دسته: طلا و ارز

به گزارش اقتصادران، افزایش شتابان نرخ ارز و طلا در روز‌های اخیر سبب شده بازار‌های مالی بار دیگر وارد دوره‌ای از نوسان‌های سنگین و رفتار‌های هیجانی شوند؛ نوسانی که به‌گفته کارشناسان از ترکیب سه عامل شکل گرفته است: تحولات سیاسی، رشد قیمت جهانی طلا و افزایش فشار‌های ساختاری بر بازار ارز به‌دلیل سیاست‌های اخیر دولت در حوزه واردات.

در این میان، مصوبه تازه هیأت دولت مبنی بر واردات کالا‌های اساسی از استان‌های مرزی و واردات بدون انتقال ارز یکی از موضوعاتی است که در روز‌های گذشته توجه بسیاری از تحلیلگران بازار را به خود جلب کرده است. این سیاست که هدف اصلی آن تسهیل تأمین کالا‌های ضروری عنوان شده، در عمل باعث افزایش تقاضا برای ارز در بازار غیررسمی و تشدید فشار بر نرخ‌ها شده است.

فعالان بازار می‌گویند بخشی از واردکنندگان که اکنون امکان تأمین ارز از منابع خارج از شبکه بانکی را دارند، عملاً به سمت خرید ارز از بازار آزاد رفته‌اند و این رفتار، در کنار انتظارات تورمی، به افزایش تنش در بازار انجامیده است.

یک کارشناس ارزی می‌گوید: هر نوع مجوز واردات بدون انتقال ارز، ولو با هدف تأمین کالا‌های ضروری، باعث می‌شود نیاز ارزی واردات به جای سیستم بانکی، بر دوش بازار آزاد بیفتد. در شرایطی که بازار ارز کشور حساس و کم‌عمق است، این سیاست‌ها به سرعت در نرخ‌ها منعکس می‌شود.

به گفته او، در استان‌های مرزی نیز حجم تقاضای جدید برای ارز‌های منطقه‌ای و نیمه‌رسمی بالا رفته و حتی بازار‌های همسایه نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

همزمان با این فشار‌های جدید، نوسانات روانی و سیاسی نیز بازار ارز را ملتهب کرده است. غلامرضا شریعتی، نماینده مردم بهشهر در مجلس شورای اسلامی، با تاکید بر نقش پررنگ این متغیر‌ها گفت: بدون شک نوسانات بازار ارز کشور ما بیشتر تحت تأثیر عوامل سیاسی و روانی است تا عوامل اقتصادی. بازار ما به مسائل سیاسی بسیار حساس است و همین موضوع باعث شده در روز‌های اخیر شاهد افزایش قیمت دلار باشیم.

در بازار طلا نیز افزایش قیمت جهانی اونس نقش چشمگیری داشته است. شریعتی در ادامه افزود: افزایش قیمت اونس جهانی طلا به‌طور مستقیم در بازار طلا و سکه داخلی نمود پیدا کرده و قیمت‌ها و به تبع آن انتظارات تورمی را بالا برده است.

از سوی دیگر، نزدیک‌شدن به روز‌های پایانی سال میلادی نیز موجی از تقاضای فصلی ارز ایجاد کرده که این موضوع هرسال در همین مقطع بازار را تحت فشار قرار می‌دهد. شریعتی در این‌باره گفت: در روز‌های پایانی سال میلادی قرار داریم و طبیعتاً تقاضای فصلی برای ارز افزایش یافته که این موضوع هم بر بازار ارز کشور تأثیر گذاشته است.

با وجود نگرانی‌ها درباره افزایش نرخ‌ها، شریعتی تأکید دارد که ثبات بازار قابل بازیابی است: بانک مرکزی از توانایی و قدرت کامل برای کنترل بازار برخوردار است و علاوه بر مطلوب بودن ذخایر ارز و طلا، ابزار‌های قانونی لازم را نیز در اختیار دارد. تجربه موفق کنترل بازار در شرایط بحرانی و جنگی نشان می‌دهد بانک مرکزی قادر است قیمت ارز و طلا را مدیریت و حتی کاهش دهد.

در مجموع، تحلیل کارشناسان نشان می‌دهد نوسانات اخیر حاصل پیوند سه لایه است: فشار‌های سیاستی و روانی، رشد قیمت جهانی طلا، و اثرات مصوبه واردات بدون انتقال ارز بر تقاضای بازار آزاد. در چنین شرایطی، تأثیرگذاری سیاست‌های تثبیتی بانک مرکزی و مدیریت حجم تقاضای وارداتی، عوامل تعیین‌کننده در بازگشت ثبات خواهند بود.

به گزارش اقتصادران، نادر بذرافشان اظهار داشت با وجود رشد قیمت‌ها، رکود و کاهش تقاضا در بازار همچنان ادامه دارد و بسیاری از واحد‌های صنفی با چالش‌های جدی در هزینه‌های جاری و پرسنلی مواجه هستند. به گفته او، تولید طلا بین ۱۵ تا ۳۰ درصد کاهش یافته و فعالان این حوزه روز‌های سختی را سپری می‌کنند.

