برچسب: خشکی سدها

به گزارش اقتصادران، در حالی روزهای پایانی دومین ماه از زمستان سپری می‌شود که وضعیت منابع آبی کشور همچنان نگران‌کننده است و شماری از استان‌ها با تنش آبی مواجه‌اند. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۵ بهمن‌ماه، حجم ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۴ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این در حالی است که ورودی سدها در بازه مشابه سال آبی گذشته ۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون مترمکعب گزارش شده بود.

در مقابل، میزان خروجی آب از سدهای کشور در همین بازه زمانی به ۷ میلیارد و ۸۵۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۷ درصد کاهش داشته است. سال گذشته خروجی سدها در این مدت ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون مترمکعب بود که کاهش مصرف و مدیریت برداشت از منابع آبی در سال جاری را نشان می‌دهد.

با وجود این تغییرات، حجم فعلی ذخایر آبی کشور به ۲۰ میلیارد و ۴۷۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته کاهش محسوسی دارد؛ چرا که در همین مقطع زمانی سال قبل، ذخایر سدها ۲۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون مترمکعب بود. بر این اساس، در حال حاضر تنها ۳۹ درصد ظرفیت سدهای کشور پر بوده و ۶۱ درصد مخازن سدها خالی است؛ موضوعی که زنگ هشدار جدی برای مدیریت منابع آب در ماه‌های آینده به شمار می‌رود.

وضعیت نابرابر بارش‌ها در استان‌ها

بررسی وضعیت بارندگی‌ها نشان می‌دهد توزیع بارش در کشور نامتوازن بوده است. بر اساس آمارها، بارندگی در ۷ استان بیش از حد نرمال گزارش شده، در حالی که ۶ استان با کمترین میزان بارش در شرایط تنش آبی قرار دارند.

استان‌های تهران، قم، مرکزی، قزوین، البرز و همدان در زمره استان‌هایی هستند که کمترین میزان بارندگی را تجربه کرده‌اند و با محدودیت جدی منابع آبی روبه‌رو هستند. در مقابل، استان‌های سیستان و بلوچستان، کردستان، آذربایجان غربی، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، کرمان و هرمزگان بارندگی بالاتر از حد نرمال داشته‌اند.

میانگین بارش‌ها همچنان پایین‌تر از نرمال

همچنین میانگین بارش کشور از ابتدای سال آبی تاکنون به ۱۲۷ میلی‌متر رسیده است. این در حالی است که میانگین بلندمدت بارش‌ها ۱۲۹.۳ میلی‌متر بوده و در دوره مشابه سال گذشته تنها ۶۹.۷ میلی‌متر بارندگی ثبت شده بود. هرچند بارش‌های امسال نسبت به سال گذشته بهبود یافته، اما همچنان فاصله اندکی با شرایط نرمال دارد و برای جبران کسری منابع آبی کافی نیست.

کارشناسان معتقدند تداوم مدیریت مصرف، کاهش برداشت از سدها و برنامه‌ریزی برای ماه‌های کم‌بارش پیش‌رو، برای عبور از تنش آبی در استان‌های کم‌بارش ضروری است؛ در غیر این صورت، تابستان پیش‌رو می‌تواند با چالش‌های جدی‌تری در تأمین آب همراه باشد.

به گزارش اقتصادران، بنابر آمار از آخرین وضعیت سد‌های کشور، میزان ورودی آب مخازن کل کشور از ابتدای سال آبی تا ۱۸ بهمن معادل ۸.۰۷ میلیارد متر مکعب است که در مقایسه با سال گذشته که عدد آن ۷.۹۷ میلیارد مترمکعب بوده است با کاهش ۱ درصدی همراه شده است.

میزان کل خروجی سد‌های کشور هم از ابتدای سال آبی تا ۱۸ بهمن ۷.۴۷ میلیارد متر مکعب ثبت شده است که نسبت به سال گذشته با ۲۷ درصد کاهش مواجه شده است.

حجم آب موجود مخازن سد‌ها بنابر بر آمار در حال حاضر ۲۲.۱۷ میلیارد متر مکعب است که نسبت به سال گذشته ۱۳ درصد کاهش یافته است. همچنین حجم پرشدگی سد‌های کشور تنها ۳۷ درصد اعلام شده است.

