اقتصادران

برچسب: ریال

  • تیشه به ریشه ریال!

    تیشه به ریشه ریال!

    به گزارش اقتصادران، کاظم بهرامی، پژوهشگر اقتصادی طی یادداشتی در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:

    ارزش هر دارایی به میزان تمایل کنشگران بازار به خرید، استفاده، تصاحب و نگهداری آن وابسته است. واحدهای پولی هم از این قاعده مستثنی نیستند. تمایل مردم به استفاده از ریال در مراودات مالی و نگهداری دارایی خود به شکل ریال یا برعکس، استفاده از گزینه‌‌‌های دیگر، بر ارزش ریال اثرگذار است. از آنجا که یکی از کارکردهای پول ذخیره ارزش است، اعتماد کاربران نخستین و مهم‌ترین عاملی است که تمایل آنان به استفاده از یک واحد پولی را شکل می‌دهد.

    برای حفظ ارزش یک واحد پولی، اولین و مهم‌ترین شرط این است که کاربران اطمینان حاصل کنند که هرگونه دست‌‌‌درازی به دارایی‌‌‌های آنها تحت هر شرایطی غیرممکن است. به‌عنوان مثال، طراحی اسکناس به گونه‌‌‌ای که امکان جعل و تقلب را به حداقل برساند، یکی از تدابیر امنیتی است که ناشر پول برای حفاظت از دارایی مردم و جلب اعتماد آنان و تشویق به استفاده از آن انجام می‌دهد. همچنین تامین زیرساخت دیجیتالی که امنیت تراکنش‌‌‌های مالی در برابر تهدیدهای سایبری و امکان دسترسی هکرها و سارقان به دارایی و اطلاعات شهروندان را تامین می‌کند، یکی دیگر از خدمات ناشر پول برای جلب اعتماد کاربران است.

    قاعدتا اگر ارزش پول ملی یک کشور دغدغه حاکمیت باشد، باید به شهروندان اطمینان دهد که می‌‌‌توانند در امنیت کامل و با خیال آسوده از خدمات بانکی بهره‌‌‌مند شوند و دارایی آنها درمقابل هر خطری محفوظ است. به‌طور مثال، وقتی نظام بانکی نتواند دارایی و اطلاعات شهروندان را از دسترسی هکرها محفوظ نگاه دارد، طبیعی است شهروندان به گزینه‌‌‌های دیگر تمایل پیدا کنند و ارزش واحد پولی مورد نظر که مستقیما به سطح اعتماد و اطمینان کاربران آن وابسته است، کاهش پیدا کند.

    حال تصور کنید ناشر پول، خود اولین تهدید برای دارایی مردم باشد و به اشکال مختلف به آنان اعلام کند که ما ازطریق پولی که منتشر می‌‌‌کنیم قصد داریم شما را کنترل کنیم، خواسته‌‌‌های خود را بر شما تحمیل کنیم و اگر به خواسته‌‌‌های ما تن ندهید هیچ تضمینی برای مالکیت شما بر دارایی‌‌‌ها و اموالتان وجود ندارد. هرآنچه در دسترس ما قرار دارد، صاحب واقعی آن ما هستیم و هرموقع اراده کنیم آن را  مصادره می‌‌‌کنیم.

    بدیهی است که در چنین شرایطی مردم تا جایی که امکان دارد به گزینه‌‌‌های دیگر روی می‌‌‌آورند. کم‌‌‌وبیش این قاعده‌‌‌ درباره همه پول‌‌‌های فیات (پول‌‌‌هایی که دولت‌‌‌ها منتشر می‌کنند) صدق می‌کند و دولت‌‌‌ها به اشکال گوناگون از انحصاری که در انتشار پول دارند استفاده می‌کنند. مثلا از طریق تکثیر پول و خلق تورم، دارایی شهروندان را هرگونه که صلاح می‌‌‌دانند به دیگران انتقال می‌دهند. کاهش ارزش پول‌‌‌های فیات درمقابل دارایی‌‌‌های دیگر مثل طلا و ارزهای دیجیتال به‌خوبی از این واقعیت پرده برمی‌دارد.

    با این حال سوءاستفاده همه دولت‌‌‌ها یکسان نیست و به عواملی مانند میزان برخورداری آنها از استانداردهای حکمرانی مانند شفافیت و پاسخگویی و همچنین تمایل آنها به کنترل زندگی شهروندان یا به عبارتی درجه تمامیت‌‌‌خواهی دولت‌‌‌ها بستگی دارد. در ایران حاکمیت همیشه تلاش کرده است حیطه اختیارات خود را از طریق اهرم‌‌‌های مختلفی که در اختیار دارد گسترش دهد و دامنه نفوذ خود را به همه عرصه‌‌‌های زندگی بگستراند.

