برچسب: لبنیات

به گزارش اقتصادران، براساس گزارش رسمی مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده در خردادماه ۱۴۰۴ به ۳۴۸.۱ واحد رسید که نسبت به اردیبهشت ۳.۳ درصد رشد داشته است. این در حالی است که تورم نقطه به نقطه نیز با رسیدن به ۳۹.۴ درصد، نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد داشته و هشداردهنده تداوم فشارهای تورمی در اقتصاد ایران است.

مقایسه نرخ‌های تورم سالانه نشان می‌دهد که روند صعودی از فروردین آغاز شده و از ۳۳.۲ درصد در ابتدای سال به ۳۳.۹ درصد در اردیبهشت و نهایتاً ۳۴.۵ درصد در خرداد رسیده است. در واقع، در فاصله سه‌ماهه اول سال، نرخ تورم سالانه ۱.۳ درصد افزایش داشته است. اگرچه میانگین تورم فصل بهار (۳۳ درصد) نسبت به فصل مشابه در سال گذشته (۳۶ درصد) کاهش داشته، اما سرعت رشد ماهانه قیمت‌ها، به‌ویژه در خرداد، زنگ خطر تداوم این روند را به صدا درآورده است.

از نظر فصلی، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که بهار معمولاً فصل افزایش قیمت‌هاست و با آغاز تابستان، معمولاً روند تورم ملایم‌تر می‌شود. با این حال، روند افزایشی خرداد و جهش برخی اقلام کلیدی خوراکی ممکن است این الگو را تحت تأثیر قرار دهد. کاهش پایدار تورم در تابستان در گرو کنترل متغیرهای کلیدی کوتاه‌مدت مانند کاهش ریسک‌های سیاسی و انتظارات تورمی خواهد بود.

کالاهای خوراکی پیشتاز افزایش قیمت؛ لبنیات، میوه و نان در صدر

یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش خرداد، جهش تورم در گروه‌های خوراکی است. گروه «لبنیات و تخم مرغ» با ثبت تورم ماهانه ۱۰.۱ درصد در صدر قرار گرفته و پس از آن، «میوه و خشکبار» با ۹.۳ درصد و «نان و غلات» با ۶.۷ درصد بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. جالب آنکه گروه لبنیات و تخم مرغ در حالی رکورددار گرانی شده‌اند که نهاده‌های تولید آن‌ها مانند ذرت و کنجاله سویا که به عنوان غذای دام و طیور استفاده می‌شود، ارز ترجیحی دریافت می‌کنند. این امر بیانگر آن است که ارز ترجیحی اگرچه منابع بسیار زیادی را می‌بلعد اما در کنترل قیمت کالاهای اساسی ناتوان مانده است.

افزایش قیمت‌ها در گروه‌های خوراکی تنها محدود به لبنیات و میوه نبوده است. «چای، قهوه و کاکائو» با ۶.۱ درصد، «قند، شکر و شیرینی‌ها» با ۴.۸ درصد و «انواع گوشت قرمز و سفید» با ۴.۲ درصد افزایش همراه بوده‌اند. تنها گروهی که کاهش قیمت را تجربه کرده، «سبزیجات و حبوبات» بوده است که با منفی ۲.۵ درصد کاهش قیمت، قدری از فشار قیمتی کاسته است.

در گروه کالاهای غیرخوراکی نیز افزایش قابل‌توجهی در برخی بخش‌ها دیده می‌شود. گروه «بهداشت و درمان» با تورم نقطه به نقطه ۴۵.۴ درصد، «کالاها و خدمات متفرقه» با ۴۹.۳ درصد و «مبلمان و لوازم خانگی» با ۴۰.۱ درصد رشد قیمت داشته‌اند؛ در حالی‌که تورم نقطه به نقطه کل کشور ۳۹.۴ درصد اعلام شده است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که برخی کالاها و خدمات اساسی با نرخ‌هایی بسیار فراتر از متوسط تورم در حال گران شدن هستند.

در مقابل، گروه‌هایی مانند «ارتباطات» با ۲۵.۶ درصد، «حمل و نقل» با ۳۱.۹ درصد و «مسکن، آب و برق» با ۳۷.۵ درصد افزایش، پایین‌تر از میانگین رشد قیمت حرکت کرده‌اند. این اختلاف‌ها می‌تواند نشان‌دهنده سیاست‌های کنترل قیمت در بخش‌هایی مانند انرژی و ارتباطات باشد که البته پایدار بودن آن محل تردید است.

