دسته: اقتصاد کلان

به گزارشخلیج فارسخلیج فارس، در حالی که تمرکز رسانه‌ها بر پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران عمدتا بر افزایش قیمت نفت بوده است، تاثیرات آن بر تامین غذای جهان نیز به همان اندازه نگران‌کننده است. اگر این تنگه برای مدت طولانی بسته بماند، می‌تواند کشاورزی در سراسر جهان را مختل کند و بیش از ۱۰۰ میلیون نفر را تحت تاثیر قرار دهد.

پروجکت سیندیکیت در گزارشی نوشت:  از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، از میان حدود ۱۰۰ کشتی که پیش از این هر روز از تنگه هرمز عبور می‌کردند، تنها تعداد اندکی توانسته‌اند از این مسیر عبور کنند.

در بازارهای جهانی انرژی، موج‌های شوک از همین حالا آغاز شده است. اما شاید فوری‌ترین پیامد بسته شدن طولانی‌مدت این تنگه نه در پمپ بنزین، بلکه بر سر سفره مردم دیده شود. تنگه هرمز تنها مسیر عبور نفتکش‌ها نیست؛ بلکه یکی از شریان‌های حیاتی نظام غذایی جهان محسوب می‌شود. بسیاری از کالاهای اساسی غذایی از جمله گندم، ذرت، برنج، سویا، شکر و خوراک دام، در مسیر رسیدن به کشورهای خلیج فارس از این تنگه عبور می‌کنند و در عین حال کشاورزان در سراسر جهان به کود و سوختی وابسته‌اند که از این منطقه صادر می‌شود.

کشورهای حوزه خلیج فارس در خطر بیشتری هستند

کشورهای حوزه خلیج فارس که به شدت به واردات غذا وابسته‌اند، به‌ویژه آسیب‌پذیر هستند. تامین غلات، برنج، خوراک دام و روغن خوراکی در این کشورها وابسته به باز بودن مسیرهای دریایی و جریان دائمی کشتی‌های تجاری بین‌المللی است.

همان‌طور که همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد، شکنندگی زنجیره‌های تامین فقط در زمان جنگ مشکل‌ساز نمی‌شود. طی چند سال گذشته بسیاری از کشورهای خلیج فارس برای تقویت نظام غذایی خود اقداماتی انجام داده‌اند؛ از جمله افزایش ذخایر استراتژیک و سرمایه‌گذاری در تولید داخلی. آن‌ها همچنین به دنبال مسیرهای حمل‌ونقل جایگزین بوده‌اند؛ به طوری که بخشی از محموله‌ها از طریق مسیرهای زمینی یا بنادر دیگری که تنگه هرمز را دور می‌زنند منتقل می‌شوند، مانند بندر جده در دریای سرخ در عربستان سعودی.

این اقدامات تا حدی تاب‌آوری را افزایش داده‌اند، اما نمی‌توانند به طور کامل جای خالی بسته شدن طولانی‌مدت خلیج فارس را جبران کنند. حدود ۷۰ درصد غذایی که در بحرین، کویت، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و عراق مصرف می‌شود، از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شود. با جمعیتی در حدود ۱۰۰ میلیون نفر در این کشورها، جایگزین کردن واردات مختل‌شده به معنای انتقال روزانه حدود ۱۹۱ میلیون پوند مواد غذایی به منطقه خواهد بود؛ رقمی که بر اساس داده‌های FAOSTAT برآورد شده است.

در نتیجه، تامین غذا برای کشورهای خلیج فارس در صورت محاصره کامل، مستلزم یک عملیات انسانی بی‌سابقه خواهد بود که احتمالا باید از طریق حریم هوایی مورد مناقشه انجام شود. برای مقایسه، برنامه جهانی غذای سازمان ملل در سال ۲۰۲۴ به طور میانگین روزانه تنها ۱۵ میلیون پوند غذا به ۸۱ میلیون نفر در ۷۱ کشور رسانده است.

سیاست اختلال در تجارت دریایی

یک محاصره کامل البته به همان اندازه به ایران نیز آسیب خواهد زد. اختلال در تجارت دریایی کشور را از دو جهت تحت فشار قرار می‌دهد: از یک سو صادرات انرژی محدود می‌شود و از سوی دیگر هزینه واردات کالاهای اساسی مانند گندم، برنج، خوراک دام و روغن نباتی افزایش می‌یابد.

