اقتصادران

برچسب: آلودگی هوا

  • بحران در خیابان‌ها! / از ۱۴میلیون موتورسیکلت فرسوده تا مرگ سالانه ۵۸ هزار تن به دلیل آلودگی هوا

    بحران در خیابان‌ها! / از ۱۴میلیون موتورسیکلت فرسوده تا مرگ سالانه ۵۸ هزار تن به دلیل آلودگی هوا

    به گزارش اقتصادران، وجود ۱۴ میلیون موتورسیکلت در کشور که بیش از ۹۰درصد آنها فرسوده‌اند، امروز به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ملی در حوزه‌های زیست‌محیطی، ایمنی ترافیک و اقتصاد خانوار تبدیل شده است. این وسایل نقلیه نه‌تنها سهم بزرگی در آلودگی هوا دارند، بلکه سالانه هزاران قربانی در تصادفات برجای می‌گذارند و هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت و اقتصاد کشور تحمیل می‌کنند به‌طوری‌که بنابر آمار جانشین پلیس راهور فراجا، ۱۴ هزار نفر بر اثر تصادفات طی ۸ ماهه نخست امسال فوت کردند که ۲۳ تا ۲۵درصد فوتی‌های تصادفات مربوط به راکبان موتورسیکلت است. ازسوی دیگر، براساس گفته‌های معاون وزیر بهداشت، سالانه ۵۸ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا فوت می‌کنند. اما معاون وزیر صمت با اسقاط روزانه ۸۸۰ خودرو در کشور می‌گوید: نوسازی ناوگان می‌تواند حدود ۱۰درصد در کاهش آلودگی هوا موثر باشد.

    بحران آلودگی 

    فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رییس هیات عامل ایدرو، در این مراسم گفت: موتورسیکلت‌های کاربراتوری فرسوده در هر ۱۰۰ کیلومتر حدود ۷ لیتر بنزین مصرف می‌کنند، در حالی که مدل‌های انژکتوری جدید مصرفی بین ۲.۵ تا ۳.۵ لیتر دارند. بنابراین اسقاط و جایگزینی آنها می‌تواند تا ۴ لیتر صرفه‌جویی در مصرف سوخت ایجاد کند. این صرفه‌جویی علاوه بر کاهش هزینه‌های نگهداری و افزایش ایمنی کاربران، امکان صادرات سوخت را نیز برای کشور فراهم می‌کند. او همچنین به نقش اقتصاد چرخشی اشاره کرد و گفت: هر موتورسیکلت فرسوده بین ۹۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم وزن دارد که بخش قابل توجهی از آن شامل فولاد، آلومینیوم، مس، لاستیک و پلیمر است و قابلیت بازگشت به چرخه تولید را دارد. مقیمی تأکید کرد اجرای این طرح علاوه بر کاهش آلایندگی صوتی و زیست‌محیطی، به توسعه صنعتی و ارتقای سلامت عمومی کمک خواهد کرد. مقیمی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره عدم استقبال از طرح نوسازی ناوگان موتورسیکلت، گفت: تاکنون حدود ۲۲۰ مجوز برای مراکز اسقاط صادر شده که در حال حاضر نزدیک به ۱۸۰ مرکز به‌صورت فعال مشغول انجام فرآیند اسقاط هستند. در سال‌های گذشته مسوولیت اسقاط بر‌عهده نهادهای مختلف بود، اما طی دو سال اخیر این وظیفه به‌صورت متمرکز به‌ای درو واگذار شده است.

    سالانه ۵۸ هزار نفر  بر اثر آلودگی هوا فوت می‌کنند

    مشاور وزیر بهداشت نیز در این مراسم هشدار داد که موتورسیکلت‌های فرسوده تا ۲۰ برابر بیشتر از مدل‌های انژکتوری و حتی خودروها آلودگی تولید می‌کنند. خسرو صادق‌نیت گفت: سالانه حدود ۵۸ هزار نفر در کشور به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند؛ آماری که نشان‌دهنده ابعاد جدی بحران سلامت ناشی از آلاینده‌هاست. او افزود آلاینده‌هایی همچون مونوکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق (PM۲.۵) عامل بروز بیماری‌های قلبی، ریوی و سرطان‌ها هستند که گاه تا پایان عمر فرد را درگیر می‌کنند. وی با اشاره به مرگ سالانه ۵۸ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا، گفت: موتورسیکلت‌های فرسوده تا ۲۰ برابر بیشتر از مدل‌های انژکتوری آلودگی تولید می‌کنند. صادق‌نیت همچنین به محور دوم این طرح یعنی کاهش تصادفات اشاره کرد و گفت: مرگ‌ومیر ناشی از تصادفات موتورسیکلت در سال گذشته ۵۰درصد افزایش داشته است. او پیشنهاد داد همزمان با نوسازی موتورسیکلت‌ها، تحویل کلاه ایمنی به خریداران الزامی شود؛ اقدامی که می‌تواند مرگ ناشی از تصادفات موتورسیکلت را تا ۷۰درصد کاهش دهد.

    فوت ۱۴ هزار نفر بر اثر تصادفات طی ۸  ماه 

    جانشین پلیس راهور فراجا نیز با اشاره به فوت ۱۴ هزار نفر بر اثر تصادفات طی ۸ ماهه نخست امسال گفت: ۲۳ تا ۲۵درصد فوتی‌های تصادفات مربوط به راکبان موتورسیکلت است. سردار حسن مومنی تأکید کرد که بیش از ۹۰درصد موتورسیکلت‌های کشور فرسوده‌اند و روند نوسازی بسیار کند پیش می‌رود. او افزود بخش عمده مرگ‌ومیر موتورسواران ناشی از ضربه به سر و گردن است و یکی از دلایل اصلی آن، استفاده نکردن از کلاه ایمنی محسوب می‌شود. مومنی یادآور شد که سالانه نزدیک به ۲۰ هزار نفر در تصادفات کشته و حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار نفر مجروح می‌شوند که ۱۰ تا ۱۵درصد آنها دچار معلولیت دایمی خواهند شد. او خواستار رفع نواقص دوربین‌های شهری، نصب پلاک جلو برای موتورسیکلت‌ها و اجرای جدی قوانین مربوط به خروج وسایل فرسوده شد. بحران موتورسیکلت‌های فرسوده تنها یک مساله حمل‌ونقلی نیست؛ بلکه معضلی چندوجهی در حوزه‌های زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و سلامت عمومی است. اجرای طرح نوسازی، اگر با مشوق‌های اقتصادی، نظارت پلیس و تولید گسترده موتورسیکلت‌های برقی همراه شود، می‌تواند نقطه عطفی در کاهش آلودگی هوا، ارتقای ایمنی و بهبود کیفیت زندگی در ایران باشد.

