برچسب: پول ملی

  • حذف صفر از پول ملی؛ نوش دارو پس از مرگ سهراب؟ / ندری: حذف ۴ صفر هم گره از کار تورم باز نمی کند

    حذف صفر از پول ملی؛ نوش دارو پس از مرگ سهراب؟ / ندری: حذف ۴ صفر هم گره از کار تورم باز نمی کند

    به گزارش اقتصادران، روز شنبه ۱ دی ماه، رسانه‌ها اعلام کردند که مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم، لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور را به منظور حذف ۴ صفر از پول ملی و بهبود نظام پولی به عنوان لایحه یک فوریتی یه مجلس شورای اسلامی ارائه کرده است.البته این موضوع از سوی  شهرام دبیری، معاون پارلمانی رئیس‌جمهور  تکذیب شد.

     

    حذف ۴ صفر از پول ملی از دولت هاشمی رفسنجانی تا احمدی نژاد

    اما موضوع حذف صفرها از پول ملی به امروز محدود نمی‌شود. این مسئله از سال‌های ۷۲ و ۷۳ مطرح بود و در دولت دهم به مرحله جدیدی رسید. لازم به یاد آوری است که در زمان سکانداری احمدی نژاد،محمود بهمنی، رئیس کل وقت بانک مرکزی، به دستور رئیس‌جمهور مأمور به آغاز مطالعات این طرح شد، اما این طرح هرگز به مرحله اجرا نرسید. بنابراین در پایان دولت دهم و همزمان با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد که این موضوع در دستور کار دولت نیست و اجرای آن ضروری به نظر نمی‌رسد.

     

    روحانی حذف ۴ صفر را کلید زد

    موضوع اما به اینجا ختم نشد و در دوران ریاست‌جمهوری حسن روحانی بحث حذف صفر از پول ملی بار دیگر برروی میز پاستور قرار گرفت.  گفتنی است این موضوع ابتدا با حذف سه صفر از پول ملی آغاز شد و به تدریج، صحبت‌ها درباره رفرم پولی (که شامل حذف صفر و تغییر واحد پول می‌شود) در محافل مختلف شنیده شد. برخی بر این عقیده بودند که حذف صفر از پول ملی تنها یک اقدام ظاهری برای تسهیل فرآیند حسابرسی و حسابداری و همچنین آسان‌تر کردن معاملات مالی روزمره مردم است.

    در سال ۱۳۹۳، ولی‌الله سیف، رئیس کل وقت بانک مرکزی در دولت اول حسن روحانی، بر این عقیده بود که حذف صفر از پول ملی امری ضروری است. با این حال، او تأکید کرد که این اقدام باید زمانی انجام شود که نرخ تورم به تک‌رقمی برسد و کشور در شرایط باثباتی قرار داشته باشد. سیف همچنین به این نکته اشاره کرد که برای این کار، لازم است مجموعه‌ای از عوامل زیرساختی، از جمله چاپ اسکناس‌های جدید، نیز در نظر گرفته شود.

    در تاریخ ۱۷ آذرماه ۹۵، هیأت دولت به ریاست حسن روحانی به بررسی لایحه بانک مرکزی پرداخت و تصمیم گرفت که واحد پول ایران تومان باشد و هر تومان معادل ۱۰ ریال تعیین شد. این تصمیم واکنش‌های زیادی را به دنبال داشت و ولی‌الله سیف، رئیس کل وقت بانک مرکزی، توضیح داد که این تغییر به معنای حذف صفر از پول ملی نیست و تنها واحد شمارش به تومان تغییر می‌کند. او همچنین اعلام کرد که دولت و بانک مرکزی قصد دارند پیشنهادی مستقل برای حذف ۴ صفر از پول ملی به مجلس ارائه دهند.

    در نهایت در جلسه‌ای که در نهم مرداد ۱۳۹۸ به ریاست حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، برگزار شد، هیئت دولت لایحه پیشنهادی بانک مرکزی برای تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان و حذف چهار صفر را به تصویب رساند. سپس، در پانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۹، مجلس شورای اسلامی کلیات این لایحه را تأیید کرد.

    ورود اسکناس های جدید به بازار

    این طرح  بی سر و صدا از اواخر سال ۱۴۰۰ آغاز گردید. اسکناس پنج هزار تومانی جدید تقریباً از اواخر سال ۱۴۰۰ به بازار عرضه شد و اسکناس‌های هزار و دو هزار تومانی نیز از تابستان ۱۴۰۱ وارد بازار شدند. در طراحی این اسکناس‌ها، صفرها در قسمت بالایی به صورت کمرنگ چاپ شده و در قسمت پایینی به طور کامل حذف شدند.

    در همین رابطه در زمستان ۱۴۰۱، مصطفی قمری وفا، مدیر روابط عمومی بانک مرکزی، اعلام کرد که این اسکناس‌ها در دوره ریاست همتی، رئیس کل پیشین بانک مرکزی، چاپ شده و هیچ ارتباطی به وضعیت کنونی ندارد. این اسکناس‌ها در خزانه نگهداری می‌شدند و به تازگی به شبکه توزیع وارد شده‌اند.

    وی در مورد شایعات مربوط به حذف چهار صفر از پول ملی گفت: پروژه حذف چهار صفر از پول ملی از اوایل مرداد ماه سال ۱۳۹۸ به پیشنهاد بانک مرکزی و با ارائه دولت به طور رسمی آغاز شد و در نهایت با تأیید مجلس شورای اسلامی در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰ به مرحله رسمی‌تری رسید.

    قمری وفا همچنین افزود: در اسکناس‌های جدید ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ تومانی، چهار صفر به صورت کمرنگ نمایش داده شده و به حروف ۱۰ هزار و ۲۰ هزار ریال نوشته شده است.

     

    کامران ندری: حذف ۴ صفر هیچ کمکی به کاهش تورم نخواهد کرد

    در همین رابطه کامران ندری، اقتصاددان در خصوص حذف چهار صفر و اصلاح نظام پولی و بانکی و تاثیری که می تواند روی کاهش تورم و اصلاح نظام اقتصادی به دنبال داشته باشد، گفت: «در حال حاضر زمان مناسبی برای این اقدام نیست، زیرا ما با مسائل و مشکلات اولویت‌دارتری مواجه هستیم که این موضوع در شرایط کنونی هیچ تأثیر خاصی نخواهد داشت. تنها مزیت حذف چهار صفر این است که می‌تواند فرآیندهای حسابداری را ساده‌تر کند، اما در واقع هیچ کمکی به حل مشکل تورم و حفظ ارزش پول ملی نخواهد کرد. حذف چهار صفر فقط به میزان محدودی در محاسبات حسابداری تسهیل ایجاد می‌کند و تأثیر دیگری ندارد.»

    وی در ادامه تاکید کرد: «در حال حاضر، مشکلات جدی در محاسبات حسابداری وجود ندارد و این موضوع در اولویت‌های پایین‌تری قرار دارد. کشور با ناترازی‌های مختلفی مانند ناترازی بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی، فساد گسترده و ناکارآمدی دستگاه‌های اجرایی مواجه است. همچنین، دولت هنوز نتوانسته مسئله فیلترینگ را حل کند که تأثیر زیادی بر اقتصاد دارد و از موضوع حذف ۴ صفر نیز مهم‌تر است. علاوه بر این، دولت در خصوص FATF نیز تصمیم قطعی نگرفته که اهمیت آن بسیار بیشتر است.»

    او می گوید: «در شرایطی که رشد اقتصادی پایین است و نرخ تورم رشد محسوس کرده است و در بحث سرمایه گذاری با مشکل روبرو هستیم، بحث حذف صفر از پول ملی اولویت اول اقتصادی کشور نیست.»

