به گزارش اقتصادران، محسن خجسته مهر امروز در نمایشگاه بین المللی صنعت نفت از کشف یک میدان جدید هیدروکربوری خبرداد که به زودی اطلاعات آن توسط وزیر نفت اعلام میشود.
مدیرعامل شرکت ملی نفت گفت: ۲.۵ میلیارد بشکه معادل نفت خام، مجموع ذخایر جدید اکتشافی در دولت سیزدهم بوده است.
وی تصریح کرد: ما در گذشته نفت تولید میکردیم ولی نمیفروختیم، اما امروز هم تولید میکنیم و هم میفروشیم و در سال گذشته ۳۵ میلیارد دلار درآمد صادرات نفتی داشتیم.
به گزارش اقتصادران، محسن خجسته مهر مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در حاشیه دومین روز از نمایشگاه نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی در نشست خبری گفت: این نمایشگاه متفاوت از سالهای گذشته است با توجه به اینکه ۱۵۰۰ شرکت داخلی و ۲۵۰ شرکت خارجی حضور دارند رویدادی با شکوه است
وی ادامه داد تعاملی که بابت کسب و کار صنعت نفت میشود این نمایشگاه را از سالهای گذشته متفاوت میکند.
به گفته خجسته مهر این نمایشگاه محصولات متنوعی مربوط به زنجیره بالا دستی هستند.
وی ادامه داد: توسعه کسب و کار نمود واقعی دارد و صنعت کشور پیشران اقتصاد است و ما گفتیم بخش بالا دست کشور مربوط به رشد اقتصادی کشور است و ما سهم چشم گیری در رشد اقتصادی داشتهایم.
مدیر عامل شرکت ملی نفت خاطر نشان کرد: در سال گذشته ۳۵ میلیارد دلار درآمد ارزی داشتیم و رشد اقتصادی که از مرکز آمار منتشر میشود گویای این مسأله است.
وی با اشاره به افزایش تولید نفت و گاز خاطر نشان کرد: این حجم از تولید نفت و گاز داریم که عمدتاً در بخش خصوصی است خوشبختانه این فعالیتها توسط جوانان و پیمانکاران است که ۷۰ درصد از تجهیزات توسط سازندگان داخلی است.
خجسته مهر اضافه کرد: خوشبختانه در بخش مهندسی ۱۰۰ در داخلی و کالاهای مورد نیاز ۷۰ درصد داخلی است.
به گفته این مقام مسئول وارد سرمایهگذاری خطر پذیر شدیم و طرحهای پایلوت گویای آن هستند زیرا ۷۰۰ حلقه چاه در اختیار شرکتهای دانش بنیان قرار دادیم.
وی ادامه داد: دو برابر شدن حضور شرکتهای خارجی این پیام دارد که کشورهای دیگر به صنعت نفت ما اعتماد دارند.
مدیر عامل شرکت ملی نفت یاد آور شد: ۷۰ درصد تولید نفت کشور در ابتدای دولت افزایش پیدا کرده است.
خجسته مهر توضیح داد: در بخش اکتشافی ۲.۵ میلیارد در بخش نفت بوده و ۸ مخزن نفت و گاز از کشفیات ما بوده است در بخش تولید ۷۰ درصد تولید را افزایش دادیم و یک روز وقفه در تأمین خوراک پالایشگاهها مشکلی پیش نیامد.
خجسته مهر در پاسخ به سوال مبنی بر اینکه عربستان و کویت به صورت رسمی ایران را از میدان گازی آرش کنار گذاشتند، واکنش ایران نسبت به آن چیست، گفت: ما هر میدان نفتی و گازی که در حوزه سرزمین جمهوری اسلامی باشد را توسعه میدهیم.
وی ادامه داد: ۱۹ طرح به ارزش ۱۱.۵ میلیارد دلار آغاز میکنیم و به زودی ساخت توربو کمپرسور ساخت داخلی میشود و ساخت سکوی آلفا یه زودی آغاز میشود.
خجسته مهر اضافه کرد: در دو دولت گذشته ۱۳ میلیارد دلار یعنی سالانه ۱.۶ میلیارد دلار قرارداد منعقد شده اما در ۲.۵ سال گذشته ۱۵ میلیارد دلار یعنی سالی ۶.۳ میلیارد دلار قرارداد منعقد شد به عبارت دیگر ۴ برابر دو دولت گذشته قرارداد منعقد کردهایم
مدیرعامل شرکت ملی نفت گفت: ۲.۵ میلیارد بشکه معادل نفت خام، مجموع ذخایر جدید اکتشافی در دولت سیزدهم بوده است، حدود ۸ مخزن نفتی و گازی کشف جدید ما بوده و یک کشف بسیار مهم هم اخیراً داشتیم که بهزودی از طرف وزیر نفت اعلام خواهد شد.
وی افزود: ما در گذشته نفت تولید میکردیم ولی نمیفروختیم، اما امروز هم تولید میکنیم و هم میفروشیم و در سال گذشته ۳۵ میلیارد دلار درآمد صادرات نفتی داشتیم.
خجستهمهر تأکید کرد: جکت میدان مشترک فرزاد ب در حال ساخت است و امیدواریم امسال جکت نصب و حفاری آغاز شود.
وی با رد تهاتر نفت به جای فروش و صادرات آن از سوی ایران، ادامه داد: در بودجه ۱۴۰۳ موضوع تهاتر نفت را نداریم و همه نفت خام و میعانات گازی ایران فروش میرود.
