برچسب: نان

به گزارش اقتصادران، در حالی که دولت با اعلام نرخ‌های جدید نان، سعی داشت به ادعای خود هزینه‌های تولید نانوا را جبران کند، اما آنچه در کف خیابان و پشت پیشخوان نانوایی‌ها می‌گذرد، فرسنگ‌ها با نرخ‌نامه‌های مصوب فاصله دارد.

نرخ‌های جدید مصوب اتحادیه صنف نانوایان تهران و کلان شهرها  اعلام شد و  نان سنگک سنتی با آرد کامل ۱۱ هزار تومانی، نه یک کالای اساسی، بلکه به نمادی از شکست سیاست‌های نظارتی تبدیل شده است. گزارش های میدانی خبرنگار تابناک نشان می‌دهد که نه‌تنها گرانی قانونی، بلکه تخلفات سیستماتیک و باگ‌های کلافه‌کننده سامانه «نانینو»، سفره‌های مردم را به گروگان گرفته است.

نرخ‌نامه‌ای که فقط روی کاغذ ماند!

بر اساس نرخ‌نامه جدید، نان سنگک سنتی ۱۱ هزار تومان و بربری ۶۵۰۰ تومان اعلام شده است، اما کافی است سری به اولین نانوایی محله خود بزنید؛ پیدا کردن نان با این قیمت‌ها شبیه به پیدا کردن سوزن در انبار کاه است! نانوایان با شگرد‌هایی نظیر «کنجد اجباری»، «نان دورو کنجد» عملاً سنگک را به قیمت‌های ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان به مردم می‌فروشند. جالب‌تر اینجاست که قیمت یک عدد نایلون ساده که تا دیروز رایگان یا ناچیز بود، حالا ۵ هزار تومان مصوب شده؛ یعنی نایلونی که قیمتش با ۲.۵ عدد نان لواش برابری می‌کند!

نانینو؛ سامانه‌ای برای تولید نارضایتی!

قرار بود سامانه «نانینو» جلوی قاچاق آرد را بگیرد، اما حالا خود به عامل اصلی فساد و آزار مردم تبدیل شده است این درحالی است که نانوایان مدعی‌اند سامانه به دلایل نامعلوم سهمیه آرد آنها را کم می‌کند و برای جبران این خسارت، دست در جیب مردم می‌کنند.

از سوی دیگر، «کارت کشیدن‌های صوری» و «تراکنش‌های فیک» برای حفظ سهمیه آرد، عملاً آمار و ارقام این سامانه را به کمدی تلخی تبدیل کرده است و نتیجه اینکه نانینو نه‌تنها شفافیت ایجاد نکرد، بلکه با ایجاد محدودیت در تعداد خرید نان، کرامت شهروندان را در صف‌های طولانی زیر سؤال برده است.

ازسویی دیگر، نانوایی‌ها به بهانه «آرد صنف و صنعت»، نان سنگک را ۲۵ هزار تومان می‌فروشند؛ رقمی که برای یک قرص نان در کشوری با منابع عظیم گندم، چیزی جز فاجعه معیشتی نیست اما نانوایان معتقدند نرخ‌های جدید هم هزینه‌های آب، برق و کارگرشان را پوشش نمی‌دهد و به همین دلیل، به‌صورت خودسرانه قیمت را بالا می‌برند که در این میان، مردم بی‌دفاع مانده‌اند .

باگ‌های فنی یا راه فرار برای دلالان؟

البته سامانه نانینو مشکلات دیگری هم دارد برای مثال گاهی کارت‌خوان‌ها قطع می‌شوند و مردم مجبور به پرداخت نقدی با قیمت‌های نجومی می‌شوند، و گاهی تراکنش‌ها ثبت نمی‌شود، اما پول از حساب کسر می‌گردد که این آشفتگی فنی، بهترین فرصت را برای سودجویانی فراهم کرده که آرد یارانه‌ای را به قیمت آزاد می‌فروشند و نان بی‌کیفیت و گران را به دست مردم می‌دهند.

اعلام نرخ‌های جدید نه‌تنها باعث رضایت نانوایان نشد، بلکه چراغ سبزی برای موج جدیدی از گران‌فروشی‌های خودسرانه بود بنابراین اگر قرار است نان با قیمت آزاد صنف و صنعت ۲۵ هزار تومانی به دست مردم برسد، سوال این است که فلسفه وجودی یارانه‌های میلیاردی و سامانه‌های پرهزینه‌ای مانند نانینو چیست؟ بهتر است دولت پاسخ دهد که چرا هزینه بی‌کفایتی در نظارت و ایرادات فنی یک سامانه، باید از جیب مردمی پرداخت شود که نان، تنها دارایی باقی‌مانده در سفره‌شان است.