  • پنهانکاری بزرگ سازمان محیط زیست لو رفت / سلامت مردم مهم است یا منافع صنایع آلاینده‌؟ / اداره محیط‌زیست تهران: صنایع راضی به افشای اسامی‌شان نیستند!

    پنهانکاری بزرگ سازمان محیط زیست لو رفت / سلامت مردم مهم است یا منافع صنایع آلاینده‌؟ / اداره محیط‌زیست تهران: صنایع راضی به افشای اسامی‌شان نیستند!

    به گزارش اقتصادران، شفافیت، یکی از ستون‌های اصلی دموکراسی است؛ وقتی پای سلامت محیط زیست در میان باشد، انتظار برای توجه به این مهم دوچندان می‌شود. اما شواهدی به دست ما رسیده که نشان می‌دهد تلاش‌های فعالان محیط زیست برای دسترسی به فهرست صنایع آلاینده تهران تاکنون به جایی نرسیده است. سازمان محیط زیست برخلاف قوانین حاضر به افشای نام این صنایع نیست و به جای متولی گری حوزه حفظ زیستگاه مردم ایران، در جناح جریان‌هایی بازی می‌کند که محیط زیست و سلامت مردم را به خطر انداخته اند.

    طبق اسنادی که به دست رویداد۲۴ رسیده یک فعال حوزه تصفیه پساب صنعتی به نام مهدی طالبی از تاریخ ۲۸ مرداد ۱۴۰۳ در تلاش برای رسیدن به فهرست صنایع آلاینده تهران است. او از طریق «سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» درخواست رسمی خود برای افشای فهرست صنایع آلاینده استان تهران را ثبت کرده. و در متن درخواست خود نوشته که این فهرست را برای ارائه به «مشاوره و خدمات پکیج تصفیه پساب» نیاز دارد.

    اما مکاتبات بعدی نشان می‌دهد درخواست او به بن بست بدی خورده است. سازمان پاسخگو، اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران است، اما این نهاد به طرز عجیبی از ارائه پاسخ امتناع کرده است؛ نهادی که مطابق قانون، موظف به پاسخ‌گویی در مهلت مقرر است.

    سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات چیست؟

    سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، بستری الکترونیکی است که در راستای اجرای قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، راه‌اندازی شده و عموم مردم می‌توانند از این طریق، درخواست خود را به سازمان مربوطه مطرح و پاسخ آن را دریافت کنند.

    بر اساس ماده ۲ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات هر شخص ایرانی، حق دسترسی به اطلاعات عمومی را دارد، مگر آن که قانون منع کرده باشد. استفاده از اطلاعات عمومی یا انتشار آنها تابع قوانین و مقررات مربوط خواهد بود. بر اساس قانون، همه نهادها اعم از اجرایی، مقننه، قضایی و نهادهای حاکمیتی موظفند در این سامانه عضو باشند و در نتیجه سوالات مردم به آنها ارجاع  داده شود. اما بررسی سامانه نشان می دهد بسیاری از نهادها به خصوص نهادهای حاکمیتی نظیر سپاه پاسداران، ستاد فرمان اجرایی حضرت امام , آستان قدس از عضویت در این نهاد امنتاع کرده‌اند.

    در مورد پرونده‌ای که در این گزارش به آن پرداختیم، سازمان محیط زیست و تمامی اداره کل‌های حفاظت محیط زیست استان‌ها در سامانه عضویت داشته و بنابراین باید پاسخگوی پرسش شهروندان باشند.

    اولین پاسخ؛ رد کامل حق دسترسی و محرمانه خواندن اطلاعات!

    مناقشه، از آنجا شروع می‌شود که پاسخ رسمی به درخواست ارائه اسامی صنایع آلاینده در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۴۰۳ توسط سازمان محیط زیست صادر شده و عملا درِ دسترسی را بسته است. امین افتخار ، مسئول پاسخ‌گویی اعلام کرد که «فهرست صنایع آلاینده اطلاعات عمومی محسوب نمی‌شود» و متقاضی را به سازمان صمت ارجاع داده است. طالبی در ۲۷ شهریور ۱۴۰۳ با ثبت شکایت رسمی در سامانه، دو ایراد اساسی یعنی «محرمانه اعلام کردن بدون استناد قانونی» و «ارجاع بدون دلیل به نهاد دیگر» را مطرح کرده است.

    نامه اداره کل محیط زیست تهران

    نامه اداره کل حفاظت محیط زیست تهران خطاب به روابط عمومی سازمان در مورد محرمانه بودن اسامی صنایع آلاینده

    در این مرحله کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات وارد عمل شده و در ۱۵ دی ۱۴۰۳ در سی‌وچهارمین جلسه رسمی خود، موضوع را بررسی کرده است؛ بر اساس نامه‌ای که حسن صمیم نیک‌پی ، رئیس دبیرخانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات خطاب به مریم جمشیدی ، مدیر وقت روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست نوشته، نظر کمیسیون صریح و بی‌پرده است؛ کمیسیون به صراحت به سازمان اعلام کرده که اطلاعات مربوط به صنایع آلاینده، طبق تبصره ۱ ماده ۱۷ قانون، قابل طبقه‌بندی و محرمانه‌سازی نیست. همچنین بر اساس شیوه‌نامه تشخیص اسرار دولتی مصوب ۱۳۹۷، این نوع اطلاعات ذاتاً عمومی است. به همین دلیل، دلیلی برای عدم ارائه اطلاعات وجود ندارد.

    در همین نامه به سازمان محیط زیست یک هفته فرصت داده شده تا اگر مستندی برای استثنا دارد، ارائه کند.

    سازمان حفاظت محیط‌زیست، اما به‌جای اجرای مصوبه کمیسیون، مسیر تازه‌ای را انتخاب کرده است. در مکاتبات داخلی استان تهران در دی و بهمن ۱۴۰۳، بار دیگر به نامه‌های قدیمی دفتر پایش آلودگی محیط‌زیست استناد شده و فهرست صنایع آلاینده به عنوان «اسناد اختصاصی واحد‌های مشمول» معرفی شده است! یعنی خود صنایع آلاینده راضی به افشای اسامی‌شان نیستند!

