به گزارش اقتصادران، دهم آذر ماه سالروز شهادت، سیدحسن مدرس نماینده ای است که تصویر آن در صحن سبز بهارستان نقش بسته است. اغلب نمایندگانی که عکس مدرس بر بالای سر آنهاست، اصلیترین شعارهای خود را در حوزه اقتصاد و معیشت مطرح میکردند. به بهانه سالروز شهادت مرحوم مدرس و بعد از گذشت یک سال و نیم از تشکیل مجلس دوازدهم میتوان به ارزیابی عملکرد نمایندگان پرداخت.
در این خصوص، با دو نماینده سابق مجلس گفتگو کرده ایم تا از زاویه ناظر خارجی عملکرد اقتصادی نمایندگان را بررسی کنند.
ابراهیم نکو که عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نهم بود معتقد است تا وقتی مردم احساس رضایت نداشته باشند نمی توان گفت که عملکرد مثبتی داشته است. عزتالله یوسفیان ملا هم از نایب رئیس مجلس نقل می کند که این دوره مجلس نتوانسته ذره ای سفره مردم را بزرگتر کند و در نتیجه نمره قبول نخواهد گرفت.
ابراهیم نکو عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نهم می گوید: درباره عملکرد اقتصادی مجلس، صرفاً نمیتوان به آمار و ارقام یا طرحها و لوایح اقتصادی مصوب در کمیسیون اقتصادی بسنده کرد. آنچه واقعاً عملکرد اقتصادی را تعریف و ارزیابی میکند، خروجی واقعی مجلس و تاثیر آن بر زندگی مردم است. از شروع به کار این مجلس، هرچند تلاشهایی صورت گرفته، اما آنچه مشهود است، نارضایتی مردم از عملکرد اقتصادی مجلس و دولت است.
اگر عملکرد مجلس مثبت بود، مردم خوشحال بودند
او با بیان اینکه جامعه امروز شاهد تنگتر شدن سفرهها و دشواری معیشت است گفت: این نشان میدهد که حتی اگر کمیسیون اقتصادی مدعی عملکرد بهتر باشد، در واقع نتوانسته رضایت مردم را به دست آورد و آنچه میتوانسته انجام دهد، محقق نشده است. بههمریختن توازن بین عرضه و تقاضا و ناهمخوانی این دو عامل، تعیینکننده وضعیت اقتصادی است. این نابسامانیها در حوزه عرضه و تقاضا نشان میدهد که نگرانیهایی جدی در جامعه شکل گرفته و مردم از وضع موجود به شدت ناراضی هستند.
نماینده پیشین مجلس با بیان اینکه اگر مردم خوشحال و راضی بودند، میتوانستیم عملکرد مجلس را مثبت ارزیابی کنیم افزود: در مقام یک کارشناس اقتصادی نمیتوانم به کمیسیونهای اقتصادی مجلس نمره مطلوب بدهم. حتی طرحهایی که تصویب شدهاند، اثر قابل توجهی بر بازار، تولید، بنگاههای اقتصادی یا رضایت مردم نداشتهاند.
به جای دست نامرئی دست مرموز نظم بازار را به هم ریخته
او ادامه داد: آدام اسمیت در اقتصاد کلاسیک به «دست نامرئی» اشاره کرده، بازار باید به صورت خودتنظیم عمل کند، اما متأسفانه در شرایط فعلی، دستهای مرموزی نظم بازار را به هم ریختهاند. در مجموع، این وضعیت نابسامان اقتصادی و نارضایتی مردم باعث شده مقدمات یک ابرتورم شکل گیرد و اگر کمیسیون اقتصادی مجلس و دولت به سرعت اقدامی نکنند، وقوع یک ابرتورم ناخوشایند دور از دسترس نخواهد بود.
نکو درباره چرایی ناموفق بودن مجلس دوازدهم در زمینههای اقتصادی گفت: بهطور خلاصه میتوانم بگویم، علت، عدم درک صحیح مجلس و کمیسیونهای اقتصادی آن و دولت از شرایط اقتصاد و معیشت مردم و همچنین عدم درک درست از بازارهای اقتصادی، بنگاههای اقتصادی و واحدهای تولیدی است. ضمن آنکه کمیسیونهای اقتصادی بیش از آنکه تخصصی فکر کنند، عمدتاً سیاسیکاری میکنند. این موضوع را در استیضاح وزیر اقتصاد قبلی میتوان به وضوح دید.
استیضاح وزیر اقتصاد سیاسی بود نه اقتصادی
نماینده اسبق مجلس افزود: در استیضاح آقای همتی بیشتر از اینکه به عملکرد او پرداخته شود، به حواشی سیاسی پرداخته شد. تا زمانی که نگاه کمیسیونها نیمهسیاسی یا سیاسی باشد و به جای حل مشکلات وزارتخانههای تخصصی مانند وزارت اقتصاد اقدام نکنند، خروجی کار نخواهد بود.
عدم درکها تحرک را از کمیسیونهای اقتصادی مجلس گرفته
او افزود: احساس میکنم که کمیسیون اقتصادی در میان مردم نیست تا درک کند مردم هر روز شاهد افزایش قیمتها هستند؛ این میتواند منجر به حوادث ناگواری شود. این عدم درکها تحرک را از کمیسیونها سلب کرده و جالب این است که اظهار نظرهای برخی معاونان دولت هم مشکل دارد. مثلاً وقتی معاونان میگویند افزایش نرخ بنزین منجر به کاهش تورم میشود، بیشتر از اینکه غمگین باشم، به آن میخندم که چگونه افرادی در چنین جایگاهی هستند و هنوز نمیفهمند افزایش قیمتها چگونه میتواند به کاهش تورم منجر شود. به این ترتیب، در مجموع عدم درک صحیح تیم اقتصادی دولت و کمیسیونهای اقتصادی مجلس باعث شده نتوانند تصمیمات لازم را اتخاذ کنند.