    ندری افزود: «مشکل تورم یک مسئله بنیادی است و با تغییرات سطحی و ظاهری، نمی‌توان آن را حل کرد. برای مقابله با تورم باید به صورت اصولی و اساسی به این موضوع پرداخته شود و با اجرای سیاست‌های پولی و مالی مناسب، آن را کاهش داد. به عنوان مثال، کشور ترکیه پس از کنترل تورم خود، به اصلاح نظام پولی‌اش پرداخت و شش صفر از واحد پول ملی‌اش را حذف کرد. بنابراین، حذف صفر تنها مرحله نهایی در اصلاح نظام پولی و بانکی به شمار می‌آید.»

    او بیان کرد: «حذف صفرها در هر زمانی امکان‌پذیر است، اما اگر نتوانیم تورم را کنترل کنیم، ممکن است در مدت کوتاهی دوباره مجبور به حذف صفرها شویم. به عبارت دیگر، با کاهش ارزش پول ملی، قیمت کالاها به طور مداوم افزایش می‌یابد و این چرخه معیوب حذف صفرها دوباره تکرار خواهد شد. از سوی دیگر، در شرایط کنونی، وجود این صفرها برای مردم مشکلی ایجاد نکرده است و مسئله اصلی آن‌ها افزایش تورم و کاهش مداوم ارزش ریال است. البته درست است که اعداد بزرگ می‌توانند محاسبات را دشوار کنند، اما هنوز به حدی بزرگ نشده‌اند که مشکل جدی ایجاد کنند.»

  • تصمیم مهم دولت / حذف ۴ صفر از پول و تبدیل ریال به تومان

    تصمیم مهم دولت / حذف ۴ صفر از پول و تبدیل ریال به تومان

    به گزارش اقتصادران، لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور که با هدف حذف ۴ صفر از پول ملی و بهبود عملکرد نظام پولی کشور تهیه شده، به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد.

    لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور که به منظور حذف ۴ صفر از پول ملی و اصلاح نظام پولی کشور تهیه شده است، به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد.

    این لایحه که بر اساس پیشنهاد هیئت وزیران دولت دوازدهم و در جلسه مورخ ۱۳ مرداد ۱۳۹۸ به تصویب رسیده بود، توسط مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم به عنوان لایحه یک فوریتی به مجلس ارائه شد.

    در متن لایحه آمده است که واحد پول ایران «تومان» خواهد بود و هر تومان معادل ۱۰ هزار ریال جاری و یکصد پارسه است. همچنین، به منظور تسهیل روند انتقال به سیستم جدید، دوره‌ای دوساله به عنوان «دوره گذار» برای استفاده همزمان از تومان و ریال در نظر گرفته شده است. در این مدت، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ترتیبات اجرایی لازم را برای جمع‌آوری و جایگزینی اسکناس‌ها و سکه‌های ریال با تومان فراهم کند.

    این لایحه با هدف اصلاح ساختار پولی کشور، کاهش تورم و افزایش کارآیی پول ملی در معاملات روزانه به مجلس تقدیم شده و انتظار می‌رود با بررسی و تصویب آن، مشکلات اقتصادی کشور در این زمینه برطرف شود.

  • حتی فقیرترین کشورهای آفریقایی هم کاهش ارزش پولشان به این شکل نیست! / همتی و فرزین باید به مجلس پاسخگو باشند

    حتی فقیرترین کشورهای آفریقایی هم کاهش ارزش پولشان به این شکل نیست! / همتی و فرزین باید به مجلس پاسخگو باشند

    به گزارش اقتصادران، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره افزایش قیمت ارز و کاهش ارزش پول ملی گفت: بانک مرکزی و شورای عالی پول و اعتبار چه کار می‌کنند؟ سیاست‌ها را باید در این وضعیت جنگ اقتصادی تنظیم کنند. عمده مشکل ناشی از خود بانک مرکزی است که با این راهکارها و رویکردها، سیاست شفاف و مؤثری ندارد تا بتواند اوضاع را کنترل کند و جنبه روانی افزایش را تا حدودی مدیریت کند. متأسفانه، این مشکل از جانب بانک مرکزی وجود دارد.

    علیرضا زندیان عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در خصوص وضعیت کنونی بازار ارز و اینکه برخی از کارشناسان معتقدند که بازار ارز دیجیتال با قیمت‌گذاری‌های خود بر افزایش قیمت ارز موثر بوده یا اینکه  تعیین قیمت ارز در ایران در دست برخی دلالان در امارات و هرات و سلیمانیه است، عنوان کرد: بحث نرخ ارز به ویژه زمانی که به شاخص‌های اقتصادی و تورم مربوط می‌شود، باید به دقت بررسی شود. بارها تأکید کرده‌ایم که بانک مرکزی باید مدیریت واحدی برای تعیین نرخ ارز، چه ترجیحی و چه مبادله‌ای، داشته باشد. بارها و بارها گفته‌ایم که زمانی که چندنرخ ارز به وجود می‌آید، مشکلات و تبعاتی در کنار آن به وجود می‌آید و آثاری بر نرخ ارز آزاد می‌گذارد.

     

    حتی فقیرترین کشورهای آفریقایی هم کاهش ارزش پولشان به این شکل نیست

    وی ادامه داد: رئیس بانک مرکزی اخیراً اعلام کرده‌اند که منابع ارزی زیادی در اختیار داریم و ان‌شاءالله پس از تعطیلات اقدام به تزریق آن خواهیم کرد. دو موضوع اینجا مطرح می‌شود قطعاً منابع ارزی ما قابل توجه است. اما وقتی رئیس بانک مرکزی می‌گوید این ارز را تزریق و عرضه می‌کنیم تا بر قیمت ارز تأثیرگذار باشد، اما ما دیدیم که مصاحبه ایشان هم تاثیری روی قیمت ارز نداشته است.

    عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد: بارها و بارها تاکید کردیم و در کمیسیون اقتصادی درباره تعیین نرخ ارز و کاهش ارزش واحد پول ما، یعنی ریال موضوعاتی مطرح شده است، در واقع به گونه‌ای نیست که ما کشوری به لحاظ اقتصادی بسیار فقیر باشیم. حتی فقیرترین کشورهای آفریقایی هم کاهش ارزش پولشان به این شکل نیست.

    باید به موضوعات دیگر و آثار روانی که برخی گروه‌های تلگرامی مطرح می‌کنند نیز توجه کنیم.

    زندیان خاطرنشان کرد: در واقع تحولات منطقه‌ای و مسائلی که وجود دارد بر قیمت ارز تاثیرگذار است. برجسته‌سازی مشکلات اقتصادی در کشور هم بر قیمت ارز تأثیر می‌گذارد و این عوامل مزید بر علت هستند و نمی‌توان از این مسائل غافل شد؛ اما به این معنا نیست که قیمت ارز در کشور ما به‌طور لحظه‌ای بالا رود و کاهش واحد پولی ما رو به افزایش باشد.

     

     ارز را در بازار مبادله‌ای به قیمت ۶۵ هزار تومان آورده‌اند / بانک مرکزی به جای مدیریت واحد دنبال افزایش ارز مبادله‌ای

    وی ادامه داد: بانک مرکزی باید مدیریتی برای کنترل این وضعیت داشته باشد و در برابر گروه‌های تلگرامی که از هر جای دنیا مدیریت می‌شوند، راهکارهای اساسی ارائه دهد. بانک مرکزی چه اقداماتی می‌تواند انجام دهد؟ تنها می‌تواند به عرضه ارز روی آورد یا منتظر بماند تا نرخ ارز آزاد بالا برود و سپس مابه‌التفاوت آن را به ۶۵ هزار تومان در بازار مبادله برساند؟ چون شنیدم که ارز را در بازار مبادله‌ای به قیمت ۶۵ هزار تومان آورده‌اند و به کار می‌برند. این رویکرد و سیاست بانک مرکزی در حال حاضر قابل قبول نیست.