به گزارش اقتصادران، در میانه روزی که تهران با طنین انفجار‌های پیاپی به لرزه درآمد، جبهه دومی در پس‌کوچه‌ها و نانوایی‌های پایتخت گشوده شد؛ جبهه‌ای که در آن نه از موشک خبری بود و نه از پدافند، اما تلفاتش مستقیماً معیشت را هدف گرفته بود. با انتشار اولین اخبار از اصابت‌ها در حوالی ساعت ۱۰ صبح، گویی نبض عادی زندگی در رگ‌های تهران ایستاد و جای خود را به تپشی تند و بیمارگونه داد.

پایتخت که صبح خود را با بیم و امید آغاز کرده بود، ناگهان شاهد پایین کشیده شدن سراسیمه کرکره‌های مغازه‌هایی بود که صاحبانشان میان دوراهی «صیانت از مال» و «فرار به پناهگاه»، تلخ‌ترین تصمیم روز را گرفتند. این تعطیلی خودجوش و وسیع، در کنار ترافیک غیرقابل تصوری که در سراسر شهر و مسیر‌های خروجی شکل گرفت؛ تهران را به شهری ملتهب بدل کرد.

هجوم به نانوایی‌ها

هجوم سراسیمه شهروندان به نانوایی‌ها، اولین و عریان‌ترین واکنش جامعه به ناامنی بود. مردمی که نگران قطع زنجیره تأمین آرد و احتمال قحطی در روز‌های آتی بودند، صف‌هایی را تشکیل دادند که طول آنها در برخی مناطق مرکزی و شرقی تهران به چندین کوچه می‌رسید. در این میان، آنچه قلب هر ناظر منصفی را به درد می‌آورد، فروپاشی کامل اخلاق اقتصادی در سایه فقدان نظارت حاکمیتی بود.

گزارش‌های میدانی از مناطق مختلف پایتخت حکایت از آن دارد که در برخی نانوایی‌های آزادپز، قیمت یک عدد نان سنگک کنجدی به رقم نجومی و باورنکردنی ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. این عدد، دیگر یک قیمت نیست؛ بلکه جریمه‌ای است که شهروند ناچار است برای «ترس از گرسنگی» به سوداگران بپردازد. وقتی نان، به عنوان ابتدایی‌ترین حق بشری، در پایتخت یک کشور هم‌قیمت رویا می‌شود، یعنی شیرازه نظم اجرایی در برابر اولین شوک نظامی از هم گسیخته است.

صف طولانی پمپ بنزین‌ها

این آشفتگی تنها به نانوایی‌ها محدود نماند و به سرعت به جایگاه‌های سوخت سرایت کرد. صف‌های کیلومتری بنزین که نیمی از عرض خیابان‌های اصلی را اشغال کرده بود، عملاً تردد خودرو‌های امدادی را با مشکل مواجه کرد. شایعات مربوط به هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های پالایشی، چنان هراسی در جان مالکان خودرو انداخت که بسیاری حاضر بودند ساعت‌ها در ترافیک قفل‌شده بمانند تا باک‌های خود را از بنزینی پر کنند که شاید فردا کیمیا شود. این وضعیت، در کنار ترافیک عجیبی که در جاده‌ها ایجاد شد و کار را به یک طرفه کردن برخی مسیر‌ها به سوی شمال کشور، اضطراب مردم را به وضوح به نمایش گذاشت.

نکته تکان‌دهنده در این هرج‌ومرج شهری، غیبت محسوس نهاد‌های نظارتی و ستاد تنظیم بازار در لحظات طلایی بحران است. در حالی که نانوایان متخلف و دلالان سوخت یکه‌تازی می‌کنند، سکوت دستگاه‌های اجرایی، چراغ سبزی برای استمرار این «غارت مدرن» تلقی می‌شود. تهران امروز ثابت کرد که زیرساخت‌های پدافند غیرعامل ما در حوزه معیشت، به مراتب شکننده‌تر از پدافند نظامی است. وقتی امنیت روانی جامعه در برابر شایعه و انفجار فرو می‌ریزد، نان سنگک ۱۰۰ هزار تومانی به نمادِ ناکارآمدی مدیریت بحران تبدیل می‌شود.