    حسن عباس‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در پاسخ به رضایی، معاون دفتر روابط عمومی سازمان محیط زیست که درخواست انتشار فهرست صنایع الاینده را به اداره کل محیط زیست تهران داده بود، نوشته «این موضوع مورد تاکید قرار گرفته که فهرست و اطلاعات مرتبط با واحدهای آلاینده نظیر آنالیزهای موردی، اختصاصی و … جزء اطلاعات اختصاصی و اسناد واحدهای مشمول  تلقی شده و اطلاعات عمومی به شمار نمی‌رود.»

    در ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، حسن صمیم نیک پی رئیس دبیرخانه کمیسیون بار دیگر به مریم جمشیدی مدیرکل روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده که «فهرست صنایع آلاینده به دلیل تأثیر مستقیم بر سلامت عمومی، حتماً باید منتشر شود و استنکاف از این موضوع، برخلاف صریح قانون است».

    دبیرخانه کمیسیون در این نامه به سه نکته کلیدی دیگر هم اشاره کرده است؛ نخست اینکه موسسه عمومی حق ندارد از متقاضی هیچ دلیل یا توجیهی برای سوال و درخواستش مطالبه کند؛ دیگر اینکه پنهان‌سازی و محرمانگی اطلاعاتی که دارای خطر زیست‌محیطی و تهدید سلامت مردم است، ممنوع است و در نهایت همه دستگاه‌های عمومی موظف به اجرای تکلیف خود در مورد ارائه اطلاعات اند و تعابیر مختلفشان برای امتناع از این تکلیف، تاثیری بر اجرای قانون ندارد.

    نامه سازمان محیط زیست

    نامه کمیسیون ملی دسترسی آزاد به اطلاعات خطاب به سازمان محیط زیست

    با وجود این هشدارها و نامه‌های صریح کمیسیون انتشار آزاد اطلاعات، پاسخ سازمان محیط زیست همچنان فرار از ارائه فهرست صنایع آلاینده بوده است. حتی در یک نامه، رئیس وقت روایط عمومی سازمان گفته اگر کسی چنین درخواستی دارد، باید خودش شخصا به صنایع مراجعه کند و ارائه فهرست در زمره «شرح وظایف سازمان محیط زیست نیست».

    اداره کل محیط زیست استان تهران هم در مرداد ماه ۱۴۰۴ همچنان همان خط قبلی را دنبال کرده و حسن عباس نژاد ، مدیرکل حفاظت محیط زیست در نامه به روابط عمومی سازمان محیط زیست تاکید می‌کند که لیست صنایع آلاینده «اطلاعات شخص ثالث» است و افشای آن بدون رضایت واحد‌ها ممکن نیست. این سازمان به ماده ۱۵ قانون استناد می‌کند؛ ماده‌ای که بیشتر درباره حریم خصوصی اشخاص است تا منافع عمومی مرتبط با محیط‌زیست.

    مرحله جدید پرونده؛ ورود نهاد نظارتی

    در ۷ مرداد ۱۴۰۴ حسن صمیمی‌نیک‌پی، رئیس دبیرخانه کمیسیون، رسماً از عدم اجرای مصوبات انتقاد و موضوع را به بازرس کل امور فرهنگی و رسانه‌ای سازمان بازرسی کل کشور ارجاع داده است.

    آخرین حلقه این زنجیره، نامه‌ای است که دبیرخانه کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در ۲۳ شهریور ۱۴۰۴خطاب به طاهری جعفری، بازرس کل امور فرهنگ و رسانه، ارسال کرده و تصریح کرده که سازمان حفاظت محیط زیست با «امتناع غیرقانونی» از ارائه اطلاعات، از اجرای قانون سر باز زده است. در این نامه درخواست شده که سازمان بازرسی به موضوع ورود کند و الزام قانونی برای انتشار اطلاعات اعمال شود.

    دعوای یک لیست یا جدال بر سر حق مردم؟

    محتوای این مکاتبات مفصل و طولانی ظاهر یک دعوا بر سر یک «فهرست» ساده است در واقع به قلب مفهوم حکمرانی شفاف گره خورده است. سوال کلید این است آیا شهروندان حق دارند بدانند کدام صنایع محیط زندگی‌شان را چنان آلوده می‌کنند که تنفس را از آنها سلب کرده است؟ تهران در روزهای اخیر به طور متوالی به خاطر آلودگی هوا تعطیل است. آلودگی بر آب و هوا اقلیم شهر هم اثر گذاشته و پایتخت ایران ششمین سال خشکسالی خود را در حالی پشت سر میگذارد که با خطر جیره‌بندی آب روبه روست.

    کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات به صراحت گفته که اطلاعات زیست‌محیطی، استثناپذیر و قابل پنهان‌سازی نیست و محرمانه اعلام کردن آن، تخلف است. اما در سوی دیگر، سازمان حفاظت محیط زیست، به‌جای ایفای نقش ناظر بر سلامت عمومی، در عمل به حافظ منافع و اطلاعات واحد‌های آلاینده تبدیل شده است.

    از شهریور ۱۴۰۴، این پرونده همچنان مفتوح مانده است. لیست صنایع آلاینده تهران هنوز به‌صورت عمومی منتشر نشده و کشمکش میان قانون شفافیت و مقاومت اداری ادامه دارد. بدیهی است که این فقط داستان پرسشگری یک شهروند نبوده و آزمون میزان پایبندی حاکمیت به حق دانستن مردم است.

  • شبح مرگ بالای سر پایتخت / آلودگی هوا وآ نفلوآنزا دمار از روزگار تهرانی ها درآورد / چرا وضعیت کشور هر روز بدتر می‌شود؟

    شبح مرگ بالای سر پایتخت / آلودگی هوا وآ نفلوآنزا دمار از روزگار تهرانی ها درآورد / چرا وضعیت کشور هر روز بدتر می‌شود؟

    به گزارش اقتصادران، تهران ۱۸ روز است در آلودگی غرق شده، مرگ‌ومیر ۲۰ درصد افزایش یافته و با شیوع آنفلوآنزا، خطرات جدی برای سلامت مردم ایجاد شده است؛ کارشناسان، اجرای ناقص قوانین و نبود اقدامات عملی را عامل اصلی این بحران می‌دانند.

    در هجدهمین روز پیاپی آلودگی هوای تهران، پایتخت در وضعیتی قرار گرفته است که بیش از هر زمان دیگری بوی رهاشدگی می‌دهد؛ شهری که زیر لایه‌ای غلیظ از ذرات معلق نفس می‌کشد، اما نشانی از یک برنامه منسجم برای خروج از این چرخه فرساینده دیده نمی‌شود.