    کماکان ارزش ریال مهم‌ترین قربانی این رویارویی است. بازی بیش از حد با کارت ریال و استفاده آشکار از آن به عنوان یک سلاح، بیش از پیش افراد را به رویگردانی از پول ملی دعوت می‌کند و چه‌بسا این رویگردانی را به عنوان یک عمل نمادین در نزاع موجود تبدیل کند. براین مبنا لایحه مذکور و مطرح کردن آن در این موقعیت موید دو نکته است؛ نخست اینکه بانیان این کار از چند و چون بده‌بستانی که با آن مواجه هستند، آگاه نبوده و ابتکار عمل افراد در خنثی کردن اهرم‌‌‌های کنترلی دولت –به‌خصوص با امکاناتی که فناوری در اختیار آنها قرار می‌دهد- را نادیده می‌گیرد و دیگر اینکه آخرین چیزی که برای بانیان این لایحه اهمیت دارد، ارزش پول ملی است.

  • وضعیت اسفبار پول ملی ما معلول تصمیمات خلق‌الساعه‌ است / دولت رئیسی نه حکمران دلار است نه ریال!

    وضعیت اسفبار پول ملی ما معلول تصمیمات خلق‌الساعه‌ است / دولت رئیسی نه حکمران دلار است نه ریال!

    به گزارش اقتصادران، اولین و مهم‌ترین عارضه منفی فساد فی‌الارز، کاهش ارزش پول ملی ما ایرانیان است. در حال حاضر وضعیت پول ملی ما به‌گونه‌ایست که نمی‌توان نام آن را کاهش ارزش گذاشت، بلکه باید گفت به طور کلی، ارزش خود را از دست داده است.

    روزنامه جمهوری اسلامی نوشت:

    «دولت سیزدهم وقتی زمام امور را از دولت قبل از خود تحویل گرفت، دلار ۲۴ هزار تومان بود و حالا بالای ۶۰ هزار تومان است، یعنی دو برابر و نیم.

    ارزش پول ملی ما حتی بیش از مقدار افزایش قیمت دلار در این دو سال و نیم اخیر کاهش پیدا کرده است.

    مجرم فقط کسانی نیستند که مرتکب «فساد فی‌الارض» می‌شوند، افرادی که به شکل‌های مختلف در بالا رفتن قیمت ارز‌های خارجی نقش دارند نیز مجرمند و نام این جرم را آنگونه که بعضی از افراد خوش‌ذوق پیشنهاد کرده‌اند باید «فساد فی‌الارز» گذاشت.

    اولین و مهم‌ترین عارضه منفی فساد فی‌الارز، کاهش ارزش پول ملی ما ایرانیان است. در حال حاضر وضعیت پول ملی ما به‌گونه‌ایست که نمی‌توان نام آن را کاهش ارزش گذاشت، بلکه باید گفت به طور کلی، ارزش خود را از دست داده است. طرفه اینکه رئیس کل بانک مرکزی کشورمان می‌گوید: «ما، در بانک مرکزی مرزبان ریال هستیم، ما کاری به دلار نداریم. دلار که پول ما نیست، ریال پول ماست، ما باید ریال را حمایت کنیم، ریال را تقویت کنیم، ریال را حکمرانی کنیم، برای ریال قاعده بگذاریم، همه‌جا برویم داد ریال را بزنیم. ما معضلمان ریال است، ما معضلمان دلار نیست، دلار یک حکمران دیگری دارد، ما معضلمان ریال است، روی ریال باید متمرکز بشویم.»

    اگر فرض کنیم این سخن رئیس کل بانک مرکزی درست است، اقتضای آن اینست که بانک مرکزی کاری کند که هیچ رابطه‌ای میان دلار و ریال وجود نداشته باشد. به این معنا که وقتی قیمت دلار تغییر می‌کند، ارزش ریال محفوظ بماند و اینطور نباشد که با زیاد شدن قیمت دلار در بازار‌های پولی کشورمان قیمت کالا‌ها هم بالا برود. در اینصورت است که می‌توان گفت بانک مرکزی به وظیفه مرزبانی برای ریال عمل کرده، از ریال حمایت کرده و واقعاً ریال را حکمرانی کرده است.

    متأسفانه در جامعه ما عکس این ادعا جریان دارد بطوری که قیمت‌ها کاملاً تابع نوسانات دلار هستند و هر وقت قیمت دلار بالا می‌رود، قیمت کالا‌ها و مزد خدمات هم بالا می‌رود. با چنین وضعیتی باید گفت بانک مرکزی علاوه بر اینکه حکمران دلار نیست، حکمران ریال هم نیست. می‌بینیم که ریال هر روز بی‌ارزش‌تر می‌شود و بانک مرکزی نه‌تن‌ها قدرت تقویت آن را ندارد بلکه در برابر کاهش شدید ارزش آن کاملاً منفعل است.