آنچه امروز در خیابان‌های تهران گذشت، زنگ خطری جدی برای انسجام اجتماعی است. اقتصاد ایران، خسته‌تر از آن است که بتواند بارِ سنگین جنگ و تورم ناشی از احتکار را به طور همزمان بر دوش بکشد. اگر تدبیری فوری برای بازگرداندن آرامش به بازار کالا‌های اساسی و برخورد قاطع با زالو‌های اقتصادی که از هراس مردم تغذیه می‌کنند اندیشیده نشود، هزینه‌های اجتماعی این تنش، به مراتب ویرانگرتر از اصابت هر موشکی خواهد بود. ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به «امنیت نان» نیاز دارد تا در سایه آن، بتواند برای امنیت آسمانش چاره‌جویی کند.

به گزرش اقتصادران، حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران در پاسخ به این سوال که «بسیاری از اصناف به دلیل تهاجم آمریکا و اسرائیل تعطیل شدند، مردم نیاز خود را از کجا تامین کنند؟» گفت: ممکن است برخی صنوف که فعالیت آنها ضرورتی ندارد، در این شرایط تعطیل شوند؛ اما نانوایی‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای در هر شرایطی و حتی با وجود تهاجم آمریکا و اسرائیل فعال‌اند و ذخایر کالاهای اساسی به وفور موجود است.

مردم خرید خود را همانند روال عادی انجام دهند

رئیس اتاق اصناف تهران در مورد ذخایر کالاهای اساسی در شرایط جنگ، گفت: ذخایر کالاهای اساسی ازجمله آرد، گوشت، مرع، تخم مرغ و… به اندازه نیاز کشور در داخل تامین و ذخیره شده است. بنابراین، هیچ جای نگرانی وجود ندارد و مردم هم همراهی کنند.

رستگار از مردم خواست که خرید خود را همانند روال عادی انجام دهند و ادامه داد: هیچ کمبودی در تامین و توزیع کالا وجود ندارد. انشالله طی یکی، دو روز آینده همه چیز به روال عادی برمی‌گردد.

توزیع بیشتر نان‌های با ماندگاری بالا

رئیس اتاق اصناف تهران در مورد ساعات کار نانوایی‌ها گفت: ساعت کاری نانوایان همانند سایر روزهای ماه مبارک رمضان است و طبق روال عادی فعالیت می کنند.

رستگار در پاسخ به این سوال که «آیا تدابیری برای پخت بیشتر نان‌های با ماندگاری بالا اندیشیده شده است؟» گفت: با اتحادیه مربوطه هماهنگ کردیم و آنها هم مشغول به طبخ نان با ماندگاری بیشتر هستند. نوع پخت این نان‌ها با نان تازه متفاوت است. برنامه‌ریزی برای این شرایط را داشتیم و داریم. پیش‌بینی ما با توجه به شرایط مختلف کشور این است که ما برای همه شرایط‌ها آمادگی داریم.

فعالیت عادی فروشگاه‌های زنجیره‌ای در سطح شهر 

رئیس اتاق اصناف تهران با بیان اینکه امیدواریم از شرایط پیش‌آمده خارج شویم، گفت: تنظیم بازار مستلزم هماهنگی و همکاری همه مردم و دستگاه‌های مختلف است؛ اما با این وجود، کالا اعم از آرد، نان، گوشت، مرغ، تخم مرغ و… به اندازه نیاز و لازم در بازار موجود است. ممکن است به دلیل مسائل حمل و نقل، اندکی شرایط متفاوت شود زیرا احتمال جابه جایی مردم هست؛ ولی ما آماده هستیم که در هر شرایطی خدمات‌مان را به مردم داشته باشیم.

رستگار در مورد تعطیلی برخی اصناف، گفت: ممکن است برخی صنوف که فعالیت آنها ضرورتی ندارد در شرایط تهاجم، تعطیل کنند که آن هم لطمه‌ای به تامین و توزیع کالا نمی‌زند زیرا فروشگاه‌های زنجیره‌ای و نانوایی‌ها مشغول به خدمات‌دهی هستند.