از نظر تاریخی، جهش قیمت مواد غذایی و کمبود آن‌ها یکی از عوامل مهم بی‌ثباتی سیاسی بوده است. در سال ۲۰۰۸ افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی، همراه با شرایط آب‌وهوایی شدید و ناکامی‌های سیاستی، تقریباً قیمت محصولات غذایی اساسی را دو برابر کرد و در ده‌ها کشور شورش‌های غذایی به راه افتاد. چند سال بعد، در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱، خشکسالی و موج گرمای بی‌سابقه در روسیه برداشت غلات را به شدت کاهش داد و قیمت جهانی غذا را به رکوردی تازه رساند؛ روندی که زمینه‌ساز خیزش‌های موسوم به «بهار عربی» شد.

در سال‌های اخیر نیز حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ باعث افزایش قیمت جهانی غلات، کود و سوخت شد و به رشد ناامنی غذایی در بسیاری از نقاط جهان انجامید. با توجه به اینکه نظام غذایی جهانی در حال حاضر نیز زیر فشار شوک‌های اقلیمی و پیامدهای باقی‌مانده از دوران همه‌گیری قرار دارد، چندان عجیب نیست که جهان امروز شاهد بزرگ‌ترین افزایش درگیری‌های خشونت‌آمیز از زمان پایان جنگ جهانی دوم باشد.

پیامدهای اختلال بیشتر در تنگه هرمز تنها به کشورهای خلیج فارس محدود نمی‌شود. کشاورزان در سراسر جهان از جنوب آسیا و آفریقای جنوب صحرا گرفته تا اروپا و حتی ایالات متحده، به تامین پایدار کود و سوخت وابسته‌اند. گاز طبیعی یکی از مواد اصلی در تولید کودهای نیتروژنی است؛ کودهایی که ستون فقرات کشاورزی مدرن به شمار می‌روند و نقش مهمی در رسیدن تولید محصولات کشاورزی به بالاترین سطوح تاریخی داشته‌اند. برآورد می‌شود ۳۰ تا ۴۰ درصد کودهای نیتروژنی تجارت‌شده در جهان از تنگه هرمز عبور می‌کنند.

وقتی قیمت کود و سوخت افزایش می‌یابد، کشاورزان ناچار می‌شوند مصرف کود را کاهش دهند یا سطح زیر کشت را کمتر کنند. در نتیجه، میزان برداشت کاهش پیدا می‌کند و اثر آن در کل نظام غذایی منتشر می‌شود. از کشاورزان و رانندگان کامیون گرفته تا کارخانه‌های فرآوری غذا، همه حلقه‌های زنجیره تأمین هزینه‌های بالاتر را منتقل می‌کنند تا در نهایت این افزایش قیمت در قبض خرید مواد غذایی خانوارها دیده شود.

بحران در تامین آب

در حالی که اختلال در انتقال مواد غذایی، سوخت و کود می‌تواند طی چند هفته یا چند ماه قیمت‌ها را بالا ببرد، یک منبع حیاتی دیگر ممکن است ظرف چند روز در معرض خطر قرار گیرد: آب.

اگر درگیری نظامی باعث آلودگی آب‌های خلیج فارس شود یا تأسیسات آب‌شیرین‌کن از کار بیفتند، پیامدهای آن فاجعه‌بار خواهد بود.

این خطر هم‌اکنون نیز جدی است. هفته گذشته هم بحرین و هم ایران، که خود با کمبود شدید آب روبه‌رو است، گزارش دادند که تأسیسات آب‌شیرین‌کن هدف حمله قرار گرفته‌اند. اگر این حملات عمدی باشد، طبق حقوق بین‌الملل می‌تواند مصداق جنایت جنگی تلقی شود، زیرا تخریب یا آلوده کردن این تأسیسات بلافاصله زندگی میلیون‌ها نفر را تهدید می‌کند. هرچند تجربه اوکراین نشان داده که برخی زیرساخت‌های حیاتی حتی در شرایط جنگی قابل تعمیر هستند، اما سامانه‌های آب‌شیرین‌کن بسیار پیچیده‌اند و جایگزین سریع و آسانی برای آن‌ها وجود ندارد.