    اینکه آیا مسئولان اقتصادی کشور در برابر دلار مسئولیتی دارند یا نه، مبحث دیگری است، ولی حالا که قبول دارند موظف به حمایت از ریال هستند و باید آن را تقویت کنند، چرا اجازه می‌دهند هر روز پول ملی کشور ضعیف‌تر شود؟

    یکی از معانی مسئولیت نداشتن بانک مرکزی در برابر دلار اینست که اجازه ندهد رابطه‌ای میان دلار و ریال وجود داشته باشد و به عبارت روشن‌تر، نگذارد نوسانات قیمتی دلار بر روی ارزش ریال تأثیر بگذارد. اقتضای حکمرانی بر ریال اینست که حکمران از جایگاه ریال در زندگی مردم و نقشی که در تأمین معاش آنان دارد حفاظت کند بگونه‌ای که مردم مجبور نباشند به خاطر بالا رفتن قیمت دلار، ریال بیشتری برای خرید سیب‌زمینی و پیاز و لبنیات و… بدهند. اکنون که آنچه در جامعه جریان دارد برخلاف این انتظار است، باید به این نتیجه برسیم که بانک مرکزی همانطور که حکمران دلار نیست، حکمران ریال هم نیست و به همین دلیل است که مردم ایران، هم معضل دلار دارند و هم معضل ریال.

    وضعیت اسفبار پول ملی ما معلول تصمیمات خلق‌الساعه‌ایست که در عرصه‌های اقتصادی گرفته می‌شوند و البته تسهیلات و اعتبارات ارزی که بدون معیار به ویژه‌خواران داده می‌شود که یک نمونه آن ماجرای فساد واردات چای است که به فساد دبش معروف شده است. این روز‌ها هم دو برابر شدن ارز مسافری سؤال‌برانگیز شده، تصمیمی که به نفع مرفهین است و ارز کشور را به کشورهائی مثل ترکیه سرازیر می‌کند بدون آنکه از منطق قابل قبولی برخوردار باشد. دود آتش برخاسته از این قبیل تصمیمات که بر جان اقتصاد می‌افتد، به چشم مردمی می‌رود که سفره‌هایشان از گوشت و میوه خالی شده و صورت خود را با سیلی سرخ نگه می‌دارند. آیا روزی فرا خواهد رسید که به پرونده قطور فساد فی‌الأرز هم رسیدگی شود؟

  • چگونه می‌توان اعتبار را به ریال برگرداند؟

    چگونه می‌توان اعتبار را به ریال برگرداند؟

    به گزارش اقتصادران، رئیس‌کل بانک مرکزی چندی پیش با برشمردن برخی سازوکار‌ها از چرخه‌های تضعیف ریال گله کرد و از دستگاه قضایی خواست با کسانی که در معاملات خود از ابزار‌هایی به غیر از ریال استفاده می‌کنند، به‌طور جدی برخورد کند. این اظهارات تایید می‌کند که سیاستگذار تهدید بزرگ کنار گذاشته شدن ریال را به درستی تشخیص داده، اما ابزارش برای مقابله با این تهدید چیست؟ تجربه آزموده‌شده نشان می‌دهد رویکرد قهری بدون ایجاد انگیزه‌های اقتصادی، با شکست روبه‌رو خواهد شد.

    بررسی‌ها حاکی از آن است که عواملی، چون تورم مزمن، سیاست‌های نامناسب مالیاتی، نرخ سود حقیقی منفی، فقدان اسکناس مناسب با معاملات، خروج سرمایه و انتظارات تورمی از کانال نوسانات ارزی موجب می‌شود تا ریال در موضع ضعف قرار بگیرد.

    در مقابل، آنچه می‌تواند این چرخه را متوقف کند، نخست اعتماد به سیاستگذار است و موضوع دیگر اینکه استفاده از ریال نسبت به سایر ابزار‌ها نفع و سهولت بیشتری را نسبت به سایر رقبا نصیب آحاد اقتصادی کند. در سال‌های اخیر با وجود تورم افسارگسیخته، اسکناس مناسبی در دسترس عموم نبوده است؛ درحالی‌که همه کشور‌ها سطح استانداردی را برای انجام معاملات با اسکناس مراعات می‌کنند.

    از منظر عموم، این امر به معنی رصد بیش از حد روی معاملات عادی روزانه تلقی می‌شود و همین مساله بر اعتماد عمومی اثر منفی می‌گذارد. از دیگر سو، گره‌خوردن مالیات با تراکنش‌های بانکی موجب شده است که پیشرفت سیاستگذاری در نظام پرداخت در بستر سامانه‌ها به زیان ریال عمل کند. ضروری است برای احیای ریال، از یک طرف حدی از پرداخت‌ها بار دیگر بر دوش اسکناس قرار گیرد و از طرف دیگر مالیات‌گذاری و رصد فعالیت افراد از کانال‌های دیگری غیر از تراکنش‌ها، آن هم از سوی سازمان امور مالیاتی و نه سیاستگذاری پولی دنبال شود.

    رئیس کل بانک مرکزی در صحبت‌های اخیر خود بانک مرکزی را مرزبان ریال نامید. به گفته محمدرضا فرزین، نباید معامله با ریال پرهزینه شود و این ریال است که باید حاکم باشد.

