دسته: انرژی و پتروشیمی

به گزارش اقتصادران، مقامات طالبان فاز جدیدی از ساخت سد پشدان را افتتاح کردند. این سد قرار است روی هریرود ساخته شود.

پیش از این سد سلما در افغانستان اب پشت سد سلما را به کمتر از ۱۰ درصد رسانده بود حالا طالبان سد پشدان را هم بر روی این رود می‌سازد تا باز هم آب کمتری به ایران برسد این کار می‌تواند به خشکسالی در شهر مشهد منجر شود.

به گزارش اقتصادران، سیدباقر شریف زاده، نائب رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران از نگرانی صنعتگران برای قطعی برق واحدهای تولیدی با آغاز فصل گرم سال گفت و توضیح داد: زیرساخت‌های تامین انرژی برای صنایع همچنان ضعیف هستند و در چنین شرایطی واحد‌های تولیدی که بیش از یک مگاوات برق مصرف می‌کنند موظف شده‌اند که ۱۰ درصد از انرژی مورد نیاز در طول سال را خود تامین کنند.

وی افزود: این راهکار در حالی به تولیدکنندگان ارائه شده که آنها تخصص و سرمایه لازم برای تولید برق را ندارند و الزام به تولید انرژی مشکلی جدید به مشکلات پیش روی آنها می‌افزاید در نتیجه نمی‌توان پیش‌بینی کرد که قطعی برق صنایع در ماه‌های گرم سال جاری نسبت به سال‌های گذشته اوضاع بهتری داشته باشد.

شریف زاده ادامه داد: همه دغدغه تولیدکننده پیشبرد تولید و فروش است که خود طاقت‌فرسا و انرژی‌بر است، در چنین شرایطی موظف به تولید انرژی هم شده در حالی که در همه دنیا این وظیفه دولت است که زیرساخت‌ها را برای تولید فراهم کند.

نائب رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: این شرایط نگرانی تولیدکننده‌ها را برای پیشبرد تولید در سال جاری رقم زده است.

وی گفت: دولت در حالی جبران کمبود برق را به بخش تولید محول کرده هیچ تسهیلاتی هم در این زمینه به تولیدکنندگان نداده و هزینه اجرای این طرح پیشنهادی هم بر عهده خود تولیدکننده است؛ دولت حتی از ماه‌های پایانی سال پیش تا کنون که دو ماه از سال ۱۴۰۳ می‌گذرد تسهیلاتی که به طور معمول به صنایع اختصاص می‌داد را قطع کرده و این اتفاق خود به رکود تورمی انجامیده است. به نظر می‌رسد که دولت با هدف جذب نقدینگی از بازار و کنترل تورم ارائه تسهیلات بانکی را به همه صنایع متوقف کرده با این حال ضعف نقدینگی در واحد‌های تولیدی به معنی توقف خرید و فروش در آنهاست.

شریف‌زاده اظهار کرد: واحد‌های بزرگ صنعتی مانند واحد‌های عظیم فولادی که اقدام به تولید برق خودتامین کرده‌اند هم سرمایه‌های کلانی در اختیار دارند و هم خودتامین شدن در برق برای آنها صرفه اقتصادی دارد. اما واقعیت این است که بیشتر واحد‌های صنعتی کشور کوچک‌مقیاس هستند، با این حال امیدواریم واحد‌های بزرگ با تولید برق بتوانند نیاز واحد‌های کوچک را هم تامین کنند.

به گزارش اقتصادران، غلامعباس حسینی درباره وضعیت انتقال گاز به استان سیستان و بلوچستان اظهار داشت: برای انتقال گاز به این استان کارهای بزرگی انجام شده است اکنون زاهدان، زابل، چابهار میرجاوه و خاش و همچنین تعداد زیادی روستا از گاز استفاده می‌کنند.

وی با اعلام اینکه ظرفیت انتقال روزانه گاز کشور به ۹۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است، افزود: برنامه‌ریزی شده تا ۲ سال آینده کل استان سیستان و بلوچستان به گاز متصل شود.

مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران تاکید کرد: ماموریت اصلی ما رساندن پایدار، ایمن و بهره‌ور گاز به مبادی مصرف است و استان و بلوچستان نیز در دستور کار اصلی قرار دارد.

وی درباره قدیمی بودن خطوط لوله و اقدامات نوسازی گفت: در حال حاضر ۳۰ درصد خطوط لوله انتقال گاز قدیمی هستند ولی با پایشی که انجام می‌دهیم از نظر بهره‌برداری مشکلی نداریم، برخی خطوط مربوط به سال ۴۸ تاکنون است که خط اول سراسری هم جزء همین خطوط قدیمی است که هنوز هم استفاده می‌شود و مشکل خاصی هم نداریم، در هر حال برنامه‌ریزی می‌شود که در مورد خطوط قدیمی نوسازی انجام شود.