خجستهمهر با اشاره به اقدامهای جدید و منحصر به فردی که در سال ۱۴۰۲ آغازشد، بیان کرد: چند روزپیش قرارداد ۲۰ مخزن گازی را به ارزش ۷ میلیارد دلار با پتروشیمیها امضا کردیم. شرکت ملی نفت با پتروشیمیها و پالایشگاهها همکاری مشترک زیادی دارد و در واقع پشتیبانی این مجموعهها را در خوراک و صادرات انجام میدهیم. این تفاهمنامهها به معنی آغاز مطالعه مخازن و پس از آن ارائه برنامه برای سرمایهگذاری و تولید است.
مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، اقدام مهم دیگر در سال ۱۴۰۲ را آغاز برنامه فشارافزایی در پارس جنوبی اعلام کرد و گفت: این پروژه ۲۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز دارد و اجرای آن ۹۰۰ میلیارد دلار درآمد و ۹۰ تریلیون فوت مکعب گاز برای کشور به همراه خواهد داشت. شرکتهایی که برای این پروژه انتخاب کردهایم بایددر حوزه مطالعات ژئوفیزیک و ژئو تکنیک، ساخت توربوکمپرسور و ساخت سکوهای فشارافزایی و اقامتی اقدام کنند. برای ساخت توربوکمپرسورها هم هفت قطب را تعریف کردیم.
وی تکمیل فاز ۱۱ پارس جنوبی را یکی از اقدامهای مهم کشور برشمرد و افزود: اگر تکمیل این پروژه آسان بود، چرا قبلاً آن را انجام ندادید؟ اگر هم میگویند کار مهمی نبوده باز هم حرف خطایی است! اینکه ۲۰ سال پروژه یا در اختیار خارجیها باشد و نگذارند خودمان آن را انجام دهیم قابل قبول نیست. طبیعی است که هم نمیخواستیم یک سکو به آن بزرگی را جابهجا کنیم اما با موضوعات و شرایطی روبهرو شدیم که مجبور به انتخاب بودیم.
خجستهمهر مهم با اشاره به اقدامهایی که در جریان اجرای این پروژه وجود داشته است، گفت: در این پروژه نیازهای زیادی داشتیم که کسی به ما کمک نکرد و شاید روزی مستندی از این موضوعات تهیه شود تا مردم در جریان آنها قرار بگیرند. در مورد فاز ۱۱ همین بس که رئیس جمهوری گفت که «برای وزارت نفت همین تکمیل فاز ۱۱ کافی بود تا بگوییم که چه کاری انجام داده است!» از نظر ما این کارها اصلاً قابل قیمتگذاری نیستند. یکی دیگر از کارهای مهم در این دوره تکمیل فاز ۱۴ بود که پس از ۱۴ سال به ثمر نشست.
مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در ادامه گفت: امسال ۳۰ طرح به ارزش ۸ میلیارد دلار افتتاح و بهرهبرداری میشود و عملیات ۱۹ طرح به ارزش ۱۱.۵ میلیارد دلار نیز آغاز کیشود. همچنین بهزودی قراردادهای ساخت سکوهای فشارافزایی را امضا میکنیم.
وی با اعلام اینکه امسال و بهزودی سکوی فاز ۱۳ آلفا در پارس جنوبی به بهرهبرداری میرسد، افزود: این پروژه همان ترک فعل سال ۱۳۹۴ است که در اثر یک حادثه متوقف شد و حدود ۷ سال کشور از نعمت بهرهمندی از این پروژه محروم بود.
خجستهمهر همچنین از یک کار مهندسی تازه برای توسعه یک بلوک گازی خبر داد و گفت: یک حلقه چاه مربوط به این بلوک توسعهای جدید در پارس جنوبی انجام شده و یک حلقه چاه دیگر هم انجام میشود و امیدواریم نتایج مطالعات و زمینشناسی آن زودتر به نتیجه برسد و بتوانیم نتایج را اعلام کنیم و یک سکوی جدید در پارس جنوبی آغاز به کار کند.
وی همچنین با اعلام اینکه در سال ۱۴۰۲ رکورد ذخیرهسازی گاز شکسته شد، ادامه داد: افزون بر دو مخزن ذخیرهسازی قدیمی کشور، دو مخزن «بانکول» و «مختار» به زودی به عنوان مخازن ذخیرهسازی آماده بهرهبرداری خواهند بود. امسال همچنین تولید از میدانهای «دی» و «توس» آغاز خواهد شد. از سویی ایستگاه تقویت فشار هما، وراوی و چشمهخوش هم بهرهبرداری میشوند.
خجستهمهر به اقدامهایی که شرکت ملی نفت در زمینه تولید هیدروژن و هوش مصنوعی در زیرمجموعهها آغاز کرده نیز اشاره کرد و یادآور شد: بخش نرم شرکت ملی نفت در این زمینهها عملکرد خوبی داشته است و به زودی قرار است تعدادی از چاهها را در غرب کارون و دارخوین هوشمند کنیم. ما به خوبی میدانیم که آینده صنعت نفت و گاز با فناوری و هوش مصنوعی گره خورده است.
به گزارش اقتصادران، جواد اوجی در حاشیه جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران، گفت: بیش از ۱۲۰۰ شرکت توانمند داخلی و ۲۵۰ شرکت خارجی در نمایشگاه بینالمللی نفت و گاز حضور خواهند داشت.
وی ادامه داد: از توان صنعتگران، پیمانکاران، مشاوران و فعالان صنعت نفت و گاز داخلیمان استفاده کرده و به این کار ادامه خواهیم داد. وزارت نفت دولتِ مردمی نشان داد معطل شرکتهای خارجی یا برجام نمانده است. امروز بیش از ۳۰۰ پروژه جدید و نیمه کاره به ارزش ۱۲۰ میلیارد دلار را به کمک این عزیزان در دست انجام داریم.
