دسته: انرژی و پتروشیمی

  • قیمت نفت، ترامپ را آچمز کرد!

    قیمت نفت، ترامپ را آچمز کرد!

    به گزارشر، در ادامه تنش‌آفرینی‌های رئیس جمهوری آمریکا در فضای بین‌المللی و تداوم جنگ با ایران، قیمت نفت در اواخر هفته میلادی از مهار خارج شد و کاهش انتظارات بازار برای توافق یا آرامش در آینده نزدیک، به رشد بیشتر قیمت‌ها دامن زد. به این ترتیب، قیمت نفت WTI با ۱۱.۴۱ درصد رشد روی ۱۱۱.۵۴ دلار تثبیت شد و نفت برنت هم با افزایش ۷.۷۸ درصدی روی ۱۰۹.۰۳ دلار باقی ماند. قیمت نفت موربان ابوظبی نیز ۱۰.۸۲ درصد بالا رفت و به ۱۱۴.۸۴ دلار رسید.

    قیمت نفت عمان با ۲.۹۴ درصد افت، روی رقم ۱۰۵.۶۶ دلار به تعطیلات رفت؛ قیمت نفت اوپک نیز با کاهش ۱۰.۲۱ روبرو شد و به ۱۱۰.۶۳ دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت سبک ایران نیز در بازه ۹۸ تا ۱۰۰.۶۶ دلاری نوسان کرد و نفت سنگین ایران بین ۹۶ تا ۹۸.۵۱ دلار قیمت خورد.

    برابری WTI و برنت و زنده شدن خاطرات ۲۰۰۸

    قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت در این هفته افزایش یافت و با نفت برنت در بازار جهانی برابری کرد، حتی اگر این دو شاخص در ماه‌های متفاوتی معامله شده باشند. شاخص‌های فیزیکی بالای ۱۴۰ دلار در هر بشکه، خاطرات سال ۲۰۰۸ را زنده کرده‌اند؛ آن هم در شرایطی که تهران به‌طور آشکار از احتمال معرفی مکانیسم عوارض برای کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند سخن گفته است. بازگشت بازارها از تعطیلات عید پاک، همزمان با ادامه حملات به زیرساخت‌های انرژی خاورمیانه، زمینه را برای بیداری دوباره نفت خام فراهم کرده است.

    اوپک پلاس، چین و تلاش برای مدیریت عرضه

    در شرایطی که تولید کاهش یافته، اوپک پلاس بررسی افزایش تولید را در دستور کار قرار داده است. با وجود آنکه اکثر اعضای اوپک در خاورمیانه به دلیل بسته شدن مسیر دریایی هرمز تولید خود را کاهش داده‌اند، نشست وزیران اوپک پلاس در این آخر هفته ممکن است شاهد افزایش تولید ۲۰۶ هزار بشکه در روز دیگر برای ماه مه ۲۰۲۶ باشد؛ تصمیمی که با اشاره به لزوم «واکنش» به چشم‌انداز به‌سرعت محدودشونده عرضه مطرح شده است.

    همزمان، چین پالایشگاه‌ها را حتی در صورت زیان‌ده بودن، به ادامه فعالیت واداشته است. کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین به پالایشگاه‌های مستقل موسوم به تی‌پات دستور داده است نرخ فعالیت خود را پایین‌تر از میانگین دو سال گذشته کاهش ندهند؛ به‌طوری که تی‌پات‌های استان شاندونگ اکنون با حدود ۵۵ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند.

    اقدامات دولت ترامپ در ذخایر، تعرفه‌ها و انرژی

    کابینه ترامپ شرایط آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت را تسهیل کرده است. وزارت انرژی ایالات متحده تا ۱۰ میلیون بشکه نفت خام ترش از ذخایر استراتژیک را عرضه کرده و شرایط مشارکت را آسان‌تر ساخته؛ به‌گونه‌ای که خریداران می‌توانند نفت را تا نوامبر ۲۰۲۷ بازگردانند و حداقل حجم بازگشت به ۱۱۷ درصد کاهش یافته است. در حوزه تجارت، دولت ترامپ عوارض واردات محصولات مشتق‌شده از فولاد، آلومینیوم و مس را از ۵۰ درصد به ۲۵ درصد کاهش داده و تعرفه محصولات دارای حداقل محتوای فلزی را حذف کرده است.

    سرمایه‌گذاری‌های فراساحلی و تحولات ژئوپلیتیکی

    شرکت‌های بزرگ نفتی اروپایی به دنبال سرمایه‌گذاری عمیق‌تر در فراساحل ایالات متحده هستند. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، مجموعه‌ای از شرکت‌ها شامل  TotalEnergies، BP، Shell  و Repsol در پی به‌دست آوردن سهام اکثریت در پروژه فراساحلی فوق‌عمیق Shenandoah  با پشتیبانی Blackstone هستند؛ پروژه‌ای با پتانسیل تولید ۱۰۰ هزار بشکه در روز.