    این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: اینکه بانک مرکزی نمی‌تواند نرخ ارز آزاد را کنترل کند قابل قبول نیست چراکه روی ارز ترجیحی و ارز مبادله‌ای و روی همه این مسائل تأثیر می‌گذارد. بعد هم دولت مجبور است به بانک مرکزی مراجعه کند، زیرا نرخ ارز در حال حاضر به ۷۵ هزار و حتی ۷۷ هزار تومان رسیده و فروش آن افزایش یافته است. بانک مرکزی هم به جای اینکه یک مدیریت واحد داشته باشد و کنترل کند، به دنبال این زمزمه‌هاست که مثلاً ارز مبادله‌ای را افزایش دهد.

    عمده مشکل ناشی از خود بانک مرکزی است / گروه‌های تلگرامی داخلی در حال دامن زدن به نوسانات ارزی هستند

    زندیان گفت: من از یک طرف بانک مرکزی را مقصر می‌دانم که رویه واحدی ندارد تا بتواند به‌راحتی این روند کنترل کند. بانک مرکزی و شورای عالی پول و اعتبار چه کار می‌کنند؟ سیاست‌ها را باید در این وضعیت جنگ اقتصادی تنظیم کنند. عمده مشکل ناشی از خود بانک مرکزی است که با این راهکارها و رویکردها، سیاست شفاف و مؤثری ندارد تا بتواند اوضاع را کنترل کند و جنبه روانی افزایش را تا حدودی مدیریت کند. متأسفانه، این مشکل از جانب بانک مرکزی وجود دارد.

    وی درباره تاثیرات صرافی‌های ارز دیجیتال بر افزایش قیمت ارز گفت: ممکن است از آنجا هم هدایت شود اما گروه‌های تلگرامی داخلی نیز در حال دامن زدن به این موضوع هستند و اگر بتوانیم کنترل مناسبی بر این گروه‌ها داشته باشیم، قطعاً تأثیرگذاری آن‌ها بسیار زیاد خواهد بود. ارز دیجیتال نیز زمانی که تقاضا برای ارز وجود دارد، قطعا تأثیر دارد و این هم بی تاثیر نیست.

    اما من بیشتر بر این باورم که حتی اگر در سلیمانیه، هرات و… دارد این کار انجام می‌شود و یا در کشور دیگری، بانک مرکزی باید اعلام کند که سیاست کلی‌اش چیست. چرا شفاف به این موضوع نمی‌پردازد و چرا اعلام نمی‌کند که چه راهبردی برای این موضوع دارد؟

     

    بانک مرکزی نباید مانند یک صرافی فقط نظاره‌گر باشد

    این نماینده مجلس تاکید کرد: به عنوان یک نهاد متولی سیاست‌های پولی و بانکی در کشور، بانک مرکزی باید این موارد را به وضوح بیان کند. ما نمی‌توانیم تأثیر جنبه‌های روانی و تحولات سیاسی و منطقه‌ای را نادیده بگیریم، اما بانک مرکزی نباید به عنوان یک نهاد خنثی عمل کند و مانند یک صرافی فقط نظاره‌گر باشد. مشکل اصلی ما در عدم کنترل، نظارت و سیاست مشخص از سوی بانک مرکزی و حتی وزارت اقتصاد است.

     

    همتی و فرزین باید روز یکشنبه به مجلس پاسخ دهند

    این نماینده مجلس در پاسخ به این سوال که فکر می‌کنید ادامه این روند چه عواقبی برای تولید داخلی خواهد داشت و چگونه می‌تواند رکود اقتصادی را تشدید کند؟ گفت: در لایحه بودجه ۱۴۰۴، سیاست‌های خوبی برای کالاهای اساسی پیش‌بینی شده است و ما منابع ارزی مشخصی برای این کالاها در نظر گرفته‌ایم که این رقم به ۱۱ میلیارد دلار رسیده است. هدف ما این است که بتوانیم کالاهای اساسی را در اختیار مردم قرار دهیم و تأثیر تورم را بر آن‌ها کاهش دهیم.

    زندیان تصریح کرد: وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی قرار است روز یکشنبه در کمیسیون اقتصادی حضور یابند و این سیاست‌ها را مورد بحث قرار دهند. بهترین راهکارها و رویکردها در این شرایط باید بررسی شود تا بتوانیم تأثیرگذار باشیم. اما تا زمانی که بانک مرکزی از حالت انفعال خارج نشود و سیاست واحدی نداشته باشد، نمی‌توانیم انتظار بهبود داشته باشیم. بانک مرکزی باید به‌وضوح اعلام کند که نرخ ارز ترجیحی چگونه تعیین می‌شود و نرخ ارز مبادله‌ای به چه صورت است.

  • ریال آب رفت، سفره مردم کوچکتر شد

    ریال آب رفت، سفره مردم کوچکتر شد

    به گزارش اقتصادران، اگر به یک سال قبل برگردیم و بخواهیم یکی از ارزهای منطقه غرب آسیا یا مطرح جهان را برای حفظ ارزش ریال ایران خریداری کنیم، قطعا دلار آمریکا بیشترین بازدهی را نداشته است و باید به سراغ همسایه ایران برویم.

    نوسان نرخ ارز این روز‌ها تحت تاثیر عوامل اقتصادی و سیاسی قابل توجه است. تغییراتی که نرخ اسکناس دلار آمریکا را تا نزدیکی ۷۰ هزار تومان در بازار ارز بالا برد و حالا اندکی عقب نشینی کرده است، روندی که بی ثباتی در بازار ارز را نشان می دهد و انتظار مردم از بانک مرکزی برای تقویت ارزش ریال، دو چندان شده است.

    بانک مرکزی کشورمان بر اساس قانون جدید، وظایف مختلفی همچون مهار تورم و کمک به حفظ و ارتقای ارزش پولی ملی (ریال) بر عهده دارد. اما روند کاهش ارزش ریال در برابر سایر ارز‌ها نظیر دلار، بسیاری از مردم کوچه و بازار را بیش از پیش نگران کرده است، چراکه افت ارزش پول ملی هر کشوری، برابر با آب رفتن قدرت خرید مردمش است.

    ارز افغانی در صدر بازدهی یک ساله

    بنابراین طی یک سال اخیر، اگر شخصی از میان پانزده ارز اشاره شده، ارز افغانی خرید کرده بود حالا در مقایسه با ۱۴ ارز دیگر، بازدهی (سود) بیشتری  بدست آورده بود. این در حالی است که مقایسه برابری این ارز‌ها نسبت به دلار نیز نشان می‌دهد که هر یک تومان ایران، در حال حاضر، معادل ۰.۰۰۰۰۱۴ دلار آمریکاست. اما یک افغانی معادل ۰.۰۱۴۹۳ دلار آمریکاست.

     

  • در سی و چهارمین همایش بانکداری اسلامی چه گذشت؟ / همتی: تا ناترازي بودجه و ناترازي بانك‌ها حل نشود، تورم هم کنترل نمی شود

    در سی و چهارمین همایش بانکداری اسلامی چه گذشت؟ / همتی: تا ناترازي بودجه و ناترازي بانك‌ها حل نشود، تورم هم کنترل نمی شود

     

     

    به گزارش اقتصادران، روز گذشته نخستين اجلاس بانكداري اسلامي در دوره تصدي دولت چهاردهم برگزار شد. اجلاسي كه تبديل به فضايي شد كه در آن مسوولان فعلي و سابق بانكي كشور به ارايه نظرات خود بپردازند و از ملزومات بهبود اوضاع شبكه بانكي كشور و چگونگي عبور از بحران‌ها بگويند. با وجود آنكه چند دهه از نهايي شدن قانون بانكداري اسلامي مي‌گذرد اما نگاهي به عملكرد شبكه بانكي كشور در سال‌هاي گذشته نشان مي‌دهد كه نه تنها رسيدن به بسياري از اين اهداف ممكن نشده كه انتقادهاي فراواني درباره تصميمات مغاير با اين قانون وجود دارد.