    آمار‌های شورای اسلامی شهر تهران از افزایش ۲۰درصدی مرگ‌ومیر مرتبط با آلودگی هوا در همین دو هفته خبر می‌دهند؛ عددی تکان‌دهنده که عمق بحران را روشن‌تر می‌کند، اما همچنان نه در سیاست‌گذاری‌ها تحرک تازه‌ای دیده می‌شود و نه در میدان عمل، اقدامی درخور بزرگیِ فاجعه صورت می‌گیرد.

    تهران این روز‌ها در وضعیتی گرفتار شده است که کارشناسان آن را «تشدید چرخه مرگ خاموش» توصیف می‌کنند؛ چرخه‌ای که حالا با هم‌زمانی شیوع گسترده آنفلوآنزا ضرب‌آهنگی سریع‌تر و خشن‌تر گرفته است.

    پزشکان هشدار می‌دهند ترکیب ذرات آلاینده با ویروس آنفلوآنزا، ریه‌ها را آسیب‌پذیرتر کرده و شدت علائم این بیماری را در گروه‌های حساس، دو تا سه برابر افزایش داده است؛ بیمارستان‌ها می‌گویند مراجعات تنفسی در همین مدت رشد معناداری داشته، اما پاسخ سیاستی متناسب هنوز از راه نرسیده است. مدارس، ادارات و حمل‌ونقل عمومی همچنان همان روال معمول را دنبال می‌کنند؛ گویی بحران فقط در گزارش‌ها وجود دارد، نه در هوایی که میلیون‌ها شهروند هر روز به ریه‌هایشان می‌کشند، این تناقض میان شدت بحران و سستی واکنش‌ها، به پرسش بزرگ این روز‌های تهران تبدیل شده است: چه‌زمانی قرار است کسی مسئولیت این وضعیت را جدی بگیرد؟

    تهران در حالی روز‌های ممتد آلودگی را تجربه می‌کند که سازوکار‌های کنترل آلودگی از نوسازی ناوگان فرسوده گرفته تا توسعه حمل‌ونقل پاک، مدیریت منابع انتشار، پایش سخت‌گیرانه صنایع و حتی شفافیت در اعلام داده‌ها نه‌تنها پیشرفتی نداشته، بلکه برخی از آنها عملاً متوقف شده‌اند، نتیجه آن، شهری است که در نیمه آذر نه آسمانی آبی دارد، نه چشم‌اندازی روشن برای تغییر. شهروندان در این میان تنها تماشاگرانی هستند که هر روز آمار‌های تلخ‌تری می‌شنوند و هر شب با امیدی کمتر به فردای پاک‌تر چشم می‌دوزند.

    آلودگی هوا در تهران به‌جای آنکه یک موضوع اولویت‌دار ملی باشد، تبدیل به مسئله‌ای «رهاشده» شده است؛ بحرانی که هر سال تکرار می‌شود، اما هر سال با واکنشی کوچک‌تر و کم‌اثرتر.

    الهه موحدی، کارشناس محیط زیست، درباره این وضعیت می‌گوید: چند سال پیش، بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس درباره روند اجرای قانون هوای پاک آب پاکی را روی دست همه ریخت و به جامعه هشدار داد که با توجه به اجرای ضعیف این قانون، نباید انتظار آسمانی آبی داشت. کارشناسان این مرکز تأکید کرده بودند که دستگاه‌های اجرایی، در مجموع، عملکردی ضعیف تا متوسط در اجرای قانون هوای پاک و آیین‌نامه فنی آن داشته‌اند و تا زمانی که این رویه ادامه پیدا کند، نمی‌توان به بهبود کیفیت هوا یا تحقق هوای پاک امیدوار بود.

    به‌گفته او، امروز همان پیش‌بینی‌ها به واقعیت تبدیل شده و بخش‌های وسیعی از کشور زیر لحافی از آلودگی فرو رفته است.

    این کارشناس یادآوری می‌کند: همان قانونی که در سال ۱۳۹۶ تصویب شد، مرکز پژوهش‌های مجلس در سال ۱۴۰۰ اعلام کرد از میان ۵۶ ماده قانون و آیین‌نامه فنی آن، اجرای ۲۲ ماده ضعیف، ۱۷ ماده متوسط و تنها ۱۷ ماده مطلوب ارزیابی شده است.

    او اضافه می‌کند: قانون هوای پاک تنها قانونی نیست که سر از کشوی میز‌ها درآورده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد از سال ۱۳۵۴ تاکنون بیش از ۴۰ قانون و مصوبه مرتبط با آلودگی هوا در نهاد‌های مختلف تصویب شده‌اند؛ قوانینی که اگر به‌درستی اجرا شده بودند، وضعیت امروز کشور این‌گونه نبود.

    به‌گفته موحدی، سوخت بی‌کیفیت از متهمان اصلی آلودگی هواست و این روز‌ها مازوت‌سوزی در صنایع و نیروگاه‌ها بلای جان بسیاری از شهر‌ها شده است.

    او تأکید می‌کند: سوزاندن سوخت‌های مایع مانند گازوئیل و مازوت به‌تنهایی عامل آلودگی نیست، بلکه نبود فناوری‌های کنترل آلودگی در نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و واحد‌های صنعتی موجب تشدید این وضعیت شده است.

    این کارشناس آلودگی هوا توضیح داد: اختلاف مازوت کم‌گوگرد و پرگوگرد در میزان تولید دی‌اکسید گوگرد است که در نوع کم‌سولفور پایین‌تر است؛ اما میزان تولید ذرات معلق اولیه در هر دو نوع یکسان است و تنها در مازوت کم‌سولفور، مقدار ذرات معلق ثانویه کمتر است.

    او ادامه داد: برای هر دو نوع مازوت، خروجی واحد‌های صنعتی باید به فیلتر‌هایی مجهز شود که اکسید‌های نیتروژن (NOx) و ذرات معلق را کنترل کنند.

    به‌گفته او، برای مهار NOx به سیستم کاتالیستی نیاز است؛ فناوری‌ای که در هیچ‌یک از واحد‌های صنعتی کشور وجود ندارد، با این حال، حداقل کاری که می‌توان انجام داد، نصب فیلتر‌های کاهش ذرات معلق در زمان مازوت‌سوزی است.

    موحدی، سازمان محیط زیست را مسئول کنترل فرایند فیلتراسیون می‌داند و تأکید می‌کند ساخت فیلتر ذرات معلق پیچیدگی خاصی ندارد و از نظر فناوری قابل دسترسی است.