به گزارش اقتصادران، روزنامه خراسان نوشت: حالا در لایحه بودجه ۱۴۰۵، بند پرچالش جدول شماره ۱۴، با رقم ۲۹۰ همت برای یارانه نان، بار دیگر این پرسش را زنده کرده است که «ذی‌نفع نهایی» این رقم دقیقاً کیست؟ نانوایی‌ها؟ مردم؟ یا حلقه دیگری در زنجیره تولید و توزیع؟

ابهام در مسیر بودجه؛ نانوا یا مردم؟

جزئیات مصوبه نشان می‌دهد این رقم کلان بدون تغییر نسبت به نسخه اولیه لایحه دولت تثبیت شده، اما عبارت مبهم «پرداخت به ذی‌نفع نهایی» در متن، دو مسیر کاملاً متفاوت را در برابر سیاست‌گذاران قرار داده است:

سناریوی اول: استمرار مدل کنونی یعنی تزریق یارانه به نانوایی یا آرد. در این مدل، قیمت نان برای مردم ثابت می‌ماند اما دولت هزینه واقعی را در پشت صحنه می‌پردازد. مزیت آن حفظ آرامش روانی جامعه است، اما همچنان خطراتی چون انحراف در شبکه مصرف و قاچاق آرد وجود دارد.

سناریوی دوم: پرداخت مستقیم یارانه به خانوارها در قالب نقدی یا کالابرگ یک میلیونی؛ رویکردی که شفافیت مالی و کاهش واسطه‌گری را در نگاه اول افزایش می‌دهد، ولی بازگشت قیمت نان به نرخ «واقعی» می‌تواند تبعات اجتماعی سنگینی بر جای گذارد.

خاطره تلخ شوک‌های قیمتی

تجربه اصلاح بنزین و حذف ارز ترجیحی نشان داده است که فاصله میان برآوردهای ریاضی و واقعیت روانی بازار بسیار فاحش است. کارشناسان در آن زمان از اثر تورمی کمتر از۲ درصد سخن می‌گفتند، اما انتظارات تورمی این رقم را تا ۱۰ درصد افزایش داد.اکنون بیم آن می‌رود که آزادسازی قیمت نان نیز با ضریب حساسیت چندبرابر، همین مسیر را طی کند و آرامش اقشار پایین را متزلزل سازد.

آیا «نظارت سیستمی» جایگزین افزایش قیمت می‌شود؟

برخی مدافعان آزادسازی قیمت‌ها، اختلاف شدید قیمت آرد دولتی (۹۰۰ تومان) و آرد آزاد (۲۰ هزار تومان) را دلیل شکل‌گیری فساد و قاچاق می‌دانند. اما داده‌های سامانه هوشمندسازی نان (نانینو) تصویر متفاوتی ارائه می‌کند؛ با وجود افزایش شکاف قیمتی از ۱۶ برابر در سال ۱۴۰۱ به ۲۳ برابر در سال ۱۴۰۴، میزان مصرف آرد یارانه‌ای تقریباً ثابت مانده است.این یعنی کنترل مبتنی بر فناوری تا حد قابل قبولی توانسته جایگزین ابزار قیمتی شود؛ پس الزامی به تحمیل هزینه اجتماعی آزادسازی وجود ندارد.

عدالت توزیعی در آزمون جدید

مدافعان پرداخت نقدی، بر عدالت و شفافیت آن تأکید می‌کنند، اما واقعیت مصرف نان در ایران ناهمگون است. در مناطق روستایی و کم‌برخوردار، سرانه مصرف چند برابر شهرهای بزرگ است؛ بنابراین یارانه یکسان برای همه، دقیقاً خلاف عدالت عمل می‌کند. تجربه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نیز نشان داد یارانه نقدی در برابر تورم، سریع‌تر از آنچه تصور می‌شود بی‌اثر می‌شود، در حالی که نان ارزان یک حمایت پایدار است.

به گزارش اقتصادران، نان در کشور از کیفیت پایینی برخوردار است و برخی نان‌ها مثل بربری و سنگک یکی دو ساعت پس از پخت دیگر قابل استفاده نیست. برخی علت این امر را مربوط به کیفیت گندم می‌دانند. در این راستا استاندارد ۱۰۴ برای گندم در دولت سیزدهم اجباری شد اما تا امروز اقدامی برای استانداردسازی این محصول پرمصرف در کشور صورت نگرفته است.

بعضی دیگر کیفیت پایین نان را به روند پخت مرتبط می‌دانند و استدلال می‌کنند همین گندم وقتی در روستا پخت می‌شود بهترین نان محسوب می‌شود اما وقتی در نانوایی‌های سطح شهر تبدیل به نان می‌شود از کیفیت لازم برخوردار نیست.