    در همین حال، سوئد یکی از نفتکش‌های ناوگان سایه روسیه را توقیف کرده است. گارد ساحلی این کشور اعلام کرده نفتکش فلورا ۱، که بخشی از Shadow Fleet روسیه محسوب می‌شود، به‌دلیل ارتباط با نشت نفت ۱۲ کیلومتری در نزدیکی جزیره گوتلند توقیف شده و تحقیقات زیست‌محیطی در این زمینه آغاز شده است.

    کمبود سوخت، LNG  و فشار بر زنجیره انرژی

    در جنوب آسیا، بنگلادش برای مقابله با کمبود سوخت، ساعات کاری را کاهش داده و زمان پایان فعالیت ادارات را به ساعت ۴ بعد از ظهر رسانده است؛ همچنین دستور داده تمام مراکز خرید تا ساعت ۶ عصر تعطیل شوند. در ایالات متحده، کارخانه LNG سابین پس با ظرفیت ۳۰ میلیون تن در سال، متعلق به Cheniere Energy، پس از خروج حداقل یکی از قطارهای تولیدی از مدار، دریافت گاز خوراک خود را از ۵ میلیارد فوت مکعب در روز به ۲.۶ میلیارد فوت مکعب در روز کاهش داده است؛ هرچند اپراتور اعلام کرده این واحدها به‌زودی دوباره فعال خواهند شد.

    فشار هزینه‌ها، تجارت LNG و سیاست‌های صادراتی

    افزایش قیمت گوگرد، شرکت‌های معدنی جهان را تحت فشار قرار داده و اقتصاد لیچینگ فلزات را تضعیف کرده است؛ به‌طوری که تولیدکنندگان نیکل اندونزی اکنون با قیمت‌های بالای ۶۰۰ دلار در هر تن، بالاترین سطح در پنج سال گذشته، روبه‌رو هستند.

    در بازار گاز، چین در ماه مارس ۱۰ محموله LNG را دوباره صادر کرده که رکورد ماهانه‌ای برای این کشور وابسته به واردات به شمار می‌رود؛ محموله‌هایی که به همسایگان درگیر جنگ از جمله کره جنوبی و فیلیپین ارسال شده‌اند.

    در مقابل، روسیه با هدف تثبیت قیمت‌های داخلی پیش از فصل اوج تقاضای تابستان، صادرات بنزین را تا پایان ماه جولای ممنوع کرده و حدود ۱۲۰ هزار بشکه در روز بنزین را از بازارهای جهانی خارج کرده است.

    مس، ونزوئلا و افت قیمت LNG آسیا

    انتظار خریداران مس برای کاهش تولید کارخانه‌های ذوب چین بی‌نتیجه مانده است؛ زیرا شرکت‌های پیشرو این بخش، با نادیده گرفتن تعهد کاهش ۱۰ درصدی تولید، قصد دارند تولید سال ۲۰۲۶ را افزایش دهند یا در سطوح فعلی حفظ کنند و قیمت مس SHFE را زیر ۹۶۲۴۰ ین در هر تن، معادل ۱۴ هزار دلار، نگه دارند.

    همزمان، صادرات نفت خام ونزوئلا در ماه مارس برای نخستین بار از سپتامبر ۲۰۲۵ از مرز یک میلیون بشکه در روز عبور کرده است؛ افزایشی که ناشی از رشد جریان به جزایر کارائیب و افزایش تقاضا برای نفت‌های سنگین از سوی پالایشگاه‌های خصوصی هند بوده است.

    در بازار LNG، شاخص JKM آسیا پس از جهش به بالای ۲۵ دلار در هر میلیون BTU در هفته‌های نخست جنگ ایران و آمریکا، مسیر نزولی در پیش گرفته و با کاهش تقاضای لحظه‌ای در شمال آسیا، به حدود ۱۹ دلار در هر میلیون BTU رسیده است.

  • حمله به پتروشیمی ماهشهر، حمله به معیشت مردم

    حمله به پتروشیمی ماهشهر، حمله به معیشت مردم

    به گزارش اقتصادران، صبح امروز شنبه ۱۵ فروردین ماه، انفجارهای مهیب و هدفمند در منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر در استان خوزستان رخ داد. این حادثه توجه مسئولان امنیتی، فعالان اقتصادی و جامعه را به خود جلب کرده و اهمیت زیرساخت‌های صنعتی حیاتی کشور را بار دیگر برجسته ساخت.

    منطقه ماهشهر و پتروشیمی بندر امام از قطب‌های اصلی تولید مواد پایه و مشتقات نفتی کشور هستند و نقش کلیدی در تأمین صنایع داخلی و جریان صادرات دارند.

