیگر می شود. به طوری که هرقدر قیمت و درآمد نفت نوسان داشته باشد متوجه شرکت ملی نفت خواهد شد نتیجه اینکه این شرکت نمی‌تواند برنامه ریزی بلندمدت داشته باشد زیرا از منابع در اختیار اطلاعی ندارد.

نیلی بیان داشت: قبلا شرکت نفت چالش قیمت را داشت، از زمان تحریم میزان صادرات هم به آن اضافه شده که به نوسان بزرگ‌تری منجر شده است.

وی تاکید کرد: بنابراین وقتی دو بازار با دو مدل کسب و کار وجود دارد دولت بر اساس مصالح اجتماعی بازار را تعریف می کند که نتیجه آن منافع اندک شرکت نفت است.

استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت: ما در داخل کشور رژیم نادرست یارانه ای و در خارج از کشور رژیم مالی را داریم و این مدل کسب و کار به ضرر نفت و گاز و اقتصاد کشور است که البته نتیجه تبصره ۳۸ بودجه در سال ۵۸ است که بر پایه آن نفت داخل بودجه عمومی گنجانده شد و بنا شد از خزانه پول بگیرد و این با تحولات ادامه پیدا کرد.

وی گفت: در سال ۱۳۸۲ یا ۱۳۸۳ پیشنهاد شد رژیم مالی دولت و شرکت نفت بازتعریف شود که آن زمان پیشنهاد مدرنی بود و اجرای آن باعث رشد سرمایه گذاری در نفت می‌شد بعبارت دیگر طبق آن برنامه پیشنهادی از سوی موسسه مطالعات انرژی منابع نفت صرف سرمایه گذاری در صنعت نفت می‌شد. در کنار این پیشنهاد اصلاح حامل های انرژی مطرح شد که در مجلس به تصویب رسید اما در مجلس هفتم حذف و کل برنامه چهارم توسعه کنار رفت و در برنامه پنجم نظام درصدی جایگزین شد و در نهایت تحریم تیر خلاص به نفت و گاز بود که عملا منابعی باقی نگذاشت.

وی با بیان اینکه پربازده‌ترین بخش اقتصاد کشور نفت و گاز است، اظهار داشت: دولت با اجرای هدفمندی بدترین اتفاق را برای نفت و گاز رقم زد. نتیجه اینکه موجودی سرمایه نفت و گاز در حساب ملی از سال ۸۹ رشد منفی داشته است به طوری که در دو مقطع جنگ و از سال ۸۹ این موجودی ررد منفی داشته که البته از سال ۸۹ این شدت بیشتر هم بوده ‌و دلیل آن عدم سرمایه گذاری است.

نیلی تاکید کرد: اقتصاد با صنعت و نفت رشد می‌کند که موجودی سرمایه صنعت نیز از سال ۹۶ منفی شده، به عبارت دیگر دو موتور رشد اقتصادی خاموش شده است. نتیجه اینکه در شرایط تحریم بازتعریف هر کدام از این دو امکانپذیر نیست.

وی با بیان اینکه کل عدد منابع صادرات نفت کوچک شده است، افزود: از این میزان نیز عدد کوچکی به خود نفت می‌رسد به طوری که اکنون باید گفت شرکت ملی نفت بدهکارترین شرکت دولتی در ایران و این فاجعه است. حال آنکه مهمترین و پربازده‌ترین شرکت اقتصادی؛  نفت است و اکنون بر اساس قانون تجارت نباید فعالیت می‌کرد که این اتفاق نتیجه ناکارآمدی نفت نیست بلکه محیط کسب و کار این عملکرد را رقم زده و اگر این روند ادامه پیدا کند ما به یک کشور غیرنفتی تبدیل می‌شویم.

وی گفت: اکثر کشورهای صادرکننده نفت مثل عربستان، قطر و امارات طی ۴۰ سال گذشته تناقض نظام حکمرانی را به نفع سرمایه گذاری حل کردند اما ما همچنان به سمتی می‌رویم که بخش نفت و گاز به تحلیل می‌رود و هیچ چشم اندازی دیده نمی‌شود.

وی ابراز امیدواری کرد که با بکارگیری نظرات کارشناسی تغییرات بزرگ را رقم بزنیم، چراکه تغییرات جزیی چیزی را در راستای بهبود اوضاع تغیبر نمی‌دهد.