    از سوي ديگر گروهي از كارشناسان نيز از اين مي‌گويند كه بايد به شكل دقيق ابعاد مختلف اين قانون را بررسي كرد و تصميم گرفت كه آيا با قانون فعلي رسيدن به اهداف كلان كشور ممكن است يا بايد در قوانين مبنايي بانكي كشور نيز تغييراتي را به وجود آورد. عبدالناصر همتي، وزير اقتصاد دولت چهاردهم كه خود سابقه رياست بر بانك مركزي را در كارنامه دارد، روز گذشته در سخناني در اين اجلاس رسما از اين گفت كه وظيفه مديريت و كاهش نرخ تورم بر عهده بانك مركزي است و وزارت اقتصاد تلاش مي‌كند كه در اين حوزه با اين بانك همراهي كند.

    وزير اقتصاد گفت: ما نه تنها به بانكداري اسلامي نزديك نشديم بلكه حتي از بانكداري متعارف نيز دور شديم. همتي در مراسم همايش بانكداري اسلامي نيز اظهاركرد: امروز تقريبا چهار دهه از بانكداري اسلامي و تدوين قانون بانكداري بدون ربا گذشته است اما ما نه تنها به بانكداري اسلامي نزديك نشديم بلكه از آن نيز دور شديم حتي از بانكداري متعارف نيز دور شده‌ايم.  وي گفت: سيستم بانكي ما امروز در نظام بانكي بين‌المللي حتي اگر تحريم‌ها برداشته شود و قانون FATF پذيرفته شود تازه مشكل اول سيستم بانكي ما از نظر حسابرسي‌هاي بانكي كفايت سرمايه و دارايي‌ها مشكلات جدي را تجربه مي‌كند كه اميدواريم در دولت چهاردهم بتوانيم اصلاحاتي جدي در اين زمينه داشته باشيم.

    سكاندار وزارت اقتصاد گفت: من مثل هميشه به استقلال بانك مركزي اعتقاد دارم و بي‌شك به عنوان وزير اقتصاد از استقلال كارشناسي بانك مركزي دفاع مي‌كنم با اين حال تاكيد من اين است كه استقلال كارشناسي بانك مركزي يعني بانك مركزي وظيفه خود را صحيح و شايسته انجام بدهد و بايد بپذيريم كه وزير اقتصاد به عنوان تنها عضو ستاد اقتصادي دولت به مجلس شوراي اسلامي بايد پاسخگو باشد بنابراين سياست‌هاي اقتصادي سياست‌هاي پولي و ارزي و مالي حتما بايد با هماهنگي انجام شود و ما كمك مي‌كنيم تا اين موضوع محقق شود چرا كه بانك مركزي مسوول كنترل تورم است و با قاطعيت تاكيد شده كه وظيفه اصلي بانك مركزي كنترل تورم است و ما در وزارت اقتصاد كمك مي‌كنيم كه بانك مركزي در وظيفه خود موفق باشد.

    همتي افزود: بحث اصلي مشكل تورم به بحث مشكل ناترازي بودجه و ناترازي بانك‌ها برمي‌گردد و تا اين مسائل حل نشود كنترل تورم سخت خواهد بود با اين حال ما وظيفه داريم كه حتما اين كار را انجام دهيم و براي تحقق آن به نتيجه برسيم.  وي در رابطه با موضوع استقلال بانك مركزي خاطرنشان كرد: استقلال كارشناسي و تخصصي بانك مركزي يعني سياست اين بانك به شكلي باشد كه بتواند نرخ تورم و مساله ارز را كنترل كند تا اقتصاد كشور تداوم يافته و توليد كشور با رشد روبه‌رو شود. بنابراين ما نمي‌توانيم همزمان هم سياست تثبيت نرخ ارز را داشته باشيم و هم سياست رها كردن نرخ بهره را داشته باشيم چرا كه اين دو موضوع با يكديگر در تناقض است.

    به عبارت ديگر ما نمي‌توانيم در موضوع نرخ ارز هم سياست تثبيت را پيش ببريم و هم سياست افزايش نرخ بهره چرا كه اين دو با يكديگر همخواني ندارد و در اين شرايط است كه تورم ما تداوم پيدا مي‌كند و در اين شرايط شبكه بانكي نيز نمي‌تواند جوابگوي اين مشكل باشد. وزير اقتصاد در ادامه در رابطه با موضوع استقلال بانك مركزي گفت: بانك مركزي بايد در سياستگذاري به صورت كارشناسي رفتار كند و و نبايد تحت تاثير دستورات و بر اساس گفته‌ها سياست ارزي و پولي خود را تعيين كند. بنابراين زماني كه ما از استقلال صحبت مي‌كنيم منظور به استقلال در سياستگذاري و كارهاي كارشناسي است. همتي افزود: نكته ديگري كه بايد به آن اشاره داشت اين است كه ما بايد اقتصاد را پيش بيني پذير كنيم.

    درست است كه مركز آمار مسوول اصلي ارائه آمار و ارقام در كشور است اما بانك مركزي بايد به صورت شفاف آمارهاي مربوط به رشد اقتصادي و تورم را ارائه بدهد. بنابراين در بحث پيش بيني پذير كردن اقتصاد نقش بانك مركزي بسيار مهم است. موضوع بعدي مساله ناترازي بانك‌ها هست است. واقعيت اين است كه موضوع ناترازي بانك‌ها در حال حاضر قابل تداوم نيست و بايد فكر اساسي به حال آن كرد. ما چاره‌اي نداريم ه به بعضي از بانك‌ها رسيدگي كنيم و با ادامه رويه غلط حكمراني اقتصادي به اين شيوه ادامه بدهيم و به بانك‌ها به عنوان صندوق‌هايي كه تنها وظيفه آنها ارائه تسهيلات تكليفي است، درست نيست.

    وي در ادامه وي در ادامه به موضوع مطرح شده اخير در رابطه با وام كالا به جاي وام ازدواج گفت: اخيرا من در رابطه با موضوع تسهيلات تكليفي ازدواج پيشنهادي ارائه دادم كه تنها به صورت پيشنهاد مطرح شد مبني بر اينكه با توجه به صف بالاي دريافت وام ازدواج و تاخير در پرداخت آن به علت طولاني شدن صف پرداخت، كساني كه قصد دارند از تسهيلات وام ازدواج براي خريد كالاها براي تشكيل زندگي استفاده كنند بتوانند به جاي منتظر ماندن در صف دريافت وام از شرايط دريافت كالا و لوازم برخوردار شوند.  سكاندار وزارت اقتصاد با اشاره به موضوع دريافت وام ميلياردي توسط برخي از عضاي هيات‌مديره‌ها گفت: من از دريافت وام ميلياردي توسط اين افراد دفاع نمي‌كنم. اين افراد معتقد هستند كه براي اينكه بتوانند در هيات‌مديره كار كنند بايد انگيزه داشته باشند به اين بهانه وام‌هاي ميلياردي دريافت مي‌كنند اگر مي‌توانند كار كنند و انگيزه ندارند لطفا به هيات‌مديره نيايند. مگر مي‌شود انگيزه نداشت اما براي هيات‌مديره شدن پشت در اتاق من صف بكشند.