دهه‌هاست که تلاش‌های امنیتی بین‌المللی در خاورمیانه عمدتا بر جلوگیری از گسترش سلاح‌های کشتار جمعی متمرکز بوده است. با این حال، بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند با اختلال در نظام جهانی غذا و انرژی و همچنین ایجاد بحران آب در منطقه، آسیبی به غیرنظامیان وارد کند که از نظر مقیاس با پیامدهای چنین سلاح‌هایی قابل مقایسه باشد.

به همین دلیل، همه طرف‌های درگیر در این مناقشه و همچنین جامعه بین‌المللی باید تمام تلاش خود را برای جلوگیری از چنین سناریویی به کار گیرند.

در عین حال، این بحران باید به عنوان هشداری جدی در نظر گرفته شود: نظام غذایی جهان به شکل خطرناکی آسیب‌پذیر است.

به گزارش اقتصادران، از زمانی که غرش جنگنده‌ها و انفجارها آسمان کشور را شکافت، ۱۵روز سپری شده است؛ ۱۵روزی که برای بسیاری با تلخی از دست دادن عزیزان، ویرانی خانه‌ها و نابودی کسب‌وکار همراه بود. دیگر نه فریاد کاسبی که می‌گفت ماهی ماهی به گوش می‌رسد، نه پسربچه‌ای که سبزه عید می‌فروخت، نه صدای خش‌خش ملاقه زنی که سمنو می‌پخت و نه جوانی که آرام می‌گفت ترقه ترقه. کمتر از ۵روز تا پایان سال۱۴۰۴ مانده اما خبری از هیاهوی همیشگی بازار تهران نیست. فروش‌ها افت کرده، سبزه‌ها پلاسیده و شور شوق نوروز جای خود را به نگرانی داده است. برای بررسی حال‌وهوای شب‌های پیش از نوروز به بازار تهران رفتم اما به جرات می‌توانم بگویم نه بوی عیدی می‌آید و نه عطر نوروز حس می‌شود. تردد کم مردم، مغازه‌های خلوت و حجره‌های آسیب‌دیده، همگی گواه می‌داد که بازار نفس نمی‌کشد و معیشت به دره سقوط کشانده شده است.

تخریب؛ اولین تصویری که به چشم می‌آید

در بدو ورود به بازار تهران، حوالی کاخ گلستان، نخستین تصویری که به چشمم خورد ساختمان‌های تخریب‌شده بود. بناهای قوه‌ قضاییه، کلانتری و بخشی از کاخ دادگستری تهران بر اثر حملات اخیر آسیب دیده و خسارات سنگینی به آنها وارد شده بود. از سوی دیگر نگاه بسیاری از رهگذران ابتدا به کاخ گلستان جلب می‌شد؛ مکانی سرشار از تاریخ و ثروت که حالا زیر ضربه‌ها آسیب دیده بود. مسوولان شهری پارچه‌ای آبی‌رنگ مقابل آن کشیده بودند اما این سد نازک نمی‌توانست چشم‌ها را از زخم‌های بنا دور کند. هرکس که به بازار می‌آمد از مرد تا زن، از پیر تا جوان ابتدا در این نقطه توقف می‌کرد؛ بعضی با تلفن همراهشان عکس یادگاری می‌گرفتند، برخی با صدای نچ‌نچ، حیرتشان را نشان می‌دادند. در میان این همه نگاه، کودکی را دیدم که بیش از همه‌چیز نظرم را جلب کرد. در برابر ویرانه‌ها ایستاده بود و بستنی می‌خورد. تصویری که نشان داد در برابر این حجم از ویرانه و تخریب، زندگی همچنان جریان دارد. کمی آن‌طرف‌تر، حجره‌هایی از بازار و بخشی از پاساژ دلگشا نیز آسیب جدی دیده بودند. شیشه‌ها شکسته و آجرهای قدیمی که عمرشان به چندصد سال می‌رسید، فرو ریخته بودند. از همین نقطه می‌شد دریافت که چه چیزی در انتظارمان است.