    حملات همزمان به این مراکز نشان می‌دهد مهاجمان با تمرکز بر زیرساخت‌های اقتصادی مهم، هدف ایجاد فشار مستقیم بر کشور و مردم را دنبال کرده‌اند. از منظر بین‌المللی، این اقدام می‌تواند به عنوان اقدامی با پیامدهای اقتصادی قابل توجه تلقی شود، چرا که نه تنها زیرساخت‌های صنعتی آسیب دیده‌اند، بلکه روند تولید و معیشت مردم نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.

    بر اساس اعلام معاون امنیتی استاندار خوزستان، جنگنده‌های آمریکایی و صهیونیستی مجتمع‌های پتروشیمی فجر یک و دو، رجال و امیرکبیر را هدف قرار داده و پتروشیمی ابوعلی نیز دچار خسارت شده است. بخشی از پتروشیمی بندر امام نیز آسیب دید. شدت انفجارها موجب توقف موقت تولید شد و کارکنان برای حفظ ایمنی خود تخلیه شدند. توقف تولید در این مجتمع‌ها به معنای اختلال در تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی مانند پلاستیک، بسته‌بندی، خودرو و لوازم خانگی است و روند صادرات محصولات پتروشیمی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

    پیامدهای کوتاه‌مدت اقتصادی

    در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین اثر این انفجارها، توقف تولید و اختلال در صادرات است. کاهش عرضه داخلی و محدود شدن صادرات احتمالا موجب کاهش درآمدهای ارزی کشور خواهد شد.

    پتروشیمی ماهشهر یکی از منابع اصلی درآمد ارزی کشور به شمار می‌رود و توقف فعالیت در این مجتمع‌ها به معنای کاهش قابل توجه درآمدهای ارزی و فشار بر تراز تجاری کشور است.

    همزمان، اختلال در عرضه داخلی مواد اولیه، افزایش هزینه‌ها و تأثیر بر جریان نقدینگی صنایع پایین‌دستی، چالش‌هایی را ایجاد می‌کند.

    تولیدکنندگان برای حفظ زنجیره تولید مجبور به پرداخت هزینه‌های بالاتر هستند و این امر می‌تواند اثر دومینویی بر بخش‌های مختلف اقتصاد کشور داشته و فشار اقتصادی را بر خانوارها و تولیدکنندگان افزایش دهد.

    پیامدهای میان‌مدت اقتصادی

    در میان‌مدت، اثر این حملات بر اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی آشکار می‌شود. تکرار چنین حوادثی ممکن است سرمایه‌گذاران را به احتیاط بیشتر و بازنگری در پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها وادار کند. اختلال در تولید و صادرات، افزایش هزینه‌های بازسازی و ریسک‌های تجاری، می‌تواند فشار بر بازار ارز و تورم را تشدید کند.

    صنایع پایین‌دستی، به ویژه تولیدکنندگان پلاستیک، بسته‌بندی و خودرو، با افزایش هزینه‌های تولید مواجه می‌شوند و کاهش بهره‌وری ممکن است منجر به توقف موقت برخی پروژه‌ها شود. کاهش تولید و درآمدهای صادراتی، جریان نقدینگی شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شرکت‌هایی که با منابع محدود فعالیت می‌کنند، ممکن است توان تأمین مواد اولیه و پرداخت حقوق و دستمزد را نداشته باشند. این وضعیت می‌تواند اثر دومینویی بر بازار کار و سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت داشته باشد و فشار اقتصادی بر خانوارها و تولیدکنندگان را افزایش دهد.

    پیامدهای بلندمدت اقتصادی

    اگر اختلال‌ها ادامه یابد، پیامدهای بلندمدت اقتصادی قابل توجه خواهد بود. کاهش عرضه مواد اولیه پتروشیمی می‌تواند به افزایش قیمت کالاها در بازار داخلی منجر شود. صنایع پایین‌دستی وابسته به این محصولات، با کاهش سوددهی مواجه خواهند شد و برخی ممکن است فعالیت خود را محدود یا موقتاً متوقف کنند.

    کاهش درآمدهای ارزی و نیاز به بازسازی

    زیرساخت‌ها، فشار بر بودجه دولت را افزایش می‌دهد و می‌تواند نرخ تورم را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین کاهش صادرات و اختلال در جریان نقدینگی، ثبات بازار ارز را تهدید کرده و سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی را با ریسک مواجه می‌کند. از منظر کلان، ادامه این شرایط می‌تواند رشد اقتصادی را کاهش دهد و اقتصاد کشور را در معرض ناپایداری طولانی‌مدت قرار دهد.