بر اساس این آمار در حال حاضر موجودی سد امیرکبیر ۶ میلیون مترمکعب و سد لار ۱۰ میلیون مترمکعب است بر این اساس درصد پرشدگی سد امیرکبیر ۴ درصد و سد لار ۱ درصد است.

به گزارش اقتصادران، بر اساس داده‌های منتشر شده؛ تا ۵ بهمن ماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴؛ ۶ میلیارد و ۶۲۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدها شده که نسبت به رقم ۷ میلیارد و ۲۲۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال گذشته همچنان ۸ درصد منفی است.

در همین تاریخ حجم آب موجود در مخازن ۱۸ میلیارد و ۳۷۰ میلیون متر مکعب بوده که نسبت به میزان موجودی ۲۲ میلیارد و ۴۳۰ میلیون متر مکعب سال قبل ۱۸ درصد کاهش داشته است.

طبق آخرین آمار؛ در حال حاضر میزان پرشدگی سدها ۳۵ درصد است.

رصد سدهای تامین‌کننده آب شرب و کشاورزی تهران و البرز حاکی از آن است که تا ۵ بهمن ماه امیرکبیر ۶ میلیون متر مکعب موجودی داشته و با ۳ درصد پرشدگی در شرایط منفی ۸۳ درصد نسبت به پارسال بسر می‌برد.

سد لار ۱۰ میلیون متر مکعب آب در خود جای داده و تنها یک درصد پرشدگی دارد و ۲۷ درصد نسبت به سال گذشته آب کمتری دارد.

لتیان-ماملو ۲۳ میلیون متر مکعب آب دارد و با ۷ درصد پرشدگی ۵۰ درصد موجودی کمتری را نسبت به سال گذشته تجربه می‌کند.

حجم آب سد طالقان ۹۲ میلیون متر مکعب است که با ۲۲ درصد پرشدگی؛  نسبت به پارسال منفی ۵۸ درصد اختلاف را ثبت کرده است.

طبق آمار ارائه شده؛ ارتفاع کل ریزش‌های جوی کشور معادل ۹۵.۵ میلیمتر است، این مقدا بارندگی در دوره‌های مشابه درازمدت ۱۰۳.۴ میلیمتر و در دوره مشابه سال آبی گذشته ۵۲.۸ میلیمتر را نشان می‌دهد.

طبق مطالعات صورت گرفته متوسط ریزش‌های جوی کشور در دوره شاخص ۲۰ ساله به حدود ۲۳۲ میلی‌متر رسیده که در مقایسه با مطالعات بیلان قبلی (دوره ۴۵ ساله منتهی به سال آبی ۱۳۹۰ ـ ۱۳۸۹)، کاهش حدود ۵ درصدی را نشان می‌دهد.

این گزارش حاکی است؛ حجم منابع آب تجدیدپذیر داخلی کشور نیز به‌همراه ورودی‌ها، شامل ورودی‌های طبیعی از مرز، انتقالی و آب‌شیرین‌کن‌ها، در این دوره حدود ۹۵ میلیارد مترمکعب برآورد شده که بیانگر کاهش قابل توجه ۱۷ درصدی است.

اگرچه مخازن آب سطحی کشور با کسری سالانه حدود ۱.۲ میلیارد مترمکعب مواجه است که این وضعیت استمرار فشار بر منابع آب کشور را نشان می‌دهد؛ سطح آب‌های استراتژیک کشور و آبخوان‌ها نیز با کسری سالانه ۵.۵ میلیارد متر مکعبی مواجه هستند که این خود پدیده فرونشست زمین را تشدید کرده است.

استمرار برداشت‌های بالا، ناترازی جدی در منابع و مصارف آب کشور ایجاد کرده است. بدیهی است تداوم شرایط موجود موجب تشدید ناترازی منابع و مصارف و بروز پیامدهای مخرب زیست‌محیطی خواهد شد؛ ازاین‌رو توجه به ارزش ذاتی آب و افزایش بهره‌وری یک ضرورت ملی است و با توجه به اینکه بخش کشاورزی با سهم حدود ۸۷ درصد؛ بیشترین مصرف آب کشور را به خود اختصاص داده لازم است ارکان حکمرانی کشور به‌صورت جدی به سمت مدیریت مصرف و تقاضا؛ بخصوص در حوزه کشاورزی حرکت کنند.