شور و شوقی وجود ندارد

پس از بازدید از نقاط آسیب‌دیده، به میان مردم و کاسبان رفتم تا از وضعیت فروش آگاه شوم. هرکسی که با این نقطه از پایتخت آشناست می‌داند نام بازار همیشه با شلوغی و همهمه گره خورده اما امروز اگر سری به آن بزنید، خلوتی عجیب به چشمتان می‌آید. دستفروشان نسبت‌به گذشته کمتر حضور دارند و آنهایی هم که مانده‌اند، مشتری چندانی ندارند. پاساژ دلگشا کرکره‌هایش پایین بود و بسیاری از حجره‌های آسیب‌دیده نیز بسته بودند. جوانی که لباس زنانه بساط کرده بود، روی صندلی‌اش نشسته و به رفت‌و‌آمد مردم خیره مانده بود. چند خانم نزدیک شدند، لباس‌ها را برانداز کردند و بی‌آنکه خریدی انجام دهند، به راهشان ادامه دادند. از چهره‌ جوان می‌شد فهمید امیدی به فروش ندارد. با رفیقش حرف زد و می‌گفت: «توروخدا، وضعیت ما رو ببین؛ پارسال چه فروشی داشتیم، امسالم هست!» یکی دیگر از صحنه‌ای که همیشه در بازار تهران به چشم می‌آمد، صف‌های طولانی مردم برای خرید ساندویچ، کباب، آبمیوه و بستنی بود اما حالا از آن صف‌ها خبری نیست. به‌دلیل تقارن با ماه رمضان، بسیاری از مغازه‌های اغذیه‌ای تعطیل بودند و برخی دیگر برای کسانی که توانایی روزه‌گرفتن ندارند باز مانده بودند. بااین‌حال حتی این حجره‌ها نیز که معمولا باید رفت‌و‌آمدی داشتند، این روزها چهره‌ای خلوت و ساکت به خود گرفته‌اند.

امسال عیدی نداریم

در میان جمعیت اندک بازار، دو صاحب حجره را دیدم که مغازه‌شان با وجود آسیب نسبی هنوز باز بود و گرم صحبت با یکدیگر بودند. خشکبارفروش بودند و منطقی است که در چنین روزهایی، بازارشان باید سکه باشد اما از گفت‌و‌گویشان فهمیدم مدتی است فروش چندانی ندارند. یکی از آنها رو به همکارش گفت: «بابا، این‌قدر همه‌چیز گرونه که مردم زورشون نمی‌رسه پسته و بادوم بخرن؛ ما الکی هرروز صبح میایم مغازه!» دیگری با تکان دادن سر به نشانه تایید گفت: «این جنگ کار ما رو خراب کرده. اگه این اتفاق نمی‌افتاد، حداقل چند نفر می‌اومدن خرید کنن. خدا به داد برسه، فردا چک دارم، حسابمم خالیه.» نگرانی در چهره هر دو خشکبارفروش آشکار بود. مقابل حجره‌هایشان ایستاده و چشم‌انتظار بودند تا شاید حتی یک مشتری بیاید مبادا شب دست خالی به خانه بروند.

صدای انفجار نیز به گوش می‌رسد

در همین گشت‌وگذار چندین صدای انفجار نیز به گوش می‌رسید. واکنش افراد حاضر در صحنه یکی دیگر از جالب‌ترین صحنه‌هایی بود که دیدم. عده‌ای بی‌توجه به صدا، به راه خود ادامه می‌دادند؛ برخی با کنجکاوی به دنبال محل وقوع انفجار می‌گشتند و عده‌ای دیگر که عمدتا زنان و کودکان بودند، با شنیدن صدای انفجار با عجله به سمت مترو حرکت می‌کردند تا از خطرات احتمالی در امان بمانند. کسبه نیز واکنش‌های متعددی از خود نشان می‌دادند. بیشتر آنها با شنیدن صدای انفجارهای پی‌درپی، نگاهی به آسمان کرده و سرشان را پایین می‌انداختند. تعدادی نیز مغازه خود را می‌بستند و محل را ترک می‌کردند. اما نکته جالب این بود که نسبت به روزهای اولیه درگیری، این وضعیت برای مردم عادی شده بود. با شنیدن صدای جنگنده و انفجار، دیگر ترسی در چهره‌شان نبود و با آرامش به کار خود رسیدگی می‌کردند گویی که آب از آب تکان نخورده بود.