وزیر نفت افزایش ۶۰ درصدی تولید نفت، افزایش ۵۰ میلیون مترمکعبی تولید گاز و تولید بیش از ۱۰ میلیون تن محصولات پتروشیمی و فرآیندههای نفتی را از نشانههای موفقیت وزارت نفت دولت رییسی برشمرد.
اوجی ادامه داد: موفقیت وزارت نفت متکی بر ظرفیت و توانمندیهای داخلی و شرکتهای دانشبنیان بود. این نوید را میدهیم که با اتکا به ظرفیت نفت و گاز داخلی رشد ۲۰ درصدی سال ۱۴۰۲ را در سالجاری افزایش دهیم.
وی از افزایش تولید نفت به بیش از ۵.۵ میلیون بشکه در روز خبر داد و افزود: همچنین تولید گاز را به یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش خواهیم داد.
وزیر نفت یادآور شد: در ابتدای دولت با ۱۵۰ شرکت دانشبنیان طرف قرارداد بودیم که این عدد در سالجاری به ۶۷۶ شرکت دانشبنیان افزایش یافت و حدود ۱۰۰۰ قرارداد به ارزش یک میلیارد دلار با این شرکتها منعقد کردهایم.
اوجی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به وضعیت صدور کارت هوشمند سوخت گفت: طبق قانون بودجه وزارت نفت موظف است عملیات سوختگیری در پمپبنزینها تا سقف ۹۵ درصد را از طریق کارت سوخت خودروهای شخصی انجام دهد. ما نیز به تدریج در حال پیاده کردن این وظیفه قانونی هستیم. ۱۹ میلیون کارت سوخت هوشمند شخصی در اختیار مردم است که البته اندکی از مردم کارتشان گم شده یا هنوز موفق به دریافت کارت خود نشدهاند.
وی ادامه داد: تا سال گذشته حدود ۳۰ درصد مردم از کارت سوخت خود برای سوختگیری استفاده میکردند که این عدد در سالجاری به ۷۶ درصد افزایش یافته است.
به گزارش اقتصادران، “عیسی بزرگزاده” با بیان اینکه میزان آب مخازن سدهای کشور به بیش از ۳۲ میلیارد متر مکعب رسیده است، گفت: این مجموع آب موجودی در همه مخازن سدهای وزارت نیرو است، پرشدگی سدهای کشور ۶۵ درصد است و این یعنی هنوز ۳۵ درصد مجموع سدها خالی است، اما اگر بخواهیم سدهای کشور را بررسی کنیم باید بگویم که تقریباً میزان آب موجود در مخازن نسبت به سال گذشته ۴۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر شده است.
سخنگوی صنعت آب ادامه داد: اگر بخواهیم نگاهی به وضعیت ۱۳ سد دریاچه ارومیه داشته باشیم، باید بگویم وضعیت این سدها ۶ درصد نسبت به سال گذشته بهتر شده است و پرشدگی مخازن این سدها ۷۷ درصد است. در حال حاضر آب موجود در این ۱۳ سد یک میلیارد و ۲۶۳ میلیون متر مکعب است. در مورد زایندهرود اصفهان و حجم آب موجود در سد زایندهرود باید گفت که در حال حاضر حجم آب موجود در سد زایندهرود ۳۹۶ میلیون متر مکعب است و پرشدگی این سد ۳۲ درصد است که نسبت به سال گذشته ۲۹ درصد عقبتر است، اما باوجود این درصد پرشدگی مخزن این سد مطلوب است و برای تأمین آب شرب اصفهان با مشکل مواجه نخواهیم شد.
سخنگوی صنعت آب به وضعیت سدهای تهران هم اشاره کرد و گفت: در ارتباط با ۵ سد استان تهران که شامل سدهای لار، لتیان، ماملو، امیرکبیر و طالقان است، مجموع آب مخازن این سدها ۱۸۷ میلیون متر مکعب و پرشدگی این سدها ۲۶ درصد است که نسبت به بهار سال گذشته ۵ درصد کاهش داشته است. این یعنی اینکه شهروندان تهرانی باید حداقل ۱۵ درصد در مدیریت آب صرفهجویی کنند.
وی افزود: در سدهای زنجیره کارون، دز، کرخه، مارون، جره و سد کوچری وضعیت قابل قبولی نسبت به سال قبل داریم و این خبر بسیار خوبی است. خوشبختانه سد دز ۹۹ درصد پر شده است. در آذربایجان شرقی سد ارس نسبت به سال گذشته وضعیت بسیار خوبی دارد و ۱۰۰ درصد مخزن این سد پر شده و این یعنی نسبت به سال گذشته ۳۲ درصد افزایش داشته است. سدهای خدا آفرین و ستارخان نیز ۳۱ درصد مخزنشان پر شده و میزان آب موجود مخازن آنها نسبت به سال گذشته دو برابر رشد داشت است.
بزرگزاده به وضعیت سدهای هرمزگان اشاره کرد و گفت: اما در بندرعباس سد استقلال متأسفانه حجم موجود آب نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد کمتر است و در حال حاضر ۲۵ درصد این سد پر شده و حجم آب موجود در این سد ۶۹ میلیون مترمکعب است، اما سد شمیل و نیان در همین منطقه وضعیت بهتری دارند و با پرشدگی ۳۵ درصدی نسبت به سال گذشته ۴۱ درصد رشد داشته است. سد سرنی در منطقه هرمزگان نیز ۱۱ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. سد بیجار در استان گیلان ۲۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش حجم داشته و این شرایط خوبی برای مردم این استان در پی خواهد داشت.