    این اظهارات موجب شد تا «دنیای اقتصاد» عوامل تضعیف‌کننده ریال را بررسی کند. بر این اساس، تورم بالا و طولانی‌مدت مهم‌ترین عاملی است که حکمرانی ریال را تهدید می‌کند. افزایش پایه‌های مالیاتی بدون در نظر گرفتن عواقب آن، خروج سرمایه، نرخ سود واقعی منفی و انتظارات تورمی از جمله مواردی هستند که حکمرانی ریال در ایران را با مشکل مواجه می‌کنند.

    پیش‌تر «دنیای اقتصاد» در گزارشی عوامل تضعیف حکمرانی ریال را بررسی کرده بود. به نظر می‌رسد مسیری که باعث تقویت اعتبار ریال می‌شود، همان افزایش اعتبار سیاستگذار است. اگرچه رئیس کل بانک مرکزی در ارائه راهکار به موضوع ورود قوه قضائیه به افرادی که از ریال استفاده نمی‌کنند پرداخته است، اما قدرت ریال تنها از طریق اعتمادسازی میسر می‌شود و بیش از آنکه راه‌حل قهری داشته باشد، راه‌حل ایجابی دارد.

    محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، در تازه‌ترین سخنان خود اعلام کرد که «کسانی که در سیاستگذاری هستند باید حواسشان به ریال باشد، همه ما در بانک مرکزی مرزبان ریال هستیم؛ دغدغه ما ریال است و دلار نیست؛ باید روی ریال متمرکز شویم، باید ریال را تقویت و حکمرانی کنیم و برای آن قاعده بگذاریم؛ لذا معضل ما ریال است، دلار نیست.»

    فرزین در ادامه گفت که امروزه ریال جایگزین پیدا کرده و در اخبار می‌بینیم از ابزار‌های جایگزین در معاملات برخی اصناف استفاده می‌شود. فرزین تاکید کرد که «باید قوه قضائیه به این موارد ورود کند؛ کسی اجازه ندارد در مبادلات کشور، ارزی غیر از ریال استفاده کند. متاسفانه در برخی مواقع ما هم اشتباه می‌کنیم. وقتی مدام از دلار صحبت می‌کنیم عملا منجر به تضعیف ریال می‌شود.»

    در بررسی دقیق‌تر عوامل تضعیف‌کننده ارزش ریال، به نظر می‌رسد این سخنان سکاندار پولی کشور، در برخی موارد متوجه بانک مرکزی می‌شود. پیش‌تر «دنیای اقتصاد» در گزارشی تحت عنوان «چرخه تهدید ریال»، عوامل مهم و تاثیر گذار درباره نگرانی فرزین را تشریح کرده بود.

    تورم؛ ریال‌زدای همیشگی

    باثبات‌ترین عامل بی‌ثبات‌کننده اقتصاد ایران بدون شک تورم است؛ عاملی که در سال‌های پس از تحریم‌های سال ۹۷ شدت گرفته و در سطح بالایی باقی مانده است. این مساله موجب شده ریال به پول داغ تبدیل شده و کسی تمایلی به نگهداری از آن نداشته باشد. در این شرایط افراد تلاش می‌کنند هرچه سریع‌تر منابع نقد خود را به کالا‌های بادوام و سرمایه‌ای تبدیل کنند تا از گزند افت ارزش ریال در امان بمانند. بدون حل کردن مشکل تورم، ریال همواره قدرت خود را در مقابل سایر رقبای خود از دست خواهد داد.

    سیاست‌های نامتناسب مالیاتی

    هنگامی که اقتصاد ایران یک دهه کم‌رونق و راکد را پشت‌سر گذاشته است و شرایط عمومی اقتصاد ایران مطلوب نیست، افزایش پایه‌های مالیاتی و استفاده از سیستم‌های مختلف بانکی برای دریافت مالیات را نمی‌توان اقدامی محبوب دانست. چنین کاری، آن هم در زمانی که سیاستگذاران از سرمایه اجتماعی فراوانی برخوردار نیستند، هرچه باشد نمی‌تواند خردمندانه تلقی شود.

    با در کنار هم گذاشتن این نکات می‌توان دریافت که یکی از عوامل کنارگذاشتن ریال و توجه به جایگزین‌های آن در معاملات، مساله سیاست‌های مالیاتی اخیر است. بدون شک عدم هماهنگی بین شرایط اقتصادی، سرمایه اجتماعی و سیاست‌های مالیاتی یکی از عوامل مهمی است که نگرانی‌های رئیس کل بانک مرکزی در قبال ریال را تشدید می‌کند.