    تحلیل اقتصادی-امنیتی

    انتخاب مراکز صنعتی به جای مراکز نظامی سنتی بیانگر هدفمندی حملات برای کاهش توان اقتصادی کشور و ایجاد فشار مستقیم بر مردم است. این حملات صرفاً عملیات نظامی نیستند؛ بلکه با هدف تخریب اقتصاد، اختلال در صادرات و ایجاد فشار روانی و اقتصادی بر جامعه طراحی شده‌اند. تمرکز مهاجمان بر زیرساخت‌های صنعتی کلیدی، ماهیت این حمله را به اقدامی با پیامدهای اقتصادی نزدیک می‌کند.

    اثر بر صنایع پایین‌دستی و بازار داخلی

    صنایع پایین‌دستی وابسته به پتروشیمی ماهشهر و بندر امام شامل پلاستیک، بسته‌بندی، خودرو و لوازم خانگی هستند. کاهش عرضه مواد اولیه باعث افزایش هزینه تولید و کاهش سوددهی این صنایع می‌شود. این وضعیت ممکن است به کاهش فعالیت‌های تولیدی، افزایش قیمت نهایی کالاها و فشار بر مصرف‌کننده منجر شود. صنایع کوچک و متوسط بیشترین آسیب را خواهند دید، چرا که منابع مالی محدود دارند و توان مقابله با افزایش ناگهانی قیمت مواد اولیه را ندارند.

    تجربه تاریخی نشان می‌دهد اختلال در تأمین مواد اولیه می‌تواند باعث تعطیلی موقت خطوط تولید، کاهش اشتغال و محدود شدن ظرفیت تولید شود. این اثر دومینویی بر بازار کار و درآمد خانوارها تأثیر مستقیم دارد و فشار اجتماعی و اقتصادی بر جمعیت شهری و روستایی را افزایش می‌دهد

    اثر بر صادرات و درآمدهای ارزی

    پتروشیمی ماهشهر بخش مهمی از صادرات محصولات پتروشیمی کشور را تأمین می‌کند. توقف تولید و کاهش صادرات موجب کاهش درآمدهای ارزی و فشار بر تراز تجاری کشور می‌شود. کاهش درآمدهای ارزی می‌تواند توان دولت در تأمین کالاهای اساسی، پروژه‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری‌های کلان را محدود کند و فشار مضاعفی بر اقتصاد کلان وارد آورد. این شرایط همچنین توان دولت در مقابله با نوسانات نرخ ارز و تورم را کاهش می‌دهد و اعتماد فعالان اقتصادی را متزلزل می‌سازد.

    سیاست‌های مقابله و بازسازی

    برای کاهش اثرات اقتصادی این حملات، مدیریت بحران و سیاست‌گذاری راهبردی اقتصادی ضروری است. ارزیابی دقیق خسارت، بازسازی زیرساخت‌ها، حمایت از صنایع پایین‌دستی و تأمین امنیت سرمایه‌گذاری می‌تواند اعتماد فعالان اقتصادی را بازگرداند و اثرات منفی اقتصادی را کاهش دهد. اطلاع‌رسانی شفاف درباره میزان خسارت و برنامه‌های بازسازی، نقش مهمی در حفظ ثبات اقتصادی و روانی بازار دارد.

    حمایت هدفمند از صنایع کوچک و متوسط، ارائه تسهیلات مالی برای بازسازی و تأمین مواد اولیه، و تضمین امنیت سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی از جمله اقدامات کلیدی در جلوگیری از اثر دومینویی بحران‌های مشابه است. ایجاد صندوق‌های بیمه ریسک‌های اقتصادی و صنعتی و تقویت زیرساخت‌های حفاظتی و امنیتی در مناطق حساس صنعتی نیز می‌تواند از آسیب‌های مشابه در آینده جلوگیری کند.

    همزمان، تحلیل اثرات کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت این حملات نشان می‌دهد اقتصاد ایران در مواجهه با حملات هدفمند به زیرساخت‌های حیاتی، نیازمند هماهنگی دقیق میان سیاست‌های اقتصادی، امنیتی و صنعتی است تا از بروز بحران‌های پایدار جلوگیری شود. این تجربه ضرورت توجه ویژه به امنیت اقتصادی، تنوع‌بخشی منابع درآمد ارزی و کاهش وابستگی صنایع پایین‌دستی به یک یا چند مجتمع صنعتی را پررنگ‌تر می‌کند.

    در نهایت، انفجارهای امروز در پتروشیمی ماهشهر نه تنها یک حادثه صنعتی، بلکه رویدادی با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجه است که نیازمند تحلیل دقیق، بازسازی فوری و سیاست‌گذاری هوشمندانه است تا از فشار مستقیم بر اقتصاد و مردم کاسته شود و ثبات اقتصادی و اجتماعی کشور حفظ گردد.

    برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید

  • فرار سدهای تهران از خشکسالی؟

    فرار سدهای تهران از خشکسالی؟

    به گزارش اقتصادران، تازه‌ترین گزارش از وضعیت مخازن سدهای استان تهران تا ۸ فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد میزان ذخیره آب در برخی سدهای مهم استان همچنان در سطح پایینی قرار دارد.