    وی توضیح داد: اگر قرار بر استفاده از سامانه‌های پیشرفته حذف اکسید نیتروژن باشد، فناوری آن دشوارتر است، اما فیلتر‌های پارچه‌ای، الکتروفیلتر‌ها و نمونه‌های مشابه در کشور موجود است و تنها نظارت و پیگیری برای اجرای آنها لازم است.

    او یادآوری کرد: چهار سال پیش، خسارت آلودگی هوا برای کل کشور سالانه ۱۹ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود و حالا با افزایش حجم آلودگی، قطعاً این خسارت‌ها نیز رشد یافته است.

    موحدی تأکید می‌کند که این هزینه‌های سنگین نشان می‌دهد دستیابی به هوای پاک چه‌اندازه اهمیت دارد؛ بااین‌حال پرسش جدی این است که چرا وضعیت کشور هر روز بدتر می‌شود.

  • رنج بیماری کم بود، هزینه‌های درمان هم روی دوش مردم افتاد / وقتی یک سرماخوردگی ساده، کارگران را در تنگنای مالی قرار می‌دهد

    رنج بیماری کم بود، هزینه‌های درمان هم روی دوش مردم افتاد / وقتی یک سرماخوردگی ساده، کارگران را در تنگنای مالی قرار می‌دهد

    به گزارش اقتصادران، هوای آلوده تهران این روزها بیشتر از همیشه به قیمت سلامتی مردم تمام می‌شود. نه تنها مردم باید با کمبود اکسیژن دست و پنجه نرم کنند، بلکه هزینه‌های سرسام‌آور درمانی و معیشتی به یک بحران جدید تبدیل شده است. از یک طرف، آلودگی هوا به راحتی نفس‌ها را قطع می‌کند، و از طرف دیگر، ویروس‌های فصلی همچون آنفلوآنزا و کرونا به طور همزمان در حال گسترش هستند.

    در این میان، مردم با دو چالش بزرگ روبرو هستند: چطور خود را از بیماری‌های خطرناک دور نگه دارند و چطور هزینه‌های درمانی را در شرایط سخت اقتصادی پوشش دهند؟ از خرید دارو گرفته تا درمان‌های پرهزینه، همه چیز گران‌تر از همیشه شده و بسیاری از افراد مجبورند برای خرید یک دارو یا درمان، بخشی از درآمد یک ماه خود را هزینه کنند.

     

    هزینه یک سرماخوردگی ساده، سه روز حقوق را می‌بَرد

    در این شرایط هزینه‌های درمانی به یکی از بزرگترین معضلات قشر متوسط و رو به پایین تبدیل شده است. طبق بررسی‌های میدانی هزینه ویزیت یک پزشک در درمانگاه‌های عمومی به طور میانگین حدود ۱۵۰ هزار تومان است. این در حالی است که برای یک درمان کامل، هزینه‌های دارو، آزمایش و سرم به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. برای افرادی که بیمه ندارند، این هزینه‌ها می‌تواند معادل سه روز درآمد آن‌ها باشد. اگر کارگری درآمدی حدود ۵۰۰ هزار تومان در روز داشته باشد، باید برای درمان یک بیماری ساده، هزینه‌ای برابر با سه روز کار خود را خرج کند.

    این وضعیت، به‌ویژه برای اقشار آسیب‌پذیر که دسترسی محدود به بیمه و درمان دارند، فشار مضاعفی وارد می‌کند. افراد زیادی که از نظر مالی در وضعیت دشواری قرار دارند، به جای درمان کامل، تنها به داروهای سبک و ارزان‌قیمت اکتفا می‌کنند، که این خود به مشکلات سلامتی آن‌ها می‌افزاید.

    دارو که هیچ، یک ویتامین اضافه هم دیگه نمی‌تونم بخرم!

    اگر با مردمی که خودشان یا اعضای خانواده‌شان به یکی از ویروس‌های اخیر مبتلا شده باشند هم کلام شویم می‌بینیم که صدای مردم از فشاری که آلودگی به آن‌ها وارد کرده، درآمده است؛‌«دو قلم میوه بخوای، بغل این داروها بگیری، خدا تومن باید بدی!» این جمله یک مادر در حال خرید داروهای فرزندش در داروخانه است. او در ادامه می‌گوید: «آلودگی هوا به حدی رسیده که خیلی‌ها نمی‌دونند باید چیکار کنند. بیماری‌هایی که می‌گیرن، هزینه درمانشون هر روز بیشتر میشه، و دست آخر حتی به خرید روزانه‌اشون نمی‌رسند.چه برسه بتونن مراقبت بیشتر کنن تا بهتر بشن. من از اول روز تا الان که بچمو بردم دکتر تا داروهاشو گرفتم و یکی دوقلم صیفی جات تا براش سوپ درست کنم ۱٫۸۰۰ خرج کردم.»

    این جملات فقط یک روایت از هزاران روایت مشابه است. وقتی آلودگی هوا به معضلی بزرگ تبدیل می‌شود، هزینه‌های درمان و معیشت با هم ترکیب می‌شوند و فشاری به مردم می‌آید که برای بسیاری غیرقابل تحمل است.

    در میان همین صحبت‌ها، یکی از آنهایی که در دوره نقاهت این ویروس‌های جدید است می‌گوید: «کاش این داروها فایده داشت، فقط نمی‌ذاره تلف شیم، وگرنه دوره درمانش خیلی طولانی میشه. اخرم فکر کنم خوب نمیشیم ویروس بیخیال میشه!»

    نفس کشیدن که هیچ، زندگی روزمره هم مشکل شده

    یک شاگرد مغازه با اشاره به افزایش هزینه‌های روزمره و این که مجبور است در این شرایط هرروز سرکار باشد، می‌گوید: « من هوا رو می‌خوام، نه پول! من تو این وضعیت چطوری می‌تونم هم بیماری رو درمان کنم، هم هزینه‌های زندگی رو تأمین کنم؟ پولم که داشته باشم ضررش از این هوا بیشتر.» این اعتراضات نه تنها به وضعیت بهداشتی، بلکه به مسائل اقتصادی و معیشتی نیز اشاره دارد. برای این افراد، حتی خرید میوه و مواد غذایی ساده، به چالش تبدیل شده است.

    طبق بررسی‌های مرکز آمار ایران، هزینه‌های درمان بیماری‌های تنفسی برای افراد بالغ بر ۴۰٪ از درآمد ماهانه‌شان می‌شود. این میزان فشار اقتصادی، مشکلات اجتماعی بیشتری را ایجاد می‌کند و دسترسی به درمان‌های پیشگیرانه را برای آن‌ها محدود می‌کند. در این وضعیت، دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی مناسب، بیشتر برای اقشار متوسط و بالا فراهم است و این خود نابرابری‌های بیشتری را در جامعه دامن می‌زند.