    اين افراد مي‌توانند مانند ديگر كارمندان از تسهيلات كارمندي برخوردار شوند ما حق ندارند وام‌هاي كلان و ميلياردي دريافت كنند. همتي خاطرنشان كرد: خوشبختانه امروز در ستاد اقتصادي هيات دولت هماهنگي‌هاي مناسبي شكل گرفته است و و مسائل رفاهي مردم در اولويت قرار دارد. بنابراين از سيستم و شبكه بانكي تقاضا دارم كه با مردم مهربان باشند و براي ارائه تسهيلات مداركي را خواستار نباشند كه جامعه احساس كند نتواند از خدمات بانكي استفاده كند. به عبارت ديگر بايد با مردم مدارا كرد اجازه داد كه بتوانند از خدمات بانكي و رفاهي بهره‌مند شوند. وي در پايان ابراز اميدواري كرد: به تدريج شاهد كاهش مداخلات دولت در اقتصاد باشيم. بانك مركزي بايد در برابر فشارها مقاومت كند. ما بايد جلوي رانت‌ها را بگيريم. بايد تلاش كنيم تا به تراز تجاري مثبتي برسيم و بتوانيم اقداماتي انجام بدهيم كه تورم كنترل شود تا شاهد يك اقتصاد پيش بيني پذير باشيم.

    ما وقتي در نرخ ارز دخالت مي‌كنيم، تثبيت نرخ ارز در شرايط تورم ۴۰ درصدي يعني لطمه وارد شدن به صادرات و روي آوردن به بانك مركزي براي اضافه برداشت، چاپ پول و نهايتا تداوم تورم و اين دور باطل بايد توسط خود بانك مركزي از بين برود و من در وزارت اقتصاد از اين موضوع حمايت مي‌كنم. پس از همتي، محمدرضا فرزين رييس كل بانك مركزي نيز يكي از سخنرانان اصلي اين نشست بود. او كه از ميانه راه دولت سيزدهم كار خود را در ساختمان ميرداماد آغاز كرد با وجود گذشت چند هفته از آغاز به كار رسمي دولت جديد نيز در سمت خود باقي مانده است و هنوز مشخص نيست كه اين حضور طولاني‌تر خواهد شد يا دولت تصميمي جديد براي اين بانك مي‌گيرد. فرزين در صحبت‌هاي روز گذشته خود تصويري روشن‌تر از افق پيش روي اقتصاد ايران در شاخص‌هايي مانند تورم و رشد اقتصادي ارائه كرد. محمدرضا فرزين در همايش بانكداري اسلامي كه با موضوع طرح بانكداري جمهوري اسلامي ايران در حال برگزاري است، گفت: در قانون جديد بانكداري به جاي قانون بدون رباي بانكي از واژه قانون بانكداري اسلامي استفاده شده است.

    قانون جديد بانكداري در حوزه هدف‌گذاري اختياراتي از جمله مهار تورم و حفظ ارزش پول ملي به بانك مركزي داده است. با اين حال در اين قانون وظيفه جديدي تحت عنوان تحقق عدالت اجتماعي به بانك مركزي داده شده است. وي اضافه كرد: در سال جاري با تكانه‌هاي سياسي مختلفي روبه‌رو بوديم كه ابعاد و پيامدهاي اقتصادي بسياري به همراه داشت اما خوشبختانه با رهبري مناسب و ايجاد وفاق ملي مولفه‌هاي اقتصادي توانستند وضعيت با ثباتي را حفظ كنند. رييس كل بانك مركزي با اشاره به موضوع رشد اقتصادي اظهار كرد: توليد ناخالص داخلي در بهار امسال رشد ۴.۲ درصدي را طي كرد كه در قياس با مدت مشابه سال قبل كه ۵.۷ درصد بود با كاهش ۱.۵ درصدي روبه‌رو شده است. با اين حال در بخش كشاورزي و نفت طي پنج ماهه نخست سال جاري رشد مناسبي را تجربه كرده‌ايم، اما چالش اصلي ما در رشد در حوزه‌هاي صنايع و معادن و خدمات است كه در قياس با سال گذشته كاهش داشته است.

    وي با اشاره به ميزان صادرات و واردات صورت گرفته در كشور تصريح كرد: براساس آمارهاي گمركي در پنج ماهه امسال صادرات غيرنفتي به ۲۱.۹ ميليارد دلار رسيد كه رشد ۱۰ درصدي نسبت به مدت مشابه سال قبل است. همچنين در موضوع واردات ۲۶.۳ ميليارد دلار واردات غيرنفتي كشور در اين مدت بود كه در قياس با سال گذشته رشد ۵.۵ درصدي داشته است.

    فرزين گفت: برآوردها نشان مي‌دهد كه اگر همين مسير ادامه يابد ما در پايان سال جاري با رشد ۳.۵ درصدي روبه‌رو هستيم كه نسبت به اهداف ما نرخ رشد راضي‌كننده‌اي نيست. رييس كل بانك مركزي ادامه داد: در حوزه صنعت دو نگراني اصلي وجود دارد كه يكي موضوع ناترازي بودجه و بانك‌ها است كه اين ناترازي بانكي ناشي از ناترازي موجود در بودجه دولت است و در مورد دوم تامين مالي پايدار رشد يكي از موضوعات اصلي ما در حوزه صنعت است كه بايد يك راهكار اساسي است براي مثال تامين سرمايه‌گذاري غير از تامين مالي داخلي صورت بگيرد.

    وي با اشاره به موضوع كنترل تورم و نقدينگي اظهار كرد: در خصوص سياست پولي نرخ رشد پول در پنج ماهه نخست امسال ۲۳ درصد بوده كه نشان مي‌دهد كه وضعيت تورمي مهار شده است. براي اينكه تورم را كنترل كنيم بايد به لنگر نقدينگي و ثبات بخشي در بازار ارز توجه داشته باشيم. رييس كل بانك مركزي گفت: هدف اساسي ما كنترل تورم است و از ابتداي سال جاري كاهش خوبي در تورم داشتيم و برآوردها نشان مي‌دهد همين مسير را ادامه خواهيم داد و تا پايان سال تورم در كانال ۳۰ درصد محقق مي‌شود. فرزين در خصوص موضوع ناترازي شبكه بانكي تصريح كرد: در سال گذشته به هشت بانك برنامه اصلاحي داديم كه برخي از اين بانك‌ها موارد را رعايت كرده و برخي ديگر با روند ضعيفي در رابطه با اصلاح حركت مي‌كنند. قانون برنامه هفت توسعه صراحت دارد كه بايد ناترازي بانك‌ها كاهش يابد و افزايش سرمايه صورت بگيرد.

    در اين خصوص برنامه ما، اجراي برنامه‌هاي اصلاحي در نظام بانكي كشور است. رييس كل بانك مركزي در رابطه با مساله تسهيلات تكليفي ازدواج اظهار كرد: مساله اساسي اين است كه انتظاري كه از بانك‌ها وجود دارد فراتر از منابع موجود نظام بانكي است كه در صورت رفع تمام آن انتظار بانك مركزي از اهداف مهار تورمي دور خواهد شد، چرا كه منابع كافي براي درخواست‌هاي تسهيلات ازدواج وجود ندارد.