وی ادامه داد: سد اکباتان در استان همدان نسبت به سال گذشته ۸۲ درصد آب بیشتری دارد و سد قشلاق با رشد ۳۱ درصدی نسبت به سال گذشته ۱۰۰ درصد مخزن این سد پر شده است. در استان گلستان سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان در وضعیت بهتری نسبت به سال قبل بسر میبرند. در استان فارس سد درودزن و سد سلمان فارسی نسبت به مدت مشابه سال قبل کمی عقب هستند. سد رودبال داراب فارس وضعیت خوبی ندارد و نسبت به سال گذشته ۴۱ درصد عقب است. همچنین در استان کرمانشاه حجم آب سد گاوشان ۴ درصد نسبت به سال گذشته کمتر است، اما در وضعیت خوبی بسر میبرد. سد چاه نیمهها نسبت به سال گذشته شرایط بهتری دارند و حجم آب این سد ۱۸۲ میلیون متر مکعب است.
سخنگوی صنعت آب از تأمین آب شرب مردم سیستان و بلوچستان خبر داد و گفت: خوشبختانه برای استان سیستان و بلوچستان امسال با توجه به بارشهای خیلی خوب و حجم آب سدها مشکل آب شرب نخواهیم داشت و تأمین آب این مناطق تضمین شده است. با بضاعت آبی و پروژههایی که انجام دادیم آب شرب ۵ شهرستان استان سیستان و بلوچستان و همچنین زاهدان تأمین خواهد شد. همچنین با منابع آب ذخیره شده از فعالیت سامانههای بارشی، کمبود آب مناطق تحت پوشش شبکه انتقال آب سدها اعم از شرب و کشاورزی در این استان به مدت چهار سال رفع شد. همچنین طبق هدفگذاری انجام شده، تأمین آب شرب ۱۹۰۰ روستا در سیستان در این دولت به نتیجه خواهد رسید.
بزرگزاده با اشاره به خارج شدن ۱۰ استان از تنش آبی به دلیل بارشهای مطلوب بهاری گفت: خوشبختانه ۱۰ استان مهم کشورمان از تنش آب خارج شدند و این موضوع بسیار مهمی است. استانهای خوزستان، سیستان و بلوچستان، یزد، ایلام، گلستان، همدان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان بارشهای خوبی نسبت به متوسط بلند مدت دریافت کردند که این میزان از ۱۰ درصد تا ۶۹ درصد است. این استانها امسال از تنش آبی خارج شدند. استانهای کردستان، آذربایجان شرقی، اصفهان، مازندران، کرمان و مرکزی در شرایط نرمال قراردارند و استانهای هرمزگان، قم و اردبیل کمی زیر نرمال هستند، اما استانهای خراسان شمالی، البرز، گیلان، چهارمحال و بختیاری، فارس، بوشهر، زنجان، سمنان، خراسان رضوی، تهران و قزوین شرایط سختی از نظر میزان بارش دارند بهطوری که در این استانها ۱۰ درصد تا ۲۸ درصد کمتر از نرمال بارش داشتیم. بنابراین از شهروندان تهران، مشهد، بندرعباس، داراب، البرز و قزوین میخواهیم در مصرف آب مدیریت کنند.
وی در پایان گفت: در حال حاضر میزان آب موجودی سدهای کشور چنان که اشاره کردم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۰۰ میلیون متر مکعب بیشتر است. سال گذشته حجم آب ۳۱.۹۷ میلیارد متر مکعب بود وامسال به ۳۲.۳۹ میلیارد متر مکعب رسیده است و امیداریم با بارشهای روزهای آینده این میزان حجم آب بیشتر شود.
به گزارش اقتصادران، با افزایش مصرف بنزین طی سالهای اخیر و عقبماندگی تولید، بار دیگر دولت به اولین و دمدستترین راهکار، یعنی عرضه بنزین پتروشیمی و واردات سوخت روی آورده است.
آنطور که حمیدرضا حاجیبابایی، رئیس کمیسیون تلفیق بودجه مجلس، شانزدهم اردیبهشت سال جاری به تسنیم گفته است، به منظور تامین منابع هدفمندی یارانه و جبران کسری انرژی، دولت با پتروشیمیها برای تأمین بنزین کشور در سال جاری قرارداد دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلاری منعقد کرده است.
این بدان معناست که دولت و مجلس دست به دست هم بودجه 2.7 میلیارد دلاری برای افزایش آلایندگی شهرها کناز گذاشتهاند. چراکه گفته میشود بنزین تولیدشده توسط پتروشیمیها خطرات جدی نظیر آلودهتر شدن هوا دارد. استفاده از این سوخت میتواند مشکلات جدی برای شهروندان ایجاد کند.
به نظر میرسد افزایش تولید بنزین توسط پتروشیمیها به طرحی موسوم به طرح ضربتی افزایش تولید بنزین که مبدع آن محمود احمدینژاد، رئیس دولتهای نهم و دهم، بود، بازمیگردد. این طرح به دنبال افزایش تحریمهای بینالمللی در شش مجتمع پتروشیمی شازند اراک، جم، برزویه (نوری)، امیرکبیر، واحد آروماتیک بندر امام و بوعلیسینا با ظرفیت تولید روزانه ۱۵ میلیون تا ۱۷ میلیون لیتر بنزین و ۹ میلیون لیتر گازوئیل آغاز شد.
همچنین سیدحمید حسینی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، درباره استفاده از محصولات پتروشیمی به عنوان سوخت هفتم دی 1401 در گفتوگو با ایلنا اظهار کرده بود: «ما هیچوقت بنزین پتروشیمی نداشتهایم؛ برخی شرکتهای پتروپالایشی نظیر نوری، بوعلی، شازند و اصفهان ظرفیت تولید فرآوردههایی شبیه بنزین را دارند و یا اینکه نفتایی تولید میکنند که قابلیت استفاده در تولید بنزین را دارند. زمان دولت احمدینژاد از ترکیباتی برای تبدیل به بنزین استفاده میشد، اما رعایت نکردند و بنزن زیادی مورد استفاده قرار گرفت. اکنون گرچه از فرآوردههای پتروشیمی مانند رافینت، لایتن و نفتا برای بنزین استفاده میشود، اما قطعا بنزن که خطرناک است استفاده نمیشود. این بنزین هرچند یورو ۴ نخواهد بود و یورو ۳ است، اما نمیتوانیم بگوییم که خطرناک و سرطانزاست.».
