دسته: راه و مسکن

به گزارش اقتصادران ،  طرح نهضت ملی مسکن ابرپروژه‌ای است که صحبت از آن در ابتدای دولت سیزدهم کلید خورد. ابراهیم رئیسی و کابینه او بر خلاف هشدارهای کارشناسان حوزه ساخت و ساز معتقد بودند می‌توانند تا پایان دوره چهار ساله خود، چهار میلیون مسکن در سراسر کشور بسازند و به مشکل کمبود مسکن در ایران یک بار برای همیشه پایان بدهند؛ اما موانع و محدودیت‌ها در این حوزه هر روز از جایی جدید سر برآورد تا آنجا که دولت به ساخت حتی یک چهارم آن چهار میلیون نیز راضی شده است.

مشکل کمبود منابع برای ساخت مسکن ملی

یکی از اولین مشکلات در این زمینه که عامل اصلی وضعیت نابسامان اقتصاد کلان در کشور است، تامین منابع مالی کافی برای ساخت واحدهاست. مسئله‌ای که تا همین چند ماه پیش هیچ چاره‌ای برای آن پیدا نشده بود.

در نهایت نیز ابتدای مهرماه بود که وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد دولت فکر جدیدی برای تامین مالی نهضت ملی مسکن در سر دارد و قرار است دو میلیارد دلار توسط صندوق توسعه ملی و از طریق تهاتر نفت به طرح نهضت ملی مسکن اختصاص یابد. حرفی که چند روز بعد رئیس صندوق توسعه ملی نیز بر آن مهر تایید زد.

مشکلات ساخت و ساز و مشارکت چینی‌ها

یکی از مشکلات دیگری که ساخت و ساز در ایران با آن مواجه است، صنعتی نبودن ساختمان‌سازی و در نتیجه کندی و پرهزینه بودن روند تکمیل واحدها است. در نهایت نیز همین مسئله تکنولوژی در ساختمان‌سازی بود که باعث شد بحث مشارکت چینی‌ها در ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن مطرح شود. گزاره‌ای که سال گذشته ابتدا از سوی دولت تکذیب و پس از مدتی با صحبت‌های یک نماینده مجلس، مهر تاییدی بر آن زده شد و از آن زمان تا کنون هر بار خبر جدیدی در این زمینه به گوش می‌رسد

در این راستا مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران به تازگی اعلام کرده است: در چنین شرایطی جلب مشارکت شرکت های معتبر خارجی و سرمایه‌گذاران و بهره‌برداری از تجربه و توانمندی آنها برای ایجاد تحول در روند تولید مسکن، نوسازی بافت‌های فرسوده و مسکن معوض ضروری است. از این رو در سفر اخیر شهردار تهران به پکن تفاهمات اولیه در حوزه مسکن سازی با شرکت های چینی البته با طراحی ایرانی، صورت گرفت. همچنین بستر انتقال تکنولوژی مسکن سازی سریع و به صرفه هم فراهم شد.

مهدی هدایت با بیان اینکه ساخت واحدهای مسکونی در قالب محلات الگو توسط پیمانکاران و مصالح داخلی انجام می شود، تاکید کرد: چینی‌ها در زمینه سرمایه‌گذاری و انتقال تجارب و تکنولوژی مشارکت می‌کنند و با این رویکرد ۲۰۰ هزار واحد مسکونی با تکنولوژی نوین ساخته می‌شود.

کمبود زمین برای ساخت نهضت ملی مسکن

مانعی که به نظر می‌رسد دولت در ابتدا هیچ توجهی به آن نشان نداد، مشکل کمبود زمین مناسب ساخت در کشور است. مسئله‌ای جدی که حالا باعث شده است کلنگ ساخت برخی واحدها در زمین‌های اطراف شهرها بخورد و صحبت‌هایی نیز در مورد تغییر کاربری زمین‌های محیط زیستی و کشاورزی وجود دارد.

آخرین خبرها در مورد تامین زمین به صحبت‌های رئیس بنیاد مسکن بازمی‌گردد. او از واگذاری ۵۰۰ هزار قطعه زمین برای ساخت مسکن ملی در روستا‌ها تا دو ماه آینده خبر داده است. این زمین‌ها به صورت اجاره ۹۹ ساله و در قالب طرح نهضت ملی مسکن به متقاضیان ساخت مسکن واگذار می‌شود.