    وي در ادامه افزود: در سال جاري ۱۴۴ همت براي تسهيلات ازدواج پيش‌بيني شده كه با تسهيلات فرزندآوري در مجموع به ۲۰۰ همت مي‌رسد كه تا امروز ۵۳ درصد آن يعني ۲۲۷ هزار نفر از متقاضيان محقق شده است. با اين حال ۳۵۵ هزار نفر در صف انتظار هستند كه منابع ۸۰۰ همتي را مي‌طلبد. فرزين در ادامه افزود: از آنجا كه در بودجه ۲۰۰ همت به اين تسهيلات اختصاص داده شده نظام بانكي ارقام موجود در قانون را پرداخت مي‌كند اما آنچه برعهده نظام بانكي است با آنچه كه از شبكه بانكي انتظار مي‌رود تفاوت دارد چرا كه تامين انتظارات منابع بسيار بالاتري را مي‌طلبد.

    رييس كل بانك مركزي با اشاره به موضوع قانون جديد بانكداري اظهار كرد: اين قانون از مردادماه امسال اجرايي شده كه نقاط قوت و ضعفي دارد با اين حال افزايش اختيارات بانك مركزي در حوزه نظارت يكي از نقاط قوت آن به شمار مي‌رود. فرزين گفت: در حوزه رمزارزها وظايف جديدي به بانك مركزي داده شده است و از آنجاكه رمزارز يك دارايي ناپايدار است و همه نظام‌هاي بانكي دنيا با آن چالش داشته در حال حاضر يك سند اوليه تهيه شده كه به موضوع رمزارزها و سياست‌هاي بانكي و قانوني در اين حوزه مي‌پردازد. وي ادامه داد: در حوزه رمزارز ما بايد به يك جمع‌بندي سياستي مشخص برسيم.

    البته اين موضوع نقاط قوتي در حوزه تحريم‌ها دارد كه مي‌تواند به ما كمك كند. با اين حال ما بايد در اين حوزه يك سياست‌گذاري چند وجهي داشته و همه جوانب آن را با يك نگاه جامع در نظر بگيريم. به اين ترتيب بر خلاف دولت گذشته، مسوولان دولت چهاردهم با احتياط بيشتري وعده بهبود شرايط را مي‌دهند كه نشان از واقعي شدن وعده‌ها مي‌دهد. هرچند بايد ديد كه با تغييرات رخ داده، اقتصاد ايران در ماه‌هاي آينده چه مسيري را طي خواهد كرد.

     

     

  • آینده “ریال” در دولت پزشکیان

    آینده “ریال” در دولت پزشکیان

    به گزارش اقتصادران، قیمت‌های غیرواقعی، علامت غلط به اقتصاد می‌دهنند؛ این اظهارنظر علی‌اصغر سمیعی، کارشناس اقتصادی است که اعتقاد دارد سیاست‌های چند نرخی و یا قیمت‌های غیرواقعی کالاها، زمینه را برای رانت‌های شدید فراهم کرده است. به گفته او، در این شرایط، سیاست‌های اتخاذی از طرف تیم اقتصادی دولت جدید اهمیت دارد؛ اگر سیاست‌ها، همان سیاست‌های قبلی باشد و نرخ تورم کماکان بالا باشد و سیاست‌های چندنرخی و رانتی ادامه یابد، ثمره جدیدی هم به بار نخواهد آمد، یعنی سیر قیمت هم همان خواهد بود که تاکنون بوده است. سمیعی تاکید می‌کند: این در حالی است که اگر تیم جدید اقتصادی همان‌طور که رییس‌جمهور تلویحا وعده داده بود، بخواهد در سیاست‌های غلط بازنگری کند، و مخصوصا در کاستن از نرخ تورم و واحد و واقعی کردن قیمت‌ها همت گمارد، جای امیدواری و خوشحالی خواهد بود.

    علامتی که قیمت‌های غیرواقعی به اقتصاد می‌دهد

    اصغر سمیعی، رییس اسبق کانون صرافان در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین می‌گوید: گاهی شنیده می‌شود که برای به وجود آمدن سعادت در هر جامعه‌ای نیاز است که در سیاست و فرهنگ آن جامعه، آزادی، عدالت و شفافیت وجود داشته باشد. بنده نمی‌خواهم این موضوع را اثبات یا نفی کنم، اما می‌خواهم به این نکته اشاره داشته باشم که اگر اقتصاد در یک جامعه عادلانه، رقابتی، عاری از رانت، سالم و بر محور واقعیت‌ها باشد، امید به اصلاح سایر امور، از جمله سیاست، فرهنگ و اخلاق هم وجود دارد.

    وی می‌افزاید: در حال حاضر متاسفانه اشکالات فراوانی در اقتصاد کشور ما وجود دارد و به نظرم مهمترین اشکالی که در آن هست، غیر واقعی بودن خیلی از قیمت‌ها، تعرفه‌ها و چند نرخی بودن در برخی از حوزه‌هاست، به‌عنوان مثال نرخ عوارض خروج از کشور همراه بقیه هزینه‌ها در چهار دهه اخیر رشد نکرده است.

    سمیعی تصریح می‌کند: به خوبی به یاد دارم که قبل از انقلاب عوارض خروج از کشور دو هزار تومان بود که تقریبا معادل هفت سکه طلا می‌شد، در حالی‌که هم‌اکنون می‌دانیم که عوارض خروج از کشور کمتر از ربع سکه است، یا هزینه ثبت یک علامت تجاری و برند در حال حاضر کمتر از یک دلار می‌شود و این برای یک شرکت که می‌خواهد علامت اختصاصی برای خود داشته باشد، مبلغ بسیار کوچکی است.

    وی ادامه می‌دهد: یا اخیرا برخی از بانک‌های داخلی به تقلید از بانک‌های سایر کشورها، برای نقد کردن چک مبلغی را از مشتریان دریافت می‌کنند، ولی مبلغ دریافتی به قدری کوچک است که فرقی نمی‌کند که گرفته شود یا نه. یا سوبسیدهای غیرهدفمند که اختصاص داده می‌شود، مثلا فقط مبلغی بیش از 4 هزار میلیارد تومان برای حدود 130 میلیون لیتر بنزین مصرفی روزانه در کشور هزینه می‌شود.

    این کارشناس اقتصادی عنوان می‌کند: چنین پول‌هایی که یا گرفته نمی‌شوند یا به‌عنوان یارانه داده می‌شوند، بار مالی ایجاد می‌کنند، آن‌گاه دولت‌ها مجبور می‌شوند برای تامین هزینه‌های خود به فکر درآمدهای دیگری باشند، که شاید دریافت آن ساده‌تر و کم سروصداتر باشد، ولی حتما غیرعادلانه و آسیب‌زا خواهد بود، از جمله چاپ اسکناس، خلق پول، افزایش حجم نقدینگی، بالا بردن نرخ تورم و یا چند نرخی کردن ارز و اگر بخواهیم بدبین باشیم، ایجاد تلاطم در بازار ارز و بورس یا کم کردن هزینه‌ها از طریق ندادن حقوق کافی و عادلانه به کارکنان دولت که خودش می‌تواند منشا بعضی از فسادها از جمله رشد رشوه‌خواری در برخی از نهادها باشد، یا کم کردن از بودجه آموزش و پرورش و بهداشت و درمان یا نهاد قضاوت.

    نرخ واقعی دلار چه عددی است؟

    سمیعی تصریح می‌کند: در هر حال اگر اقتصاد صحیح مدیریت شود، مثلا دریافت مالیات‌ها که هنوز با همان سیستم قبل اداره می‌شود، تصحیح شود و روش اخذ مالیات عادلانه و واقعی شود، سوبسیدهای غیرهدفمند حذف شوند، قیمت‌ها واقعی باشند، اجازه رقابت در عرصه اقتصاد براساس قابلیت‌ها داده شود، از ایجاد انواع رانت جلوگیری شود، نرخ تورم و بهره کنترل شود و نرخ ارز هم واحد و واقعی باشد، آنگاه اعتماد در جامعه ایجاد می‌شود، اقتصاد کشور برای سرمایه‌گذاری در جهت تولید جذاب می‌شود و سرمایه‌گذاری در جهت تولید و کشاورزی و تجارت به‌صرفه می‌شود، شغل به‌وجود می‌آید، نرخ بیکاری کاهش می‌یابد و ثبات در بازارها ایجاد می‌شود و آن روز دیگر مردم دائم نگران بالا و پایین رفتن نرخ ارز و سکه نخواهند بود، وگرنه تا زمانی که نرخ تورم و بهره در کشور ما و کشورهای حوزه دلار تفاوت جدی و چند برابری دارد، توقع ثبات و توقف رشد قیمت‌ها، بسیار نابه‌جا خواهد بود.