خدا شاهده کاسبی نکردم

در همین حال و اوضاع، با یکی از پیک‌های موتوری که در آنجا بود، هم‌کلام شدم. مردی ۳۸ ساله، دارای دو فرزند که همسرش نیز در خیاطی کار می‌کرد. شرایط این روزهایش را جویا شدم. با ناامیدی عمیقی گفت: «داداش، از روزی که جنگ شروع شد، خدا شاهده کاسبی نکردم. قبلا حداقل روزی هفت، هشت‌بار جنس جابه‌جا می‌کردم و یک نون بخورونمیری درمیومد اما الان دو ساعته وایستادم، دریغ از یک نفر که سفارشی بده. اجاره خونه، خرج زن و بچه‌، تازه شب عید هم هست و توقع دارن میوه و شیرینی بخرم ولی چه کنم. انگار هرچه سنگه، مال پای لنگه، از صبح تا حالا یک قرون هم دشت نکردم.» او در ادامه به وضعیت خرید و فروش نیز اشاره کرد و گفت: «آقایی که شما باشی، امسال اصلا مشتری خاصی ندیدم. دوستم که اینجا مغازه پارچه‌فروشی داره، بنده‌خدا خونه‌اش تو این چند روز آسیب دیده اما نه فروشی داشته نه درآمدی. تازه امروز از من که خودم دستم تنگه، پول قرض می‌خواست! به خدا نمی‌دونم چه کنم.» صحبت‌های او نیز تلخ بود و گویای واقعیت امروز: «کسی کاسبی نکرده!»

دودش به چشم ما میره

در نزدیکی ساختمان بانک ملی شعبه بازار که آن هم در نتیجه حملات، آسیب‌های جزئی دیده بود، چهارنفر مشغول تحلیل اخبار و وقایع مرتبط با جنگ بودند. یکی از آنها با اشتیاق تمام پیش‌بینی می‌کرد که تا شب عید آتش‌بس اعلام خواهد شد و شرایط به حالت عادی بازمی‌گردد.

نفر دوم با این نظر موافق نبود و با استناد به دلایل مختلفی، معتقد بود که جنگ حداقل تا پایان اردیبهشت سال آینده ادامه خواهد داشت. نفر سوم با خنده، به جمله همیشگی رییس‌جمهور آمریکا اشاره کرد و گفت: «خواهیم دید چه خواهد شد.» اما نفر چهارم که نگرانی‌اش از شرایط کنونی نسبت به سه نفر دیگر بیشتر نمایان بود، گفت: «هر اتفاقی هم بیفته، دودش آخر سر به چشم مردم میره؛ چه این‌طرفی چه اون‌طرفی. گرونیش برای ماست، خرابیش برای ماست، بدبختیش هم برای ماست. الکی دل خودتونو صابون نزنید.» صحبت‌های نفر چهارم منطقی‌تر از بقیه به نظر می‌رسید. هر جنگ و تقابلی به هر شکلی، در نهایت برای مردم مشکل‌ساز می‌شود. چه تاثیرش را در اقتصاد بگذارد و چه در سیاست‌های کشور، سرانجام این جامعه است که باید تاوان هر مشکلی را بپردازد.

پول ندارم بعدا برات می‌خرم

در مسیر بازگشت نزدیک ایستگاه مترو، کودکی با اصرار لباس مورد علاقه‌اش را از مادرش طلب کرد؛ با هیجان می‌خواست همان لباسی را داشته باشد که خودش پسندیده است اما جواب تلخی که مادرش به او داد تا زمان بازگشت به خانه، در ذهنم باقی ماند: «مامان جون، الان پول ندارم، بعدا برات می‌خرم.» این جمله کوتاه اما به روشنی وضعیت دشوار بسیاری از مردم را نمایان می‌کرد. جیب بسیاری در آستانه عید خالی بود؛ حقوق‌ها حتی کفاف یک زندگی معمولی را هم نمی‌داد و شرایط برای همه سخت‌تر از پیش شده بود. حال با فرارسیدن جنگی دیگر، امیدی به بهبود اوضاع نیست و هیچ‌کس نمی‌داند سرانجام این غائله به کجا ختم خواهد شد.

ناامیدی در چهره‌ها موج می‌زد

در مترو هنگام بازگشت، چهره‌ها و مکالمات بسیاری را بررسی کردم. برخی با چک کردن مداوم تلگرام، اینستاگرام و فیلترشکن‌ها بی‌صبرانه منتظر برقراری ارتباط با جهان خارج بودند. عده‌ای دیگر در افکار عمیقی فرو رفته و در دنیای خود غرق شده بودند.

دستفروشان اندک مترو نیز مشغول کار و کاسبی بودند اما نه مانند گذشته؛ توجه چندانی به آنها جلب نمی‌شد و معلوم بود که بازارشان کساد است. در چهره همه موجی از ناامیدی پرسه می‌زد. پیداست که هنوز در شوک تبعات بمب‌ها و موشک‌ها قرار گرفته‌اند و مدام بیم آن را داشتند که وضعیت از آنچه هست، وخیم‌تر شود. آنچه از این بازدید میدانی از بازار و سطح شهر دریافتم این است که جریان زندگی ادامه دارد، اما نه به آسانی بلکه با انبوهی از تلخی و سرگشتگی. نه بوی عید می‌آید و نه خبری از شور و شوق عید هست. معلوم نیست این توالی مشکلات و دشواری‌ها چه زمانی به پایان خواهد رسید.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید

به گزارش اقتصادران، رکودِ تورمی در اقتصادی که مدیر اصلی خود را یک ماه قبل از نوروز ۱۴۰۴ در ماجرای استیضاح مجلس شورای اسلامی از دست داده بود؛ به همراه انتقال کسری سنگین بودجه دولت از سال قبل، شرایطی را ایجاد کرد که فضای کسب و کار همانند یک پوست حساس به هرگونه محرّک محیطی واکنش انفعالی نشان داد.

به گزارش اقتصادران، ادامه درگیری ها در خاورمیانه و تشدید تنش در منطقه باعث شده تا اغلب شرکت های کشتیرانی دچار اختلال در خدمات دهی خود شوند. همین مساله موجب تحمیل زیان های شدید مالی به این شرکت ها شده است. سوال این است که این شرکت ها قرار است این زیان های مالی را از چه محلی تامین کنند؟

بر اساس این گزارش، حدود ۲۰ درصد از کل تجارت نفت و گاز جهان از این تنگه که خلیج فارس را به دریای عمان مرتبط می‌سازد، عبور می‌کند بنابراین این حجم از تجارت نشان می دهد که عبور کشتی ها، به خصوص کشتیرانی های معتبر تا چه میزان دچار مشکل در عدم تردد شده اند.

در حالی که تنش‌های نظامی میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به برخی زیرساخت ها رسیده و تشدید شده است، بسیاری از خانوارها این روزها بیش از تحولات میدانی، نگران معیشت خود هستند؛ نگرانی‌هایی که در آستانه پایان سال، از پرداخت حقوق و عیدی تا تأمین کالاهای اساسی را دربرمی‌گیرد. روایت گفت‌وگو با چند کارمند و کارگر بخش خصوصی و دولتی، تصویر روشنی از این دغدغه‌ها ارائه می‌دهد.

به گزارش اقتصادران، محمدعلی خراسانی، رئیس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای درباره وضعیت بازار اظهار کرد: با توجه به وضعیت فعلی کشور و در آستانه سال نو هیچ‌گونه کمبود کالایی وجود ندارد و مردم با آرامش به خرید خود ادامه دهند و نگرانی نداشته باشند.

مهر نوشت: وی با بیان اینکه هیچ کمبودی در فروشگاه‌ها مشاهده نشده است، افزود: قفسه‌ها مملو از کالا هستند و هیچ مشکلی وجود ندارد؛ انبارها نیز به صورت روزانه از طریق لجستیک به فروشگاه‌ها شارژ می‌شوند.

خراسانی ادامه داد: همچنین طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده تا ساعت ۱۵ روز بیست و نهم اسفند ماه، فروشگاه‌ها خدمات‌رسانی کنند. یک روز بعد از آن تعطیل هستیم و سپس دوباره فروشگاه‌ها فعال شده و سرویس‌دهی به مردم انجام می‌شود.