امتناع بانک‌ها از پرداخت وام نهضت ملی مسکن

مورد دیگری که پروژه نهضت ملی مسکن در این مدت با آن مواجه شد، مسئله امتناع بانک‌ها از پرداخت تسهیلاتی تکلیفی بود، تا آنجا که چند ماه پیش بحث جریمه بانک‌ها متخلف مطرح شد که البته هنوز در کشاکش اجرا است.

این وام در اردیبهشت‌ماه امسال از 450 میلیون به 500 میلیون تومان افزایش پیدا کرد و تیرماه نیز سود آن از 23 درصد به 18 درصد رسید. حالا نیز وزیر راه و شهرسازی از تلاش برای کاهش نرخ سود 18 درصدی تسهیلات نهضت ملی مسکن خبر داده است.

حالا باید دید با وجود همه این موانع و مشکلاتی که بر سر راه ساخت مسکن دولتی در ایران وجود دارد و سیاست‌های غلط نیز هر روز بر آتش آن می‌دمد، در نهایت این پروژه به کجا خواهد رسید چه گرهی از مشکلات عمده بازار مسکن با خواهد کرد.

به گزارش اقتصادران ، مهرداد بذرپاش در حاشیه افتتاح و آغاز عملیات اجرایی پروژه‌های متعدد بندری، جاده‌ای و مسکن در استان گلستان در گفت‌وگو با خبرنگاران توضیح داد: پروژه‌های متعدد بندری، جاده‌ای و مسکن به تعداد مناسب در استان گلستان افتتاح و یا آغاز بکار کرد.

بذرپاش گفت: در حوزه بافت فرسوده در سراسر کشور ۱۷۷ هزار واحد مسکونی در بافت‌های فرسوده آغاز شده است. روند کار بدین نحو بوده که متقاضیان در سامانه شرکت بازآفرینی شهری ثبت‌نام کرده‌اند، فرآیند ساخت نیز شروع شده است. از این تعداد واحد در حال ساخت در بافت فرسوده، ۵۴ هزار واحد به اتمام رسید و بهره‌برداری شد.

وزیر راه و شهرسازی توضیح داد: در استان گلستان نیز تعداد ۴ هزار و ۵۰۰ واحد ثبت‌نام کردند و وارد مرحله ساخت شدند، هم اینک ۲ هزار و ۱۰۰ واحد مسکونی در بافت‌های فرسوده گرگان به اتمام رسید و تحویل شد.

بذرپاش افزود: با افتتاح‌های امروز تعداد واحدهایی روستایی که تاکنون در استان انجام شد به ۳ هزار و ۵۰۰ واحد رسید و این واحدها، تحویل مردم گلستان شده است. همچنین آماده‌سازی ۵ هزار قطعه زمین روستایی در استان نیز امروز آغاز شد که این تعداد زمین نیز پس از آماده‌سازی تحویل مردم می‌شود.

به گفته او، سهمیه زمین روستایی در استان ۱۰ هزار قطعه است.

بذرپاش گفت: عملیات اجرایی ۱۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن در گلستان آغاز شد. در استان گلستان با توجه به اینکه بخش عمده‌ای از اراضی، زمین‌های درجه یک و دو کشاورزی است در تامین زمین برای ساخت مسکن مشکلاتی وجود دارد که در تلاش هستیم تا در توافق با بخش خصوصی مشکلات را برطرف کنیم.

احداث ۴ شهرک جدید در گلستان در برنامه قرار گرفت

وی توضیح داد: احداث ۴ شهرک جدید در شورای برنامه‌ریزی استان مصوب شده تا احداث شود.

بذرپاش عملکرد بانک‌های استان را در پرداخت تسهیلات مسکن، متوسط ارزیابی کرد و بر تقویت عملکرد بانک‌ها تاکید کرد.

وی تصریح کرد: دولت در فراهم کردن شرایط برای تامین مسکن مردم، تسهیلگری می‌کند.در همین رابطه دولت تلاش کرده است تا با تامین زمین و سیاستگذاری در پرداخت تسهیلات، شرایط را برای خانه دار کردن مردم تسهیل کند همچنین در تلاش هستیم تا نرخ سود بازپرداخت تسهیلات مسکن را که از ۲۳ به ۱۸ درصد رسانده ایم، باز هم کاهش بدهیم.