آیا آرد کامل (آرد با سبوس بیشتر) مشکل کیفیت نان را بهبود می‌دهد؟

حسین یزدجردی، رئیس کانون انجمن‌های صنفی صنایع آرد ایران در گفتگو با خبرنگار مهر، عنوان کرد: در روستا کسانی که مانند مادربزرگ‌ها نان می‌پزند شب آرد را خمیر می‌کنند و خمیر تا صبح می‌ماند. صبح تازه شروع به پخت می‌کنند. در نانوایی‌های سطح شهر از جمله تهران داخل خمیر جوش شیرین می‌زنند طبیعی است که نان پس از یک ساعت قابل خوردن نیست چون خمیر تخمیر نمی‌شود.

وی افزود: موضوع بر سر پول و درآمد است و نانوا استدلال می‌کند که قیمت نان نسبت به هزینه‌کرد آن پایین است. از این رو، برای اینکه به کارش سرعت دهد، جوش شیرین استفاده می‌کند تا خمیر به اصطلاح زودتر ور بیاید.

وی یادآور شد: نان لواش را هنگام پخت ببینید. تخمیری در خمیر آن اتفاق نمی‌افتد، دیگر اینکه شاید ۱۰ ثانیه خمیر داخل تنور می‌رود و بیرون می‌آید. بنابراین، در کنار اینکه خمیر تخمیر نمی‌شود خمیر در تنور درست پخت هم نمی‌شود. به همین راحتی دو فاکتور مهم در کیفیت نان از دست می‌رود.

این مسئول صنفی اضافه کرد: البته یکی دیگر از فاکتورهای پخت نان با کیفیت، آرد خوب است. وقتی گندم خوب کشت نشود آرد خوب هم نخواهیم داشت که به نانوا تحویل شود. در واقع می‌توان گفت، زنجیره نان در کشور دچار اشکال است.

اختصاص ۲۶۰ همت یارانه و کیفیت پایین نان

در سال‌هایی که خیلی دور نیست همین گندم در کارخانه تبدیل به آرد و برای پخت نان تحویل نانوا می‌شد. چرا این مشکلات در کیفیت نان وجود نداشت؟

رئیس کانون انجمن‌های صنفی صنایع آرد ایران در این خصوص اظهار کرد: گندم مناطق مختلف با یکدیگر متفاوت است؛ مثلاً گندم گلستان چون گندم خیلی خوبی است نان آن خیلی خوب در نمی‌آید چون زیادی خوب است و به اصطلاح Overqualified است. بنابراین، به قدری نان آن سفت می‌شود که در دهان نمی‌چرخد. باید خیلی جوید تا بتوان قورت داد. یا اگر امروز گندم زنجان به تهران بیاید چسبندگی ندارد و زود ول می‌شود.

یزدجردی برای برون‌رفت از این وضعیت، پیشنهاد داد که آسیابان خودش گندم را خریداری کند و اختلاط مناسب داشته باشد تا آرد مناسب هر نانی به نانوایان تحویل شود.

وی گفت: دولت ۲۶۰ هزار میلیارد تومان (همت) هزینه می‌کند در قالب یارانه نان اما در نهایت به دلیل قیمت پایین نان، محصولات کیفیت لازم را نداشته و دورریز نان در کشور بالا است.

آزادسازی قیمت نان به صلاح کیست؟

در حال حاضر وضعیت اقتصادی کشور مناسب نبوده و یک کارگر با قیمت فعلی نمی‌تواند نان سنگک برای خانواده خود تهیه کند. به طور قطع با افزایش نرخ آن بیش از قیمت فعلی نان را تبدیل به کالای لوکس کرده و از سفره خیلی از خانواده‌های ایرانی حذف می‌کند.

این مسئول صنفی در این خصوص اظهار کرد: دولت ۲۶۰ همت یارانه می‌دهد تا نان با قیمت پایین به دست مردم برسد، اما این نان به دلیل کیفیت پایین از گلوی مردم پایین نمی‌رود.

رئیس کانون انجمن‌های صنفی صنایع آرد ایران با بیان اینکه دولت گندم بیش از ۲۰ هزار تومانی را به مبلغ ۹۰۰ تومان در اختیار نانوا قرار می‌دهد، گفت: این یعنی یک‌پنجم قیمت واقعی گندم و دلال از این فاصله قیمتی نیز سودجویی می‌کند.