    بر اساس این گزارش، سد امیرکبیر با ۲۹ میلیون مترمکعب آب در مخزن خود، ۱۶ درصد پرشدگی را ثبت کرده و میزان ورودی آب به این سد نسبت به سال قبل ۴۵ درصد کاهش داشته است.

    سد لار نیز با ۱۳ میلیون مترمکعب موجودی، تنها یک درصد پرشدگی دارد و میزان ورودی آب به این سد در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۹ درصد کاهش یافته است.

    همچنین سد طالقان با ۸۵ میلیون مترمکعب ذخیره آب، حدود ۲۰ درصد پرشدگی را نشان می‌دهد و ورودی آب به این سد نسبت به سال گذشته ۶۱ درصد کمتر شده است.

    در سدهای لتیان و ماملو نیز مجموعاً ۴۷ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده و میزان پرشدگی آن‌ها حدود ۱۴ درصد اعلام شده است. ورودی آب به این سدها نیز نسبت به سال گذشته ۵ درصد کاهش داشته است.

    گزارش‌ها حاکی از آن است که کاهش بارندگی‌ها و افت ورودی آب، سطح ذخایر سدهای تهران را تحت تأثیر قرار داده است.

  • طوفان در بازارهای جهانی انرژی / نفت ۱۵۰ دلاری در راه است!

    طوفان در بازارهای جهانی انرژی / نفت ۱۵۰ دلاری در راه است!

    بازار جهانی نفت بار دیگر در معرض نوسانات شدید قرار گرفته است. بانک سرمایه‌گذاری جی‌پی‌مورگان در تازه‌ترین یادداشت خود هشدار داده که در صورت ادامه اختلال جریان نفت از طریق تنگه هرمز تا اواسط ماه مه، قیمت نفت می‌تواند به بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد. این پیش‌بینی، سرمایه‌گذاران، دولت‌ها و تحلیلگران اقتصادی را به فکر برنامه‌ریزی دقیق برای مقابله با شوک‌های احتمالی انداخته است.

    تنگه هرمز، که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند، همواره یکی از نقاط کلیدی ژئوپولیتیکی در بازار انرژی بوده است. هر گونه اختلال در عبور نفت از این مسیر استراتژیک، می‌تواند بازار جهانی را به‌شدت متلاطم کند. جی‌پی‌مورگان بر اساس تحلیل خود، این سناریو را در نظر گرفته که اگر جریان نفت تا اواسط ماه مه محدود شود، فشار بر عرضه جهانی افزایش یافته و قیمت‌ها به سطوح تاریخی صعود خواهد کرد.
    تحلیلگران بانک امریکایی تأکید کرده‌اند که حتی محدودیت کوتاه‌مدت در این مسیر، باعث کاهش موجودی نفت در بازار و افزایش قیمت‌ها به بالای ۱۵۰ دلار خواهد شد. این میزان، برای اقتصادهای مصرف‌کننده بزرگ مانند امریکا، اروپا و چین، یک شوک قیمتی قابل توجه محسوب می‌شود و می‌تواند روند رشد اقتصادی و تورم جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
    جی‌پی‌مورگان برای پیش‌بینی خود دو سناریو در نظر گرفته است:  سناریوی اختلال موقت و مذاکرات موفق: در این حالت، اختلال جریان نفت محدود است و در نهایت از طریق مذاکرات، جریان نفت باز می‌گردد. حتی با وجود افزایش قیمت‌های کوتاه‌مدت، انتظار می‌رود تا سه ماهه دوم قیمت‌ها بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند و سپس با بازگشایی جزیی تنگه و افزایش موجودی، قیمت‌ها کاهش نسبی پیدا کنند.سناریوی اختلال طولانی‌مدت: اگر محدودیت عرضه ادامه یابد و جریان نفت به‌طور کامل بازیابی نشود، قیمت‌ها می‌توانند به بیش از ۱۵۰ دلار برسند. این سناریو، همراه با فشار تورمی شدید، کاهش تقاضای جهانی و افزایش احتمال رکود اقتصادی است. جی‌پی‌مورگان هشدار داده که شدت و مدت هر افزایش قیمت، تعیین‌کننده میزان شوک کلان اقتصادی خواهد بود.

    افزایش قیمت نفت به سطوح بالای ۱۵۰ دلار، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهان خواهد داشت. نخستین تأثیر، افزایش هزینه انرژی برای صنایع و مصرف‌کنندگان است. کشورهای واردکننده نفت با افزایش هزینه سوخت و تورم مواجه می‌شوند، در حالی که کشورهای صادرکننده نفت از درآمد بالاتر بهره‌مند خواهند شد. این نوسانات می‌تواند توزیع ثروت جهانی و جریان‌های سرمایه را تحت تأثیر قرار دهد.