نرسی قربان، کارشناس ارشد حوزۀ انرژی، در گفتوگو عنوان کرد: اطلاع دقیقی از جزئیات فرآیند تولید بنزین توسط توسط متان ندارد، اما متان فرآورده گرانی است که نهتنها منجر به انتشار مواد مضر شده، بلکه توجیه اقتصادی هم ندارد.
به گفته او مصرف بالای بنزین و قاچاق ناشی از قیمت پایین بنزین از عوامل مهم کمبود سوخت است. اما موضوع واردات بنزین موضوع جدیدی نیست و در مواجهه با کمبود سوخت با افزایش واردات، سرمایهگذاری مناسب در پالایشگاهها و ورود پالایشگاه خلیجفارس در صحنه تولید بنزین شاهد افزایش تولید بنزین به حدی بودیم که بیش از نیاز مصرفی کشور بوده است. اما روند افزایش مصرف، دوباره کشور را با کمبود بنزین مواجه کرده است.
طبق پیگیریهای تجارتنیوز، وزارت نفت نسبت به جزئیات قرارداد پتروشیمیها اظهار بیاطلاعی کرد و موضوع به شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران ارجاع داد. اما شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران نیز در جریان جزئیات قرارداد نبود و متولی قرارداد امضاشده توسط شرکت نفت را پتروشیمیهای خصوصی دانست.
لازم به ذکر است در خلال پیگیریها، واردات بنزین به عنوان یکی از راهکارهای جبران ناترازی تائید شده است.
ناصر عاشوری، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش در نشستی خبری عنوان کرده بود که ریشه ناترازی بنزین در مصرف بیرویه است و مصارف بالا، کار را به جایی رسانده که به جای صادرات، در سال گذشته حدود سه میلیارد دلار واردات بنزین انجام شده است.
او همچنین اظهار کرده است که از شرکتها و پالایشگاههای فعلی نمیتوان انتظار رشد ظرفیت تولید داشت.
با توجه به این اظهارات انتظار میرود در کنار قرارداد 2.7 میلیارد دلاری با پتروشیمیها در زمینه بنزین، همچنان واردات بنزین نیز برای جبران ناتزاری انجام شود. ناترازی در بنزین امری جدی در کشور است که به نظر میرسد مسئولان فعلا با راهکارهای غیر قیمتی در زمینه سوخت، قصد جبران این ناترازی را دارند.
به گزارش اقتصادران، سیدحمید حسینی، در ارزیابی تولید بنزین از متانول پتروشیمیها اظهار داشت: متانول یکی از مهمترین محصولات تولیدی صنعت پتروشیمی است که حدود ۱۶ میلیون تن ظرفیتسازی شده، حدود ۱۲ میلیون تن تولید میشود و از این میزان حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون صادر و یک میلیون تن نیز به مصرف بازار داخل میرسد.
ظرفیت تولید متانول به ۲۷ میلیون تن میرسد
وی افزود: ما اکنون بعد از چین، عربستان و ترینیداد و توباگو مقام چهارم تولید متانول جهان را داریم که بنا بر این است تا ۲۰۲۸ ظرفیت تولید این محصول به ۲۷ میلیون تن برسد و در این صورت به تولیدکننده دوم جهان در حوزه تولید متانول تبدیل خواهیم شد.
در دنیا با متانول چه میکنند؟
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فراوردههای نفت، گاز و پتروشیمی گفت: متانول از طریق گاز متان پارس جنوبی و سایر میادین تولید میشود، گاز پروپان و بوتان را جدا میکنیم و گاز ترش متان به واحدهای متانولسازی تحویل داده میشود البته از زغالسنگ هم متان را استخراج از آن متانول تولید میکنند یعنی تولید گاز چین عمدتا بر منبای زغالسنگ است بنابراین تعرفههایی بر متانول وارداتی ایران وضع میکنند که تولید متانول از زغالسنگ در کشورشان دچار مشکل نشود.
بازار صادراتی ایران
وی با بیان اینکه ۹۰ درصد تولید فعلی متانول ما به بازار چین و ۱۰ درصد به بازار هند میرود، تصریح کرد: علت اینکه ایران سرمایهگذاری زیادی روی این متانول کرده این است که اولا از اولین واحدهایی بود که در حوزه پتروشیمی راهاندازی شده و ما تقریبا تکنولوژی آن را داریم، همچنین سودآوری زیاد این صنعت باعث شده که به توسعه آن گرایش وجود داشته باشد و علیرغم برنامههایی که برای توسعه صنایع پاییندست این محصول وجود دارد اما سرمایهگذاران تمایل دارند که واحد متانول احداث و گاز تولیدی تبدیل به متانول و در بازار داخل و صادرات بفروشند.
کاربرد متانول
به گفته حسینی؛ وزارت نفت ادعا دارد که در این سالها واحدهای متانولی ۷ میلیارد دلار سود بین سهامداران توزیع واحدهای تولیدی کردهاند که سود بسیار بالایی است، ما قطعا میتوانیم از این فرصت و سرمایهگذاری که ایجاد شده به نحو احسن استفاده کنیم، یعنی میتوان از متانول به صورت ساده برای اکتانافزایی، برای تهیه MTB و همچنین مواد تولید لاستیک استفاده کرد و یا اینکه در برخی جاها به عنوان سوخت به مصرف میرسد، یعنی میتوان به بنزین اضافه کرد.
