به گزارش اقتصادران، مشکلات ناشی از قطعی اینترنت در ماههای اخیر نهتنها در بازارهای داخلی و کسبوکارهای خانگی بلکه بر صادرات محصولات کشور نیز تاثیرات غیرقابل انکاری گذاشته است. روز گذشته بود که نایبرییس شورای ملی زعفران با اشاره بهوضعیت فعالیت واحدهای صادرکننده طلای سرخ گفت که قطعی اینترنت موجب ازدسترفتن بازارهای صادراتی شده و دولت باید هرچهزودتر بهفکر تدوین بسته جامع حمایت بیفتد. این مساله تنها مشتی نمونه خروار از وضعیت صادرات این روزهای کشور در پی قطعی اینترنت است.
در دنیای امروز اینترنت نهتنها بهابزاری برای تسهیل ارتباطات تبدیل شده بلکه بهیکی از ارکان اساسی توسعه اقتصادی و تجاری نیز بدل گشته است. در ایران تاثیرات اینترنت بر روی زندگی روزمره مردم و بهویژه بر بازارهای اقتصادی روزبهروز بیشتر نمایان میشود. این تاثیرات بهویژه در حوزههای مختلفی همچون تجارت، خدمات، مسکن، خودرو، و صادرات مشاهده میشود. خلاصه ماجرا این است که تحلیل دقیق و کارشناسی تاثیرات اینترنت بر اقتصاد کشور، اهمیت ویژهای دارد و نشان میدهد که طی یک دهه گذشته اقتصاد تا چه اندازه با اینترنت گره خورده است.
تاثیرگذاری بهسرعت نور!
بدون شک حتی پنجسال گذشته نیز اینترنت و فضای مجازی بههیچ عنوان بهاندازه امروز در اقتصاد کشور نفوذ نداشت و عملا بسیاری از کسبوکارهای سنتی ازجمله مشاغل خانگی، نتوانسته بودند بهاین فضا وارد شوند. امروزه اما فضای مجازی بهبستری تبدیل شده که تمامی کسبوکارها از فروشندگان کوچک گرفته تا شرکتهای بزرگ برای معرفی محصولات، ارائه خدمات و بازاریابی بهآن وابسته شدند و عملا مرگ و حیات این کسبوکارها در گرو اینترنت است. در این فضا شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، فیسبوک و واتساپ بهابزاری رایگان برای معرفی و آگاهیرسانی تبدیل شدند و عملا تصور چرخه اقتصاد امروز کشور بدون اینترنت غیرممکن شده است!
چنانچه گفته شد ادامه روند فعلی نهتنها بر زندگی مردم تاثیر میگذارد بلکه بازارهای اقتصادی را نیز بیشازاین بهچالش میکشد.
آلبرت بغزیان، کارشناس مسائل اقتصادی در اینباره به«جهانصنعت» گفت: بحث تاثیر اینترنت بر اجاره حتی در زندگی روزمره مردم مسالهای است که با گذشت زمان نمود بیشتری پیدا کرده است. اگر بهبرای مثال ششسال پیش برگردیم، تفاوتها و تاثیرات این پدیده بهوضوح بیشتر دیده میشود. هر چه زمان میگذرد، اینترنت بیشتر بهجزو جداییناپذیری از زندگی مردم تبدیل شده بهگونهای که بهبخشی از نیازهای اساسی مثل برق، گاز و آب تبدیل شده است. دیگر نمیتوان آن را حذف کرد یا موقتی خاموش کرد. چهارسال پیش انجام وضعیت فرق میکرد. در آن زمان هم ضریب نفوذ اینترنت پایینتر بود و هم بسیاری از کسبوکارها حتی کسبوکارهای خانگی و کسبوکارهای بانوان هنوز وارد فضای اینترنت نشده بودند اما امروز وضعیت کاملا متفاوت است. اکنون از همه دعوت میشود که وارد فضای مجازی شوند، بازاریابی کرده و محصولات خود را معرفی کنند.
نقش کلیدی فضای مجازی در ارائه خدمات
بغزیان درباره گذر صادرکنندگان از روشهای سنتی معرفی محصولات در بازار هدف ادامه داد: تاثیر اینترنت در تجارتهای روزمره روزبهروز بیشتر میشود. وقتی اینترنت قطع میشود تازه متوجه میشویم که چقدر بهاین بسترهها وابسته هستیم. بسیاری از کسبوکارهای سنتی بهفضای مجازی منتقل شدند. صادرات ما نیز بههمین ترتیب دچار تغییرات شده است. قبلا صادرکنندگان محصولات خود را با شیوههای سنتی معرفی کرده و برای انجام قراردادها و مذاکرات بهصورت حضوری سفر میکردند اما امروز دیگر این فرآیند بهراحتی ازطریق بسترهای اینترنتی قابل انجام است.