    آلودگی هوا و بیماری‌های فصلی؛ یک بحران تمام‌عیار

    طبق گزارش‌ها، بیش از ۷۰٪ از بیمارانی که در فصل‌های سرد سال به بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند، به دلیل بیماری‌های تنفسی و مرتبط با آلودگی هوا تحت درمان قرار می‌گیرند.

    این بحران نه تنها به افزایش هزینه‌های درمانی برای مردم و دولت منجر شده، بلکه باعث کاهش بهره‌وری نیروی کار و در نتیجه افت تولید اقتصادی نیز شده است. در واقع، کاهش تولید و افزایش هزینه‌های بهداشت و درمان به طور مستقیم بر اقتصاد کشور تاثیر می‌گذارد و وضعیت معیشت افراد را تهدید می‌کند.

    هزینه‌های درمان هم به جان مردم افتاده است

    آلودگی هوا در ایران سالانه جان بیش از ۵۸ هزار نفر را می‌گیرد. این عدد تنها بخش کوچکی از هزینه‌های سنگینی است که آلودگی هوا به کشور وارد می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که هزینه‌های اقتصادی ناشی از آلودگی هوا در ایران به ۱۷ میلیارد دلار در سال می‌رسد. این هزینه‌ها شامل هزینه‌های درمانی بیماری‌های تنفسی، قلبی و مغزی است که به شدت افزایش یافته‌اند. اما نکته مهمتر اینجاست که این فشار اقتصادی، برای طبقات پایین جامعه به مراتب بیشتر از دیگران است.

    در شرایط کنونی، آلودگی هوا و بیماری‌های فصلی نه تنها به تهدیدی بزرگ برای سلامت عمومی تبدیل شده‌اند، بلکه فشارهای اقتصادی ناشی از هزینه‌های درمانی و معیشتی، زندگی مردم را تحت فشار بی‌سابقه‌ای قرار داده است. از یک سو، هزینه‌های درمانی سنگین برای اقشار کم‌درآمد، که به راحتی نمی‌توانند از پس درمان‌های پرهزینه برآیند، زندگی را به چالش کشیده است.
  • جبران ناکارآمدی و سیاست‌گذاری‌ غلط در حمل‌ونقل عمومی از جیب مردم

    جبران ناکارآمدی و سیاست‌گذاری‌ غلط در حمل‌ونقل عمومی از جیب مردم

    به گزارش اقتصادران، بحران در سیستم حمل‌ونقل عمومی تهران سال‌هاست به یکی از عوامل اصلی وابستگی شهروندان به خودروهای تک‌سرنشین تبدیل شده است. کمبود ناوگان، فرسودگی اتوبوس‌ها، توسعه‌نیافتن خطوط مترو و نبود برنامه‌ریزی منسجم برای جابه‌جایی انبوه مسافر، باعث شده بسیاری از تهرانی‌ها استفاده از خودروی شخصی را تنها گزینه قابل اعتماد بدانند. طبق آمارهای غیر رسمی روزانه ۵ میلیون خودرو در سطح تهران تردد می‌کنند. این روند نه‌تنها بار ترافیکی پایتخت را تشدید کرده، بلکه مصرف سوخت، هزینه‌های خانوار و آلودگی هوای تهران را نیز به سطحی بی‌سابقه رسانده است؛ به‌گونه‌ای که ناکارآمدی حمل‌ونقل عمومی امروز به یکی از پیشران‌های اصلی بحران زیست‌محیطی و شهری در پایتخت تبدیل شده است. اولویت دادن به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و گسترش خطوط مترو، اتوبوس و تاکسی در سطح شهر در کنار فرهنگ‌سازی برای جایگزینی این سیستم به جای خودروی شخصی می‌تواند تا حد زیادی به کاهش آلودگی هوا و باز شدن گره کور ترافیک منجر شود. طبق برنامه مصوب سال ۱۳۸۷ بنا بر این بود که تا پایان ۱۴۰۳ دوازده خط مترو کامل شود، اما تا کنون هفت خط راه‌اندازی شده است، که تمامی نقاط شهر را نیز پوشش نمی‌دهد. نوسازی اتوبوسرانی در دستور کار نبوده و تاکسی‌های برقی به طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. شهرداری نیز می‌گوید دو سوم اعتبارات لازم برای گسترش سیستم حمل‌ونقل عمومی تامین نشده است.

    کیفیت پایین خودروهای داخلی در کنار کیفیت پایین بنزین مورد استفاده در کشور یکی از عوامل اصلی تشدید بحران آلودگی هوا در تهران است. علیرضا رییسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت پیشتر گفته بود: «اولویت برطرف‌شدن آلودگی هوا، بحث خودروهای فرسوده است، اما خودروهای ملی نیز خوب نیستند و ای‌کاش خودروسازها کلاً بساط خود را جمع می‌کردند. توصیه من به خودروسازها این است که تولید خودرو با این کیفیت، هم جان مردم را در جاده‌ها می‌گیرد، هم در شهر آلودگی ایجاد می‌کند. نه‌تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای جدید هم مصرف سوخت بسیار بالایی دارند. در بسیاری از کشورهای دنیا، مصرف سوخت بنزینی در حال حذف است.» اما سوال اینجاست که چرا بار این سیاست‌گذاری‌های غلط و هزینه‌زا بر دوش شهروندانی است که در شرایط ممنوعیت واردات خودروی خارجی ناچار به خرید خودروهای بی کیفیت داخلی با قیمت‌‎های کلان و غیر منطقی بوده و در معرض حذف یارانه بنزین قرار دارند؟ سال‌هاست دولت‌های مختلف وعده آزادسازی واردات خودرو و بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی را می‌دهند؛ اما در عمل شرایط نه تنها رو به بهبود نرفته بلکه روزبه‌روز بحرانی‌تر نیز شده است. در این بین اعمال سیاست‌های محدودکننده برای مردم تنها راه‌حلی است که برای دولت چهاردهم باقی مانده است.