    همچنین، صنایع وابسته به حمل‌ونقل و تولید کالا، با افزایش هزینه انرژی مواجه می‌شوند. این فشار، ممکن است به کاهش سرمایه‌گذاری و بیکاری منجر شود و در نهایت رشد اقتصادی جهانی را محدود کند. تحلیلگران هشدار می‌دهند که اگر قیمت‌های بالا برای مدت طولانی باقی بمانند، خطر کاهش تقاضا و رکود اقتصادی افزایش می‌یابد.

    تجارب گذشته نشان می‌دهد که بازار نفت بسیار حساس به تحولات ژئوپولیتیکی است. بنابراین، دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ انرژی باید استراتژی‌های مدیریتی برای مواجهه با شوک‌های عرضه تدوین کنند. این استراتژی‌ها شامل افزایش ذخایر استراتژیک، تنوع‌بخشی منابع انرژی و مدیریت مصرف انرژی در بخش‌های کلیدی است.

    در این راستا، تحلیلگران بازار توصیه می‌کنند که سرمایه‌گذاران و شرکت‌ها باید علاوه بر رصد قیمت‌ها، سناریوهای مختلف عرضه و تقاضا را نیز پیش‌بینی کنند و برای کاهش ریسک‌های مالی، از ابزارهای مالی مانند قراردادهای آتی و بیمه قیمت استفاده کنند.

    با توجه به تحولات اخیر، بازار نفت وارد مرحله‌ای پرنوسان شده است. سرمایه‌گذاران باید آماده مواجهه با جهش‌های ناگهانی قیمت باشند و دولت‌ها نیز باید سیاست‌های حمایتی و مدیریت بحران را در دستور کار قرار دهند. افزایش بیش از ۱۰ درصدی قیمت نفت در هفته‌های گذشته، نشان داد که بازار بسیار حساس به هرگونه تهدید ژئوپولیتیکی است.

    با توجه به پیش‌بینی جی‌پی‌مورگان، انتظار می‌رود که با بازگشایی نسبی تنگه هرمز و تثبیت موجودی نفت، قیمت‌ها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ کاهش یابند. با این حال، تحلیلگران تأکید دارند که هیچ تضمینی برای ثبات بلندمدت وجود ندارد و بازار نفت همچنان تحت تأثیر عوامل سیاسی و نظامی باقی خواهد ماند.

    انرژی و اقتصاد جهان است. این پیش‌بینی نشان می‌دهد که هر گونه اختلال در عرضه نفت، حتی به مدت کوتاه، می‌تواند پیامدهای جدی برای تورم، رشد اقتصادی و ثبات بازارها داشته باشد. دولت‌ها، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران باید با آماده‌سازی استراتژی‌های دقیق، سناریوهای بحران را شبیه‌سازی کرده و تدابیر لازم برای کاهش ریسک‌های اقتصادی اتخاذ کنند.

    بازار نفت، همانند همیشه، صحنه‌ای برای رقابت، استراتژی و پیش‌بینی دقیق است؛ اما همانطور که تاریخ نشان داده، حتی بهترین برنامه‌ریزی‌ها هم نمی‌توانند کاملاً در برابر شوک‌های ژئوپولیتیکی مصون باشند.

     

  • سایه سنگین جنگ بر ثروت مردم / صالحی: اگر آسیب به نیروگاه‌ها در تابستان اتفاق می افتاد شرایط سخت‌تر می‌شد

    سایه سنگین جنگ بر ثروت مردم / صالحی: اگر آسیب به نیروگاه‌ها در تابستان اتفاق می افتاد شرایط سخت‌تر می‌شد

    به گزارش اقتصادران، حمیدرضا صالحی درباره اوضاع نیروگاه‌ها در شرایط کنونی جنگ و تهدید به حمله نظامی امریکا اظهار داشت: در زمستان و در پیک، مصرف برق بسیار پایین است. به همین دلیل قدرت مانور تولید برق در نیروگاه‌ها و همچنین تعمیرات را داریم و می توانیم نیروگاه هایی را که در مدار نداریم، فعال کنیم.

    وی افزود: در صورتی که نیروگاهی آسیب ببیند باتوجه به اینکه شبکه برق کشور غیرمتمرکز است چالش چندانی نخواهیم داشت، اما این به معنی آن نیست که در صورتی که زیرساخت انرژی کشور دچار آسیب شود، مشکل نخواهیم داشت. هرگونه آسیب و صدمه خسارت و هزینه خاص خود را دارد و به وارد آمدن نیروگاه نیز زمان می‌برد.

