رکود حالا حالاها مهمان بازار مسکن است

مسکن
به گزارش اقتصادران، بازار مسکن این روزها همچنان در رکود به سر می‌برد، با وجود آنکه کاهش نسبی قیمت ارز و طلا موجب شده بخشی از سرمایه‌ها به سمت ملک حرکت کند. کارشناسان معتقدند این تحرک، رونق کوتاه‌مدت و بیشتر سرمایه‌ای ایجاد خواهد کرد و توان خرید واقعی خانوارها هنوز به حدی نرسیده که بتواند بازار را از رکود خارج کند.  فاصله فزاینده بین قیمت مسکن و درآمد خانوارها و کمبود آمار رسمی، این رکود را پایدار نگه داشته و چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار را محدود کرده است. خشایار باقرپور، کارشناس بازار مسکن، در گفت‌وگو با ایسنا، توضیح داد که کاهش قیمت‌ها در بازار ارز و طلا مقداری از سرمایه‌ها را به سمت مسکن سوق داده است، و طی هفته گذشته کاهش حدود پنج درصدی در قیمت ارز و هشت تا ۹ درصدی در بازار طلا داشتیم. این مساله مقداری آرامش را در بازارهای طلا و ارز حاکم کرد و باعث شد بخشی از سرمایه‌ها به سمت بازار مسکن حرکت کند. به گفته باقرپور، مسکن طی ماه‌های اخیر نسبت به بازارهای ارز و طلا جا مانده و طبیعی است که در دوره‌ای سه تا پنج ماهه، رونق نسبی در بازار ملک ایجاد شود. این کارشناس مسکن افزود: افرادی که مشمول بازار مصرفی هستند استطاعت خرید خانه حتی در قیمت‌های ثبات یافته فعلی را ندارند اما رونق نسبی را می‌توان برای سه تا پنج ماه آینده درنظر گرفت که برگرفته از جاماندگی مسکن نسبت به بازارهای ارز و طلا است. به این ترتیب، رونق احتمالی بازار بیشتر جنبه سرمایه‌ای دارد تا مصرفی، یعنی تقاضا از سوی سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌ها ایجاد خواهد شد و نه خریداران واقعی که قصد سکونت دارند.

شکاف قیمت و توان خرید خانوار

یکی از مهم‌ترین دلایل رکود بازار مسکن، فاصله چشمگیر بین قیمت مسکن و درآمد خانوارها است. باقرپور به این موضوع اشاره کرد و گفت: ما در بخش ساخت و ساز با تورم ۴۵ درصدی مواجهیم اما دستمزد ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یافته، یعنی مرتبا شکاف بین توان خرید و قیمت آپارتمان بیشتر می‌شود. او توضیح داد: این شکاف باعث کاهش قدرت خرید خریداران واقعی می‌شود و مانع از خروج بازار از رکود است، استطاعت به دو عامل میزان درآمد و قیمت محصول بستگی دارد.  در حال حاضر میزان درآمد خانوار تغییر محسوسی متناسب با قیمت مسکن نداشته است. همچنین متوسط قیمت دلاری مسکن در تهران حدود ۱۰۰۰ دلار اعلام شده است که با میانگین بلندمدت ۱۲۰۰ دلار فاصله دارد. باقرپور افزود: احتمال اینکه در کوتاه‌مدت این فاصله پر شود بعید است.

باقرپور در ادامه با اشاره به وضعیت ساخت و ساز گفت: ساخت و ساز در رکود کامل قرار دارد. این رکود از عدم رونق بازار و نقد نشدن محصولاتی که در بخش مسکن تولید می‌شود نشأت می‌گیرد.  او تأکید کرد که اگر خریداران توان خرید نداشته باشند، تولیدکنندگان هم انگیزه‌ای برای ادامه فعالیت و سرمایه‌گذاری نخواهند داشت، دلیل اینکه بازار رونق ندارد این است که خریدار مصرفی استطاعت ندارد. به گفته این کارشناس، رشد تولید مسکن بدون افزایش قدرت خرید خانوار و کاهش فاصله بین درآمد و قیمت مسکن ممکن نیست.

نبود آمار رسمی؛ مانع برنامه‌ریزی و تولید

یکی دیگر از مشکلات ساختاری بازار مسکن، نبود آمار و اطلاعات رسمی است. باقرپور با انتقاد از این وضعیت گفت: چند روز پیش روز آمار و برنامه‌ریزی بود اما متاسفانه در بازار مسکن آماری وجود ندارد و به همین دلیل امکان برنامه‌ریزی برای فعالان اقتصادی میسر نیست. این به بازار لطمه می‌زند. فعالان بازار با داشتن آمار می‌توانند به تولید رونق بدهند. سانسور آمار به کسادی تولید می‌انجامد و این کسادی به اقتصاد مسکن ضربه می‌زند. به گفته او، در شرایط فعلی، نبود آمار دقیق برنامه‌ریزی برای تولید و سرمایه‌گذاری را با مشکل مواجه کرده و روند رکود را تشدید می‌کند.

اثر تورم و درآمد بر بازار مسکن

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عمرانی شهر تهران نیز به شکاف میان قیمت مسکن و درآمد خانوارها اشاره کرده و گفت: در شرایطی که تورم به حدود ۴۵ درصد رسیده دولت و بخش خصوصی بودجه‌ای برای افزایش حقوق ندارند. بنابراین شکاف بین قیمت و درآمدها در همه حوزه‌ها افزایش می‌یابد که به لحاظ کمی بالاترین شکاف مربوط به بازار مسکن است. زیرا گران‌ترین کالایی است که در جامعه داد و ستد می‌شود. او افزود که افزایش این شکاف باعث کاهش استطاعت خریداران مصرفی و تعمیق رکود بازار خواهد شد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار

رکود پایدار با عوامل ساختاری

بررسی وضعیت فعلی بازار مسکن نشان می‌دهد که رکود ترکیبی از عوامل عرضه و تقاضا است. از یک سو، قدرت خرید خانوارها با توجه به افزایش تورم و عدم افزایش متناسب درآمدها کاهش یافته است و از سوی دیگر، تولید مسکن با تورم بالا و عدم نقدشوندگی محصولات مواجه است. کاهش نوسانات نرخ ارز و طلا ممکن است مقداری سرمایه به سمت بازار مسکن جذب کند، اما این رونق کوتاه‌مدت و محدود خواهد بود و خریداران واقعی از آن بهره‌ای نخواهند برد. همچنین نبود آمار و اطلاعات دقیق، برنامه‌ریزی تولیدکنندگان و فعالان بازار را دشوار کرده و مانع ایجاد رونق پایدار می‌شود. کارشناسان معتقدند تا زمانی که شکاف بین درآمد خانوار و قیمت مسکن کاهش نیابد و داده‌های شفاف در اختیار فعالان بازار قرار نگیرد، رکود همچنان مهمان بازار مسکن خواهد بود.

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *