برچسب: خشکی سدها

  • باران آمد اما سدها هنوز خالی است

    باران آمد اما سدها هنوز خالی است

    به گزارش اقتصادران، روزنامه ایران در گزارشی با عنوان «به باران دل‌خوش نکنید، سد‌ها هنوز خالی است» نوشت که برخلاف تصور عمومی، بارش‌های امسال به معنای پایان خشکسالی نیست و تهران همچنان با بحران کم‌آبی مواجه است.

    بر اساس این گزارش، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور اعلام کرده که تهران با کسری ۳۶ درصدی بارش روبه‌روست و برای ششمین سال متوالی شرایط کم‌بارشی را تجربه می‌کند. به گفته او، پایتخت تا این مقطع باید بیش از ۲۰۰ میلی‌متر بارش دریافت می‌کرد، اما تنها حدود ۱۲۹ میلی‌متر بارندگی ثبت شده است.

    این گزارش با اشاره به وضعیت نگران‌کننده ذخایر آبی تهران تأکید کرده که مصرف روزانه آب در پایتخت به مرز سه میلیون مترمکعب نزدیک شده؛ رقمی که نیازمند تصفیه، انتقال و توزیع گسترده است و اهمیت صرفه‌جویی را دوچندان می‌کند.

    بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز در گفت‌و‌گو با روزنامه ایران هشدار داده که سرانه مصرف آب در تهران حدود ۱۹۵ لیتر است؛ در حالی که الگوی مطلوب مصرف، ۱۳۰ لیتر تعیین شده است. او گفته اگر هر شهروند تنها ۶۵ لیتر از مصرف روزانه خود کم کند، حجم قابل‌توجهی از منابع آبی معادل ذخیره چند سد بزرگ حفظ خواهد شد.

    در این گزارش همچنین به «سارقان پنهان آب» مانند نشتی شیرآلات، کولر‌های آبی و فلاش‌تانک‌ها اشاره شده که می‌توانند روزانه صد‌ها لیتر آب را هدر دهند.

    روزنامه ایران از اجرای سیاست‌های تشویقی و بازدارنده برای مشترکان خبر داده و نوشته است مشترکان خوش‌مصرف می‌توانند از تخفیف در تعرفه آب‌بها بهره‌مند شوند، اما مشترکان پرمصرف در صورت ادامه مصرف بالا با جریمه، محدودیت و حتی قطعی موقت آب روبه‌رو خواهند شد.

    در بخش دیگری از این گزارش، کارشناسان بر نقش آموزش و فرهنگ‌سازی در اصلاح الگوی مصرف تأکید کرده‌اند و گفته‌اند صرفه‌جویی به معنای «کمتر مصرف کردن» نیست، بلکه استفاده «درست، عاقلانه و بدون اسراف» از منابع است.

  • سدها هنوز پر نشده‌اند / شهروندان تهرانی در حال «خوش‌مصرف» شدن هستند

    سدها هنوز پر نشده‌اند / شهروندان تهرانی در حال «خوش‌مصرف» شدن هستند

    به گزارش اقتصادران، هم‌زمان با افزایش تدریجی دمای هوا و ورود کولرهای آبی به مدار، مصرف آب پایتخت به مرز ۳ میلیارد لیتر در شبانه‌روز نزدیک می‌شود.با این حال، بررسی آمارهای جدید نشان می‌دهد فرهنگ «خوش‌مصرفی» در میان شهروندان تهرانی در حال نهادینه شدن است و اکنون ۴۰ درصد از مشترکان پایتخت در فهرست خوش‌مصرف‌ها قرار گرفته‌اند.

    عقب‌نشینی مصرف نسبت به سال‌های گذشته

    نگاهی به آمارهای سال گذشته نشان می‌دهد که در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴، مصرف آب پایتخت از مرز ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون لیتر در روز عبور کرده بود و در روزهای گرم تابستان (مرداد ۱۴۰۴) مصرف لحظه‌ای به رقم نگران‌کننده ۴۴ هزار لیتر در ثانیه رسید.اما در سال جاری، با وجود آغاز زودهنگام فصل گرما، مصرف روزانه روی عدد ۲ میلیارد و ۹۳۵ میلیون لیتر و مصرف لحظه‌ای روی ۳۸ هزار لیتر در ثانیه ایستاده است.

    بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، این موفقیت را نتیجه همراهی هوشمندانه شهروندان می‌داند. سال گذشته، تهرانی‌ها با کاهش ۲۵ لیتری سرانه مصرف روزانه خود، موفق شدند به‌اندازه دو برابر ظرفیت سد لتیان در مصرف آب صرفه‌جویی کنند؛ صرفه‌جویی بزرگی که نشان داد مدیریت مصرف هیچ‌گونه لطمه‌ای به رفاه و آسایش خانواده‌ها وارد نمی‌کند.

    سهم کولرهای آبی در بودجه آبی پایتخت

    با آغاز فصل گرما، حدود ۳ میلیون دستگاه کولر آبی در تهران روشن می‌شوند که بار مضاعفی بر شبکه آبرسانی تحمیل می‌کنند. این سیستم‌های سرمایشی روزانه حدود ۳۰۰ میلیون لیتر آب می‌بلعند.

    طبق استانداردهای اعلام‌شده، هر کولر سالم در شبانه‌روز معادل یک فرد (حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ لیتر) آب مصرف می‌کند. اما در صورت عدم سرویس‌کاری، استفاده از پوشال‌های کهنه، نشتی و نداشتن سایبان، این رقم می‌تواند تا دو برابر افزایش یابد. شهروندان با یک سرویس ساده و نصب سایبان، می‌توانند نقش مهمی در حفظ روند کاهشی مصرف آب ایفا کنند.

    سدها هنوز پر نشده‌اند

    با وجود کارنامه درخشان خوش‌مصرف‌ها و بارش‌های بهاری اخیر، نباید فراموش کرد که وضعیت منابع آبی همچنان شکننده است. ذخایر سدهای پنج‌گانه تهران در حال حاضر تنها ۲۲ درصد پر است و نسبت به مدت مشابه سال گذشته با ۵۰ میلیون مترمکعب کسری مخزن مواجهیم.

    سخنگوی آبفای تهران با تاکید بر اینکه ذوب شدن برف ارتفاعات روند آبگیری را بهبود بخشیده اما هنوز به سطح اطمینان‌بخشی نرسیده‌ایم، هشدار داد:نباید با مصرف بی‌رویه و برداشت اضافی از سفره‌های زیرزمینی، آینده فرزندانمان را نادیده بگیریم. بارش‌های فروردین‌ نباید این تصور را ایجاد کند که مشکل کم‌آبی کاملاً برطرف شده است.

    چگونه به جمع ۴۰ درصد خوش‌مصرف تهران بپیوندیم؟

    مدیریت مصرف آب، علاوه بر حفظ منابع ملی برای پاییز و زمستان پیش‌ رو، مزایای اقتصادی قابل‌توجهی برای خانواده‌ها دارد. قرار گرفتن در طبقه «خوش‌مصرف‌ها» می‌تواند هزینه‌های آب‌بهای ماهانه را ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد.

    با چند اقدام ساده، ۶۰ درصد باقی‌مانده از مشترکان نیز می‌توانند به این کمپین هوشمندانه بپیوندند:

    سرویس به‌موقع کولرها: تعویض پوشال، رفع نشتی شناور و نصب سایبان.

    نصب ابزارهای کاهنده: استفاده از پرلاتورها (کاهنده مصرف) روی شیرآلات منازل که تا ۳۰ درصد مصرف را مدیریت می‌کند.

    مراقب سارقان پنهان آب باشید: رفع نشتی‌های نامرئی مانند خرابی فلاش‌تانک‌ها و سرویس‌های فرنگی که می‌توانند قبض آب را به صورت نجومی افزایش دهند.

    تغییر رفتار مصرفی در یک کلان‌شهر ۱۵ میلیون نفری، نیازمند اراده‌ای جمعی است. افزایش ۱۱ درصدی مشترکان خوش‌مصرف در سال گذشته نشان داد که تهرانی‌ها مسیر درست را پیدا کرده‌اند و تداوم این رفتار مدنی، نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر و پایدارتر برای پایتخت خواهد بود.

    هم‌زمان با افزایش تدریجی دمای هوا و ورود کولرهای آبی به مدار، مصرف آب پایتخت به مرز ۳ میلیارد لیتر در شبانه‌روز نزدیک می‌شود.با این حال، بررسی آمارهای جدید نشان می‌دهد فرهنگ «خوش‌مصرفی» در میان شهروندان تهرانی در حال نهادینه شدن است و اکنون ۴۰ درصد از مشترکان پایتخت در فهرست خوش‌مصرف‌ها قرار گرفته‌اند.

    عقب‌نشینی مصرف نسبت به سال‌های گذشته

    نگاهی به آمارهای سال گذشته نشان می‌دهد که در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴، مصرف آب پایتخت از مرز ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون لیتر در روز عبور کرده بود و در روزهای گرم تابستان (مرداد ۱۴۰۴) مصرف لحظه‌ای به رقم نگران‌کننده ۴۴ هزار لیتر در ثانیه رسید.اما در سال جاری، با وجود آغاز زودهنگام فصل گرما، مصرف روزانه روی عدد ۲ میلیارد و ۹۳۵ میلیون لیتر و مصرف لحظه‌ای روی ۳۸ هزار لیتر در ثانیه ایستاده است.

    بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، این موفقیت را نتیجه همراهی هوشمندانه شهروندان می‌داند. سال گذشته، تهرانی‌ها با کاهش ۲۵ لیتری سرانه مصرف روزانه خود، موفق شدند به‌اندازه دو برابر ظرفیت سد لتیان در مصرف آب صرفه‌جویی کنند؛ صرفه‌جویی بزرگی که نشان داد مدیریت مصرف هیچ‌گونه لطمه‌ای به رفاه و آسایش خانواده‌ها وارد نمی‌کند.

    سهم کولرهای آبی در بودجه آبی پایتخت

    با آغاز فصل گرما، حدود ۳ میلیون دستگاه کولر آبی در تهران روشن می‌شوند که بار مضاعفی بر شبکه آبرسانی تحمیل می‌کنند. این سیستم‌های سرمایشی روزانه حدود ۳۰۰ میلیون لیتر آب می‌بلعند.

    طبق استانداردهای اعلام‌شده، هر کولر سالم در شبانه‌روز معادل یک فرد (حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ لیتر) آب مصرف می‌کند. اما در صورت عدم سرویس‌کاری، استفاده از پوشال‌های کهنه، نشتی و نداشتن سایبان، این رقم می‌تواند تا دو برابر افزایش یابد. شهروندان با یک سرویس ساده و نصب سایبان، می‌توانند نقش مهمی در حفظ روند کاهشی مصرف آب ایفا کنند.

    سدها هنوز پر نشده‌اند

    با وجود کارنامه درخشان خوش‌مصرف‌ها و بارش‌های بهاری اخیر، نباید فراموش کرد که وضعیت منابع آبی همچنان شکننده است. ذخایر سدهای پنج‌گانه تهران در حال حاضر تنها ۲۲ درصد پر است و نسبت به مدت مشابه سال گذشته با ۵۰ میلیون مترمکعب کسری مخزن مواجهیم.

    سخنگوی آبفای تهران با تاکید بر اینکه ذوب شدن برف ارتفاعات روند آبگیری را بهبود بخشیده اما هنوز به سطح اطمینان‌بخشی نرسیده‌ایم، هشدار داد:نباید با مصرف بی‌رویه و برداشت اضافی از سفره‌های زیرزمینی، آینده فرزندانمان را نادیده بگیریم. بارش‌های فروردین‌ نباید این تصور را ایجاد کند که مشکل کم‌آبی کاملاً برطرف شده است.

    چگونه به جمع ۴۰ درصد خوش‌مصرف تهران بپیوندیم؟

    مدیریت مصرف آب، علاوه بر حفظ منابع ملی برای پاییز و زمستان پیش‌ رو، مزایای اقتصادی قابل‌توجهی برای خانواده‌ها دارد. قرار گرفتن در طبقه «خوش‌مصرف‌ها» می‌تواند هزینه‌های آب‌بهای ماهانه را ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد.

    با چند اقدام ساده، ۶۰ درصد باقی‌مانده از مشترکان نیز می‌توانند به این کمپین هوشمندانه بپیوندند:

    سرویس به‌موقع کولرها: تعویض پوشال، رفع نشتی شناور و نصب سایبان.

    نصب ابزارهای کاهنده: استفاده از پرلاتورها (کاهنده مصرف) روی شیرآلات منازل که تا ۳۰ درصد مصرف را مدیریت می‌کند.