به گزارش اقتصادران، در شرایط کمبود گاز و بازدهی پایین نیروگاه‌ها، تامین خوراک پتروشیمی‌ها همواره دچار مشکل بوده است. مسئولان تاکنون در مواجهه با کمبود گاز با کاهش خوراک پتروشیمی ها، تعطیلی صنایع و پیگیری راهکار‌هایی که مصرف‌کنندگان را هدف قرار می‌دهد، سعی بر جبران این ناترازی داشته‌اند.

رئیس مجتمع پتروشیمی شازند گفت: خوراک این پتروشیمی مایع است. در جریان تاسیس پتروشیمی شازند، خوراک مورد نیاز را پالایشگاه‌های شازند و آبادان تامین کرده‌اند. اما در شرایط فعلی، امکان تامین کل خوراک مورد نیاز از پالایشگاه‌های شازند و اصفهان وجود ندارد و خوراک از پالایشگاه‌های اراک، اصفهان، آبادان، شیراز و سایر پالایشگاه‌هایی که می‌توانند خوراک مورد نیاز را تامین کنند، خریداری شده است. خوراک مورد نیاز این مجتمع پتروشیمی، به نرخ آزاد خریداری و محصولات به نرخ دولتی فروخته می‌شود. چنین روندی سود تخصیصی به سهامداران این پتروشیمی را تحت تاثیر قرار داده است.

او درباره چنین روندی اظهار کرد: به دنبال این تفاوت نرخ، سود تخصیصی به سهامداران این شرکت نیز با مشکل مواجه شده است. اما با وجود این، تمام تلاش پتروشیمی شازند بر این بوده که تولیدشان را با وجود گرانی خوراک، افزایش بدهند و بخشی از مشکل گرانی خوراک را جبران کنند. البته بخشی از این مشکل قابل جبران نیست و در این بخش ناترازی وجود دارد.

او مهم‌ترین مشکلات پتروشیمی‌ها در شرایط موجود را مشکل تامین خوراک دانست و عنوان کرد مشکلات دیگری مانند نیازمندی‌های مواد شیمیایی، کاتالیست‌ها، قطعات و تجهیزات مورد نیاز این پتروشیمی در میان است که سعی بر درونی‌سازی این مشکلات شده است. اما همچنان مهم‌ترین مشکل پتروشیمی شازند، تامین خوراک است.

در آخر از قاسم ساکی درباره تولید بنزین در پتروشیمی شازند سوال شد که او در پاسخ به این سوال توضیح داد، هیدروکربن‌هایی در این پتروشیمی تولید می‌شود که مجوز صادراتی هم دارد، اما نمی‌توان نام آن را بنزین گذاشت

بازدهی پایین نیروگاه‌ها

بازدهی پایین نیروگاه‌ها و مشکل تامین خوراک شاید مهم‌ترین مشکل صنعت پتروشیمی باشد. بازدهی و راندمان پایین نیروگاه‌ها از مشکلاتی است که کمتر به آن اشاره می‌شود.

رئیس مجتمع پتروشیمی شازند در حالی از پالایشگاه‌های آبادان و اراک به عنوان منابع تامین خوراک مورد نیازشان یاد می‌کند که این پالایشگاه‌ها نسبت به سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در آن‌ها کارایی لازم را ندارند و به نقطه بازگشت سرمایه نیز نرسیده‌اند.

در سال ۹۵ و در جریان خصوصی‌سازی‌ها، پالایشگاه آبادان و اراک زیان‌ده بودند و واگذاری این پالایشگاه‌ها در آن سال موفقیت‌آمیز نبود.

طبق اظهارات محمود خاقانی، کارشناس انرژی، در گفتگو با تجارت‌نیوز، رقم واقعی سوددهی پالایشگاه آبادان ۱۷۶ میلیون دلار بود که در برابر سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این پالایشگاه، سود چندانی به نظر نمی‌رسد و همچنان بازگشت سرمایه رخ نداده است.

در شرایطی که برنامه‌ای برای تامین پایدار خوراک پتروشیمی‌ها وجود ندارد، هدررفت منابع به دلیل بازدهی کم نیروگاه‌ها، وضعیت تولید انرژی پایدار در کشور را بیش از پیش بحرانی خواهد کرد. با توجه به این موارد، توسعه نیروگاه‌ها و بهبود تکنولوژی به منظور افزایش بازده این نیروگاه‌ها از اولویت‌های مهم حوزه انرژی در کشور است.

تامین خوراک نقش مهمی در قیمت تمام‌شده پتروشیمی دارد. همان‌طور که ساکی توضیح داد، خرید خوراک به قیمت آزاد و فروش محصولات به قیمت دولتی، سود پتروشیمی شازند را تحت تاثیر قرار داده است. این موضوع تنها مختص پتروشیمی شازند نیست و بسیاری از پتروشیمی‌ها را دچار مشکل کرده است. مشکل تخصیص سود به سهامداران، از دست دادن مزیت رقابتی این پتروشیمی‌ها نسبت به رقبای منطقه‌ای خود و کاهش سود این پتروشیمی‌ها، از مشکلات مهم اشاره‌شده است.