دهک‌های کم‌درآمد همچنان آسیب‌پذیرتر

یکی از جنبه‌های مهم بررسی تورم، تحلیل آن بر اساس دهک‌های درآمدی است. طبق گزارش مرکز آمار، نرخ تورم سالانه برای دهک اول (کم‌درآمدترین) و دهک دهم (پردرآمدترین)، برابر ۳۴.۳ درصد بوده است. هرچند این ارقام تفاوتی با یکدیگر ندارند، اما نوع و ترکیب سبد مصرفی خانوارها نشان می‌دهد که دهک‌های پایین درآمدی فشار بیشتری را متحمل می‌شوند.

برای مثال، خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات حدود ۴۲ درصد از سبد هزینه‌ای دهک اول را تشکیل می‌دهند، در حالی‌که این سهم در دهک دهم تنها ۲۲ درصد است. بنابراین، گرانی شدید اقلام خوراکی برای دهک‌های پایین بسیار ملموس‌تر و سنگین‌تر است. حتی اگر نرخ تورم سالانه آن‌ها تفاوت زیادی نداشته باشد، اثر واقعی تورم در زندگی روزمره، به‌ویژه در امنیت غذایی، به‌شدت بالاتر است.

از سوی دیگر، بررسی سهم هر گروه کالایی در تورم ماهانه نشان می‌دهد که در دهک‌های پایین، بیشترین سهم تورم مربوط به مواد خوراکی بوده است؛ به‌طور مثال، لبنیات و تخم‌مرغ، میوه و نان بیشترین فشار را بر این اقشار وارد کرده‌اند. در حالی‌که در دهک‌های بالا، خدمات غیرخوراکی نظیر آموزش، تفریح و حمل و نقل سهم بیشتری در افزایش هزینه‌ها داشته‌اند.

فرصت اصلاح ساختاری یا آغاز موج جدید تورم؟

در نهایت، گرچه کاهش متوسط تورم بهار نسبت به سال گذشته می‌تواند به عنوان نشانه‌ای مثبت تلقی شود، اما جزئیات گزارش خرداد نشان می‌دهد که وضعیت تورم در ایران همچنان شکننده است. رشد ماهانه بالا، افزایش قیمت کالاهای مصرفی حیاتی، و فشار مداوم بر دهک‌های پایین، نشان می‌دهد که مهار پایدار تورم نیازمند اصلاحات عمیق‌تر در حوزه‌های نظام بانکی، کنترل نقدینگی و کسری بودجه است.

به گزارش اقتصادران، هفتم مهرماه، انتشار خبری به نقل از دبیر انجمن صنایع لبنی و حاکی از آن‌که قیمت‌گذاری دستوری ۴ محصول لبنی شامل پنیر، ماست، شیر کم چرب و شیر نایلونی بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار و مجوز سازمان حمایت لغو شده ، مردم را در شوک فرو برد. ساعاتی بعد، خبر منتشره دیگری حکایت از آن داشت که همزمان با حذف قیمت دستوری این ۴ محصول لبنی، قیمت محصولات لبنی ۳۰ درصد افزایش یافته که شامل ۱۴ درصد افزایش ناشی از تغییر قیمت شیرخام و ۱۶ درصد هزینه های سربار تولید است.

اما این پایان ماجرا نبود زیرا خبرگزاری تسنیم به نقل از مسئولین تنظیم بازار و سازمان حمایت ،این خبر را تکذیب و تاکید کرد که هیچ گونه مصوبه و مجوزی از مراجع فوق یا سایر دستگاه های ذی مدخل، در این خصوص صادر نشده است و اخبار فوق مورد تایید نمی باشد.

هرچند، به‌نظر می‌رسد گرانی چندین‌باره لبنیات، فعلا اجرایی نخواهد شداما نباید این واقعیت تلخ را نادیده گرفت که حتی با قیمت‌های کنونی هم خرید لبنیات در توان بسیاری از خانواده‌ها نیست و مواد لبنی از سبد خرید بسیاری از خانوارها حذف‌شده، بدون آن‌که جایگزینی مناسبی برای آن بیابند و در چنین وضعیتی، کارشناسان تغذیه درباره پیامدها و عوارض مخرب محرومیت مردم، به‌ویژه کودکان از عدم‌دسترسی به لبنیات هشدار می‌دهند و می‌کوشند، توجه مسئولان را به این خطر جدی جلب کنند.

نقش مهم لبنیات در سلامت جامعه

دکتر کوروش صمدپور با اشاره به اینکه قاعدتا یک تغذیه سالم شامل همه گروه های غذایی می شود می گوید اگر یک فردی همه گروه های غذایی را در طول روز دریافت نکند دچار مشکلات سلامت خواهد شد.

