به گزارش اقتصادران، آسوشیتدپرس جزییات یک گزارش محرمانه ن آژانس بین المللی انرژی اتمی را که میان کشورهای عضو این آژانس توزیع شده و منتشر کرده است، در این گزارش جزییات خطرناکی فاش شده که نشان میدهد مذاکرات کنونی برای دسترسی بازرسان به سایتهای هستهای ایران چقدر از نظر کشورهای غربی اهمیت دارد. بخشی از این گزارش ادعا میکند گ ایران پیش از حمله نظامی اسرائیل، ذخایر اورانیوم غنیشده نزدیک به سطح تسلیحاتی خود را افزایش داده است.
در گزارش آمده است این رقم «بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی ایران، فعالیتهای راستیآزمایی آژانس بین ۱۷ می ۲۰۲۵ تا ۱۲ ژوئن (یک روز پیش از آغاز حملات نظامی) و برآوردهای مبتنی بر عملکرد گذشته تأسیسات مربوطه» محاسبه شده است.
اسوشیتدپرس بر اساس متن گزارش آژانس مدعی است که این سطح تنها یک گام فنی کوتاه تا رسیدن به غنای ۹۰ درصدی، یعنی درجه تسلیحاتی است. بر اساس اعلام آژانس، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، در صورت رساندن به غنای ۹۰ درصد، از نظر تئوریک برای تولید یک بمب اتم کافی است.
توقف بازرسیها و حملات
گزارش محرمانه همچنین تایید میکند که ایران و آژانس هنوز بر سر از سرگیری بازرسیها در سایتهایی که هدف بمبارانهای اسرائیل و آمریکا در ژوئن قرار گرفتند، به توافق نرسیدهاند.
هنوز مشخص نیست حملات اسرائیل و آمریکا چه میزان برنامه هستهای ایران را مختل کرده است. اسرائیل سایتهای هستهای و نظامی ایران را هدف قرار داد و اعلام کرد اجازه نخواهد داد تهران به سلاح اتمی دست یابد. ایران همواره گفته برنامهاش صلحآمیز است.
۲ جولای، رئیسجمهور ایران مسعود پزشکیان قانونی را که مجلس تصویب کرده بود امضا کرد که همکاری با آژانس را به حالت تعلیق درمیآورد.
تنها سایت بازرسیشده از زمان جنگ، نیروگاه بوشهر بوده که با کمک فنی روسیه فعالیت میکند. بازرسان جایگزینی سوخت در این نیروگاه را در ۲۷ و ۲۸ آگوست رصد کردند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، تأکید کرده است که «روشهای فنی برای ازسرگیری کامل بازرسیها باید بدون تأخیر نهایی شود.» گزارش میگوید هرچند خروج بازرسان سازمان ملل از ایران در زمان جنگ «به دلیل شرایط امنیتی ضروری بود»، اما تصمیم بعدی تهران برای قطع همکاری «بسیار تأسفبار» است.
بخش جدید گزازش، وزن ذخایر اورانیوم غنی شده ایران است. این گزارش مدعی است تا تاریخ ۱۳ ژوئن، کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ۹۸۷۴.۹ کیلوگرم بوده که نسبت به ماه می ۶۲۷.۳ کیلوگرم افزایش یافته است. از آن زمان، آژانس اعلام کرده «نتوانسته فعالیتهای میدانی لازم برای جمعآوری و راستیآزمایی دادههای ایران» را انجام دهد.
بازرسان بیش از دو ماه و نیم نتوانستهاند ذخایر اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی ایران را تأیید کنند؛ موضوعی که آژانس آن را «نگرانکننده جدی» دانسته است.
مذاکرات پیشِ رو| ایران اجازه بازرسی سایتهای تخریب شده را نداده
گزارش به جزئیات گفتوگوهای ایران و آژانس طی یک ماه و نیم گذشته برای ازسرگیری بازرسیها پرداخته و اشاره دارد که تیمی فنی از آژانس در ۱۱ آگوست در تهران با مقامات ایرانی دیدار کرده است.
۱۴ آگوست، ایران نامهای ارسال کرد که شامل پیشنویس مفصلی از «توافق جدید» بود. بر اساس آن، آژانس باید درخواستهای خود برای بازرسی از تأسیسات سالم را «موردی به مورد» ارائه کند. درباره سایتهای آسیبدیده نیز ایران متعهد شد حداکثر یک ماه پس از نهایی شدن این توافق، گزارشی به آژانس ارائه کند و پس از آن وارد مذاکره بر سر چارچوب جدید همکاری شود.
گروسی به ایران یادآور شد که هر توافق همکاری باید در چارچوب موافقتنامه پادمان هستهای تهران با آژانس باشد.
قرار است مذاکرات بین ایران و آژانس طی روزهای آینده در وین ادامه یابد.
بازگشت تحریمها
این گزارش در شرایط حساسی منتشر شده است؛ چرا که فرانسه، آلمان و بریتانیا در ۲۸ آگوست روند بازگرداندن تحریمهای ایران را آغاز کردهاند.
این روند موسوم به «مکانیسم ماشه» که در توافق هستهای ۲۰۱۵ گنجانده شده، به گونهای طراحی شده که در شورای امنیت وتو نشود و میتواند ظرف یک ماه اجرایی گردد.
این اقدام ضربالاجلی ۳۰ روزه تعیین کرده است تا مگر اینکه ایران و غرب به توافق دیپلماتیک برسند، تحریمها دوباره اعمال شوند.
کشورهای اروپایی گفتهاند حاضرند مهلت را تمدید کنند به شرطی که ایران مذاکرات مستقیم با آمریکا را از سر بگیرد، اجازه دسترسی بازرسان سازمان ملل به سایتهای هستهای خود را بدهد و درباره بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا که آژانس گزارش کرده، توضیح دهد.
تا این لحظه، هیچیک از این شرایط توسط ایران برآورده نشده است.
دیدگاهتان را بنویسید