وی اضافه کرد: پیش‌بینی کرده‌ایم که در ایام عید نیز که معمولا کارخانه‌ها و سیستم لجستیک با ظرفیت کامل کار نمی‌کنند، با تمهیداتی که اندیشیده‌ایم، کمبود کالایی رخ نخواهد داد و مانند سالهای قبل مشکلی وجود نخواهد داشت.

رئیس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای با تاکید بر رفتار هوشمندانه مردم در خرید، بیان کرد: مردم ما بسیار۵ فهیم هستند و به اندازه نیاز خود خرید می‌کنند. آن هیجان و خرید بی‌رویه که در برخی کشورها مشاهده شد و منجر به خالی شدن قفسه‌ها شد، در اینجا وجود ندارد.

وی از مردم درخواست کرد با آرامش خرید کنند و اطمینان داد که نیازهایشان به طور کامل تامین خواهد شد.

به گزارش اقتصادران، مسأله ذخایر دارو در شرایط جنگی، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های هر جامعه است. ایران در سال ۱۴۰۴ دو جنگ را پشت سر گذاشته، اما گزارش ها نشان می‌دهد پیش از وقوع نخستین جنگ، به سراغ جمع‌آوری دارو رفته بود. در این دوران مسأله کمبود دارو رفع شده و نگرانی از این بابت وجود ندارد، آنچه شهروندان را در مواجهه با داروخانه نگران می‌کند، مسأله قیمت‌هاست. قیمت‌هایی که پیش از جنگ به واسطه حذف ارز ترجیحی و نوسان قیمت دلار، با رشد شدید مواجه شده بودند. داروخانه‌ها نیز به علت عدم پرداخت به موقع بیمه‌ها، همواره با مشکل نقدینگی مواجه‌اند که این موضوع دست آنها را برای خرید بیشتر دارو بسته است. طبق شنیده‌ها برخی از بیمه‌ها تاکنون نزدیک ۸ ماه از زمان موقع پرداخت‌هایشان می‌گذرد، اما داروخانه‌ها کماکان به دنبال طلب‌هایشان می‌گردند.

هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، معتقد است که پیش از جنگ ۱۲ روزه طبق مصوبه مجلس، ذخایر استراتژیک دارو تکمیل شده و مشکلی در حوزه تامین دارو وجود ندارد. او به رویداد۲۴ می‌گوید: «با توجه به اینکه از قبل از جنگ ۱۲ روزه مصوبه مجلس را داشتیم که ذخایر استراتژیک دارو را باید برای مدت طولانی حفظ کنیم، بودجه لازم برای این طرح به سازمان غذا و دارو اختصاص داده شد و ذخیره راهبردی دارو را تهیه کردند.»

او تاکید کرده این موضوع ارتباطی به جنگ فعلی نداشت و قبل از جنگ خردادماه نیز این اقدام انجام شده بود.

به گفته روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، در حال حاضر ذخایر دارو وضعیت خوبی دارد و جای نگرانی نیست. خوشبختانه علاوه بر ذخیره استراتژیک سازمان غذا و دارو، داروخانه‌ها نیز ذخایری دارند که طبق اطلاعات ما، در حد قابل قبول است. داروخانه‌های بخش خصوصی هم همیار خوبی برای سازمان غذا و دارو هستند که ذخایرشان را برای ماه‌ها حفظ کنند.

۱۵۰ قلم دارو دچار کسری است

وی مدعی است که کسری‌های مرسوم در بازار دارو همواره وجود داشته و ارتباطی به جنگ حاضر ندارد. او می‌گوید: «کمبود دارو مربوط به عدم تخصیص ارز به موقع در ادوار گذشته است. مطالبات داروخانه‌ها و کارخانه‌ها به موقع پرداخت نشده بود و به همین خاطر یک سری از تولیدات و واردات با چالش مواجه شدند. این اتفاق ربطی به جنگ ندارد.»

احمدی می گوید حدود ۱۵۰ قلم دارو کسری را همواره داشته‌ایم. اگرچه این کمبود در همه جای جهان وجود دارد. دارو‌های معمولی از جمله دارو‌های معده تا دارو‌های تخصصی شامل این کسری می‌شوند.