    مراقب سارقان پنهان آب باشید: رفع نشتی‌های نامرئی مانند خرابی فلاش‌تانک‌ها و سرویس‌های فرنگی که می‌توانند قبض آب را به صورت نجومی افزایش دهند.

    تغییر رفتار مصرفی در یک کلان‌شهر ۱۵ میلیون نفری، نیازمند اراده‌ای جمعی است. افزایش ۱۱ درصدی مشترکان خوش‌مصرف در سال گذشته نشان داد که تهرانی‌ها مسیر درست را پیدا کرده‌اند و تداوم این رفتار مدنی، نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر و پایدارتر برای پایتخت خواهد بود.

  • خطر بی‌آبی از بیخ گوش پایتخت گذشت؟

    خطر بی‌آبی از بیخ گوش پایتخت گذشت؟

    به گزارش اقتصادران، راما حبیبی- معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران – با اشاره به وضعیت بارش‌ها و تداوم خشکسالی در استان تهران اظهار کرد: خشکسالی شدیدی را طی پنج سال گذشته پشت سر گذاشته‌ایم و در سال آبی جاری عملاً وارد ششمین سال خشکسالی شده‌ایم چراکه سال آبی از ابتدای مهرماه آغاز می‌شود و تا پایان شهریور سال بعد ادامه دارد.

    وی ادامه داد: در ابتدای سال آبی جاری میزان بارندگی‌ها چندان مطلوب نبود، اما از اسفندماه به بعد شاهد بارندگی‌های نسبتاً بهتری نسبت به سال گذشته بودیم البته هنوز تا شرایط مطلوب فاصله داریم. از ابتدای سال آبی تاکنون حدود ۱۶۶ میلی‌متر بارندگی ثبت شده، در حالی که میانگین نرمال بلندمدت حدود ۲۸۰ میلی‌متر است.

    میانگین بلندمدت ذخیره سدهای تهران حدود ۷۱۳ میلیون مترمکعب است و در حال حاضر تقریباً نصف این میانگین ذخیره داریم.

    معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران با بیان اینکه زمان زیادی تا پایان فصل بارش باقی نمانده است، گفت: حداکثر حدود ۴۰ روز دیگر امکان بارش‌های نرمال وجود دارد و امیدواریم در این مدت میزان بارش‌ها به میانگین بلندمدت نزدیک‌تر شود تا بتوانیم سال آبی جاری را بدون دغدغه پشت سر بگذاریم.

    حبیبی درباره وضعیت سدهای استان تهران نیز توضیح داد: در سال گذشته، حجم زیادی از ذخایر سدها مصرف شد و در پایان سال آبی حجم آب باقی‌مانده در سدها بسیار ناچیز و در حد ذخیره استراتژیک بود. درواقع یکی از کم‌سابقه‌ترین رکوردهای کاهش ذخیره سدها را تجربه کردیم.

    وی افزود: امسال با بارندگی‌هایی که رخ داده، روند آبگیری سدها آغاز شده است البته هنوز نسبت به سال گذشته عقبیم، چراکه ذخایر سال گذشته در طول سال مصرف شده بود. در حال حاضر مجموع ذخیره سدهای پنج‌گانه استان تهران حدود ۳۵۳ میلیون مترمکعب است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴۳۷ میلیون مترمکعب بوده است.

    بارندگی‌های اخیر به معنای پایان خشکسالی نیست

    معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران ادامه داد: میانگین بلندمدت ذخیره سدهای تهران حدود ۷۱۳ میلیون مترمکعب است و در حال حاضر تقریباً نصف این میانگین ذخیره داریم و امیدواریم در زمان باقی‌مانده از فصل بارش بتوانیم میزان ذخیره سدها را به حد قابل قبول نزدیک کنیم.

    وی با تأکید بر اینکه بارندگی‌های اخیر به معنای پایان خشکسالی نیست، گفت: این شرایط به هیچ عنوان به این معنا نیست که از وضعیت خشکسالی خارج شده‌ایم بلکه همچنان فاصله زیادی با شرایط مطلوب داریم و لازم است شهروندان موضوع صرفه‌جویی و مدیریت مصرف آب را جدی بگیرند.

    حبیبی با اشاره به وضعیت سدهای تأمین‌کننده آب تهران اظهار کرد: سد طالقان بیشترین حجم ذخیره را در میان سدهای استان دارد و سد لار در حال حاضر کمترین حجم ذخیره را داراست. سال گذشته سال سختی بود و برای امسال طبق سنجش‌های انجام شده از ذخایر برفی و آورد رودخانه‌ها امیدواریم بتوانیم به حجم سال گذشته برسیم، با تمهیداتی که اندیشیده شده چه در سطح آب‌های زیرزمینی و تدابیری که در بالادست حوزه‌های  تأمین کننده آب سطحی اندیشیده شده، چه‌بسا از حجم سال گذشته مقداری فراتر برویم. همچنین مباحث مربوط به برخورد با بهره برداران غیر مجاز و هدایت ایمن آب به مخزن سد در دستور کار قرار است و سیاست‌گذاری و پیگیری‌های لازم در حال انجام است. تلاشمان این است که با استفاده از محل دو منبع آب سطحی و زیرزمینی از امسال نیز عبور کنیم.

    آخرین وضعیت انتقال آب از سد طالقان به تهران

    وی درباره پروژه‌های انتقال آب به استان تهران نیز گفت: یکی از پروژه‌های مهم، خط انتقال آب از سد طالقان است که با تلاش شبانه‌روزی همکاران و توسط شرکت آب نیرو اجرا و سال گذشته وارد مدار شد. این خط انتقال کمک قابل توجهی به تأمین آب تهران کرده و توانست حجم مناسبی از آب را وارد شبکه تأمین آب پایتخت کند.

    در حال حاضر حدود ۱۵ مترمکعب بر ثانیه از منابع آب زیرزمینی و حدود ۱۲.۲ تا ۱۲.۳ مترمکعب بر ثانیه از منابع آب سطحی برای تأمین آب مورد استفاده قرار می‌گیرد که این میزان بسته به شرایط در ماه‌های مختلف ممکن است تغییر کند.

    معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران درباره وضعیت سد لار نیز توضیح داد: سد لار از زمان بهره‌برداری همواره با مشکل نشتی مواجه بوده و پروژه‌های مختلفی برای کنترل این نشتی اجرا شده، اما به نتیجه مطلوب نرسیده است. درنهایت تصمیم گرفته شد آب ناشی از نشتی سد به صورت مستقیم به سمت تأسیسات تصفیه خانه‌ها و شبکه آب شرب تهران منتقل شود.

    وی افزود: برای این منظور خط انتقالی به طول ۲۸ کیلومتر در حال اجراست که تاکنون حدود از ۵۳ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. در صورت تکمیل این پروژه پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۶۰ میلیون مترمکعب آب از محل نشتی سد لار برای تأمین آب شرب تهران منتقل شود.

    حبیبی در ادامه درباره منابع تأمین آب تهران گفت: در حال حاضر حدود ۱۵ مترمکعب بر ثانیه از منابع آب زیرزمینی و حدود ۱۲.۲ تا ۱۲.۳ مترمکعب بر ثانیه از منابع آب سطحی برای تأمین آب مورد استفاده قرار می‌گیرد که این میزان بسته به شرایط در ماه‌های مختلف ممکن است تغییر کند.

    آخرین اقدامات مسدودسازی چاه‌های غیر مجاز

    وی همچنین به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با برداشت‌های غیرمجاز آب اشاره کرد و گفت: سال گذشته در زمینه انسداد چاه‌های غیرمجاز رکورد قابل توجهی ثبت شد و حدود ۳۰۰۰ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شد و امسال نیز همین میزان در دستور کار قرار دارد.

    معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران افزود: علاوه بر چاه‌های غیرمجاز، با اضافه‌برداشت از چاه‌های مجاز نیز برخورد می‌شود. چراکه در برخی موارد بهره‌برداران بیش از میزان مجاز برداشت می‌کنند که با استفاده از ابزارهای کنترلی و نظارتی، برداشت‌ها در حد مجوز تعیین‌شده مدیریت می‌شود.

    وی درباره اقدامات مدیریت منابع آب زیرزمینی گفت: طرح احیا و تعادل‌بخشی آبخوان‌ها شامل پروژه‌هایی مانند انسداد چاه‌های غیرمجاز، مقابله با دستگاه‌های حفاری‌های غیرمجاز، کنترل اضافه‌برداشت، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها و ساماندهی بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی در حال اجراست.

    حبیبی همچنین به نصب کنتورهای هوشمند اشاره کرد و گفت: نصب کنتورهای هوشمند به‌ویژه برروی چاه‌های کشاورزی از ابزارهای مهم مدیریت منابع آب زیرزمینی است که در سالی که گذشت حدود ۵۵۰ کنتور هوشمند نصب شده و در سال جاری نیز برنامه داریم حداقل همین تعداد کنتور دیگر نصب شود. البته اگر اعتباراتی هم در اختیار ما قرار گیرد، طبیعتا از این تعداد گفته شده، تعداد کنتور های هوشمند افزایش می یابد.

    وی با اشاره به الگوی مصرف آب در استان تهران تصریح کرد: در استان تهران حدود ۴۸ درصد کل منابع آب در بخش کشاورزی، حدود ۴۲ تا ۴۳ درصد در بخش شرب و مابقی در بخش صنعت، خدمات و فضای سبز مصرف می‌شود. اما در سطح کشور نیز حدود ۹۰ تا ۹۱ درصد آب در بخش کشاورزی مصرف  می‌شود.

    معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران تأکید کرد: توسعه روش‌های نوین آبیاری و بهینه‌سازی مصرف آب در بخش کشاورزی نقش مهمی در حفاظت از منابع آبی دارد و در این زمینه همکاری‌هایی با بخش کشاورزی در حال انجام است.

    وی در پایان از شهروندان خواست با ادامه صرفه‌جویی و مصرف بهینه آب، به مدیریت منابع آبی استان کمک کنند و گفت: همکاران ما در مجموعه آب منطقه‌ای به صورت شبانه‌روزی تلاش می‌کنند تا تأمین پایدار آب برای شهروندان فراهم شود.

  • زنگ خطر برای ذخایر سدهای ایران به صدا درآمد

    زنگ خطر برای ذخایر سدهای ایران به صدا درآمد

    به گزارش اقتصادران، در زمستانی که به ظاهر با بارش‌های نسبی آغاز شد، ایران اکنون در آستانه یک بحران آبی جدی قرار گرفته است؛ بحرانی که پیامدهای آن نه تنها تابستان پیش رو، بلکه سال‌های آینده را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

    آمار رسمی وزارت نیرو نشان می‌دهد که در روز دوم اسفندماه ۱۴۰۴، حجم ذخایر آبی سدهای کشور به ۳۲ میلیارد و ۳۹۰ میلیون مترمکعب رسیده است؛ یعنی تنها ۴۱ درصد ظرفیت مخازن پر و ۵۹ درصد آن خالی است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، که ۲۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب بود، تنها یک رشد نسبی اندک دارد، اما اگر روند افت پوشش برف را در نظر بگیریم، چشم‌انداز چندان امیدوارکننده نیست.

    پایش‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد مساحت پوشش برف کشور در هفته منتهی به ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته ۲۳ درصد و در مقایسه با میانگین ۱۷ ساله حدود ۱۶ درصد کاهش یافته است.

    این کاهش شدید، به ویژه در ارتفاعات البرز و زاگرس، زنگ خطری جدی برای تأمین آب تابستانی است؛ زیرا بودجه برفی این مناطق، که سهم اصلی تغذیه سدها و رودخانه‌ها را دارد، با گرمای زودهنگام و کم‌بارشی پاییز تضعیف شده و خطر ذوب زودهنگام برف و کاهش منابع آبی قابل اتکا در ماه‌های گرم را افزایش داده است.

    تحلیل تصاویر سنجنده MODIS نشان می‌دهد کانون‌های اصلی برف اکنون به ارتفاعات محدود شده‌اند و در زاگرس، که منابع حیاتی رودخانه‌های کارون، کرخه و دز را تغذیه می‌کند، هم پیوستگی و هم ماندگاری برف نسبت به سال‌های پربارش کمتر است. شرق و جنوب‌شرق کشور نیز عملاً از پوشش برف قابل توجهی برخوردار نیستند و تنها قلل مرتفع این مناطق، لکه‌هایی پراکنده از برف دارند. این شرایط بیانگر آن است که تابستان پیش رو می‌تواند با کم‌آبی شدید، تنش‌های تأمین آب شرب و کشاورزی، و احتمال محدودیت‌های جدی برای صنایع آب‌بر همراه باشد.