همه علائم نشان دهنده بهت، سرگردانی و وضعیت نگران کننده است
نکو با طرح این پیشنهاد که کمیسیونهای مجلس جلسات علنی خود را به حداقل برسانند گفت: باید به کمیسیونهای اقتصادی فرصت داده شود تا برای رفع ناترازیهای معیشت و اقتصاد جامعه راهکار پیدا کنند. تا دیر نشده میتوان کاری انجام داد، اما در حال حاضر همه علائم نشان میدهد جامعه در بهت و سرگردانی و وضعیت نگرانکنندهای قرار دارد.
او در ادامه خواستار تقویت نظارت و شفافیت شد و گفت: حمایت از تولید داخلی با فوریت باید در دستور کار قرار گیرد تا تولید پاسخگوی تقاضا باشد. توسعه برنامههای نوآورانه برای افزایش تولید و عرضه نیز ضروری است. تنظیم بازار باید اولویت کمیسیون اقتصادی باشد؛ بازار رها شده و این رهاشدگی نگرانیها را تشدید کرده است. روابط بینالمللی نیز باید در دستور کار باشد تا کمیسیون اقتصادی راهکارهایی برای توسعه روابط تجاری با کشورهای همسایه و پیرامونی ارائه دهد.
پیشنهادهای نهایی برای بهبود معیشت
عضو پیشین کمیسیون اقتصادی مجلس با طرح چند پیشنهاد گفت: اولویت مجلس باید بهبود معیشت مردم باشد و مشخص شود کدام طرح میتواند این هدف را محقق کند. نظام مالیاتی که بر طبقات پایین فشار میآورد باید اصلاح شود و دیگر آنکه از مردم زیر چتری مثل بیمه و پوششهای حمایتی قرار بگیرند.
او افزود: برخی طرحهایی که فوریت ندارند و ممکن است بازار و جامعه را نابسامان کنند نیز باید از دستور کار خارج شوند. وابستگی به درآمدهای نفتی باید کاهش یافته و تولید و بنگاههای اقتصادی حمایت شوند. و نهایتا آنکه هر طرح و برنامهای که اجرا میشود و کوتاهمدت میتواند به معیشت آسیب بزند، باید با اطلاعرسانی دقیق و تعامل مستقیم با مردم انجام شود؛ اقدامات خودسرانه میتواند بیش از اینکه مفید باشد، آسیبزننده باشد.
یوسفیان ملا: نایب رئیس مجلس می گوید یک طرح نداشتیم که سفره مردم را بزرگتر کند
عزت الله یوسفیان ملا نماینده دوره های هفتم تا دهم مجلس هم در بررسی کارنامه اقتصادی مجلس دوازدهم نیز به خبرآنلاین گفت: در این خصوص بهتر است به اظهارات خود نمایندگانی که در مجلس جایگاه بهتری دارند نگاه کنیم. آقای حاجی بابایی که چندین دوره نماینده هستند، و در بین نمایندگان مقبولیت دارند و با بالای صد رای نایب رئیس مجلس شده اند در سخنانی گفته اند که در این مجلس یک مصوبه که ذرهای از سفره کسی را بزرگ تر کنیم نداشته ایم. مردم باید بتوانند تصمیمات قوای سه گانه را لمس کنند.
تصمیمات مجلس خروجیای نداشته که بگویند خدا پدرشان را بیامرزد
این نماینده پیشین مجلس افزود: شاید در کمتر کشوری است که مذاکرات مجلس باید از رادیو پخش شود؛ حتی در مورد مذاکرات دولت هم به رغم تعداد بسیار کمتر اعضا، چنین نیست. چرا که مردم باید در جریان امور باشند و مسائل مجلس با سرنوشت مردم گره خورده است.
او ادامه داد: در مدت یک سال و اندی که دوره مجلس دوازدهم می گذرد مردم باید تصمیمات را لمس میکردند اما نتیجهای که بگویند «خدا پدرشان را بیامرزد» نبوده.
یوسفیان ملا با اشاره به افزایش قیمت مواد خوراکی گفت: از هفت خرداد سال گذشته که مجلس کارش را آغاز کرد قیمت مثل نان، برنج، گوشت قرمز و گوشت سفید چقدر شده؟ این اقلام مثل پارچه یا پیراهن نیست که مردم بتوانند صبر کنند تا ارزان شود. این عملکرد مجلس و دولت بر قوت غالب مردم اثر مستقیم دارد.
مجلس در اقتصاد نمره قبولی نمی گیرد
او افزود: مصرف سالانه گندم نزدیک به ۱۳، ۱۴ میلیون تن و برنج حدود دو و نیم تا سه میلیون تن است. این منابع باید به قوت مردم برسد. گوشت قرمز که از سفرهها حذف شد، آیا مجلس میتواند بگوید به من ربطی ندارد؟ مجلس به وزیر جهاد کشاورزی رای داده پس مجلس هم در این خصوص مسئولیت دارد.
این نماینده سابق مجلس در پاسخ به این سوال که «چه نمره ای به مجلس دوازدهم میدهید؟» گفت: نمره قبولی نمیدهم. مثلا هر روز روز شاهد افزایش نرخ ارز بودیم. آیا در این خصوص کمیسیون اقتصادی نمیتوانست تصمیمی بگیرد و بگوید «این هفته ارز ثابت میماند؟»
