به گزارش اقتصادران، گلناز پرتوی مهر نوشت:
با نزدیک شدن به ماههای پایانی زمستان، افزایش مصرف برق در کشور به یکی از چالشهای اصلی شبکه توزیع تبدیل شده است. اگرچه تصور عمومی این است که بحران برق مختص تابستانهای داغ است، اما واقعیت این است که در ماههای سرد سال، افزایش استفاده از وسایل گرمایشی برقی و کاهش تولید نیروگاههای برقآبی به دلیل کمبود بارندگی، تعادل شبکه را به هم میزند. این ناترازی، فشار مضاعفی بر زیرساختهای برق کشور وارد کرده و احتمال خاموشیهای پراکنده را افزایش میدهد.در روزهای سرد زمستان، بخاریهای برقی، کولرهای گازی در حالت گرمایش، و حتی پکیجها و آبگرمکنهای الکتریکی به گزینههای محبوب مردم برای مقابله با سرما تبدیل میشوند.
اما این افزایش مصرف در کنار فعالیتهای پرمصرف صنعتی و البته استخراج رمزارزها، شبکه برق را تحت فشار قرار میدهد. بررسیها نشان میدهد که مصرف برق خانگی در زمستان تا ۳۰ درصد افزایش مییابد، در حالی که نیروگاهها با ظرفیت کمتری تولید میکنند. یکی دیگر از مشکلات اصلی در زمستان، محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها است. با کاهش دمای هوا، مصرف گاز طبیعی در بخش خانگی اولویت پیدا میکند و نیروگاهها مجبور میشوند به مازوت یا گازوئیل روی بیاورند. این تغییر سوخت نه تنها بازده تولید برق را کاهش میدهد، بلکه آلودگی هوا را نیز تشدید میکند. نیروگاههای برقآبی نیز به دلیل کاهش ذخایر سدها، توان تولید کامل خود را ندارند و این یعنی شبکه با کمبود تولید مواجه میشود.
ناترازی برق زمانی رخ میدهد که مصرف از تولید پیشی بگیرد و شبکه برای تأمین تقاضا دچار افت فشار شود. این اتفاق باعث میشود که برای جلوگیری از فروپاشی کامل شبکه، خاموشیهای کنترلشده اعمال شود. اگرچه وزارت نیرو معمولاً تلاش میکند با واردات برق از کشورهای همسایه یا افزایش تولید نیروگاههای حرارتی، این ناترازی را جبران کند، اما این روشها کوتاهمدت است و مشکل اصلی، یعنی رشد بیرویه مصرف، همچنان پابرجاست. کارشناسان معتقدند که مهمترین راهکار برای جلوگیری از خاموشیهای زمستانی، مدیریت مصرف است. اصلاح الگوی مصرف، استفاده از تجهیزات کممصرف، و اطلاعرسانی درباره ساعات اوج مصرف میتواند تأثیر زیادی در کاهش بار شبکه داشته باشد. همچنین، سیاستهای تشویقی برای مشترکین کممصرف و جریمههای سنگین برای مصرفکنندگان پرمصرف میتواند فرهنگ صرفهجویی را تقویت کند. یکی از راهکارهای پایدار برای کاهش ناترازی برق، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است.
در ماههای زمستانی که آفتاب کمتری داریم، میتوان از ظرفیت انرژی بادی، زمینگرمایی و حتی ذخیرهسازی انرژی برای تأمین بخشی از برق مصرفی استفاده کرد. سرمایهگذاری در این بخش نه تنها وابستگی به سوختهای فسیلی را کاهش میدهد، بلکه پایداری شبکه را در برابر نوسانات مصرف افزایش میدهد. زمستان ۱۴۰۳ با همه چالشهایش نشان داد که شبکه برق ایران نیاز به بازنگری و برنامهریزی جدی دارد. از اصلاح زیرساختها و هوشمندسازی شبکه گرفته تا افزایش ظرفیت تولید و گسترش برنامههای مدیریت مصرف، همه این اقدامات باید در دستور کار قرار بگیرد تا بتوانیم زمستانهای آینده را بدون ترس از خاموشی پشت سر بگذاریم. اگرچه عبور از این بحران زمانبر است، اما با عزم ملی و همراهی مردم، میتوان این مسیر را هموار کرد. در نهایت، زمستان همیشه فصل سرما بوده، اما نباید اجازه دهیم این سرما، تاریکی به همراه بیاورد. شاید زمان آن رسیده که نگاه جدیتری به مصرف انرژی داشته باشیم و هر کدام از ما با تغییرات کوچک در رفتار مصرفی، قدمی برای حفظ روشناییبرداریم.
دیدگاهتان را بنویسید