    نرخ سود در محدوده منفی

    درحالی‌که نرخ تورم در اقتصاد ایران چند سال است که به کانال ۴۰درصد وارد شده و کمابیش در همان محدوده باقی مانده است، نرخ سود سپرده بانکی ابتدا به سطح ۱۸درصد و از سال قبل به سطح ۲۳درصد رسید. این اختلاف میان نرخ تورم و سود سپرده بانکی به این معناست که نگهداری ریال سالانه معادل ۲۰درصد زیان می‌سازد و از ارزش دارایی‌های نقد افراد کم می‌کند.

    در چنین شرایطی جای تعجب ندارد که افراد تمایلی به نگهداری ریال نداشته باشند و به دنبال ابزار‌های جایگزین بگردند. سیاستگذار پولی به عنوان متولی نرخ سود سپرده در کشور، باید به این وجه از ماجرا التفات کافی داشته باشد.

    خروج سرمایه و سقوط ریال

    یکی از موارد مهمی که حکمرانی ریال در کشور را به چالش می‌کشد، خروج سرمایه است. ریسک‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، در کنار چشم‌انداز نامعلوم کشور موجب شده بسیاری از صاحبان سرمایه در پی خروج خود یا کسب‌وکارشان از کشور باشند یا به آن فکر کنند. در چنین شرایطی تقاضا برای جایگزین کردن ریال با حجم قابل‌توجهی از ارز‌های بین‌المللی، فشار زیادی به ارزش ریال وارد می‌کند.

    انتظارات و نوسانات ارزی

    یکی از مواردی که انگیزه افراد برای کنار گذاشتن ریال را تقویت می‌کند، مساله نوسانات ارزی است. بی‌ثباتی قیمت ارز معمولا موجب می‌شود افراد در نهایت مجبور باشند معاملات خود را با قیمت‌های به‌روز انجام دهند و این شرایط را برای کسب‌وکار‌ها اندکی دشوار می‌سازد.

    برای فرار از این شرایط بی‌ثبات، آن‌ها ترجیح خواهند داد کالا‌ها و خدمات خود را با ارز‌های دیگر قیمت‌گذاری کنند. از آن سو نوسانات ارزی معمولا با تقویت انتظارات تورمی همراه می‌شود. به عبارتی آحاد اقتصادی با مشاهده انتظارات ارزی پیش‌بینی می‌کنند که بانک مرکزی برای تداوم سطح فعلی قیمت دلار، ذخایر کافی در اختیار ندارد و به‌زودی قیمت ارز و به تبع آن سایر کالا‌ها و خدمات با موج افزایشی روبه‌رو می‎شود.

    این گونه انتظارات تورمی موجب می‌شود افراد به منظور حفظ ارزش دارایی‌هایشان، تلاش کنند ریال خود را با کالا‌های سرمایه‌ای جایگزین کنند؛ وضعیتی که در نهایت افت ارزش ریال را در پی خواهد داشت.

    بازگشت اسکناس‌های بزرگ

    یکی دیگر از راهکار‌هایی که برای سهولت استفاده از ریال و بازگشت اعتبار معاملاتی به آن توصیه می‌شود، چاپ اسکناس‌های بزرگ‌تر است. اسکناس به عنوان ابزاری معاملاتی، در سال‌های اخیر کارکرد خود را از دست داده است. این در حالی است که اقتصاد‌های بزرگ جهان از اسکناس‌های بزرگی بهره می‌برند که در برخی موارد ارزش یک عدد از آن با چندماه دستمزد در ایران برابری می‌کند.

    پیش‌تر در دوره‌ای در اقتصاد ایران، می‌توانستیم حداقل دستمزد را با تعداد کمی از درشت‌ترین اسکناس موجود پرداخت کنیم. به نظر می‌رسد تسهیل مبادله با اسکناس‌های درشت می‌تواند اعتبار ریال به عنوان ابزار معامله و ذخیره ارز را بیش از پیش تقویت کند.

    پاشنه آشیل سرمایه اجتماعی

    در شرایط فعلی جامعه ایران، سرمایه اجتماعی سیاستگذاران به‌شدت تنزل یافته و هر اقدامی، حتی با اهداف سیاستی قابل‌قبول، با مخالفت افراد زیادی مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، تلاش برای انجام اصلاحات اقتصادی می‌تواند با مخالفت و مقاومت افراد مواجه شده و احتمال دارد منجر به شکست شود؛ به همین خاطر سیاستگذار پیش از هرچیز باید برای احیای سرمایه اجتماعی و اعتماد از‌دست‌رفته مردم به خود تلاش کند.

    همان‌طور که «دنیای اقتصاد» در گزارش تحلیلی پیشین خود درباره تضعیف حکمرانی ریال اشاره کرد، تغییر وضعیت ریال مستلزم توجه به این سه نکته است که اصلاحات اقتصادی موثر و کاهش هزینه‌های غیرضروری در دستور کار قرار بگیرد، بهبود فضای کسب‌و‌کار برای تشویق در بخش رسمی به اولویت سیاستگذار تبدیل شود و شرایطی برای افزایش همراهی مردم با دولت به وجود بیاید.