وی ادامه داد: شرکت پالایش و پخش فراوردههای نفتی مجوز داده تا ۵ درصد به بنزین متانول اضافه شود، بیش از ۵ درصد اضافه شود هم میزان اکتان به شدت بالا میرود و هم اینکه باعث میشود خورندگی افزایش یافته و موتور خودرو خشک شود، البته در دیگر کشورها اقداماتی برای استفاده از متانول در سوخت انجام دادهاند، یعنی باید فرایند جدیدی طی شود.
کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی ناترازی بنزین
عضو کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تصریح کرد: در دنیا برای اضافه کردن متانول به بنزین از یک روانکننده ویک نوع ادتیو استفاده میکنند که اولا اکتان بنزین را در حد ۹۵ درجه نگاه میدارد و نگرانی در مورد خورندگی (کروژن) موتور را برطرف میکند، همچنین گازهای خروجی از اگزوز فاقد آلایندگی میشود، بنابراین میتواند برای کشور مفید باشد، ضمن اینکه از این طریق میتوانیم ۱۵ تا ۲۰ درصد کمبود بنزین را تامین کنیم.
وی بیان داشت: متانول را میتوان هم ساده به عنوان اکتانافزا استفاده کرد و هم اینکه میتواند به زنجیره تولید رفته و تبدیل به اتانول، پروپیلن و الفین شود، اکنون پروژههایی در ایران برای تبدیل متانول به اتانول شروع شده حتما ما میتوانیم بر پایه متانول تولیدی؛ صنعت پتروشیمی را در پایین دستتوسعه داده و زنجیره سوم پتروشیمی را در کشور تکمیل کنیم.
صرفه متانولی شدن بنزین
حسینی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم با استفاده از ادتیو و سایر کمککنندهها متانول را به بنزین اضافه کنیم هم بابت صادرات این محصول نگرانی نداریم و هم اینکه مقرون به صرفه است، اکنون قیمت بنزین حداقل ۸۰۰ دلار در تن است در حالی که متانولی که صادر میکنیم به طور متوسط حدود ۵۰ میلیون دلار است، بنابراین هم میتواند باعث کاهش قیمت بنزین تولیدی برای کشور شود و هم اینکه از صادرات متانول به صورت خام جلوگیری میکند.
در نیروگاهها هم کاربرد دارد؟
وی گفت: در حال حاضر کشورهای دیگر از متانول در حوزه تولید بنزین استفاده میکنند حتی چینیها در برخی شهرهای بزرگ از متانول برای خطوط تاکسی استفاده میکنند، شاید بتوان به صورت مستقیم به عنوان سوخت در نیروگاهها نیز به مصرف رساند و هم اینکه با ترتیباتی به بنزین اضافه کرد، قطعا استفاده از ترکیب بنزین متانول و ادتیو کمک زیادی به کاهش کسری تراز بنزین خواهد کرد.
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فراوردههای نفت، گاز و پتروشیمی اظهار داشت: در کشورهایی مثل مالزی و چین بنزین تولیدی پالایشگاهها را تبدیل به بنزین ۹۵ و ۹۷ میکنند و با استفاده از متانول و ادتیو به بازار سایر کشورها صادر میکنند، هیچ متخصص و کارشناسی هم بر بنزین تولیدی از این ترکیب ایراد وارد نمیکند زیرا آزمایش انجام شده نشان داده بقیه آیتمها هیچ تغییری نکرده و در حالی که گازهای سمی تثبیت شده و خورندگی هم زیاد نشده، اکتان افزایش یافته است.
کاهش آلایندگی
وی تاکید کرد: یکی از علتهای فعلی آلودگی هوای کشور اکتان پایین بنزین تولیدی است و هم اینکه بعضا استانداردهای یورو ۴ را ندارند در حالی که با استفاده از متانول میتوان اکتان همه بنزین تولیدی کشور را در حد ۹۵ افزایش داد و به این ترتیب حتما باعث کاهش آلودگی میشود چون بنزن و آروماتیک افزایش پیدا نمیکند و سولفور کم میشود نتیجه اینکه به کاهش آلودگی و بهبود سوخت خودروهای کشور کمک میکند.
به گزارش اقتصادران، اورعی تاکید کرد: «ما نه با مشکل ناترازی بلکه با «ناترازی فزاینده» روبهرو هستیم. در سالجاری به میزان ۴ میلیارد دلار بنزین و گازوئیل وارد شده و این رقم در سال آینده به دو برابر افزایش خواهد یافت. تدوین یک سیاست انرژی از سوی شخصیتهای صادق و سالم در حال حاضر به نظر او بهترین راهکار جلوگیری از رشد این ناترازی است. فایدهاش این است که روزانه حداقل ۱۰ میلیون لیتر بنزین از کشور قاچاق میشود که معادل هزار تانکر یا هزار تریلی است.»
در کنار این مسائل، بسیاری از کارشناسان معتقدند خودروهای فرسوده، وضعیت را پیچیدهتر میکنند. خودروهایی که عمدتا داخلی هستند و حداقل دو برابر استاندارد جهانی بنزین مصرف میکنند. افزون بر این، بر اساس آمارهای وزارت نفت در سال۱۴۰۲ پنج و نیم میلیارد لیتر بنزین و گازوئیل وارد کشور شده است که ارزش تقریبی آن چهار میلیارد دلار است. اورعی در این باره نیز ابراز نگرانی کرده و سال گذشته حدس زده است که در سال ۱۴۰۳ این ارقام دو برابر میشود. او تاکید کرده: «فاجعه اینجاست که ما باید درآمد دو ماه یا یکششم کل درآمد صادرات نفت سال ۱۴۰۳ را به واردات بنزین و گازوئیل اختصاص دهیم. خلاصه کلام اینکه تقریبا میشود گفت ما هر کوچه یا هر جایی که میتوانستیم اشتباه برویم، اشتباه رفتیم. تقریبا در تمام دنیا خودرو ارزان و سوخت گران است، ولی در کشور ما برعکس خودرو گران و سوخت ارزان است. اینها اتفاقی نیست و بوی فساد از آن به مشام میرسد.»