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با اشاره به فاصله قیمتی بازار داخلی نسبت به نرخ جهانی گفت: «طلا در بازار داخلی حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان بالاتر از جهانی معامله می‌شود. ممکن است این حباب تخلیه شود یا ادامه پیدا کند.»

وی با بیان اینکه بازگشت قیمت‌ها به کانال‌های زیر ۱۱ میلیون تومان بعید است، افزود: «تحلیل‌ها نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۶ احتمال جهش انس جهانی تا ۵ هزار دلار وجود دارد. کاهش استخراج طلا در دنیا و افزایش سرمایه‌گذاری کشور‌هایی مانند چین و برخی کشور‌های اروپایی، احتمال رشد تدریجی قیمت‌ها را تقویت می‌کند.»

به گفته بذرافشان، نوسانات یک تا پنج درصدی در کوتاه‌مدت طبیعی است، اما روند کلی بازار بیشتر به سمت افزایش تدریجی قیمت‌هاست.

وضعیت مجوز پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا

وی درباره وضعیت مجوز پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا توضیح داد: «طی یک سال گذشته جلسات متعددی با اتاق اصناف، وزارت صمت، پلیس امنیت اقتصادی و مجلس برگزار شده است. آسیب‌هایی که پیش‌تر درباره آنها هشدار داده بودیم، اکنون در قالب رکود و کاهش تقاضا در بازار نمایان شده است.»

بذرافشان تأکید کرد که پلتفرم‌ها تنها مجاز به فروش مصنوعات طلا خواهند بود و خرید و فروش طلای آب‌شده در فضای مجازی باید متوقف شود. به گفته او، فرصت زمانی برای ساماندهی این پلتفرم‌ها داده شده، اما جزئیات مراحل اجرایی در اختیار اتحادیه قرار نگرفته است.

رئیس اتحادیه طلا توضیح داد: «بخشی از این پلتفرم‌ها مجوز فعالیت از اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی دریافت کرده‌اند، اما نظارت عملیاتی آنها با ما نیست. ما فقط به واحد‌هایی مجوز می‌دهیم که فعالیت حضوری با تحویل فیزیکی طلا به مردم دارند. در مورد فعالیت آنلاین، مسئولیت نظارت طبق قانون با اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی است و اطلاعات دقیقی از نحوه عملکرد آنها در اختیار ما قرار نمی‌گیرد.»

به گزارش اقتصادران، بازار طلا و ارز که در هفته‌های گذشته ثباتی نسبی را تجربه کرده بود، بار دیگر از ابتدای هفته جاری با تلاطم‌هایی مواجه شده و به نظر می‌رسد بانک مرکزی باید با اجرای سیاست‌هایی تازه تلاش کند تا راه را بر این چالش‌ها ببندد. در عین حال این سوال همچنان در ذهن بسیاری از شهروندان ایرانی وجود دارد که ریشه این التهابات مقطعی چیست و چرا بازاری که برای مدتی به آرامش می‌رسد ناگهان دچار چالش می‌شود؟

بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، اتحادیه طلا و جواهر تهران، برای روز دوشنبه دهم آذر، قیمت هر اونس طلای جهانی را با ۳۷ دلار و ۲۷ سنت افزایش ۴ هزار و ۲۵۴ دلار اعلام کرد. بر این اساس هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد بیش از ۲۶۸ هزار تومانی نسبت به دیروز ۱۲ میلیون و ۲۲۱ هزار تومان و هر گرم طلای ۲۴ عیار را با بیش از ۳۵۸ هزار تومان افزایش ۱۶ میلیون و ۲۹۳ هزار تومان قیمت خورد. در بازار مسکوکات طلا نیز هر سکه تمام با ۳ میلیون و ۱۴۰ هزار تومان افزایش ۱۲۶ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و هر قطعه سکه تمام طرح قدیم با رشد ۳ میلیون و ۴۷۰ هزار تومانی ۱۲۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان به فروش رفت. در معاملات هر نیم سکه ۶۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، ربع سکه ۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه گرمی ۱۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان معامله شدند که نیم سکه یک میلیون و ۳۷۶ هزار تومان، ربع سکه یک میلیون  و ۶۵ هزار تومان و سکه گرمی ۱۷۰ هزار تومان افزایش قیمت داشت.

مرکز مبادله ارز و طلای ایران، تجار هر اسکناس دلار امریکا را ۷۳ هزار و ۷۴۸ تومان، هر یورو را ۸۵ هزار و ۵۸۷ تومان و هر درهم امارات را ۲۰ هزار و ۸۱ تومان فروختند.