    رییس کنفدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته با بیان اینکه ساخت هر نیروگاهی از درآمد ملی هزینه شده و خسارت به آن در واقع ثروت مردم را دچار خدشه می کند، گفت: اگر آسیب به نیروگاه‌ها در تابستان اتفاق می افتاد شرایط سخت‌تر می‌شد زیرا میزان مصرف برق بالاست و مشکل خاموشی بوجود می‌آمد.

    وی با بیان اینکه آسیب به نیروگاه‌ها در شرایط کنونی اوضاع اقتصادی وضعیت معیشت مردم را تحت تاثیر قرار می دهد، خاطرنشان کرد: در شرایط جنگ آسیب به تاسیسات آب و برق و انرژی مردم غیر نظامی را به شرایط دشوار خواهد کشاند.

    صالحی ابراز امیدواری کرد که صلح و ثبات جایگزین ناامنی و نگرانی‌های ایجاد شده برای مردم شود.

    وی با اشاره به اوضاع تبادل و صادرات و واردات برق در شرایط کنونی و جنگ گفت: انحصار و صادرات و واردات برق دست دولت است اما بر پایه اطلاعات دریافتی صادرات به عراق انجام می‌شود و قطعی برق به سمت این کشور نداریم و تنها در تابستان که نیاز به برق در داخل افزایش می‌باید طبق مفاد و توافق در قرارداد میزان صادرات کمتر می‌شود.

  • دو مسیر جایگزین تنگه هرمز کدامند؟ / انسداد تنگه باب‌المندب تیر خلاص به کشورهای عرب!

    دو مسیر جایگزین تنگه هرمز کدامند؟ / انسداد تنگه باب‌المندب تیر خلاص به کشورهای عرب!

    به گزارش اقتصادران، بسته شدن تنگه هرمز، جریان جهانی نفت را به‌شدت مختل کرده. مسیرهای جایگزین هم فقط بخشی از کمبود را جبران می‌کنند و هنوز روزانه حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت کمتر از قبل به بازار می‌رسد. کمبودی که فعلا راه‌حل مشخصی برای آن وجود ندارد.

    خبرگزاری ABC مدعی شد: تنگه باب‌المندب در غرب شبه‌جزیره عربستان، یکی از مسیرهای محدود جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز بوده اما حملات اخیر حوثی‌ها در دریای سرخ و خلیج عدن نگرانی بابت ناامنی مجدد این مسیر را تشدید کرده -همان‌طور که پیشتر سابقه‌ داشته‌.

    Screenshot 2026-03-31 151614

    تنگه هرمز هم قبل از این درگیری‌ها، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت جابه‌جا می‌کرد. حالا حدود ۷ میلیون بشکه از این مقدار به واسطه مسیرهایی مثل باب‌المندب، پایانه فجیره در امارات و استفاده از ذخایر راهبردی جبران می‌شود. با این همه، هنوز حدود ۱۳ میلیون بشکه کمبود روزانه وجود دارد.

    دو مسیر مهم جایگزین دیگر هرمز، خط لوله شرق–غرب عربستان تا بندر ینبع در دریای سرخ و خط لوله امارات (ADCOP) به سمت فجیره هستند؛ خط لوله شرق–غرب عربستان ظرفیت حدود ۷ میلیون بشکه در روز را دارد و بخش زیادی از صادرات آن از طریق بندر ینبع و باب‌المندب انجام می‌شود. صادرات نفت از ینبع اخیرا به ۴.۶ میلیون بشکه در روز رسیده که دوبرابر اوایل مارس است. در حالی که پیش از جنگ، معمولا حدود ۷۵۰ هزار بشکه در روز بود. پایانه فجیره نیز افزایش چشمگیری داشته و از حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه در روز به حدود ۳.۲ میلیون بشکه رسیده است.

    به همین دلیل، کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر ینبع و فجیره هم دچار اختلال شوند، صادرات نفت از کل شبه‌جزیره عربستان «تقریبا غیرممکن» می‌شود. فراتر از این مسیرها هم انتخاب دیگری وجود ندارد.

  • قیمت نفت ایران بالا رفت

    قیمت نفت ایران بالا رفت

    به گزارش اقتصادران، به موازات رشد قیمت جهانی نفت، قیمت انواع نفت خام ایران برای تحویل در مناطق مختلف جهان نیز با افزایش چشمگیری همراه شده است.

    بر اساس آخرین داده‌های منتشر شده، هر بشکه نفت سبک ایران (Iran Light) برای تحویل در منطقه شمال غربی اروپا با افزایش ۳.۸۸ دلاری به ۱۰۸.۱۵ دلار رسیده است.

    نفت سنگین ایران (Iran Heavy) و نفت فروزان (Forozan Blend) نیز به ترتیب با قیمتهای ۱۰۶.۲۵ و ۱۰۶.۵ دلار معامله شدند.