بذرپاش گفت: تامین مصالح استاندارد و با قیمت به صرفه از دیگر مواردی است که در دست پیگیری داریم و حذف رانت و سوداگری در اولویت است. با توجه به اینکه امسال سال رشد تولید و مهار تورم است تمامی امکانات باید در خدمت تحقق این مهم باشند.

وی توضیح داد: ارزش افزوده بخش ساختمان و مسکن  در ۶ ماهه ابتدای امسال به گواه آمار بانک مرکزی ۳.۱ درصد رشد کرد و همچنین رشد سرمایه‌گذاری در این بخش نیز مناسب بود، این در حالی است که در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ رشدهای بخش مسکن و ساختمان منفی ۱۳ و منفی ۱۵ ثبت شده بود.

وی تاکید کرد: تمامی تلاش‌ها برای مهار تورم در بخش مسکن است. آمارها در ۶ ماه گذشته نشان دهنده تورم منفی در بخش ساختمان در کلانشهرها است. بررسی ها و آمار حاکی از رشد تولید و کاهش قیمت در بخش مسکن است.

بذرپاش گفت: در انتظار هستیم تا قانون سازماندهی بازار اجاره و مسکن نیز هرچه سریعتر در مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان، تعیین‌ تکلیف شود تا بتوانیم سقفی برای اجاره‌بها تعیین کنیم.

وی توضیح داد: هم‌اکنون برای بسیاری از بازارها قیمت‌گذاری انجام می‌شود که در تلاش هستیم در بخش مسکن و اجاره‌بها نیز این اتفاق بیفتد.

وزیر راه و شهرسازی با یادآوری اینکه در چند ماه گذشته نظارت بر بازار املاک افزایش یافت، بخش عمده‌ای از مشاوران املاک را افرادی صدیق برشمرد.

این مقام مسئول، از تداوم نظارت بر عملکرد بنگاه‌های مشاور املاک و پلت‌فرم‌های که خرید و فروش و اجاره را انجام می‌دهند تاکید کرد.

بذرپاش گفت: تمامی بخش‌ها از جمله شهرداری‌ها، نظام مهندسی ساختمان و سایر نهادها و دستگاه کمک کنند تا شاهد رونق تولید در بخش مسکن باشیم.

به گزارش اقتصادران ،  فرشید پورحاجت، دبیرکانون سراسری انبوه سازان ایران، درباره عدم مشارکت بخش خصوصی در پروژه نهضت ملی مسکن گفت: در خصوص پروژه جهش تولید مسکن که جز وعده‌های دولت و تکلیف قانونی بوده است؛ فعلا بخش خصوصی نقشی ندارد. آن چیزیکه از اقتصاد برمی‌اید این است که بخش خصوصی باید بازیگر اصلی فرآیندهای تولیدی کشور باشد و ما هم به عنوان تنها نهاد صنفی و مدنی کشور در حوزه مسکن معتقدیم که مجموعه انبوه سازان باید نقش آفرین اصلی طرح‌های مسکن دولت باشد. ما بارها به دولت پیشنهاد دادیم تا در حوزه جهش تولید بخش خصوصی می‌تواند کارگزار خوبی باشد. مضافا بر اینکه با تمام فراز و فرودهایی که داشته یک تجربه ساخت‌وساز عظیم در مسکن مهر داشته است.

دولت رئیسی همچنان بر وعده ۴ میلیون مسکن در ۴ سال تاکید دارند؛ وعده انتخاباتی ابراهیم رئیسی که با گذشت ۲ سال از روی کار آمدن دولت او، به یکی از مهم‌ترین محورهای نقد عملکردی او و کابینه‌اش تبدیل شده است. دبیرکانون سراسری انبوه سازان ایران در این رابطه معتقد است که دولت الان در مرحله صفر ساخت مسکن ایستاده است.