    وی متذکر می‌شود: در حال حاضر بر اساس نرخ تورم‌های اعلامی نرخ دلار می‌بایست حدود ۷۰ هزار تومان باشد که البته به دلایلی از جمله جو خوش‌بینی به دولت جدید و کاهش انتظارات تورمی از یک‌سو و علاقه تیم اقتصادی دولت سیزدهم به پایین نگاه داشتن نرخ ارز و تحویل آن به دولت بعدی با نرخ کمتر از ۶۰ هزار تومان، به هر ترفندی شده حتی با انواع تزریق‌ها در داخل و خارج از کشور از سوی دیگر، به هر حال دولت جدید دلار را با قیمت کمتر از ۶۰ هزار تومان که البته تا اندازه‌ای غیرواقعی و با فنر فشرده شده است، کار خود را آغاز کرد.

    مسیر افزایش ارزش پول ملی هموار می‌شود؟

    این کارشناس اقتصادی می‌گوید: حالا ببینیم سیاست‌های اتخاذی از طرف تیم اقتصادی جدید، چگونه خواهد بود. اگر سیاست‌ها همان سیاست‌های قبلی باشد و نرخ تورم کماکان بالا باشد و سیاست‌های چند نرخی و رانتی ادامه یابد، ثمره جدیدی هم به بار نخواهد آمد، یعنی سیر قیمت هم همان خواهد بود که تا کنون بوده، ولی اگر تیم جدید اقتصادی همان‌طور که رئیس‌جمهور تلویحا وعده داده بود، بخواهد در سیاست‌های غلط بازنگری کند، و مخصوصا در کاستن از نرخ تورم و واحد و واقعی کردن قیمت‌ها همت گمارد، جای امیدواری و خوشحالی خواهد بود.

    سمیعی می‌افزاید: ببینید، اگر ما ظرف شربتی داشته باشیم و دائما به آن شربت آب اضافه کنیم، مطمئناً دائم از شیرینی این شربت کاسته می‌شود و قوت و خاصیت آن کم می‌شود و اگر بخواهیم شربت ما ثبات پیدا کند، می‌باید دست از اضافه کردن آب به آن برداریم، بنابراین تا زمانی که تیم اقتصادی به انواع طرق به خلق پول و افزایش حجم نقدینگی ادامه می‌دهد، مسیر همانا کاهش ارزش پول ملی و گران شدن همه کالاها از جمله ارز خواهد بود.

    وی عنوان می‌کند: البته اگر تصمیم گرفته شود، می‌شود برای مدتی به ضرب تزریق و تبلیغ و فشارها از گران شدن یک یا گروهی از کالاها جلوگیری کرد، ولی اولا این کار برای همیشه امکان‌پذیر نیست و ثانیا کلا به مصلحت هم نیست، چون ارزان کردن دستوری هر گروه از کالاها بار گرانی را به دوش گروه دیگری از کالاها قرار می‌دهد مثلا الان که حامل‌های انرژی ارزان‌تر به دست مردم می‌رسد معنی آن این است که بار گرانی آن بر دوش ارز و سکه، اتومبیل و مسکن و ارزاق عمومی قرار می‌گیرند. اگر قیمت ارز هم سرکوب شود، همین گونه خواهد بود.

    این کارشناس اقتصادی خاطرنشان می‌کند: ولی به هر حال من هم مثل اکثر مردم آرزو دارم با تغییر روش‌ها و اصلاحات عمیق اقتصادی، در سال‌های پیش رو وضعیت اقتصاد کشور بهبود جدی پیدا کند، و با رخت بربستن، سه تا «ر» منحوس رانت، ربا و رشوه، کشور به مرزهای سعادت نزدیک شود.

  • قیچی صفرهای ریال؟ / خداحافظی اجباری پول ملی با صفرهایش

    قیچی صفرهای ریال؟ / خداحافظی اجباری پول ملی با صفرهایش

    به گزارش اقتصادران، سالهاست که حرف‌وحدیث‌های متعددی پیرامون حذف صفر از پول ملی ایران شنیده می‌شود. حتی در گذشته زمزمه‌هایی از تغییر نام پولی ملی کشور نیز به گوش می‌رسید. اگرچه تاکنون موضوع حذف صفر یا تغییر نام پول ملی در حد شایعه باقی مانده اما در سال‌های اخیر قدم‌های ابتدایی برای این تغییرات برداشته شدند. کمرنگ شدن چهار صفر پایانی در برخی اسکناس‌های جدید یا حذف صفر از اعداد انگلیسی برخی از چک‌‌های مسافرتی، نمونه‌هایی از این قدم‌ها بودند.

    بررسی‌ها نشان می‌دهند که تغییر پول ملی یا حذف صفرهای آن، نتایج مثبت و منفی گوناگونی دارند که به شرایط اقتصادی، نحوه زمان‌بندی و مدیریت سیاست‌گذاران بستگی دارد. به همین دلیل این سیاست‌ها در برخی از کشورها موفقیت‌آمیز بوده و در برخی کشورها شکست خورده‌اند.

    خداحافظی اجباری با صفرها

    بر اساس گزارشی که در اردیبهشت‌ماه امسال توسط پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی منتشر شد، حذف صفرهای پول ملی در کشورهایی با تورم مزمن، به عنوان یک سیاست اصلاحی ناگزیر به شمار می‌رود. تورم طولانی مدت‌ ایران سبب شده که ارزش هر ریال ایران، تا فروردین‌ماه ۱۴۰۳ به ۰.۰۰۰۰۰۱۵۶ دلار کاهش یابد و پول ملی کشور جزو کم‌ارزش‌ترین پول‌های دنیا باشد. به این ترتیب، اصلاح پول ملی ایران، امری ناگزیر است در این گزارش به فواید و زیان‌های ناشی از اجرای این سیاست اشاره شده و نکات مهمی در رابطه با این موضوع مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

    حذف صفر از پول ملی به عنوان درمان تورم شناخته نمی‌شود؛ چراکه پیش از اجرای این سیاست باید مشکلات ساختاری اقتصادی برطرف شود و پس از اینکه ارزش پول ملی به ثبات نسبی رسید، صفرهای آن کسر شود.

    در واقع اصلاح صفرهای پول ملی به طور مستقیم آثار مثبت و منفی ندارد. اما این امر با تاثیرگذاری غیرمستقیم بر سایر اجزای اقتصاد می‌تواند آثار حقیقی مختلفی داشته باشد.

    مزایای قیچی کردن صفرهای بلند

    بنابر گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، برخی اقتصاددانان معتقدند که اصلی‌ترین مزیت اجرای این سیاست، تضمین اعتبار پول ملی است. زیرا اجرای این سیاست برای عوامل اقتصادی این معنی را دارد که سیاست‌گذار به دنبال حفظ ارزش پول ملی است و احتمالا در پی آن، تورم را نیز مهار خواهد کرد. زمانی که مردم احساس کنند که دولت در حال انجام اقدامات جدی در راستای مهار تورم هستند، انتظارات تورمی کاهش خواهد یافت.