به گزارش اقتصادران، نفت خبر داد: در اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز شرکت کردیم و ایران در میان کشورهای حاضر در این اجلاس رتبه نخست در جمع‌آوری گازهای مشعل را کسب کرد، میانگین رشد تولید گاز در میان کشورهای این مجمع ۲.۵ درصد بود در حالی در ایران ۵ درصد است.

جواد اوجی در حاشیه جلسه هیات دولت در جمع خبرنگاران با بیان اینکه در اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز شرکت کردیم و ایران در در میان کشورهای حاضر در این اجلاس رتبه نخست در جمع‌آوری گازهای مشعل را کسب کرد، گفت: میانگین رشد تولید گاز در میان کشورهای این مجمع ۲.۵ درصد بود در حالی در ایران ۵ درصد است. اجلاس بعدی این تشکل گازی جهانی در آبان ۱۴۰۳ در ایران برگزار می شود.

وزیر نفت با بیان اینکه در اجلاسی که برگزار شد، از قراردادهای جدید جهانی گازی رونمایی کردیم و رییس جمهور هم سخنرانی خوبی داشت، خاطر نشان کرد: یک بخش درباره حمایت از فلسطین و غزه بود و بخشی هم درباره فعالیت گازی ایران و دعوت از سرمایه گذاری در ایران و نیز استفاده از تکنولوژی ایران در حوزه صنعت گاز و انرژی.

وی بیان کرد: در اسفند سرمای شدیدی تجربه کردیم ولی خوشبختانه در هیچ جای کشور قطعی گاز یا افت فشار نداشتیم در سیلاب جنوب شرق کشور نیز مشکلی در خصوص قطع گاز نداشتیم توانمندی پیمانکاران و سازندگان کشور در بحث توسعه و تجهیز پالایشگاه ها و خطوط انتقال و مجتمع های پتروشیمی به کشورهای منطقه، آمریکای لاتین و آفریقایی به شکل صادرات خدمات فنی مهندسی عرضه می شود.

اوجی با اشاره به تامین بنزین شب عید تصریح کرد: در بحث تامین بنزین شب عید ذخایز خوبی در ۱۴۰۰ جایگاه سراسر کشور تمهیداتی اندیشیده شده و مشکلی مسافران نوروزی نخواهند داشت.

وی افزود: بهره برداری از میادین نفتی سپهر و جفیر به زودی با افزایش ۵۰ هزار بشکه ای تولید نفت با حضور رییس جمهور انجام خواهد شد.

به گزارش اقتصادران، هدایت‌الله خادمی کارشناس حوزه انرژی، در ارزیابی همکاری ایران و عراق برای توسعه یکپارچه میادین مشترک نفت اظهار داشت: اولا با عراق در خشکی مشترک هستیم و اختلاف مرزی و مخزنی هم با عراق نداریم که بخواهیم با توسعه مشترک این موضوعات را حل کنیم و پروژه را باهم پیش ببریم و میدان را توسعه و برداشت داشته باشیم، همکاری و توسعه مشترک در یک میدان در جایی موثر است که اختلاف وجود دارد یا یکی از طرفین منابع مالی در اختیار دارد.

این کارشناس حوزه انرژی گفت: همکاری مشترک برای میادینی مثل فرزاد A و B و در همکاری با عربستان و یا با کویت در میدان آرش توجیه دارد، چون ما به هر دلیلی در فرزاد نتوانسته‌ایم میدان را توسعه دهیم، اما عربستان میزان زیادی برداشت دارد و یا اینکه در میدان آرش که اختلاف داریم همکاری مشترک منطقی است، البته از نظر ما این میدان بین ایران و کویت مشترک است هرچند این کشور؛ عربستان را نیز وارد ماجرا کرده و مدعی شده‌اند که میدان متعلق به آن‌ها است و ایران سهمی ندارد.

وی بیان داشت: کار در میادین خشکی آسان و کم‌هزینه است و شرکت‌های ایرانی با وجود تجهیزات پیشرفته حفاری خود می‌توانند توسعه دهند، اما اگر این موضوع سیاسی باشد یک بحث جداگانه است.

خادمی با بیان اینکه مباحث این چنینی باعث معطلی در برداشت از میادین مشترک می‌شود، خاطرنشان کرد: ما باید خودمان توسعه را اجرا کنیم و معطل کشوری باقی نمانیم در حالی که خودمان به خوبی امکان اجرای آن را داریم، همسایه شرکت‌های خارجی را هم بکار گرفته و به سرعت در حال برداشت است.