  • احتمال قطعی سراسری برق در اثر حمله وجود دارد؟

    احتمال قطعی سراسری برق در اثر حمله وجود دارد؟

    به گزارش اقتصادران، مهدی غضنفری، رئیس هیأت عامل صندوق توسعه ملی با اشاره به گذشت یک ماه از آغاز حملات آمریکایی – اسرائیلی به خاک ایران و مهلت ۱۰ روزه‌ای که رئیس جمهور آمریکا برای هدف قرار دادن نیروگاه‌های ایران مطرح کرده است، اظهار داشت: نکته اول اینکه در جنگ قطعیت خیلی بالا نیست، نه در انجام هر عملیات و نه در نتایج آن؛ لذا باید در نظر داشته باشیم که بسیاری از تهدید‌هایی که دشمنان شرور مطرح می‌کنند بیشتر از جنس رجزخوانی، خالی کردن دل حریف یا وارد کردن او به پذیرش شرایط خاص برای مذاکرات آتی است.

    وی افزود: بنابراین، ابتدا باید تأکید کنیم که در مورد قطعیت‌ها صحبت نمی‌کنیم، بلکه حوزه جنگ و دفاع حوزه علم عدم قطعیتهاست. نه در باره تهدیدات نظامی و نه در مورد نتیجه عملیات نظامی نمی‌توان با قطعیت حرف زد و همه چیز با احتمال همراه است نکاتی مانند اینکه چگونه نیروگاه‌ها هدف قرار بگیرند، کدام نیروگاه‌ها مورد حمله قرار گیرند و وسعت حمله چه اندازه باشد همه و همه در پاسخ به این سوال موثر است.

    وی ادامه داد:، اما در عین حال، انرژی موضوعی بسیار جدی است؛ چه برق، چه گاز و چه نفت. اقتصاد هر کشوری وابستگی زیادی به انرژی دارد؛ لذا نکته دوم شعاری است که اخیراً در سخنان مقامات سیاسی و نظامی کشور مطرح می‌شود که بسیار قابل توجه است. تا پیش از این گفته می‌شد «چشم در مقابل چشم»، حالا می‌گویند «سر در مقابل چشم» یعنی اگر نیروگاه‌های ما هدف قرار بگیرد، ما نیز منطقه را به خاموشی فرو خواهیم برد و واقعاً نیرو‌های مسلح ما چنین توانی دارند و این موضوعی است که باید جدی گرفته شود.

    غضنفری افزود:، اما اخیراً این ادبیات تا حدی تغییر کرده و گفته شده است که شاید «چشم در مقابل چشم» به اندازه کافی بازدارنده نباشد و در مقابل تحرکات خبیثانه دشمن شرور، اهداف بزرگ‌تری مورد توجه قرار گیرد. یعنی تقابل دقیقاً به اندازه حمله دشمن نخواهد بود و ایران پاسخ خود را در سطحی که لازم بداند خواهد داد. به همین دلیل رسانه‌ها باید این موضوع را تکرار کنند که کسانی که از اقدامات خصمانه آمریکا و اسرائیل حمایت می‌کنند، دیر یا زود باید هزینه آن را بپردازند؛ چه در قالب آسیب به کشورشان و چه در قالب غرامت جبران خسارت‌هایی که به ایران وارد شده است.

    رئیس هیأت عامل صندوق توسعه ملی با اشاره به ساختار شبکه برق کشور گفت:، اما نکته سوم اینکه ساختار شبکه تولید و توزیع برق ایران تا حد زیادی نامتقارن دارد. یعنی نیروگاه‌های متعددی در نقاط مختلف کشور وجود دارد و تامین و انتقال برق یعنی شبکه برق کشور وابسته به یک یا دو نیروگاه نیست. به ویژه در سال‌های اخیر مزرعه‌های خورشیدی و نیروگاه‌های خورشیدی متعددی ایجاد شده‌اند که بسیار کوچک و پراکنده هستند.

    غضنفری تصریح کرد: این نیروگاه‌ها در نقاط مختلف کشور توزیع شده‌اند و اساساً هدف قرار دادن آنها از نظر نظامی صرفه اقتصادی ندارد؛ به این معنا که شلیک چندین موشک یا اعزام هواپیما برای حمله به یک مزرعه خورشیدی کوچک منطقی نیست. به طور کلی مراکز تولید برق در کشور پراکندگی زیادی دارند و می‌توان از آن به عنوان ساختاری متکثر یا نامتقارن یاد کرد.

    وزیر اسبق صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: کشور‌هایی که تعداد نیروگاه‌های زیاد و پراکنده، اما ظرفیت‌های متوسط و یا کوچک دارند، به راحتی دچار خاموشی کامل نمی‌شوند. ممکن است یک منطقه مورد هدف قرار گیرد و همان منطقه دچار خاموشی شود، اما یا بازسازی انجام می‌شود یا از سایر مناطق کمک گرفته می‌شود.