با توجه به این اطلاعات پرسشهایی مطرح است از جمله این که چشم انداز تولید، خرید و مصرف حاملهای انرژی در کشور چگونه خواهد بود و آیا موانع تحریمی در مشکلات ناترازی کشور نقش ایفا میکنند؟ نصر الله زارعی، معاون پیشین شرکت مهندسی و توسعه نفت و کارشناس حوزه انرژی به این پرسشها پاسخ داده است:
چرا چشم انداز بنزین و انرژی کشور غبارآلود است؟! نصرالله زارعی گفت: «این موضوع که تولید کنندگان و مصرف کنندگان انرژی هر یک وظایفی دارند مشخص است، اما در کشور با فقدان یا عدم وجود یک نهاد تنظیم گر و سیاست گذار، رو به رو هستیم که باعث شده بخش تولید به راه خود برود و بخش مصرف نیز به راه خود. متاسفانه، چون این مسیر کنترل نشده است، ما با شدت مصرف انرژی عجیبی رو به رو هستیم که چندین برابر هنجار تعریف شده برای کل دنیا است. همچنین بهینه سازی مصرف سوخت در کشور ما رها شده است. وزارت نفت به عنوان متولی تولید انرژی یا همان نفت و گاز در کشور، وظیفه تولید و عرضه انرژی مورد نیاز کشور را بر عهده دارد. وزارت نفت، انرژی مورد نیاز بخشهای صنعت، مصرف خانگی و تجاری و صنایع انرژی بر مثل پتروشیمیها را تامین میکند؛ بنابراین معتقدم باید دو بخش مذکور را در کنار هم ببینیم تا درک کنیم روند ناترازیها چگونه است و چرا فزاینده است و شاهد واگرایی تولید و مصرف هستیم. افزون بر این، حقیقت این است که در کشور ما بخشهای انرژی تجدید پذیر مثل انرژی خورشیدی و باد حداکثر یک درصد از بازار انرژی را تسخیر کرده و عمده انرژی ما از همان سوختهای فسیلی تامین میشود.»
وی افزود: «اگر قرار باشد در بخش تولید و عرضه صنعت نفت کشور، شاهد تحولی باشیم، باید قطعا و حتما تغییراتی محسوس در حوزه سیاستهای موثر در این حوزه داشته باشیم که موثرترین این تغییرات نیز به بخش تحریمها مرتبط است. به اعتقاد من، رفع تحریمها نه فقط برای بخش نفت کشور بلکه برای کل اقتصاد کشور، از نان شب نیز واجبتر است. در بخش مصرف، وزارت نیرو یکی از بزرگترین مصرف کنندگان انرژی کشور است که هم درگیر موضوع سیاست گذاری است و هم برنامه ریزی و اجرا. نیروگاههای ما، نیروگاههای قدیمی هستند و نسبت به نیروگاههای استاندارد دنیا، بازدهی پایینی دارند. در سراسر دنیا شاهد فعالیت نیروگاههای جدیدی هستیم که از تکنولوژیهای روز دنیا بهره میبرند. این نیروگاهها بالای ۵۵ درصد راندمان دارند. این در حالی است که برخی نیروگاههای ما تنها ۲۰ درصد بازدهی دارند. از همین جا میتوان به اختلاف فاحش در بازدهی پی برد. ما در این وضعیت، سرمایه سوزی بالایی داریم. همچنین در بخش انتقال و توزیع انرژی با مشکلاتی مواجهیم چرا که سیستمهای انتقال ما نیز به شدت فرسوده هستند. در نتیجه انرژی هدر شده ما از نیروگاهها تا رسیدن به خانهها بسیار زیاد است.»
وی افزود: «اما با همه این موارد، همچنان این معما در جای خود باقیست که وقتی رهبری در سال ۱۴۰۰ صراحتا از کیفیت خودرو انتقاد کرده و خواستار تغییر و تحول شدند و همچنین آقای رئیسی برای بازدید به کارخانه ایران خودرو رفتند و صراحتا اعلام کردند که باید واردات خودرو آزاد شود، اما تا امروز که این گفتگو انجام میشود میبینیم که نمایندههای مجلس صحبت از معطل ماندن آیین نامههای واردات خودرو در دفتر وزیر صمت یا معاون اول ریاست جمهوری میکنند و سپس تکذیبیه ارائه میشود. درواقع این وضعیت بسیار پیچیده است که از یک سو میدانیم باید خودرو وارد کشور شود و از سوی دیگر یک اراده قوی برای به نتیجه نرسیدن این تلاشها وجود دارد. انتظار میرود که مسئولان تلاش کنند که این موضوعات به نتیجه رسیده و شاهد تحولاتی در حوزه خودرو کشور باشیم چرا که هر روزی که میگذرد هزینههای روی دوش مردم افزایش پیدا میکند.»