  • خداحافظی ریال با اقتصاد ایران؟ / استاد دانشگاه امام صادق: کسی متقاضی ریال نیست

    خداحافظی ریال با اقتصاد ایران؟ / استاد دانشگاه امام صادق: کسی متقاضی ریال نیست

    به گزارش اقتصادران، رییس کل بانک مرکزی سخنانی تازه را در گروهی که ماهیت‌شان را معرفی‌شان نکرده، داشته است. فرزین در اختتامیه دهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی گفته است: در حکمرانی ریال جریانی در داخل کشور شکل گرفته که دائماً ریال را تضعیف می‌کند. در قانون گذاری هم مبادله با ریال را پر هزینه کرده و برخی از مردم تصمیم گرفتند جایگزین ریال اعم از رمزارزها را انتخاب کنند. ریال نباید آسیب ببیند، حکمرانی ریال بسیار با اهمیت است، در بانک مرکزی مرزبان ریال هستیم. ریال امروز جایگزین پیدا کرده، برخی صنف‌ها از رمزارز استفاده می‌کنند، برخی صنف‌ها از شمش طلا، برخی از اصناف از دلار استفاده کرده و به آن افتخار می‌کنند، اگر ریال حاکم باشد می‌توانیم اهداف توسعه‌ای را پیگیری کنیم.

     

    چه کسی مسئول حاکمیت ریال است؟

    استاد دانشگاه امام صادق گفت: برای من کمی مساله مبهم است که خطاب رییس کل چه کسی یا چه کسانی است؟ حکمرانی ریال امری است در اختیار باتک مرکزی چرا که بانک مرکزی عرضه کننده‌ی انحصاری پول حاکمیتی است و اگر در این حوزه اختلالی ایجاد شده مقصر اصلی سیاستگذاری است که این مسئولیت را بر عهده دارد.

    وی تورم بالا در اقتصاد ایران را یکی زا دلیل بروز این پدیده دانست و گفت: در این بخش‌ها برخورد ارشادی با مردم بی‌فایده است، بهتر است سیاستگذار دریابد چرا مردم ترجیح می‌دهند معاملات خود را با دلار و ارز انجام دهند و بعد تصمیم دقیق بگیرد که برای رفع مشکل چه کند و الا نصیحت و ارشاد و … کار بی‌فایده‌ای است .

    او در توضیح این مطلب ادامه داد: به عبارت دیگر کسی کخ با دلار معامله کند، به شکل آنی دو مزیت را از ان خود کرده است اول اینکه مالیات نمی‌دهد و دوم پولی ر ا در دست دارد که ارزش ان لحظه‌ای تغییر نمی‌کند پس سیاستگذار وقتی پولی را به مردم ارائه می‌دهد که لحظه به لحظه ارزش آن تغییر می‌کند و افت ارزش آن امری جدی است، چطور می‌خواهد بگوید به این رفتار ادامه بده و این کاهش ارزش را به جان بخر؟

    کسی متقاضی ریال نیست

    کامران ندری به بالا رفتن پایه پولی در ایران اشاره کرد و افزود: تجارت ما با جهان بسیار محدود است، از آن سو بانک مرکزی با سرعت بالا در حال انتشار پول است. در عین حال به خاطر روابط خارجی ضعیف و تجارت کم‌رونق کسی در چهان متقاضی پول ما نیست. حتی قادر نیستیم گردشگر جذب کنیم تا تقاضایی برای ریال ایران در جهان ایجاد شود. در داخل نیز تورم و کاهش ارزش پول مساله‌ای جدی است.

    او به ارتباطات محدود ایران اشاره کرد و ادامه داد: وقتی کالایی بیش از نیاز و تقاضا عرضه شود، ارزش ان افت می‌کند، پول هم همین است . وقتی بیش از تقاضا عرضه و تولید شود، ارزش افت می‌کند و این امری گریزناپذیر است. در شرایط فعلی در خارج از ایران تقاضایی برای ریال نیست و در داخل ایران نیز همام‌طور که رییس کل بانک مرکزی اشاره کرده تلاش برای معاملات غیرریالی صورت می‌گیرد، طبیعی است که این اتفاق نتیجه‌ی تصمیماتی است که اتحاذ شده است.

    وی گفت: تورم بالا، تحریم، انزوا و حجم اندک معاملات تجاری با جهان در کنار عدم استفاده از فرصت گردشگری و … همگی سبب شده است چنین فضایی در کشور شکل گیرد.

    او تاکید کرد: آقای فرزین اعتراض خود را به این فضا ابراز کرده در حالی که مسئول مستقیم ایجاد چنین شرایطی بانک مرکزی است و در این مورد نمی‌توان با ادرس‌های مبهم و عدم شناخت مشکل ، موضوع را حل کرد.

    وی به تورم بالا در پنجاه سال اخیر اشاره کرد و گفت: اولین و مهمترین اقدامی که باید در دستور کار قرار گیرد، مهار تورم است، این تورم بالا به صورت مداوم ریال را تحلیل برده و حالا نتیجه‌ی سال‌های طولانی تحریم روشن شده است.