شایان ذکر است دولت باید در زمینه تامین گاز به پتروشیمی‌ها کمک و راه تامین خوراک‌شان را تسهیل کند. توجه نکردن به مشکلات پتروشیمی ها، زنجیره تامین را با مشکل مواجه کرده است.

انکار بنزین پتروشیمی؟

رئیس پتروشیمی شازند در حالی از تولید یکسری هیدروکربن در این پتروشیمی سخن به میان می‌آورد و نام آن را بنزین نمی‌گذارد که گفته می‌شود در دولت‌های نهم و دهم، طرح تولید بنزین از سوی پتروشیمی‌ها در ۶ مجتمع پتروشیمی شازند اراک، جم، برزویه (نوری)، امیرکبیر، واحد آروماتیک بندر امام و بوعلی‌سینا با ظرفیت تولید روزانه ۱۵ میلیون تا ۱۷ میلیون لیتر بنزین و ۹ میلیون لیتر گازوئیل آغاز شده بود.

بعد از گذشت چندین سال از این طرح، همچنان جزئیات آن مشخص نیست. اما زمزمه‌های انعقاد قرارداد ۲.۷ میلیارد دلاری با پتروشیمی‌های خصوصی به منظور تولید بنزین، این موضوع را دوباره در کانون توجه قرار داده است.

به گزارش اقتصادران، به‌منظور جلوگیری از انحراف سوخت و صدور بارنامه‌های جعلی، طرح تخصیص نفت‌گاز براساس اسناد حمل برخط از ابتدای ماه آینده عملیاتی می‌شود.

جعفر سالاری‌نسب، مدیرعامل شرکت ملای پخش فرآورده‌های نفتی وجود بارنامه‌های جعلی برای فروش خارج از سیستم سوخت را معضلی برای مدیریت عرضه سوخت دانست و گفت: با بهره‌برداری از سامانه تخصیص نفت‌گاز براساس اسناد حمل برخط، خودروهای گازوئیل‌سوز فقط می‌توانند در مسیر ترددی که در بارنامه درج شده، امکان به‌سوخت‌گیری کنند و خارج از این مسیر، امکان استفاده از کارت سوخت خود را ندارند.

وی ادامه داد: پیش‌بینی می‌کنیم با بهره‌برداری از این سامانه که از خرداد‌ماه آغاز می‌شود، روزانه تا 5 میلیون لیتر از انحراف نفت‌گاز جلوگیری شود.

از اینرو، طرح اختصاص سهمیه گازوئیل بر اساس حرکت در فاصله بین مبدا تا مقصد و منطبق با بارنامه فقط در جایگاه های عرضه سوخت واقع در مسیر به صورت آزمایشی از خرداد ماه اجرا می شود.

به گزارش اقتصادران، در 232 روز ابتدایی سال آبی جاری (از ابتدای مهرماه 1402 تا بیست‌ودوم اردیبهشت 1403) در مجموع 30 میلیارد و 340 میلیون مترمکعب آب وارد سدهای ایران شده که نسبت به ورودی 31 میلیارد و 120 میلیون مترمکعبی آب به سدها در مدت مشابه سال آبی گذشته، کاهشی 3درصدی داشته است.

همچنین در این مدت، به‌منظور تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعت و مباحث زیست‌محیطی، 18 میلیارد و 900 میلیون مترمکعب آب از سدهای کشور رهاسازی شده است که نسبت به خروجی 18 میلیارد و 90 میلیون مترمکعبی آب در مدت مشابه سال آبی قبل از سدها، رشدی 5درصدی را نشان می‌دهد.

در زمان حاضر با وجود 33 میلیارد و 90 میلیون مترمکعب آب ذخیره‌شده در سدهای کشور، 67 درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و 33 درصد این ظرفیت خالی است.

میزان ذخایر آبی سدها در روز بیست‌ودوم اردیبهشت 1402 بالغ بر 32 میلیارد و 120 میلیون مترمکعب بود، که مقایسه این رقم با حجم فعلی ذخایر آبی سدها، نشان‌دهنده رشد 3درصدی ذخایر سدها با در مقایسه با روز مشابه سال قبل است.

وضعیت سدهای مهم کشور در تأمین آب شرب و کشاورزی در جدول زیر آورده شده است.

همانطور که در جدول بالا مشخص است، هم‌اکنون مخازن سدهای دز در خوزستان، ارس در آذربایجان شرقی، جگین در هرمزگان، سد ایلام در استان ایلام، خیرآباد و پیشین در سیستان‌وبلوچستان، آزاد و قشلاق در کردستان و رودبار در لرستان به‌طور کامل و صددرصدی پُر هستند.