فرشید پورحاجت، دبیرکانون سراسری انبوه سازان ایران، درباره عدم مشارکت بخش خصوصی در پروژه نهضت ملی مسکن به «انتخاب» گفت: در خصوص پروژه جهش تولید مسکن که جز وعده‌های دولت و تکلیف قانونی بوده است؛ فعلا بخش خصوصی نقشی ندارد. آن چیزیکه از اقتصاد برمی‌آید این است که بخش خصوصی باید بازیگر اصلی فرآیندهای تولیدی کشور باشد و ما هم به عنوان تنها نهاد صنفی و مدنی کشور در حوزه مسکن معتقدیم که مجموعه انبوه سازان باید نقش آفرین اصلی طرح‌های مسکن دولت باشد. ما بارها به دولت پیشنهاد دادیم تا در حوزه جهش تولید بخش خصوصی می‌تواند کارگزار خوبی باشد. مضافا بر اینکه با تمام فراز و فرودهایی که داشته یک تجربه ساخت‌وساز عظیم در مسکن مهر داشته است.

وی در ادامه درباره تکرار تجربه مسکن مهر اشاره کرد: در سال ۸۸ هم شرایط فعلی در حوزه مسکن وجود داشت؛ بعد از ۲ سال از شروع مسکن مهر بیش از ۴ درصد پیشرفت فیزیکی نداشتند؛ وقتی مجموعه انبوه سازان کشور در قالب تفاهمنامه‌های چهار جانبه که با وزارت راه و شهرسازی نوشتند در روندی ۲ ساله حجم گسترده‌ای از ساخت‌وساز را تکمیل کردند. در شرایط امروز مشخص نیست جایگاه بخش خصوصی به چه سمت و سویی است. آیا قرار است که تجربه‌های گذشته را استفاده کنیم یا همین مسیری که وجود دارد را ادامه دهیم. دولت الان در مرحله صفر ساخت مسکن ایستاده و ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار واحدی که زمین برای آن در نظر گرفته‌اند در ابهام است. آیا قرار است مثل مسکن مهر بارگذاری اشتباه کنند و مسکن را در جاهایی بسازند که مردم تمایلی به زندگی در آنجا نداشتند؟

وی در رابطه با قیمت تمام شده بالا زمین و مسکن دولتی بیان کرد: وقتی به حوزه شهرسازی ورود می‌کنیم زمین‌های مسکونی کاربری خدماتی دارند و در همین ساخت‌وسازها شاید ارزش افزوده زمین صفر باشد اما وقتی ساخت‌وساز صورت گرفت و طرح‌های توسعه‌ای ایجاد شد؛ ارزش افزوده برای زمین‌ها ایجاد می‌شود که پوشش هزینه صفر زمین دولتی را لحاظ می‌کند. اگر در بیابان ساخت‌وساز کردید؛ وقتی شهرک ساخته شد زمین‌های کناری آنجا نیز گران می‌شود. ما در شرایطی هستیم که بخش خصوصی و دولت هزینه را می‌داند؛ اینکه دولت خانه را به چه قیمتی تمام کند مشخص نیست اما طی دو سال گذشته ما مرتبا اعلام کردیم که قیمت‌های اعلامی و ابلاغی دولتی منجر به تولید مسکن نخواهد شد و بخش خصوصی کشور حاضر نیست با قیمت‌های دولتی ورود کند. اساسا باید قیمت‌ها اصلاح شود. من اخیر شنیده ام که وزارتخانه قیمت متری ده میلیون تومان را در نظر گرفته است.

پورحاجت درباره میزان اقساط بالا نهضت ملی مسکن و عدم استفاده مصرف‌کننده واقعی گفت: من میزان اقساط ۴۰ میلیونی را تایید نمی‌کنم و قطعا پایین تر است. ما باید بپذیریم که تنها راهی که دولت دارد؛ افزایش درآمد و نقدینگی مردم است. ما دو راه در نیم قرن اخیر برای تقویت قدرت نقدینگی مردم داشتیم. اول افزایش حقوق و دستمزد که نتایج اقتصادی خود را دارد. راه دوم تامین نقدینگی از طریق تسهیلات بانکی است. تفاوت مسکن مهر احمدی نژاد و جهش تولید مسکن رئیسی در نرخ تسهیلات بانکی است. دولت و مجلس باید یک خط اعتباری باز کنند تا سود تسهیلات در حوزه جهش مسکن را کاهش دهد. در دولت احمدی نژاد بین ۴ تا ۷ درصد سود بانکی مسکن می‌گرفتند الان ۱۸ درصد است. الان اگر میزان قسط وام مسکن بالاست ناشی از سود بانکی بسیار بالایی است که دولت می‌گیرد.