  • ما کاری به دلار نداریم، دلار که پول ما نیست! + فیلم

    ما کاری به دلار نداریم، دلار که پول ما نیست! + فیلم

    به گزارش اقتصادران، محمدرضا فرزین گفت: حواستان باشد ریال آسیب نبیند چون اگر آسیب ببیند کل نظام مالی ما آسیب می‌بیند. ریال آفشور تجربه‌ای است که چین و روسیه هم دارند. اگر ریال حاکم باشد می‌توانیم مالیات بگیریم و حکمرانی ارزی داشته باشیم.

    وی عنوان کرد: ما در بانک مرکزی مرزبان ریال هستیم. ما کاری به دلار نداریم. دلار پول ما نیست. ما باید ریال را تقویت کنیم.

  • ریال ایرانی کم ارزش ترین ارز جهان شد

    ریال ایرانی کم ارزش ترین ارز جهان شد

    به گزارش اقتصادران، سایت FXSSI در حین تهیه این فهرست، به سختی توانسته ترتیب ارزهای کم‌ارزش را حفظ کند، چراکه وضعیت اقتصادی در همه این کشورها به سرعت در حال تغییر است. با این حال در ادامه ۱۰ ارز کم‌ارزش جهان در برابر دلار آمریکا که نرخ تبدیل آن‌ها در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ به‌روز شده است، بررسی می‌شوند.

    ریال ایران (IRR)

    ریال ایران به عنوان کم‌ارزش‌ترین ارز جهان شناخته می‌شود. این کاهش ارزش در سال ۱۹۷۹ آغاز شد. در آن زمان بسیاری از افراد مشاغل خود را در ایران به دلیل بی‌ثباتی سیاسی ترک کردند. این وضعیت با جنگ ایران و عراق و تحریم‌های اقتصادی اعمال‌شده به دلیل فعالیت‌های هسته‌ای ایران بدتر شد. علاوه بر این، دسترسی شهروندان خود به ارزهای خارجی محدود و در نتیجه بازار سیاه قابل توجهی ایجاد شد. این عوامل در مجموع به اقتصاد آسیب زد و منجر به کاهش تقریباً ۴۰۰ درصدی ارزش ریال ایران شد.

    در سال ۲۰۱۵، دولت ایران با چندین کشور از جمله آمریکا، فرانسه، انگلیس، چین، روسیه و آلمان بر سر مسائل هسته‌ای به توافق رسید. هدف از این توافق کاهش تحریم‌ها علیه ایران بود. در نتیجه وضعیت بهتر و پول داخلی ایران تثبیت شد. با این حال، در سال ۲۰۱۸ آمریکا مدعی شد که ایران برنامه هسته‌ای خود را ادامه می‌دهد. تحریم‌ها تشدید شد و دسترسی این کشور به بازارهای جهانی کالا را محدود کرد. ایران دیگر نمی‌توانست نفت خود را صادر کند که حدود ۶۹ درصد درآمد سالانه‌اش را تشکیل می‌داد. این اتفاق کسری بحرانی در بودجه ملی ایران ایجاد کرد. این تحریم‌ها سایر صنایع از جمله پتروشیمی و متالورژی را نیز شامل می‌شود. تا ماهِ می ۲۰۲۰، ایران تورمی سرعتی را تجربه کرد و پول آن ۶۰۰ درصد از ارزش خود را از دست داد.

    (هر دلار آمریکا ۴۲ هزار و ۲۲۶ ریال به نرخ رسمی ایران و ۵۱۴ هزار ریال به نرخ بازار سیاه است)

    دانگ ویتنام (VND)

    دانگ ویتنام دومین ارز کم‌ارزش جهان است. ویتنام در حال گذار از یک اقتصاد متمرکز به یک اقتصاد مبتنی بر بازار است. در نتیجه، ارزش واحد پول آن، دانگ، در حال حاضر کاملاً کاهش یافته است. هم اکنون دانگ در رتبه دوم لیست ضعیف‌ترین ارزهای جهان قرار دارد. با این حال، کارشناسان اصرار دارند که دولت ویتنام راه درستی را طی می‌کند و ممکن است به زودی به همسایگان آسیایی نزدیک‌تر خود برسد.

    (هر دلار آمریکا = ۲۴ هزار و ۴۶۹ دانگ ویتنامی)

    لئون سیرالئون (SLL)

    سیرالئون یک کشور آفریقایی بسیار فقیر است. اخیراً جنگی در آنجا رخ داده و ویروس مرگبار ابولا در حال شیوع است. در آگوست ۲۰۲۱، بانک سیرالئون تصمیم به تغییر نام لئون گرفت. اسکناس‌های قدیمی با اسکناس‌های جدید به نام نیو لئون با نرخ یک نیو لئون در ازای هزار لئون قدیمی جایگزین خواهند شد.