وی بیان داشت: در گذشته هم موضوع همکاری با همسایگان برای توسعه یکپارچه میادین مشترک مطرح بوده، اما اتفاقی نیفتاده است ما قرار نیست میادین با ضریب بازیافت بالا را به شرکت‌های خارجی بسپریم. اگر بنا بر این است توسعه میدانی را به شرکت خارجی بسپاریم، باید میادینی باشد که ضریب برداشت پایینی دارند تا این شرکت‌ها بتوانند نسبت به ارتقای تولید اقدام، تکنولوژی وارد کنند و ضریب برداشت را بالا ببرند.

این کارشناس حوزه انرژی تصریح کرد: ما در بخش خشکی به لحاظ تکنولوژی کمبود خاصی نداریم، بنابراین برای فرزاد و یا میادین دریایی شاید نیاز باشد از خارجی‌ها استفاده کنیم، اما در سطح خشکی امکانات لازم در سطح بین المللی را دارا هستیم، ما در کشور ۱۱۴ دستگاه حفاری داریم که در حال فعالیت هستند ۲۰ دستگاه دریایی در خلیج فارس کار می‌کنند و نیرو داریم. ابزار و کالا هم در بدترین شرایط وارد و یا تامین کرده‌ایم، اکنون اکثر دستگا‌های حفاری ما امریکایی و یا چینی و در حال کار هستند و به لحاظ تعمیرات و یا تامین قطعه هم مشکلی نداریم.

وی تاکید کرد: وقتی ما از نظر فنی بهتر از عراق هستیم نیازی نیست که از کشور و شرکت خارجی دعوت کنیم. این جریان مانند این است که فاز ۱۱ را به ایرانی‌ها واگذار کردیم و بعد به مرسک و توتال دادیم کاری نکردند و چند سال معطل ماند و اکنون ایرانی‌ها روی این مرزی‌ترین فاز کار می‌کنند.

به گزارش اقتصادران، عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور درباره وضعیت ذخایر ناشی از بارش‌های اخیر، گفت: وقوع بارش بالای نرمال در اسفندماه باعث شد اندکی از کمبود بارش سال آبی جبران شود، در واقع بارش‌ روزهای اخیر کشور، به حدود 40  میلی‌متر رسیده که به‌رغم قابل توجه بودن آن نسبت به سال گذشته که حدود 152 میلی‌متر بوده به 114 میلی‌متر رسیده است اما همچنان بارش کشور نسبت به شرایط نرمال 25 درصد کاهش دارد.

قناعت در مصرف آب

بزرگ‌زاده افزود: البته در برخی از استان‌ها همچون سیستان و بلوچستان به ویژه قسمت‌های جنوبی استان آذربایجان غربی، گلستان و مازندران وضعیت بهتر است. از سوی دیگر استان‌هایی همچون هرمزگان، فارس، بوشهر، کرمان هنوز هم دچار کمبود بارش شدیدی هستند که امیدواریم در روزهای آتی باقیمانده زمستان و نیز بهار 1403 جبران شود.

وی بیان داشت: ایران دارای اقلیم ویژه‌ای است؛ همزمان در یک گوشه‌ای از کشور سیل و در برخی دیگر از مناطق دچار خشکسالی هستیم.

بزرگ‌زاده بر لزوم مدیریت مصرف برای گذر از چالش کم‌آبی تاکید کرد و گفت: با توجه به سیل و سرریز شدن چهار سد در جنوب سیستان و بلوچستان، هنوز هم نیازمند مدیریت در مصرف آب هستیم و نباید صرفه‌جویی در مصرف آب را به فراموشی بسپاریم؛ چراکه صرفه جویی در مصرف آب باید به قناعت در مصرف تبدیل شود.

آیا ایران رتبه دوم فرونشست جهان شد؟

سخنگوی صنعت آب کشور به طرح سوال مجری درباره اینکه نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که ایران دومین کشور دنیا از نظر نرخ و سومین کشور از نظر مساحت فرونشست در جهان است، اینگونه پاسخ داد و گفت: حجم سدگاه‌های پنجگانه تهران، شامل امیرکبیر و طالقان در غرب استان و لار لتیان و مملو در شرق تهران در حال رقابت از این منابع هستند به همین دلیل حل بحران آب تهران به شدت دشوار است.