وی افزود: برای سوداگران بازار تفاوتی ندارد که این یارانه برای خانوار ضعیف بوده تا نان با قیمت ارزان به دست مردم برسد. بنابراین، با هر یک از این زنجیره می‌تواند وارد معامله می‌شود. در نتیجه، یارانه و فاصله‌ای که از نرخ واقعی گندم تا نانی که به دست مردم برسد وارد چرخه رانت و فساد می‌شود چون نظارت وجود ندارد.

یزدجردی عنوان کرد: پیشنهاد ما این است که دولت پول را در قالب یارانه به مصرف کننده بدهد به هر شکلی که خود صلاح می‌داند می‌تواند نان به اقلام کالابرگ اضافه شود یا یارانه نقدی جدا لحاظ کند تا با آزادسازی قیمت نان فشاری بر مردم نیاید و سفره حداقلی آنها خالی از نان نشود. بنابراین، تاکید ما برای اصلاح این چرخه معیوب در تأمین نان مردم این است که یارانه نان جداگانه برای خانوارها لحاظ شود.

ضایعات از مزرعه تا سفره

روز گذشته معاون وزیر جهاد کشاورزی در نشست خبری همایش «مدیریت ضایعات کشاورزی» عنوان کرد که ۲۲ محصول بالاترین آمار ضایعات بخش کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

غلامرضا گل‌محمدی در این راستا به برنج، گندم، ذرت، چغندرقند، انواع سبزیجات و صیفی‌جات همچون گوجه‌فرنگی، هندوانه، خربزه و… اشاره کرد و گفت، هر دانه برنج ۹۹ سی‌سی آب مصرف می‌کند تا کشت شود و سالانه ۸ هزار تن برنج در کشور دورریز می‌شود.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی یادآور شد، اگر فقط آب به هدر رفته در برنج‌های دورریز را محاسبه کنیم این عدد ۱۸ میلیون مترمکعب است.

به گفته این مسئول دولتی کاهش ضایعات بخش کشاورزی، غذای حدود ۱۵ میلیون نفر را تأمین می‌کند. اما برخی کارشناسان اقتصادی این عدد را برای ضایعات محصولات در هنگام برداشت را حدود ۲۲ میلیون نفر ذکر می‌کنند.

معاون وزیر جهاد کشاورزی به آمار ضایعات گندم کشور از مزرعه تا سفره پرداخت و اعلام کرد، میزان ضایعات گندم در مزرعه ۵ درصد، در حمل و نقل ۱.۲ درصد، در مراکز جمع‌آوری ۲.۱، در سیلو و مکان‌های نگهداری ۳.۵، در کارخانه‌های آردسازی ۳.۷ درصد، در نانوایی‌ها ۳.۳ درصد و در مصرف خانگی ۸.۴ درصد است. در مجموع فقط در گندم ۲۲.۴ درصد ضایعات داریم.

مقصر کیست؟

حتی بدون در نظر گرفتن ضایعات در حوزه گندم، در بخش مصرف آب این محصول عنوان می‌شود، در کشور برای برداشت یک کیلو گرم گندم ۱۵۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود که ۳۴ درصد بالاتر از میانگین جهانی است. یعنی حتی اگر تمام نان‌های پخت شده، مصرف شود و هیچ ضایعاتی در گندم نداشته باشیم باز هم بخشی از منابع پایه قبل از برداشت و در ابتدای زنجیره یعنی هنگام کشت در حال ضایع شدن است.

اما دورریز ۸.۴ درصدی در سفره خانوار مربوط به عدم بی‌توجهی مصرف‌کننده نیست. امروز برای هر نان سنگک ۵۰ هزار تومان هزینه می‌شود و قطعاً با توجه به شرایط اقتصادی کشور، افراد تمایلی به اینکه پول خود را تبدیل به ضایعات کنند، ندارند. در این راستا سیاست‌گذاران و مجریان بخش تحقیقات محصولات کشاورزی پس از احتساب ضایعات این بخش باید عارضه‌یابی کرده و به حل ریشه‌ای حوزه بپردازند.

فرهنگ‌سازی برای کاهش ضایعات در بخش مصرف ضروری است، اما اگر محصولات از کیفیت لازم برخوردار باشند آمار دورریز به طور قابل‌توجهی روند کاهشی به خود خواهد گرفت.