این متخصص تغذیه و رژیم درمانی می افزاید: ماپنج گروه غذایی داریم که یکی از اینها لبنیات است ،لبنیات شامل شیر،ماست ،پنیر،دوغ و حتی کشک است و نقش مهمی در سلامت تغذیه ای دارد.

وی پوکی استخوان را یکی از بیماری های شایع کشور برمی شمُرَد و ضمن نگرانی از آمار بالای این بیماری علت آن را دریافت کم کلسیم و ویتامین D می داند.

صمد پور با تاکید بر اینکه منابع خوب کلسیم که لبنیات است باید درسفره غذایی ما وجود داشته باشد اظهار می دارد :متاسفانه در سالهای اخیر مصرف سرانه ما و بخصوص شیر به چند علت کم شده است ، مهمترین علت این کاهش مصرف بحث قیمت است ،درواقع به مقداری که قیمت لبنیات افزایش پیدا می کند درآمد توده مردم افزایش پیدا نکرده است و معمولا هم بعضی وقات ها حذف لبنیات برای خانواده خیلی راحت است.یعنی شیر و ماست و… نمی خرند و به سمت غذاهایی می روند که فقط یک مقدار حس سیری بدهد تا بتوانند اعضای خانواده و فرزندان را سیر بکنند.

وی ادامه می دهد:غیر از مسائل اقتصادی علت دیگر این است که بعضی وقت ها اطلاعات و آموزش های غلط داده می شود ،یک دفعه شایع می شود که فلان محصول سالم نیست و اصلا شیرو لبنیات نباید در سبد غذایی باشد که این کاملا اشتباه است.

لبنیات باید در سفره غذایی خانواده باشد

این کارشناس تغذیه می افزاید:من بعنوان متخصص تغذیه که اطلاعاتم از منابع علمی و دقیق جهانی است می گویم لبنیات باید در سفره غذایی خانواده باشد و عوارضی که کمبود اینها می آورد عوارضی است که بعد ها گریبانگیر سیستم درمانی و بهداشتی  کشور می شود.این اطلاعات غلط که بیشتر در فضای مجازی است و گه گاه در صدا و سیما هم افرادی که واقعا کارشناس نیستند در این موارد صحبت می کنند و مثلا می گویند مواد لبنی ما حاوی آفلاتوکسین است که این گفته اصلا درست نیست و اکثر لبنیات کشور ما لبنیات سالمی هستند و مجوزهای سازمان غذا و دارو را دارند .

وی با گلایه ازبعضی از افرادی که تحت عنوان طب سنتی اعمال نظر می کنندو می گویند این ماده نباید خورده شود و جایگزین آن اقلام غذایی دیگر را معرفی می کنندمی گوید: این گفته درست نیست، بخاطر اینکه اگر نیاز بدن ما ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم باشد در یک لیوان شیر حدودا ۳۰۰ میلی گرم آن را تامین می کنیم،کدام ماده غذایی می تواند جایگزین شود،حتی کلم و آجیل هم نمی تواند این مقدار کلسیم را تامین کنند .

دولت باید به مواد لبنی یارانه دهد

صمد پور در پایان خاطر نشان می کند:در همه جای دنیا دولت به برخی اقلام غذایی یارانه اختصاص می دهد و بهتر است همانطور که دولت برای نان یارانه می دهد به مواد لبنی هم یارانه دهد،هم برای سلامت و هم اینکه بعدا هزینه درمان این افراد که دچار مشکلاتی به لحاظ عدم مصرف کلسیم می شوند و حتی در بچه ها باعث سوءتغذیه می شود جبران می شود.اگر واقعا صنایع شیر و لبنی بخاطر افزایش هزینه ها توانایی تولید ندارند دولت باید در بعضی اقلام اصلی یارانه پرداخت کند.

واقعا باید یارانه روغن و شکر و … که مضر هستند و کشور ما رادچار چاقی و دیابت کرده اند حذف شود،ولی باید به اقلام اصلی مثل نان که قوت قالب مردم است و لبنیات بعنوان منبع پروتئین یارانه داده شود. چون مطمئن باشید با گران کردن این اقلام اولین چیزهایی که از سبد خانوار حذف می شود این اقلام غذایی است.

به گزارش اقتصادران، مجتبی عالی، مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های کشاورزی دامداران ایران درباره افزایش قیمت شیر اظهار کرد: افزایش قیمت شیر باید ابتدای سال رخ می‌داد که متاسفانه انجام نشد و حدود ۷ ماه است که دامدار در حال تحمل ضرر است و با فروش قیمت پایین متضرر می‌شود.