بزرگ‌زاده، ناترازی را مهم‌ترین دغدغه امروز بخش آب کشور دانست و گفت: متاسفانه در چند دهه گذشته توجه‌ای به آب‌های زیرزمینی نشده است و برداشت‌های فراوانی از آب‌های زیرزمینی با اهداف متفاوت اعم از اشتغال و … شده و اکنون ناترازی‌هایی مابین قدرت تامین آب، چه در بخش آب سطحی و چه در بخش آب‌های زیرزمینی و میزان مصرف ایجاد شده است اما این خبرها تنها در فضای مجازی صحت دارد و اگر بگویند فرونشست مسئله جدی و ملی ایران است، کاملا درست گفته‌اند.

 به گفته وی، طی دو سال اخیر تمام نیروهای وزارت نیرو و آب صرف ناترازی بوده است.

هدف‌گذاری کاهش مصرف آب کشاورزی به 51 میلیارد مترمکعب

سخنگوی صنعت آب در پایان درباره هدف‌گذاری کاهش مصرف آب کشاورزی به 51 میلیارد مترمکعب در سند امنیت غذایی، گفت: در تیرماه امسال، سندی که قرار است با همگرایی همه‌جانبه دستگاه‌های مرتبط اجرا شود، به موضوع مصرف آب در بخش کشاورزی توجه ویژه شده به طوری که راندمان آبیاری در بخش کشاورزی از 45 درصد فعلی با بکارگیری دانش، فناوری‌های نوین و ترویج باید به 60 درصد برسد.

وی افزود: این سند که تا سال 1411 هدف‌گذاری شده، بیلان منفی آبخوان ها نیز از 131 میلیارد متر مکعب به 105 میلیارد متر مکعب کاهش یابد.

کاهش 36 درصدی بارندگی در استان تهران

محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز در ادامه اظهار کرد: متوسط حجم بارش‌های یکساله استان تهران 280 میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته 190 میلی‌متر بارش داشتیم، در حالی که تا 12 اسفند ماه امسال، 18 درصد بیشتر شده است اما نسبت به میانگین بلند مدت تقریباً 36 درصد با کاهش مواجه هستیم. با توجه به اینکه طول بارندگی‌ها در سال 280 میلی‌متر بوده تقریباً تا این تاریخ، 36 درصد از آن محقق شده است.

تهران، چهارمین سال خشک را سپری می‌کند

اردکانی با بیان اینکه تهران، چهارمین سال خشک را سپری می‌کند، عنوان کرد: بر اساس آمار سازمان هواشناسی تهران چهارمین سال خشکسالی را سپری می‌کنیم، به طوری که خشکسالی در استان معمولاً دو سال است و بعد از چند سال هر سالی رخ می‌دهد اما اکنون برای نخستین بار است که سومین سال خشکسالی را پشت سر گذاشته‌ایم و الان نیز چند ماه از سال چهارم خشکسالی را پشت سر می‌گذاریم.

وی بر ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب تاکید کرد و گفت: مراکز استان‌ها که آب شرب آنها از آب‌های سطحی تامین می‌شود در واقع خشکسالی آسیب‌پذیرتر هستند و در سال‌های نرمال، 75 درصد آب استان تهران از منابع سطحی تامین می‌شود. بنابراین با توجه به اینکه سال چهارم خشکسالی را پشت سر می‌گذاریم، تقریباً تمامی اقدامات لازم در خصوص تامین آب انجام داده‌ایم و بایستی بر موضوع مدیریت مصرف تمرکز خود را معطوف کنیم، به طوری که با مدیریت مصرف بتوانیم انشاالله ماه‌های پیش روی خود را پشت سر بگذاریم.

تهرانی‌ها روزانه 3 میلیون متر مکعب آب مصرف می‌کنند

وی بیان داشت: در تهران در بخش خانگی روزانه دو میلیون و 900 هزار متر مکعب مصرف آب داریم که 200 هزار متر مکعب نسبت به سال گذشته بیشتر مصرف داشتیم.

رکوردزنی مصرف آب در تهران

اردکانی درباره وضعیت سدها بیان کرد: حجم آب موجود در سدهای تامین کننده آب تهران هنوز مطلوب نشده است.

وی ادامه داد: مصرف آب در تهران روز شنبه 12 اسفند ماه در مقایسه با روز مشابه سال گذشته رکورد زد. با این حال حجم آب موجود در سدهای پنجگانه تهران نسبت به سال گذشته در چنین روزی فقط 24 میلیون متر مکعب بیشتر آب دارند که خیلی موثر نیست.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران خاطرنشان کرد: اگر حجم سدهای پنجگانه تهران شامل امیرکبیر و طالقان در غرب استان و لار، لتیان و ماملو در شرق تهران در یک سال خوب یک میلیارد متر مکعب آب داشته باشند در این مدت نسبت به پارسال فقط 24 میلیون متر مکعب که رقم بسیار ناچیزی است افزایش یافته است.