    بنابر نظر برخی دیگر از اقتصاددانان، کاهش تعداد صفرها در پول ملی در راستای تثبیت حاکمیت پولی موثر است. در برخی موارد با کاهش ارزش پول ملی، مردم به استفاده از ارزهای خارجی با ثبات بیشتر روی می‌آوردند و این موضوع باعث کاهش تاثیر سیاست‌های پولی و قدرت سیاست‌گذار می‌شود.

    به علاوه، حذف تعدادی از صفرها، باعث سهولت تعاملات تجاری خواهد شد و همچنین حمل‌ونقل پول را آسان‌تر و ایمن‌تر می‌کند. از سوی دیگر این کار منجر به کاهش خطاهای نگارشی در سیستم بانکداری و حسابداری می‌شود.

    افزون بر آن، در اقتصادهای تورمی، بی‌ارزش شدن پول ملی باعث ایجاد «توهم پولی» می‌شود. توهم پولی به این معناست که با افزایش اسمی درآمد، افراد احساس می‌کنند که ثروتمندتر شده‌اند؛ در حالی که این افزایش درآمد صرفا به خاطر تورم به وجود آمده است. گسترش توهم پولی در مردم باعث افزایش فشار تقاضا شده و تورم را تقویت می‌کند. با کاهش تعداد صفرهای پول، می‌توان تا حد زیادی بر توهم پولی تاثیر گذاشت و به این صورت تورم را تا حد قابل قبولی کنترل کرد.

    حذف صفر از پول ملی چه هزینه‌هایی دارد؟

    سیاست اصلاح پول ملی، مانند هر سیاست دیگری، هزینه‌ها و نکات منفی نیز در پی دارد. بنابر گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، از مهمترین هزینه‌های حذف صفر از پول ملی می‌توان به هزینه چاپ و ضرب اسکناس‌ها جدید، هزینه جمع‌آوری و امهای اسکناس‌های قدیمی، هزینه آموزش و تبلیغات جهت ترویج پول جدید و هزینه‌های مربوط به اصلاح نرم‌افزارهای بانکی و حسابداری اشاره کرد.

    علاوه بر آن، با حذف صفر از پول ملی، برخی قیمت‌ها باید گرد شوند. این در حالیست که تحقیقات نشان می‌دهند گرد کردن قیمت رو به بالا به منظور تعریف پول جدید، به صورت مستقیم بر تورم اثرگذار است.

    موفقیت اصلاح پول ملی در گرو فراهم‌سازی بسترها

    بررسی تجربه کشورها از حذف صفر از پول ملی که پیش‌تر در یک گزارش به آن پرداخته شد، نشان می‌دهد که این سیاست در این کشورها نتایج متفاوتی را در پی داشته است. این سیاست در برخی کشورها مثل ترکیه موفقیت‌آمیز بود و در برخی دیگر مثل برزیل و ونزوئلا به اهداف خود نرسید. به عقیده کارشناسان، شرط اصلی موفقیت این سیاست، این است که ابتدا از بروز دوباره تورم‌های بالا جلوگیری شود.

    اگر سیاست‌های مهار تورم به خوبی عمل کنند و به ثبات قابل قبولی برسند، سیاست حذف صفر از روی پول ملی، دوام بیشتری خواهد داشت. اما اجرای نامناسب این سیاست‌ها و بی‌توجهی به علت‌های اصلی تورم، فقط و فقط باعث تحمیل هزینه‌های بیهوده به جامعه خواهد شد.

    صفرهای حذف شده، چه زمانی برمی‌گردند؟

    بر اساس برآوردهای کارشناسان در گزارش منتشر شده توسط پژوهشکده پولی و بانکی، اگر پول ملی کشور اصلاح و صفرهای آن حذف شوند و نرخ تورم در سال‌های پیش‌رو برابر با 37.2 درصد، یعنی میانگین سال 1390 به این سو باشد، هفت سال طول می‌کشد تا  یک صفر به قیمت‌ها اضافه شود و در طول 29 سال نیز چهار صفر به قیمت‌ها اضافه می‌شود. با این حال، اگر تورم در سطح متوسط دوره تحریم‌های سال 1397 به بعد تثبیت شود، در طول پنج سال یک صفر و در طول 20 سال، چهار صفر به قیمت‌ها اضافه خواهد شد.

  • مردم پول ملی را خسارت می دانند

    مردم پول ملی را خسارت می دانند

    به گزارش اقتصادران، رييس اتاق اصناف تهران گفت: تقريبا تمام مردم هيچ علاقه‌اي به نگهداري ريال ندارند و هم فعال اقتصادي و فعال در كسب و كارها و هم مردم عادي پول ملي را خسارت مي‌بينند و مي‌دانند. از اين رو مسوولان كشور بايد براي اين موضوع تدبيري بينديشند تا ريال حداقل براي يك سال پشتوانه داشته باشد، يعني مردم مطمئن شوند كه ارزش اين پول حداقل يك سال حفظ مي‌شود و اين خواسته ما در اصناف هم هست.

    حميدرضا رستگارپور درباره اثر وضع ماليات بر افزايش قيمت كالا اظهار داشت: يكي از موضوعاتي كه باعث بالا رفتن قيمت‌ها مي‌شود دقيقا موضوع ماليات است و وقتي در قانون بودجه سهم ماليات را مشخص مي‌كنند اينكه چقدر از بودجه قرار است از ماليات تامين شود، اين سهم خود به خود اثر وضعي خود را بر روي قيمت تمام شده كالا مي‌گذارد.

    وي ادامه داد: در واقع اين هشدار را مي‌دهد كه انواع كالا براساس قانون بودجه تا چه حدي و تا چه درصدي گران مي‌شوند و افزايش قيمت هم در نهايت منجر به كاهش قدرت خريد مردم مي‌شود و با وجود اينكه هنوز ماليات سال 1403 اعمال نشده اما شاهد گراني‌هاي پيش از موعد آن هستيم. رييس اتاق اصناف تهران با بيان اينكه اين آلارم‌ها منجر به ايجاد انتظارات تورمي مي‌شوند، گفت: اين انتظار تورمي براي تمام كالاها وجود دارد و قدرت خريد مردم هم نسبت به خريد كالا به‌طور قطع كمتر مي‌شود و مي‌بينيم در حالي كه كمتر از دو ماه از سال گذشته، اما برخي از كالا بين 30 تا 40 درصد گران شده‌اند و تنها دليل آن هم انتظارات تورمي است.

    رستگارپور افزود: دولت بايد تدبيري براي انتظار تورمي ايجاد شده داشته باشد. در جامعه اين انتظار ايجاد مي‌شود كه مطمئن هستند كه كالا گران مي‌شود اما اين افزايش قيمت چه زماني قرار است اعمال شود و اساسا علت آن چيست؟ در حالي كه گفته مي‌شود براي مثال قرار است كه تا انتهاي سال قيمت جديد اعمال شود اما در ابتداي سال اثر آن را مي‌بينيم.

    وي با بيان اينكه بودجه‌ريزي نبايد به گونه‌اي باشد كه مردم را به سمتي هدايت كند كه پول را به كالا تبديل كنند، تاكيد كرد: تقريبا تمام مردم هيچ علاقه‌اي به نگهداري ريال ندارند و هم فعال اقتصادي و فعال در كسب و كارها و هم مردم عادي پول ملي را خسارت مي‌بينند و مي‌دانند. از اين رو مسوولان كشور بايد براي اين موضوع تدبيري بينديشند تا ريال حداقل براي يك سال پشتوانه داشته باشد، يعني مردم مطمئن شوند كه ارزش اين پول حداقل يك سال حفظ مي‌شود و اين خواسته ما در اصناف هم هست.