وی با توجه به انتقادات وارد شده به مسئله افزایش قیمت شیر خام با توجه به کاهشی بودن قیمت نهاده‌ها از ابتدای سال نسبت به سال گذشته گفت: تنها قیمت نهاده به میزان افزایشی یا کاهشی شدن قیمت شیر چندان مربوط نیست و علاوه بر قیمت نهاده، هزینه کارگر، حاملان انرژی، حمل و نقل، داروها، هزینه نگهداری و … تمام این موارد از ابتدای سال برای دامداران افزایش یافته است. برخی مسائل مطرح می‌شود که دامدار در حالی که با توجه به افزایش قیمت‌ تمام مسائل جانبی با ضرر تولید می‌کند و به فروش می‌رساند، دیگر انگیزه‌ای برای تولید ندارد.

مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی های کشاورزی دامداران ایران با بیان اینکه ۱۵ روز است که در خبرها اعلام می‌شود که قیمت جدید شیر اعلام شده، اما هنوز قیمت جدید ابلاغ نشده و با همان قیمت قدیم شیر از دامدار خریداری می‌شود اظهار کرد: چندین ماه است که واردات بی‌رویه گوشت انجام می‌شود و متاسفانه از آن جلوگیری نمی‌شود، در صورتی که ما می‌توانیم یک صادرکننده گوشت باشیم اما شرایط به گونه‌ای پیش رفته که به یک کشور واردکننده تبدیل شده‌ایم.

حقوق پایمال شده دامداران در برابر واردکنندگان

وی ادامه داد: در دامداری‌ها گاو و گوسفندهایی وجود دارد که دیگر کسی آن‌ها را خریداری نمی‌کند چرا که با ارز دولتی ۲۸ هزار تومانی گوشت یخی و گرم وارد می‌کنند و ما نمی‌توانیم با آن‌ها در بازار رقابت کنیم. به دلیل اینکه دامداران سکوت می‌کنند متاسفانه حق و حقوقشان پایمال می‌شود.

مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی های کشاورزی دامداران ایران درباره اینکه با افزایش قیمت سرانه مصرف شیر کاسته می‌شود مطرح کرد: دولت باید برای مصرف شیر و لبنیات فرهنگسازی کند و یا یارانه‌ای به مصرف کننده تخصیص دهد. یکی از اتفاقات رخ داده این است که یک کارخانه برای مدارس شیر تامین کرد ولی آموزش و پرورش هزینه آن را پرداخت نکرد و در نتیجه کارخانه نیز نتوانست با دامداران تسویه حساب کند. بنابراین دولت باید برای مصرف شیر و لبنیات در جامعه فرهنگ‌سازی کند.

نرخ شیر ۲۰درصد افزایش یافته

وی افزود: اگر محاسبه کنیم، در خصوص شیر اصلا افزایش قیمتی هم رخ نداده است. قیمت قبلی ۱۵ هزار تومان بوده و حالا این قیمت ۱۸ هزار تومان اعلام شده و این به معنای افزایش ۲۰ درصدی است که حقوق پرداختی افراد جامعه نیز ۲۰ درصد افزایش یافته اما به این میزان که افزایش قیمت شیر برای برخی چشمگیر بوده آیا به این نکته نیز توجه کرده‌ایم که وسایل حمل و نقل عمومی، دارو و مسائل بهداشتی و درمانی و… نیز چقدر افزایش داشته‌اند؟

عالی تاکید کرد: دامداران ما بهترین گوشت، شیر و لبنیات و… را تولید می‌کنند اما متاسفانه در کشور ما همیشه به تولیدکننده توجهی نمی‌شود. ۶ ماه از سال گذشته ولی همان اوایل سال گفتند قیمت را افزایش می‌دهند ولی خبری نشد. کارخانه‌های لبنیات از ابتدای سال سه بار قیمت خود را افزایش دادند اما شیر که مواد اولیه است افزایش قیمتی نداشت. سال گذشته شب عید قیمت شیر را ۱۵ هزار تومان تعیین کردند و تاکنون همین قیمت ثابت بوده است.

وی ادامه داد: قیمت همه چیز روزانه افزایش می‌یابد. دامدار به مقرون به صرفه بودن قیمت گوشت دلخوش بود به قدری گوشت وارد شد که به دامداران ضربه شدیدی وارد شد.

مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های کشاورزی دامداران ایران در پایان تاکید کرد: از زمانی که قیمت جدید شیر ابلاغ شده هنوز هیچ تغییری در قیمت‌ها اعمال نشده و به همان قیمت سابق به فروش می‌رسد و هیچ توجهی به این موضوع نمی‌شود.