    (هر دلار آمریکا = ۲۲ هزار و ۵۷۹ لئون سیرالئون)

    کیپ لائوس (LAK)

    کیپ لائوس تنها ارز موجود در این لیست است که ارزش آن کاهش نیافته بلکه در ابتدا با نرخ بسیار پایین منتشر شده است. علاوه بر این، از زمان انتشار آن در سال ۱۹۵۲، این ارز در برابر دلار آمریکا تقویت شد و همچنان به بهبود ارزش خود ادامه می‌دهد.

    (هر دلار آمریکا = ۲۰ هزار و ۵۹۴ کیپ لائوس)

    روپیه اندونزی (IDR)

    با توجه به پایین بودن ارزش اسکناس‌های طرح قدیم، با حکم ریاست جمهوری در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۳۹۵، تعداد هفت اسکناس نو به ارزش هزار تا صد هزار روپیه منتشر شد. اندونزی از نظر اقتصادی کشوری باثبات و کاملاً توسعه‌یافته در جنوب شرقی آسیاست. با این حال، ارز آن نرخ بسیار پایینی دارد. مقامات نظارتی کشور همه اقدامات لازم برای تقویت پول ملی را انجام دادند، اما همه تلاش‌های آن‌ها به تغییرات ناچیز منجر شد.

    (هر دلار آمریکا = ۱۵ هزار و ۵۰۲ روپیه اندونزی)

    سوم ازبکستان (UZS)

    سوم (Sum) مدرن با نسبت یک «سوم» برابر هزار کوپنِ سوم از اول جولای ۱۹۹۴ با فرمان رئیس‌جمهوری ازبکستان در گردش قرار گرفت. در نتیجه آزادسازی سیاست پولی آن‌ها از ۵ سپتامبر ۲۰۱۷، نرخ مبادله سوم در برابر دلار آمریکا، هشت هزار و صد سوم در برابر هر دلار و با محدوده تخمینی هشت هزار تا هشت هزار و ۱۵۰ سوم ازبکستان برای هر دلار تعیین شد.

    (هر دلار آمریکا = ۱۲ هزار و ۳۳۵ سوم ازبکستان)

    فرانک گینه (GNF)

    گینه، کشوری آفریقایی با یکی از پرتورم‌ترین ارزهاست. نرخ تورم بالا، فقر رو به رشد و گروه‌های گانگستری در حال گسترش، ارزش پول گینه را کاهش داد. با توجه به مواهب طبیعی آن مانند طلا، الماس و آلومینیوم، پول این کشور باید یکی از ارزشمندترین ارزها باشد.

    (هر دلار آمریکا = هشت هزار و ۵۷۹ فرانک گینه)

    گوارانی پاراگوئه (PYG)

    پاراگوئه دومین کشور فقیر آمریکای جنوبی است. این کشور دچار رکود اقتصادی فاجعه‌باری شد که ترکیبی از تورم، فساد، کیفیت پایین آموزش، تعداد زیادی از مردم فقیر، بیکاری بالا و غیره بود. پاراگوئه پنبه و سویا صادر می‌کند، اما این مقدار به سختی برای تأمین نیازهای اقتصادی آن کافی است.

    (هر دلار آمریکا = هفت هزار و ۲۸۰ گوارانی پاراگوئه)

    ریل کامبوج (KHR)

    در رتبه دهم ضعیف‌ترین واحد پولی جهان، ریل کامبوج است. ریل کامبوج واحد پول این ایالت پادشاه در جنوب شرقی آسیاست. این واحد پولی در سال ۱۹۹۵ برای جایگزینی پیاستر هندوچینی صادر شد. در اصل، ریال نرخ ارز پایینی داشت و در میان مردم محلی که تصمیم به استفاده از ارزهای خارجی داشتند، محبوبیت نداشت. در حال حاضر بسیاری از مردم کامبوج ترجیح می‌دهند از دلار آمریکا برای پرداخت استفاده کنند که باعث کاهش ارزش پول داخلی می‌شود.

    (هر دلار آمریکا = چهار هزار و ۸۶ ریل کامبوج)

    پزو کلمبیا (COP)

    هر پزو جمهوری کلمبیا برابر با ۱۰۰ سنتاوو است. در حال حاضر به دلیل تورم، سنتاووها از گردش خارج شده‌اند. این ارز برای اولین بار در سال ۱۸۱۰ و با شروع جنگ استقلال کلمبیا از اسپانیا معرفی شد تا جایگزین رئال اسپانیایی شود که تا آن زمان در گردش بود. در مقاطع مختلف، پزو کلمبیا با فرانک فرانسه، پوند استرلینگ انگلیس و دلار آمریکا پیوند خورد. کاهش ارزش آن از سال ۱۹۸۰، زمانی که هر دلار برابر با ۵۰ پزو بود، به طرز چشمگیری افزایش یافته است. اکنون، ارزش پزو کلمبیا از زمان انتشار حدود سه هزار برابر کمتر شده است.