تهرانی‌ها 2برابر الگوی مصرف آب مصرف می‌کنند

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران تصریح کرد: سرانه مصرف در استان تهران 250 لیتر در شبانه روز برای یک نفر است حال آنکه الگوی مصرف ما برای یک خانوار استان تهران در ماه 12 متر مکعب است و تقریباً هر نفر در تهران دو برابر الگو آب مصرف می‌کند. علاوه بر این، تنها 18 درصد مشترکین تا 12 متر مکعب آب مصرف می‌کنند و 68 آنها 24 درصد آب مصرف می‌کنند.

اردکانی اضافه کرد: در سال گذشته نسبت به سال قبل 84 میلیون متر مکعب آب از منابع سطحی کمتر برداشت ایم.

صرفه‌جویی در مصرف آب با تجهیزات کاهنده آب

اردکانی با اشاره به اینکه وزارت نیرو متولی تامین آب است، گفت: مسئله آب، یک موضوع فرابخشی است که باید همه ارگان‌ها و بخش‌ها در آن دخیل باشند. در واقع زمانی که دچار خشکسالی هستیم، باید شیوه آبیاری در بخش کشاورزی تغییر یابد. همچنین مطابق قانون صنایعی که از آب شرب برای مصارف استفاده می‌کنند، موظف هستند که از پساب شرکت‌های آب و فاضلاب استفاده کنند.

وی ادامه داد: آمادگی داریم تا 90 میلیون متر مکعب در سال پساب را در اختیار صنایع استان تهران قرار دهیم.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در پایان، استفاده از لوازم کاهنده مصرف را یکی دیگر از راهکارهای کاهش مصرف آب عنوان کرد و گفت: یکی دیگر از راهکارها به جهت مدیریت مصرف، استفاده از لوازم کاهنده مصرف است. با توجه به نمونه و آزمایش‌هایی که در یکی از دانشگاه‌های تهران صورت گرفت حدود 40 درصد نسبت به سال گذشته کاهش مصرف آب ایجاد شد اما متاسفانه هزینه این دستگاه‌ها به تبع تورم، مقرون به صرفه نبوده و گران است.

به گزارش اقتصادران، عیسی بزرگ‌زاده درباره آخرین وضعیت تخصیص حقابه ایران از هیرمند از سوی افغانستان اظهار داشت: متاسفانه تاکنون حقابه ایران و مردم سیستان و بلوچستان از هیرمند داده نشده و پارسال هم آبی که رهاسازی شد وارد شوره‌زارها و گودزره در خاک افغانستان شد.

وی افزود: اکنون ما از کانال‌های دیپلماتیک و با همکاری وزارت امور خارجه پیگیر و مُصًِر هستیم که این حقابه را دریافت کنیم.

سخنگوی صنعت آب تصریح کرد: هر قدر هم که بارندگی در افغانستان کم و محدود باشد باید حقابه ایران پرداخت شود، ما مطابق معاهده حقابه‌ای داریم اگر سال نرمال و سیلابی و ترسالی باشد این عدد مشخص است و اگر خشکسالی هم باشد فرمولی که میزان حقابه را مشخص و رهاسازی می‌کند مشخص است.

وی تاکید کرد: آنچه مسلم است ما حقابه خودمان را از هیرمند دریافت نکرده‌ایم و باید طرف مقابل به معاهده تن در دهد و حقابه ایران را پرداخت کند.

بزرگزاده یادآور شد: در سال آبی جاری ورود آب به ایران از هیرمند صفر بوده است.

به گزارش اقتصادران، معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان اخیرا عنوان کرده که ما آبی نداریم که حقابه ایران را بدهیم.

او گفته است: در حال حاضر فقط به اندازه رفع نیاز شهروندان افغانستان آب وجود دارد و به مقداری نیست که به سمت ایران رها شود.

شیرمحمد عباس استانکزای در ادامه تاکید کرده است که ما نمی‌خواهیم روابط خود با ایران را به خاطر آب تخریب شود.

به گزارش اقتصادران، میدان گازی پارس جنوبی بزرگترین منبع گازی جهان است که روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس قرار دارد و اصلی‌ترین منبع انرژی ایران و قطر محسوب می‌شود.