    اگر این روند ادامه یابد، خطرات چندوجهی در انتظار کشور است. از یک سو، کاهش ذخایر سدها و کمبود آب قابل اتکا می‌تواند فشار بر مدیریت شهری و کشاورزی را افزایش دهد و منجر به تنش‌های محلی و مهاجرت‌های داخلی شود. از سوی دیگر، افت پوشش برف و کاهش منابع زیرسطحی، به همراه تغییرات اقلیمی، می‌تواند ناپایداری تولید برق از سدهای برق‌آبی و وابستگی به انرژی‌های تجدیدناپذیر را تشدید کند. هشدار کارشناسان این است که بدون برنامه‌ریزی فوری برای مدیریت مصرف، ذخیره‌سازی آب و توسعه منابع جایگزین، تابستان ۱۴۰۵ ممکن است برای بخش‌های پرجمعیت و صنایع حیاتی کشور، بحرانی‌تر از سال‌های اخیر باشد.

    این بحران آب، بیشتر از آنکه یک مسئله فنی باشد، یک بحران مدیریتی و تصمیم‌گیری است. هشدارها از هم‌اکنون داده شده‌اند؛ اما بدون تغییرات ساختاری در نحوه مصرف، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آب و مدیریت بهتر سدها، کشور در مواجهه با تابستان پیش رو، تنها به شانس و بارش‌های احتمالی دل خوش خواهد کرد. در این میان، شفافیت در ارائه داده‌ها، اطلاع‌رسانی به مردم و برنامه‌ریزی میان‌مدت، به‌ویژه برای مناطق شهری و کشاورزی، ضرورت فوری و غیرقابل‌اجتناب است.

    این گزارش نشان می‌دهد که ایران در آستانه یک تابستان احتمالا با تنش آبی است؛ تابستانی که می‌تواند آزمونی جدی برای ظرفیت کشور در مدیریت منابع طبیعی و مقابله با تغییرات اقلیمی باشد، و هشدار می‌دهد که تعلل در اقدامات پیشگیرانه، هزینه‌ای سنگین برای شهروندان و اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت.

  • کاهش چشمگیر ورودی آب سدها نسبت به سال قبل / اوضاع آب بحرانی است

    کاهش چشمگیر ورودی آب سدها نسبت به سال قبل / اوضاع آب بحرانی است

    به گزارش اقتصادران، آخرین آمارها نشان می‌دهد که وضعیت آب در مخازن سدهای مهم کشور در شرایط هشدار قرار دارد و میزان پرشدگی آنها تنها ۴۱ درصد است. بر اساس گزارش‌ها، حجم کل آب موجود در مخازن کشور تا دوم اسفند ماه ۲۱.۱۴ میلیارد مترمکعب ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵ درصد کاهش یافته است.

    ورودی آب سدها از ابتدای سال آبی تاکنون ۱۰.۹۳ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به سال گذشته ۲۱ درصد کاهش داشته است. همچنین خروجی آب از سدها نیز ۲۵ درصد کمتر از سال قبل ثبت شده است.

    وضعیت برخی سدهای مهم کشور نشان می‌دهد که ۱۹ سد، از جمله سدهای امیرکبیر، لار، طالقان، لتیان-ماملو، زاینده‌رود، کرخه، سفیدرود و تنگوئیه سیرجان، کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت خود آب دارند. این کاهش شدید ذخایر آبی نگرانی‌های جدی برای تأمین آب شرب و کشاورزی ایجاد کرده است.

    از سوی دیگر، میزان بارش‌های جوی کشور تا کنون ۱۳۰.۴ میلی‌متر گزارش شده که نسبت به میانگین دوره‌های بلندمدت کمی کمتر و نسبت به سال آبی گذشته بالاتر است. با این حال، در ۶ استان کشور تاکنون بارش ثبت نشده است.

    63758200

    63758199

     

  • وعده‌های نافرجام، سدهای خشک!

    وعده‌های نافرجام، سدهای خشک!

    به گزارش اقتصادران، یک‌تصویر ساده از بستر رودخانه‌های منتهی به‌سدهای خشک شده در تهران و برخی شهرهای کشور روایت هولناکی را از بهار و تابستان پیش‌رو روایت می‌کند بی آبی از آنچه در تصویر می‌بینید به‌شما نزدیک‌تر است. هرچندبارش‌های اواخر پاییز و زمستان امسال برای برخی مناطق کشور پربرکت گزارش شد اما خشکسالی هنوز پایتخت و بیش‌از ۴۰۰‌شهر دیگر کشور را تهدید می‌کند.

    اسفند که رسیده هشدارها به‌کمبود آب هم پشت آن می‌رسد. هشدارهایی درباره کاهش مصرف آب در خانه‌تکانی‌های نوروزی، شیرهایی که گاهی فشارشان می‌افتاد، پیامک‌‌های هشدار مصرف و توصیه‌هایی که از ۲۰‌درصد صرفه‌جویی شروع می‌شد و به‌نصب مخزن خانگی می‌‌رسید. درمیانه این‌هشدارها اما اعداد زبان سخت‌گیرتری دارند. طبق آمارهای منتشرشده از وضعیت سدهای کشور تا اول اسفندماه پرشدگی سدها نیز به‌۳۹‌درصد رسیده و این‌یعنی ۶۱‌درصد حجم مخازن همچنان بدون آب است. وضعیت نگران‌کننده‌ای که برخی سدهای شاخص کشور بیانگر شرایطی حساس و بعضا بحرانی است.

    این‌تصویرکلی وقتی به‌تهران متمرکز شده تلخ‌تر می‌شود. برای سدهای تامین‌کننده پایتخت اعدادی مثل امیرکبیر حدود ۵‌درصد و لار حدود یک‌‌درصد ثبت شده است. سد طالقان که در پاییز امسال بخشی از کمبود آب تهران و کرج را تامین کرده بود هم حالا در وضعیت قرمز خالی‌شدن منابع آبی قرارگرفته است. به‌طوری که راما حبیبی، معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران هم نسبت‌به روند خالی‌شدن حجم سد آب طالقان هشدار داده و گفته که درحال‌حاضر این‌سد هم حجم قابل‌توجهی ندارد.