معاون پیشین شرکت مهندسی و توسعه نفت گفت: «در حال حاضر نرخ تولید بنزین در کشور ما مشخص است، برنامهای هم که برای افزایش تولید داریم گروگان گرفته شده بحث تحریم است و ما به سرمایه گذاری لازم و تکنولوژی روز نیز دسترسی نداریم. آمار و ارقام حکایت از آن دارد که افزایش تولید بنزین نداریم و به عبارتی تولید ثابت است و چشم اندازی هم که در برنامه هفتم توسعه داریم درواقع دنبالهای است از برنامه ششم توسعه، بدون آن که تغییری در سیاستهای ما رخ داده باشد. حالا به این معادله فکر کنید که تولید ما ثابت است، اما مصرف ما بین ۶ تا ۱۰ درصد افزایش یافته است. سال گذشته صحبت از این بود که ۲ میلیارد تا ۳ میلیارد دلار بنزین وارد شده است و امسال هم صحبت از ۵ میلیارد دلار است و به احتمال زیاد این ارقام در طول سالهای آتی روند افزایشی را طی خواهد کرد. همچنین نفت خام کشور نیز درگیر مشکلات تحریم است و منابع ارزی ما نیز محدود شده است؛ بنابراین کاملا مشخص است که همزمان با روند صعودی هزینه واردات بنزین که از رقم صادرات نفت خام ما کم میشود، با مشکلاتی بسیار بزرگ مواجه خواهیم شد.»
وی افزود: «ما در کل کشور با یک مشکل بزرگ مواجهیم و آن هم عدم دسترسی به آمار و اطلاعات یا عدم دسترسی به مکانیسم جمع اوری آمار دقیق است. در نتیجه ما کلیات تولید و فروش و واردات را کنار هم میگذاریم و حدس میزنیم مصرفمان چقدر است. یکی از وظایف اولیه که برای کارت سوخت تعریف شده بود، وظیفه بررسی و کنترل نرخ مصرف بود. یک هدف دیگر کارت سوخت نیز، کنترل قاچاق سوخت بود. در حال حاضر چه کسی به شفافیت میداند چه تعداد کارت سوخت داریم و چه تعداد از این کارتها واقعی است.
جای تعجب ندارد که با این شرایط، اعدادی که در زمینه قاچاق سوخت مطرح میشود، بسیار بزرگ باشند. ما اصلا به هیچ عدد و رقم درستی دسترسی نداریم و مجبوریم از مهندسی معکوس برای پیش بینیهای خود استفاده کنیم، این در حالیست که باید یک پایگاه داده کنترل دقیق داشته باشیم و بدانیم که دهکهای مختلف در جامعه ما در چه حدی برداشت بنزین انجام میدهند. گام اول در اجرای سیاستهای کنترل مصرف بنزین و فراوردههای نفت و این است که بتوانیم به دادههای دقیق و درست دسترسی داشته باشیم. ما یا به چنین پایگاهی دسترسی نداریم یا اگر داریم هنوز تکمیل نشده است.»
به گزارش اقتصادران، مرکز پژوهشهای مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۳ به دولت در مورد سهمیهبندی بنزین پیشنهادی ارائه کرد که بر اساس آن دولت باید از خردادماه سال آینده به سرپرست خانوارهای فاقد خودرو به ازای هر نفر، ماهانه ۱۵ لیتر سهمیه بنزین اعطا کند که این سهمیه از محل حذف سهمیه خانوارهای دارای سه خودرو و بیشتر تامین میشود.
فریدون عباسی در ارزیابی این پیشنهاد اظهار داشت: بنده کلا نسبت به طرحها نظر مثبتی ندارم. بنزین مادهای است که در خودرو استفاده میشود، چرا باید به افراد بنزین داده شود؟ در هیچ جای دنیا مشکلی بنزین ندارند، سوخت در جایگاهها وجود دارد و مردم مصرف میکنند، چون هزینهها در کشورهای دیگر واقعی است سوخت هم مثل بقیه کالاها است در کشور ما بیش از حد به این موضوع پرداخته میشود، بنزین نباید ابزاری برای بهم زدن آرامش مردم شود.
وی با بیان اینکه تخصیص بنزین به افراد به جای خودرو در راستای اعطای یارانه بیشتر به اقشار کمدرآمد نیست، افزود: باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که شاید کسی نمیخواهد خودرو داشته باشد یا گواهینامه ندارد و یا ترجیح میدهد از وسیله نقلیه عمومی استفاده کند، بنابراین لزومی ندارد سوخت به افراد اختصاص داده شود.
عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: بهتر است به اصلاح نظام حقوق و دستمزد بپردازیم و ارجحتر است که ارزش پول ملی را حفظ و تورم را کنترل کنیم و نسبت به افزایش درآمد کسانی که درآمد ثابت دارند و حقوقبگیر هستند اقدام کنیم تا میزان حقوق دریافتی این افراد با تورم سازگار باشد نه اینکه هر سال کمتر از میزان تورم افزایش دستمزد داشته باشیم.
وی تاکید کرد: مشکل کشور در سهمیهبندی بنزین نیست، بنزین نباید سهمیهبندی شود جز در موارد بحران مثل زمان جنگ آشکار؛ اکنون در جنگ اقتصادی هستیم و بنزین با کارت سوخت در اختیار مردم قرار میگیرد، ما باید همین شیوه تخصیص بنزین با کارت را درست اجرا کنیم یعنی هر شخصی با کارت شخصی سوخت را دریافت کند، قیمت هم مشخص باشد و اگر کسی بخواهد بنزین بیشتری مصرف کند باتوجه به اینکه کشور امکان تولید بنزین به میزان تقاضا را ندارد بنزین را با نرخ وارداتی دریافت کند.
عباسی خاطرنشان کرد: واردات بنزین ارزبر است بنابراین هر شخصی بخواهد بنزین بیشتری به مصرف برساند باید قیمت وارداتی یعنی هزینه واردات، حمل نقل و هزینه جایگاه باید در این نرخ گنجانده شده و قمیت واقعی را پرداخت کند و کسی هم مصرف کمتری دارد بنزین تولید داخل را با نرخ یارانهای که دولت در نظر گرفته دریافت کند.