  • مردم در برابر آلودگی هوا کار خاصی از دستشان برنمی‌آید

    مردم در برابر آلودگی هوا کار خاصی از دستشان برنمی‌آید

    به گزارش اقتصادران، وضعیت هوا طوری است که دیگر نمی‌شود حتی چند لحظه خارج از خانه سر کرد؛ حتی برخی می‌گویند داخل خانه هم هوا آلوده است. مهدی بابایی، عضو و رئس کمیته ایمنی شورای شهر تهران هم گفته است که از زمان شروع آلودگی هوا ۲۰ درصد میزان مرگ‌ومیر شهروندان افزایش یافته است. در این شرایط مردم می‌پرسند که برای حفظ سلامتی خود چه باید بکنیم؟

    مینو محرز، پزشک و متخصص بیماری‌های عفونی، درباره این موضوع گفت: «واقعیت تلخ آن است که مردم در برابر آلودگی هوا کار خاصی از دستشان برنمی‌آید و هیچ اقدام ویژه‌ای برای کم‌کردن آسیب‌های ناشی از آن وجود ندارد مگر آنکه تا می‌توانند از خانه بیرون نیایند. سطح آلودگی هوا به گونه‌ای است که بیرون از خانه ماندن بسیار خطرناک است. طبیعتا هوای داخل خانه اگر درب و پنجره‌ها بسته باشد، به مراتب بهتر است، اما توصیه می‌شود هر کس که توانایی‌اش را دارد از در خانه هم از دستگاه‌های تصفیه هوا استفاده کنند».

    او ادامه داد: «مسئولان مربوط باید به سرعت فکری به حال وضعیت آلودگی هوا بکنند و ببینند علت به وجود آمدن این شرایط چیست، اما از نظر پزشکی می‌شود گفت که کسانی آلرژی دارند یا مبتلا به بیماری‌های آسم، قلبی و ریوی هستند حواسشان از همه بیشتر جمع باشد، زیرا آلودگی هوا بر وضعیت آنها به شدت تأثیر مستقیم دارد. حتی مبتلایان به انواع سرطان‌ها نیز باید بدانند که به هیچ وجه نباید در معرض آلودگی هوا قرار بگیرند».

    این متخصص بیماری‌های عفونی همچنین بیان کرد: «برخی تصور می‌کنند که اگر ماسک بزنیم و به بیرون از خانه برویم، مشکلی برایمان ایجاد نمی‌شود. این تصور نادرست است، زیرا واقعیت آن است که ماسک‌های موجود در ایران تأثیری در جلوگیری از آسیب‌های آلودگی هوا تأثیری ندارند».

    محرز در پایان گفت: «اکنون هم بیماری کووید وجود دارد و هم آنفولانزا زیاد شده است و آنفولانزا به تدریج دارد به پاندمی تبدیل می‌شود و به اندازه‌ای می‌تواند در مرگ‌ومیر‌ها تأثیرگذار باشد. البته خوشبختانه داروی آنفولانزا وجود دارد و واکسن آن هم می‌تواند مؤثر باشد. با همه اینها مردم سعی کنند تا جایی که می‌توانند با رعایت نکات مذکور از سلامتی خود حفاظت کنند».

    play/pausesound

  • مرگ ۳۵۷ ایرانی فقط در یک هفته! / چند نفر باید قربانی شوند تا فکری به حال آلودگی هوا شود؟

    مرگ ۳۵۷ ایرانی فقط در یک هفته! / چند نفر باید قربانی شوند تا فکری به حال آلودگی هوا شود؟

    به گزارش اقتصادران، تهران این روز‌ها زیر یک ابر غلیظ از آلودگی گرفتار شده و نفس‌های مردمش به سختی جریان دارد. در سایر شهر‌ها هم وضعیت بهتر نیست. طبق اعلام رسمی، تنها در هشت روز گذشته، ۳۵۷ نفر جان خود را از دست داده‌اند که بخشی از این مرگ‌ها مستقیم یا غیرمستقیم با آلودگی هوا مرتبط است. به گزارش ایسنا، توکلی، رئیس مرکز اورژانس استان تهران، اعلام کرده که در آبان ماه ۲۲۷ هزار تماس اورژانسی برقرار شده که ۲۲ درصد آنها مرتبط با مشکلات ناشی از آلودگی بوده و در هشت روز اخیر ۵۷ هزار تماس افزایش یافته است.

    تعطیلی‌های نصفه و نیمه مدارس و ادارات، و آموزش غیرحضوری که آسیب‌های روانی و آموزشی بسیاری به کودکان و نوجوانان وارد کرده، هیچ تاثیری بر کاهش آلودگی ندارد. تعطیلی محدود مدارس تنها یک راه‌حل ظاهری و موقتی است که نه مشکل را حل می‌کند و نه جان مردم را محافظت می‌کند. آیا مسئولان واقعا انتظار دارند مردم به باد و باران یا معجزه الهی دل خوش کنند؟

    رکورد‌های آلودگی تهران دارد در جهان ثبت می‌شود، اما پاسخ مسئولان محدود به دستور‌های ناقص، تعطیلی‌های کوتاه‌مدت و وعده‌های تکراری است. حتی اگر مردم با ناکارآمدی اقتصادی کنار آمده باشند و چشم بر کمبود‌های رفاهی و اجتماعی بسته باشند، دیگر نمی‌توانند مرگ و مریضی ناشی از آلودگی را تحمل کنند.

    بحران آلودگی هوا صرفا یک مشکل محیط‌زیستی نیست؛ این یک بحران مدیریتی و سیاسی است. مسئولانی که سال‌ها برنامه‌ای برای کاهش آلاینده‌ها نداشته‌اند، اکنون با آمار مرگ و بیمارستان‌های پر از بیماران تنفسی روبه‌رو هستند. این وضعیت نشان می‌دهد که سیاست‌ها و اقدامات موجود نه علمی هستند و نه موثر.

    سوال اصلی این است: چه زمانی قرار است اقدام جدی، برنامه‌ریزی دقیق و پاسخگویی واقعی آغاز شود؟ مردم نمی‌خواهند قربانی وعده‌های تکراری، تعطیلی‌های ناقص و سیاست‌های نیم‌بند باشند. آنان خواستار یک مدیریت جامع، اقدام فوری برای کاهش منابع آلودگی و حفاظت از سلامت عمومی هستند.

    اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، تهران نه تنها به رکورد‌های جهانی آلودگی هوا خواهد رسید، بلکه سلامت و جان شهروندان به طور مستقیم در خطر خواهد بود. بحران آلودگی هوا، دیگر یک هشدار نیست؛ این یک فاجعه است، و مسئولان باید پاسخگو باشند.