    از ابتدای مهرماه تاکنون حدود ۷۶‌میلیمتر بارندگی در استان تهران ثبت شده و این‌درحالی است که این‌میزان بارندگی بنا به‌گفته این‌مقام وزارت نیرو، نسبت‌به میانگین بلندمدت ۴۷‌درصد عقب بوده که عدد معنا‌داری است.

    تهران تنها نمونه نیست اما چون مرکز ثقل مصرف و سیاست بوده به‌آینه بحران بدل می‌شود چه آنکه هر تصمیمی که درباره مدیریت کم‌آبی گرفته شود اول در تهران دیده می‌شود و بعد در استان‌های خشک‌تر.

    وعده‌هایی که درمان نبود

    خشکسالی بعد از پنج‌سال تکرار پیاپی در تابستان‌۱۴۰۴ نمود عینی تر پیدا کرد. هرچند هشدارها از سال‌های قبل مکررا مطر می‌شد اما درعمل به‌سطح دغدغه در دولت یا مجلس و مراکز تصمیم‌گیر دیگر تبدیل نشده بود. وقتی در ۳۱تیر۱۴۰۴ امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس پس از جلسه‌ای با مدیران آب تهران نوشت اگر ۲۰‌درصد صرفه‌جویی انجام نشود بحران واقعی نزدیک است نگرانی به‌سطح جامعه هم رسید؛ جمله‌ای که بیشتر از یک‌هشدار فردی نشانه انتقال نگرانی از بدنه قانونگذاری به‌سطح سیاست بود. چند روز بعد نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس نیز با همین لحن گفت مردم باید مصرف را تا ۲۰‌درصد کاهش دهند تا این‌تابستان قابل عبور باشد.

    مثل همه برنامه‌های شرایط اضطرار که دولت‌ها بسته‌های مسکن وار و موقتی تدوین می‌کنند تا از شرایط عبور کنند دولت چهاردهم هم همین مسیر را رفت. برای تهران تصمیم گرفته شد که ضرب‌الاجلی آب سد طالقان را با احداث خط لوله به‌تهران و کرج برسانند و در سایر شهرهای دارای تنش آبی هم برنامه‌ها روی کنترل شبکه متمرکز شد. تعدیل فشار در ساعات شب و توصیه به‌ذخیره‌سازی خانگی تبدیل به‌یکی از پاسخ‌های اصلی شد.

    هرچه تابستان به‌نیمه نزدیک‌تر شده فشار کمبود آب هم بیشتر می‌شد. تاجایی‌که عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو صراحتا گفت که ممکن است ناچار شوند در برخی شب‌ها فشار آب را تا حد صفر کاهش دهند. درواقع معنی صحبتش این‌بود که آب قطع می‌شود و شد. اگرچه ادبیاتی که مقامات دولتی به‌کار بردند تمرکز بر صرفه‌جویی داوطلبانه یا مدیریت اضطراری داشت اما واقعا دربسیاری از شهرها از جمله تهران آب قطع می‌شد. با این‌حال در تهران که قطعی آب گاهی ۱۲‌ساعت هم گزارش شده بود مورد پذیرش مقامات وزارت نیرو نبود و مدیرعامل آبفای تهران بارها اعلام کرد که قطع یا جیره‌بندی برنامه‌ریزی‌شده در دستور کار نیست. حال آنکه قطع و کاهش فشار حداکثری در ساعات شب اجرا شد؛ تصمیمی که بیشتر شبیه مدیریت بحران بود تا حل مساله.

    همزمان با شدت‌گرفتن نگرانی‌ها از کمبود آب در شهرهای بزرگ رییس‌جمهور از طرح انتقال پایتخت خبر داد. طرحی که با شروع بارش‌های پاییزی خیلی زود از اهم برنامه‌های دولت کنار رفت.

    حالا با نزدیک‌شدن به‌بهار و کاهش بارندگی‌ها آب دوباره به‌صدراخبار برگشته است. دوباره طرح‌هایی که روی کاغذ مانده بازخوانی و تکرار می‌شود و تصمیماتی که باید از شش ماه قبل نتیجه اجرای آنها به‌ثمر می‌نشست دوباره مورد تاکید قرار می‌گیرد چه‌آنکه کم‌آبی پرونده‌ای نیست که با پایان تابستان بسته شود بلکه اتفاقا زمستان و بهار زمان تعیین‌کننده‌ای برای اجرای سیاست‌ها بوده است.

    وقتی همه گزارش‌های  هواشناسی حکایت از نوسان و ناهمگنی بارش‌ها دارد و کارشناسان درباره سال آینده از بهار گرم‌تر از نرمال و احتمال کاهش بارش در نیمه‌دوم بهار صحبت می‌کنند طبیعتا انتظار این‌است که طرح‌هایی که دولت از آنها برای حل مشکل بحران آب سخن می‌گفت دست‌کم در شش‌ماه گذشته اندکی جلوتر رفته باشد؛ طرح‌هایی مثل جلوگیری از هدررفت آب در لوله‌های انتقال، مدیریت آبخیزداری، جلوگیری از تبخیر و طرح‌های مدیریت مصرف در بخش کشاورزی. این‌ درحالی است که نه‌تنها طرح‌ها متوقف یا به‌کندی پیش می‌روند بلکه راهکارهای موقت مثل انتقال آب طالقان هم حالا خود تبدیل به‌بحرانی دیگر شدند.

    توصیه‌هایی که شنیده نمی‌شوند

    علاوه‌بر مصرف نامتقارن آب در بخش کشاورزی و مصرف خانگی هدررفت آب هم مساله قابل توجه است؛ موضوعی که می‌شود با یک‌طرح ضربتی به‌سرعت آن را مهار کرد. یک‌آمار رسمی از میزان هدررفت آب خود به‌تنهایی بیانگر آن است که چطور تلاشی برای حفظ همین منابع اندک نمی‌شود و بحران آب در تصمیم‌گیری‌های دولتی در اولویت نیست. براساس اعلام سخنگوی آب میزان واقعی هدررفت فیزیکی آب در کشور حدود ۱۵‌درصد و در تهران نزدیک به‌۱۰‌درصد برآورد می‌شود؛ رقمی که به‌گفته او در بافت‌های فرسوده شهری به‌مراتب بالاتر است و ضرورت نوسازی شبکه‌های قدیمی را دوچندان می‌کند.