افت چشمگیر در آمارهای صادراتی
اینکارشناس مسائل اقتصادی افزود: برای مثال درخصوص زعفران اگرچه این محصول در ایران کیفیت بالایی دارد اما سهم بازار جهانی آن چندان چشمگیر نیست.
برخی کشورها مثل اسپانیا خود را بهعنوان تولیدکنندگان اصلی زعفران معرفی میکنند. بنابراین اگر نگاهی بهآمار صادرات این محصول داشته باشیم میبینیم که در چندماه اخیر افت چشمگیری داشتیم چراکه هم ارتباطات تجاری قطع شده و هم حملونقل تحت تاثیر قرار گرفته است. در نتیجه باید بهاین نکته توجه کنیم که جنگها و درگیریهای سیاسی حتی اگر صلحآمیز هم پایان یابد تاثیرات منفی زیادی بر تجارت ما دارند. در این شرایط رقبا جای ما را میگیرند و ما دیگر نمیتوانیم مانند گذشته منتظر بمانیم.
او درباره تجارتها و بازارهای ضربهپذیر گفت: باید بهاین نکته توجه داشته باشیم که تجارتهایی که ضربهپذیر هستند سریعا با جایگزینها مواجه میشوند. اگر ما نتوانیم پاسخگویی خوبی داشته باشیم و از بازارهای جهانی عقب بمانیم دیگر هیچ تضمینی نیست که مشتریان وفادار باقی بمانند. این نکته درخصوص زعفران و بسیاری از محصولات دیگر بهویژه در بازارهای خارجی بسیار اهمیت دارد.
شرایط خاص در بازار معاملات
بغزیان افزود: در خصوص بازار مسکن و خودرو این افزایش نجومی قیمتها نشاندهنده شرایط خاصی است. وقتی معاملات بهدلیل مشکلات اینترنتی متوقف میشود هم عرضه و هم تقاضا کاهش مییابد. این موضوع چه در بازار مسکن، چه در بازار خودرو و حتی در بازار ارز و طلا موجب افزایش قیمتها در سایتها میشود. اگر بهدقت نگاه کنیم میبینیم که این تغییرات ناشی از مشکلات اینترنتی است که باعث اختلال در انجام معاملات و ارتباطات میشود. درنتیجه قیمتها در بسیاری از بازارها بهطور غیرمعمول افزایش یافتند.
وی گفت: امیدواریم که دولت هر چه زودتر این مشکل را حل کند و حمایت کامل خود را از کسبوکارها و شرکتهای بزرگ بدهد. این شرکتها بهتوسعه تجارت، صادرات، تولید و اشتغال کشور کمک میکنند.
صادرات و واردات از مسیرهای جایگزین
محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران این روزها سوالات بیشماری را برای مردم و کارشناسان ایجاد کرده و بسیاری را بهسمت مسیرهای جایگزین سوق داده است. بغزیان در اینباره گفت: کشورهایی مانند ایران که بیشتر صادرات و وارداتشان از طریق جنوب و خلیجفارس است درحالحاضربا مشکلاتی در ارتباطات تجاری مواجهند. بسیاری از افراد پیشنهاد میدهند که باید تجارت با همسایههای غربی، شرقی و شمالی جایگزین شود. این موضوع برای کوتاهمدت منطقی است اما برای بلندمدت جایگزینی این مسیرها دشوار خواهد بود. بنابراین بهتر است که تلاش کرده تا ارتباطات موجود را حفظ و از مشتریان قبلی خود استفاده کنیم چراکه در حال حاضر مشکل اصلی ما در زمینه تولید نبوده بلکه مشکل ما در فروش است. اگر مشتری قبلی را از دست بدهیم پیدا کردن مشتری جدید در شرایط فعلی دشوار خواهد بود.
وی در خاتمه سخنانش افزود: بهترین راهکار این است که ارتباطات خود را با مشتریان حفظ کنیم و حتی در این شرایط بحرانی تلاش کرده تا بازارهای جدیدی را پیدا کنیم. شاید این بازارها مصرفکننده مستقیم نباشند اما میتوانند توزیعکنندههای محصولات ما در کشورهای دیگر باشند. بسیاری از کالاهای ایرانی در بازار جهانی شناخته شده هستند و همین برندینگ مهمترین چیزی است که باید آن را حفظ کنیم.