۲۰ تا۱۰۰ درصد رشد قیمت دارو

احمدی معتقد است که رشد قیمت دارو نیز متعلق به نوسان ارز در دو ماه قبل از جنگ رمضان است. او می‌گوید: «ما در زمان جنگ نوسان قیمت نداشتیم. رشد قیمت مربوط به قبل از جنگ است. به دلیل نوسانات ارزی، شاهد رشد قیمت بوده‌ایم. حدود ۲۰ درصد تا بیش از ۱۰۰ درصد رشد قیمت را تجربه کردیم. یک سری از مکمل‌ها نیز ارز حمایتی‌شان حذف شد.»

روابط عمومی انجمن داروسازان ایران می گوید در این دوران یک شهید به نام مائده دهاقین از جامعه داروسازی داشته اند که نشان داد این حوزه در تمام ادوار در کنار مردم بوده است.

افزایش قیمت در اقلام مربوط به کودکان و نوزادان

فاطمه امامی، داروساز و فعال صنعت دارو می گوید در دارو‌ها و اقلام مربوط به کودکان رشد قیمت قابل توجهی رخ داده و توزیع شیرخشک‌های خاص نیز کاهش یافته است. او به رویداد۲۴ می‌گوید: «دو مدل شیرخشک داریم. اول ساده و دوم فرمولی است. شیرخشک فرمولی متعلق به کودکانی است که مشکلاتی دارند. تولید و توزیع این شیرخشک‌ها کمتر است.»

قیمت پوشک ظرف دو هفته دو برابر شد

امامی می گوید با گشتن و سر زدن به چند داروخانه، هنوز می‌توان شیرخشک پیدا کرد؛ اما مشکل اصلی داروخانه در حوزه کودکان، مشکل پوشک است. قیمت پوشک در چند وقت اخیر دو برابر شده است. بسته‌های ۳۴ تایی از ۳۴۰ تومان به ۶۹۰ تومان رسیده است. مصرف پوشک زیاد است و الان به وضوح می‌بینیم که خیلی‌ها توان خرید ندارند. خرید کهنه بچه خیلی زیاد شده است.

او در رابطه با رشد قیمت دارو گفت: «ما در تمامی دارو‌ها طی چند ماه اخیر نوسان قیمت داشتیم. از مردادماه تاکنون حداقل سه مرحله گران شدن تمامی دارو‌ها را تجربه کردیم. از یک ورق استامینوفن ساده تا آمپول و دارو‌های معده درگیر گرانی شده‌اند. آخرین افزایش قیمت‌ها متعلق به قبل از جنگ است.»

بیمه‌ها شش ماه است که پرداختی به داروخانه‌ها نداشته‌اند

امامی خبر داده که مطالبات داروخانه‌ها کماکان به طور کامل پرداخت نشده است. او می‌گوید: «مطالبات داروخانه‌ها در مورد شیرخشک که تحت پوشش بیمه سلامت است تقریباً پرداخت می‌شود. بیمه سلامت و بیمه تأمین اجتماعی از مهرماه به این طرف پرداختی نداشته اند. نیرو‌های مسلح هم چندین ماه است که پرداختی نداشته‌اند. این مسأله نیز متعلق به تمامی داروخانه هاست. داروخانه‌های کوچک‌تر را ترجیح می‌دهند زوتر پرداخت کنند تا داروخانه‌هایی که حجم نسخه خیلی بالاتری دارند. اگر قرار باشد جنگ ادامه دار باشد، در خصوص یک سری از دارو‌های وارداتی از جمله انسولین‌ها دچار چالش می‌شویم.»

به گزارش اقتصادران، امارات متحده عربی و به‌ویژه دبی طی چند دهه گذشته خود را به عنوان جزیره ثبات در دریای توفانی خاورمیانه به جهان معرفی کرده بودند، اما این شهر که بر پایه مدل اقتصادی «امنیت در ازای سرمایه» بنا شده، اکنون با واقعیتی تلخی روبروست. با ورود تنش‌های نظامی میان ایران، اسرائیل و آمریکا به فاز درگیری‌های مستقیم و بی‌سابقه در دو هفته اخیر، آن تصویر بلورین از امنیت پایدار ترک برداشته است. گزارش‌های میدانی و آمار‌های منتشر شده در رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهند که سرمایه‌گذاران، به‌ویژه ابرثروتمندان آسیایی، دیگر دبی را پناهگاهی امن برای دارایی‌های خود نمی‌بینند.