    علاوه‌بر هدررفت آب که می‌تواند یک‌طرح میان مدتی باشد طرح‌های بلند مدتی مثل جلوگیری از تبخیر آب، بازچرخانی و شیرین‌سازی آب دریا و مهم‌تر از آن بازدارندگی از مصرف بیش ازاندازه با استفاده از ابزار تعرفه هم ازجمله اقداماتی است که کارشناسان توضیه می‌کنند.

    محمد درویش، کارشناس محیط‌زیست کم‌آبی امسال و سال آینده را ادامه یک‌روند می‌داند و نه یک‌استثنا. درویش هشدار داده که تمرکز بیش‌ازحد سیاستگذاران بر مصرف خانگی آدرس غلط است. به‌گفته او، بیش از ۸۰‌درصد مصرف آب کشور در بخش کشاورزی رخ می‌دهد و تازمانی‌که الگوی کشت، قیمت آب و شیوه آبیاری اصلاح نشود فشار بر شهروندان شهری تنها صورت مساله را پاک می‌کند. او می‌گوید کاهش فشار آب در شهرها شاید در کوتاه‌مدت جواب بدهد اما در بلندمدت به‌بی‌اعتمادی اجتماعی و نابرابری دسترسی منجر می‌شود.

    مرتضی افقه، اقتصاددان هم معتقد است تا زمانی که آب تقریبا رایگان است هیچ سیاست صرفه‌جویی پایداری شکل نمی‌گیرد. او می‌گوید افزایش تعرفه برای پرمصرف‌ها اگر با حمایت از اقشار کم‌درآمد و اصلاح همزمان مصرف در کشاورزی همراه نباشد نه‌تنها بحران را حل نمی‌کند بلکه هزینه سیاسی دولت را بالا می‌برد. از نگاه او بحران آب به‌تدریج درحال تبدیل‌شدن به‌یک‌مساله اجتماعی-اقتصادی است و نه صرفا فنی.

    کارشناسان می‌گویند کم‌آبی امسال و نگرانی درباره سال آینده نتیجه سال‌ها تصمیم‌گیری کوتاه‌مدت، قیمت‌گذاری نادرست و غیبت حکمرانی یکپارچه آب است. به‌باور آنان اگر سیاستگذار همچنان بحران را فصلی ببیند و نه ساختاری هر بهار و تابستان سناریوها فقط تکرار می‌شوند با این‌تفاوت که مخزن‌ها هربار خالی‌تر و تصمیم‌ها پرهزینه‌تر می‌شوند.

     

  • حال سدهای ایران خوب نیست / ۶۱ درصد مخازن سدها خالی است

    حال سدهای ایران خوب نیست / ۶۱ درصد مخازن سدها خالی است

    به گزارش اقتصادران، بر پایه آخرین آمار از وضعیت سدهای مهم کشور؛ تا ۲۵ بهمن سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴؛ ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای کشور شده که نسبت به رقم ۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال گذشته ۱۴ درصد بیشتر شده است. اگرچه میزان ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما تداوم خشکسالی‌های پی‌درپی و افت ذخایر برخی سدهای مهم همچنان محل چالش آبی است.

    خروج آب از سدها نیز در سال جاری ۷ میلیارد و ۸۵۰ میلیون متر مکعب بوده در حالی که سال گذشته در همین زمان ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون متر مکعب آب از سدها خارج شده که کاهش ۲۷ درصدی را نشان می‌دهد.

    در کل حجم آب موجود در سدها تا ۲۵ بهمن ۲۰ میلیارد و ۴۷۰ میلیون متر مکعب بوده که نسبت به ۲۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال آبی گذشته ۷ درصد کمتر است.

    پرشدگی سدها نیز به ۳۹ درصد رسیده بعبارت دیگر ۶۱ درصد حجم مخازن همچنان بدون آب است. بعبارت دیگر وضعیت نگران‌کننده برخی سدهای شاخص کشور بیانگر شرایطی حساس و بعضا بحرانی است.

    بررسی‌ها حاکی از آن است که ۱۵ سد مهم تامین‌کننده آب شرب و کشاورزی کشور با کمتر از ۱۵ درصد پرشدگی در شرایط قرمز بسر می‌برند که از جمله آنها سد امیرکبیر، لار، لتیان-ماملو در تهران، زاینده رود اصفهان، دوستی و طرق در خراسان رضوی، پانزده‌خرداد حوضه قمرود، سفیدرود گیلان، سد تهم در زنجان، تنگوئیه-سیرجان در کرمان، وشمگیر، گلستان و بوستان در استان گلستان، رودبال داراب در استان فارس، چاه‌نیمه‌ها در سیستان  و بلوچستان و ساوه و کمال‌صالح در استان مرکزی است.

    سدهای استقلال، شمیل و نیان و سرنی در هرمزگان، نساء در کرمان و کهیر در سیستان و بلوچستان با ۷۵ درصد افزایش موجودی نسبت به سال گذشته در شرایط بالاتر از نرمال قرار دارند.

    در تهران سد امیرکبیر با ۸ میلیون متر مکعب ذخیره آبی و ۵ درصد پرشدگی ۶۵ درصد نسبت به سال آبی گذشته منفی است.

    سد لار ۱۰ میلیون متر مکعب موجودی دارد و با یک درصد پرشدگی ۲۳ درصد نسبت به پارسال کاهش ذخیره دارد.

    لتیان-ماملو ۲۵ میلیون متر مکعب آب در خود جای داده و جمع با ۸ درصد درصد پرشدگی اختلاف ۴۰ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهند.

    سد طالقان نیز ۸۴ میلیون متر مکعب آب دارد و ۲۰ درصد پرشدگی ۶۰ درصد ذخیره کمتری را نسبت به سال گذشته حکایت می‌کند.

    کاهش محسوس ذخایر سدهای تهران، از جمله وضعیت نگران‌کننده سد لتیان و افت قابل توجه ذخیره سد کرج، نشان می‌دهد مسئله آب دیگر یک هشدار ساده نیست؛ بلکه واقعیتی جاری در زندگی روزمره ماست.

    ۶۱ درصد مخازن سدها خالی است/ وضعیت قرمز آبی در ۱۵ سد؛ از تهران تا گیلان

    ارتفاع کل ریزش‌های جوی کشور نیز از ابتدای مهر تا ۲۴ بهمن سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ معادل ۱۲۷ میلیمتر بوده است، این مقدار بارندگی در دوره های مشابه درازمدت ۱۲۹.۳ میلیمتر و در دوره مشابه سال گذشته ۶۹.۷ میلیمتر را نشان می دهد.