این میدان دارای حدود 1800 تریلیون فوت‌مکعب (51 تریلیون متر‌مکعب) گاز طبیعی درجا و 50 میلیارد بشکه (7.9 میلیارد متر‌مکعب) میعانات گازی است. این میدان گازی، مساحتی حدود 9700 کیلومترمربع (3700 مایل‌مربع) را پوشش می‌دهد که از این مساحت، 3700 کیلومتر‌مربع (1400 مایل‌مربع) آن واقع در آب‌های ایران است و 6000 کیلومتر‌مربع (2300 مایل‌مربع) واقع در آب‌های قطر است.

برآوردهای وزارت نفت ایران حاکی از این است که ذخیره گاز در بخش ایرانی این میدان مشترک 14 تریلیون مترمکعب به‌همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که حدود 7.5 درصد از کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می‌شود.

بخش قطری میدان مشترک پارس جنوبی با نام “گنبد شمالی” شناخته می‌شود. قطر نیاز‌های داخلی و صادراتی گاز خود را از “گنبد شمالی” تأمین می‌کند. طبق برآوردهای صورت‌گرفته میزان ذخایر گازی بخش قطری این میدان مشترک، 36 تریلیون مترمکعب است که IEA میزان قابل استحصال گاز در بخش قطری را حدود 26 تریلیون مترمکعب تخمین زده است.

مخزن گازی پارس جنوبی بین دو کشور مشترک است و قسمت عمیق‌تر آن در بخش قطری قرار دارد و ساختار این مخزن نشان می‌دهد که شیب آن به‌سمت قطر است و هرچه قطر برداشت بیشتری داشته باشد، سیر حرکت منابع گازی و میعانات به‌سمت قطر بیشتر می‌شود.

قطر توسعه “گنبد شمالی” را از سال 1991 آغاز کرده است اما ایران توسعه “پارس جنوبی” را از سال 2001 آغاز کرده است که در شروع به کار 10 سال از قطر عقب مانده‌ایم. در فاصله سال‌های 1991 تا 2001، قطر حدود 210 میلیارد مترمکعب گاز از این میدان استخراج کرد که به‌ارزش آن زمان، حدود 60 میلیارد دلار برای قطر درآمد به‌دنبال داشته است.

ایران در سال 1397 با رسیدن به تولید روزانه 610 میلیون مترمکعبی، از تولید روزانه 600 میلیون مترمکعبی قطر پیشی گرفت. طی 5 سال اخیر نیز 100 میلیون مترمکعب به ظرفیت تولید روزانه ایران و حدود 50 میلیون مترمکعب به ظرفیت تولید روزانه قطر افزوده شده است و اکنون ایران با ظرفیت تولید روزانه 710 میلیون مترمکعب نسبت به ظرفیت تولید 650 میلیون مترمکعبی قطر، نسبت به رقیب خود، در برداشت روزانه (از نظر ظرفیت برداشت) جلو افتاده است.

اما بدون شک در برداشت تجمعی گاز، قطر از ایران جلوتر است و با توجه به 10 سال توسعه زودتر، بسیار بیش از ایران از مخزن مشترک گازی برداشت کرده است، از سوی دیگر، درحالی که در سمت ایران برنامه توسعه‌ای برای آینده پارس جنوبی نهایی نشده است و توسعه تنها فاز توسعه‌نیافته آن هم (فاز 11) با کُندی در حال پیشروی است، در سمت قطر سرمایه‌گذاری حدود 29 میلیارد دلاری برای توسعه گنبد شمالی و تبدیل گاز تولیدی به LNG نهایی و اجرایی شده است و بدون شک طی سالهای آتی یک جلوافتادگی قابل توجه در برداشت روزانه گاز قطر از این مخزن مشترک خواهیم داشت.

افت فشار طبیعی گاز در پارس جنوبی مشهود است و در سال‌های پیش‌ِرو، برآورد شده است که سالانه اندازه تولید یک فاز، از تولیدات پارس جنوبی در سمت ایران به‌خاطر افت فشار، کاسته خواهد شد، پس اگر امروز به فکر طرح‌های توسعه‌ای در میدان مشترک پارس جنوبی یا به‌عبارتی فاز دوم توسعه این میدان با اجرای طرح‌های فشارافزایی نباشیم، منبع 70درصد تأمین گاز کشور را با چالش جدی افت تولید مواجه خواهیم کرد.