  • تهران ِ بی دفاع / وضعیت پایتخت آخرالزمانی شد

    تهران ِ بی دفاع / وضعیت پایتخت آخرالزمانی شد

    به گزارش اقتصادران، دورنمای تهران یادآور وضعیتی آخرالزمانی شده است؛ شهر در هاله‌ای قهوه‌ای و غلیظ فرو رفته، مدارس تعطیل شده‌اند و مردمی که به ناچار در سطح شهر تردد می‌کنند، ماسک‌های چندلایه بر صورت کشیده‌اند. طبق آمارهای سایت رسمی «IQAIR»امروز تهران پس از قاهره مصر، تاشکند ازبکستان، لاهور پاکستان، چنگدو چین، و دهلی هند در رتبه ۶ آلوده‌ترین شهرهای جهان قرار گرفته است. وزارت بهداشت هم رقم خسارت وارد شده از طریق آلودگی هوا به مردم شامل خسارات ناشی از بیماری و تعطیلی و کاهش بهره‌وری را ۱۷ میلیارد دلار اعلام کرده است. اورژانس تهران نیز می‌گوید مراجعات و تماس‌های مرتبط با مشکلات تنفسی ۱۵ درصد افزایش یافته است. همه چیز نشان از بحرانی بزرگ در زمینه سلامت شهروندان نگران به خصوص گروه‌های حساس مانند کودکان، بیماران قلبی تنفسی و سالمندان دارد. طبق آمارهای وزارت بهداشت سالانه ۵۸ هزار نفر در کشور جان خود را بر اثر آلودگی هوا از دست می‌دهند.

    مرکز پژوهش‌های مجلس می‌گوید پس از گذشت ۸ سال تنها ۳۰ درصد از این قانون به مرحله اجرا رسیده است. عمده دلایل این عدم موفقیت کمبود منابع مالی، در اولویت نبودن مسئله آلودگی هوا، عدم وجود نظارت کافی و موثر، ناهماهنگی بین دســتگاه‌های مجری و عملکرد جزیره‌ای، تفسیر شخصی از متون قانون و در نهایت ایرادات متن قانون هستند.

    توسعه حمل‌ونقل عمومی و اسقاط خودروهای فرسوده یکی از سرفصل‌های اصلی این قانون بوده که به سرمنزل مقصود نرسیده است. در حال حاضر، بیش از ۲۴ میلیون خودروی فرسوده در کشور وجود دارد و ناوگان حمل‌ونقل عمومی نیز از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. نوسازی اتوبوسرانی در دستور کار نبوده و تاکسی‌های برقی به طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. شهرداری تهران می‌گوید دو سوم منابع لازم برای نوسازی حمل‌ونقل عمومی بر عهده وزارت کشور است که تا کنون تامین نشده است.

    وزارت بهداشت تاکید ویژه‌ای بر نقش خودروهای فرسوده در تشدید آلودگی هوای تهران دارد؛ علیرضا رییسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت پیشتر گفته بود: «اولویت برطرف‌شدن آلودگی هوا، بحث خودروهای فرسوده است، اما خودروهای ملی نیز خوب نیستند و ای‌کاش خودروسازها کلاً بساط خود را جمع می‌کردند. توصیه من به خودروسازها این است که تولید خودرو با این کیفیت، هم جان مردم را در جاده‌ها می‌گیرد، هم در شهر آلودگی ایجاد می‌کند. نه‌تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای جدید هم مصرف سوخت بسیار بالایی دارند. در بسیاری از کشورهای دنیا، مصرف سوخت بنزینی در حال حذف است.»

    محمدصابر باغخانی‌پور مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران نیز به  تسنیم می‌گوید: «بر اساس ارزیابی‌های ما، حدود ۵۰ درصد آلودگی هوا در تهران مستقیماً از وسایل نقلیه فرسوده تولید می‌شود. نزدیک به ۹۰ درصد موتورسیکلت‌ها فرسوده‌اند، بخش عمده ناوگان دیزلی عمر بالایی دارد و حدود ۲۱ درصد خودروهای سواری نیز در رده فرسوده قرار می‌گیرند.»

    مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران می‌گوید: «بیش از ۶۱ درصد آلودگی تهران از منابع متحرک، ۱۲ درصد از نیروگاه‌ها و ۱۸ درصد از صنایع ناشی می‌شود. با وجود این آمار، روند اسقاط ناوگان فرسوده بسیار کند است. در حوزه کامیون‌ها و خودروهای فرسوده با کندی شدید مواجهیم و در بخش موتورسیکلت‌ها عملاً اسقاطی انجام نمی‌شود.»

    بحث مازوت سوزی نیروگاه‌ها نیز یکی از مهم‌ترین سرفصل‌های مرتبط با آلودگی هوا است که هر ساله با آغاز فصل سرما و افزایش مصرف گاز مطرح می‌شود؛ بزرگ‌ترین صنایع و معادن در حاشیه کلان‌شهرهایی مانند تهران قرار دارند و آلایندگی ناشی از فعالیتشان مستقیما بر کیفیت هوای شهر تاثیر دارد. اما نکته اینجاست که هر ساله آمارهای رسمی منتشرشده از سوی وزارت نیرو این ادعا را تکذیب می‌کنند. وزارت نیرو مدعی است از مجموع ۱۴۱ نیروگاه کشور فقط ۱۶ نیروگاه از نوع بخاری هستند که به‌صورت تاریخی و به دلیل طراحی اولیه امکان استفاده از مازوت را داشته‌اند و از میان همین ۱۶ نیروگاه نیز دو واحد مهم نیروگاه بعثت تهران و نیروگاه اصفهان سال‌هاست به دلیل استانداردهای زیست‌محیطی مشهود و تصمیمات مدیریتی، مخازن مازوت‌شان پلمب شده و عملاً از چرخه مصرف خارج شده‌اند؛ بنابراین تعداد واقعی نیروگاه‌هایی که در صورت ضرورت می‌توانند از مازوت استفاده کنند، تنها ۱۴ نیروگاه یعنی تقریباً ۱۰ درصد کل ظرفیت نیروگاهی کشور است.  در نهایت مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران نیز فرسودگی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی و شخصی را عامل اصلی آلودگی هوا در تهران دانسته و مازوت‌سوزی به عنوان دلیل آلودگی هوا را «آدرس غلط» خوانده است.

    دلیل هر آنچه که هست، مردم دیگر قادر به تنفس هوای پاک نیستند. پنجره خانه‌ها بسته است، آن‌هایی که توانایی مالی دارند به دنبال خرید دستگاه تصفیه هوا هستند، و دیگران نیز چاره‌ای به جز استنشاق گازهای سمی ندارند. ادامه این وضعیت در کنار تحمل قطعی مداوم آب در ساعاتی از شبانه‌روز و به هم ریختگی روال روزمره به دلیل تعطیلی مدارس و ادارات تحمل زندگی روزمره را برای شهروندان به امری سخت تبدیل کرده است.