    رصد روند بارندگی تا ۲۴ بهمن سال آبی جاری نشان می‌دهد که استان‌های تهران، قم، مرکزی، قزوین، البرز و همدان تاکنون بارش‌های خوبی دریافت نکرده‌اند و در این بین اوضاع آب تهران حادتر از دیگر استان‌ها است به طوری که تا این تاریخ (۲۴ بهمن) ۷۱.۱ میلیمتر بارندگی داشته که نسبت به رقم ۱۳۲.۷ میلیمتر متوسط درازمدت (۵۷ ساله) ۴۶ درصد کمتر و نسبت ۸۰.۳ میلیمتر سال آبی گذشته در همین بازه زمانی نیز ۱۱ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

    این گزارش می‌افزاید؛ کشور طی سال‌های اخیر با دوره‌های متوالی خشکسالی و کاهش بارش مواجه بوده است. هرچند ممکن است در برخی مناطق بارش‌های مقطعی رخ دهد، اما الگوی کلی منابع آبی کشور همچنان شکننده بوده و ذخایر سدها هنوز به سطح مطمئن بازنگشته‌اند.

  • خطر بی آبی بیخ گوش سدهای ایران / فرمان آماده‌باش صادر شد

    خطر بی آبی بیخ گوش سدهای ایران / فرمان آماده‌باش صادر شد

    به گزارش اقتصادران، تازه‌ترین آمارهای منابع آب کشور نشان می‌دهد، اگرچه میزان ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما تداوم خشکسالی‌های پی‌درپی و افت ذخایر برخی سدهای مهم، لزوم مدیریت مصرف و صرفه‌جویی را بیش از پیش برجسته کرده است.

    بر اساس داده‌های ثبت‌شده از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۵ بهمن، میزان ورودی آب به سدهای کشور به ۹.۷۰ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با ۸.۴۸ میلیارد مترمکعب سال گذشته، رشد ۱۴ درصدی را نشان می‌دهد. در مقابل، خروجی آب از سدها در همین بازه زمانی ۷.۸۵ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به خروجی ۱۰.۸۳ میلیارد مترمکعبی سال گذشته، کاهش ۲۷ درصدی را ثبت کرده است. با این حال، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور اکنون ۲۰.۴۷ میلیارد مترمکعب است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۲.۱۳ میلیارد مترمکعب بوده و کاهش ۷ درصدی را نشان می‌دهد.

    در حال حاضر میانگین پرشدگی مخازن سدهای کشور تنها ۳۹ درصد است.

    وضعیت نگران‌کننده برخی سدهای مهم کشور

    بررسی وضعیت برخی سدهای شاخص کشور بیانگر شرایطی حساس و بعضاً بحرانی است. سد دوستی به عنوان اصلی ترین منبع تأمین کننده آب شرب کلانشهر مشهد با موجودی ۲۲ میلیون مترمکعب تنها ۲ درصد پرشدگی دارد و نسبت به سال گذشته ۸۳ درصد کاهش نشان می‌دهد. سد امیرکبیر تامین کننده آب شرب و کشاورزی در تهران و البرز با ۸ میلیون مترمکعب ذخیره، تنها ۵ درصد پرشدگی داشته و ۶۵ درصد کمتر از سال قبل آب دارد.

    در تهران و البرز علاوه بر سد امیرکبیر که با جزییات به آن اشاره شد، سدهای لار و لتیان – ماملو هر کدام به ترتیب ۱ درصد و ۸ درصد پرشدگی دارند. سد وشمگیر، گلستان، بوستان در استان گلستان نیز مجموعاً با ۶ میلیون مترمکعب ذخیره تنها ۵ درصد پر بوده و ۶۹ درصد افت نسبت به سال گذشته را تجربه است.

    سد رودبال داراب در استان فارس با ۳ میلیون مترمکعب ذخیره و ۴ درصد پرشدگی، ۵۳ درصد کاهش را ثبت کرده و سد طرق در خراسان رضوی نیز با تنها ۲ میلیون مترمکعب ذخیره و ۶ درصد پرشدگی، ۴۸ درصد افت نسبت به سال قبل دارد. این گزارش می افزاید، در تهران و البرز نیز سه سد از پنج سد اصلی تأمین‌کننده آب شرب و کشاورزی، کمتر از ۱۰ درصد پرشدگی دارند؛ موضوعی که اهمیت مدیریت مصرف در این استان‌ها را دوچندان می‌کند.

    کشور طی سال‌های اخیر با دوره‌های متوالی خشکسالی و کاهش بارش مواجه بوده است. هرچند ممکن است در برخی مناطق بارش‌های مقطعی رخ دهد، اما الگوی کلی منابع آبی کشور همچنان شکننده است و ذخایر سدها هنوز به سطح مطمئن بازنگشته‌اند. کاهش سرانه آب تجدیدپذیر و فشار مضاعف بر منابع زیرزمینی نیز شرایط را حساس‌تر کرده است. مدیریت مصرف؛ کلید عبور از تنش آبی در چنین شرایطی، بهینه‌سازی مصرف آب یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی ملی است.

    استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف نظیر سردوش‌های کم‌مصرف، شیرآلات اهرمی و کاهنده، فلاش‌تانک‌های دومرحله‌ای و اصلاح الگوی مصرف در منازل می‌تواند سهم قابل توجهی در کاهش مصرف شهری داشته باشد. همراهی مردم با پویش‌های ملی از جمله «نصفش کنیم» و «آب را دریابیم» نیز نقشی تعیین‌کننده در عبور از شرایط کم‌آبی دارد.

    کاهش حتی ۱۰ درصدی مصرف در بخش خانگی می‌تواند میلیون‌ها مترمکعب در منابع ذخیره‌شده صرفه‌جویی ایجاد کند و تاب‌آوری شبکه تأمین آب را افزایش دهد. کارشناسان تأکید می‌کنند با توجه به تداوم خشکسالی‌های چندساله، مدیریت مصرف باید به یک فرهنگ پایدار تبدیل شود. رفتار مسئولانه هر شهروند در مصرف آب، مستقیماً بر پایداری تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت اثرگذار است. امروز بیش از هر زمان دیگر، حفظ منابع آبی کشور نیازمند همدلی، آگاهی و مشارکت عمومی است؛ چراکه امنیت آبی، پایه امنیت غذایی، سلامت و توسعه پایدار کشور به شمار می‌رود.