مجموع تأمین ارز: ۳۹,۴ میلیارد دلار

تالارهای اول و دوم مرکز مبادله ارز و طلای ایران: ۱۹,۵ میلیارد دلار

واردات در مقابل صادرات، تهاتر و سپرده ارزی: ۸,۹ میلیارد دلار

تأمین کالای اساسی و دارو: ۹,۹ میلیارد دلار

نیازهای خدماتی: یک میلیارد دلار

به این ترتیب در بازار طلا قیمت رکوردهایی جدید را به ثبت رسانده است. در چنین فضایی کارشناسان معتقدند که باید ریشه تحولات در بازار را در عواملی چند گانه بررسی کرد. علی سعدوندی، تحلیلگر اقتصادی سه علت را عامل افزایش قیمت ارز و طلا در بازار دانست و توضیح داد: عامل نخست اینکه، قیمت طلا در بازار جهانی رو به افزایش است و در یک سال گذشته هم همین روند صعودی ادامه داشته است. بنابراین، طبیعی است که خریداران طلا در ایران نیز وقتی این روند روند را مشاهده می‌کنند، به سمت سرمایه‌گذاری بیشتر در طلا می‌روند. وی افزود: روند افزایش قیمت جهانی طلا به گونه‌ای است که حتی با وجود آنکه در هفته‌های گذشته دلار امریکا تا حدودی تقویت شده بود و انتظار می‌رفت قیمت طلا کاهش یابد، اما انتظارات سرمایه‌گذاران برآورده نشد و باز هم طلا در بازار جهانی موقعیت خود را با روند صعودی تثبیت کرد. سعدوندی عامل دوم را سیاست‌های نادرست ارزی در کشور برشمرد و گفت: با گذشت چند سال از اجرای این سیاست‌ها، باید گفت که سیاست‌های فعلی ارزی شکست خورده و نتوانسته انتظارات مردم، دولت و سیاستمداران را برآورده کند و به یک ثبات در نظام ارزی برسیم.

این کارشناس اقتصادی توضیح داد: این سیاست‌های نادرست که از سوی بانک مرکزی دنبال می‌شود، در کنار نبود هرگونه جایگزین سبب شده تا مردم به این نتیجه برسند که این سیاست‌های مخرب ارزی همچنان ادامه دارد که یکی از نتایج آن، افزایش قیمت ارز در بازار آزاد است که به‌طور مستقیم قیمت طلا را نیز بالا می‌برد. وی عامل سوم را تشدید انتظارات تورمی در روزهای اخیر دانست که سبب اثرگذاری مستقیم آن بر بازار طلا شده است. این مدرس دانشگاه با یادآوری اینکه افزایش قیمت سکه و ارز، موجب رشد تورم می‌شود، یادآور شد: اسفندماه سال گذشته رییس کل بانک مرکزی مردم را به خرید طلا تشویق کرد؛ وقتی کسی که مسوول حفظ ارزش پول ملی است، چنین توصیه‌ای می‌کند، یعنی در جهت عکس وظیفه خود حرکت کرده است درست مثل یک دروازه‌بانی که نه‌تنها از دروازه حفاظت نمی‌کند، بلکه گل به خودی می‌زند.

این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه برای بازگشت آرامش به بازارها، تورم به صورت ساختاری اصلاح شود، گفت: در ماه‌های اخیر تلاش موثری برای کنترل انتظارات تورمی از سوی نهادهای تصمیم‌گیر دیده نمی‌شود؛ اگرچه بانک مرکزی در دو سال گذشته اقداماتی را برای کنترل تورم از طریق کنترل ترازنامه بانک‌ها و پایه پولی انجام داد که مورد استقبال اقتصاددانان و فعالان بازار قرار گرفت اما به نظر می‌رسد این سیاست با جدیت دنبال نمی‌شود. سعدوندی اظهار داشت: به نظر می‌رسد بانک مرکزی به‌جای رفع کامل ریشه‌های تورم و اصلاح ساختارها، همان مسیر غلط گذشته را ادامه داده است در حالی که نقش اصلی بانک مرکزی، کنترل و مهار تورم برای حفظ ارزش پول ملی است. وی از نبود سیاست‌های مشخص پولی در کشور برای کنترل نقدینگی و مهار تورم انتقاد کرد و افزود: در حوزه سیاست‌های ارزی نیز شاهد آن هستیم که اقدامات صورت گرفته تاکنون موثر نبوده و باعث بی‌اعتمادی فعالان اقتصادی به بازار شده است. وی درباره اینکه دولت چه راهکاری می‌تواند برای کنترل بازار ارز و طلا داشته باشد، اظهار داشت: به نظر می‌رسد ولت فاصله زیادی با منطق بازار دارد؛ در حالی که رییس‌جمهور بارها بر استفاده از نظر کارشناسان تاکید دارد اما در عمل درهای اتاق تصمیم‌گیری به روی کارشناسان بسته است. تصمیم‌ها در حلقه‌ای بسیار محدود گرفته می‌شود.

به این ترتیب با وجود آنکه مدیریت بازار در کوتاه‌مدت باید به عنوان یک مسوولیت حیاتی از سوی بانک مرکزی دنبال شود اما در این تردیدی نیست که برای جلوگیری از تکرار این تجربه تاریخی باید به سمت اصلاح ساختاری در اقتصاد ایران حرکت کرد.

به گزارش اقتصادران، از ابتدای هفته، بازار طلا، سکه و ارز در مسیر صعودی قدرتمندی قرار گرفته‌اند و موج تازه‌ای از رکوردشکنی در تمامی این بازارها به چشم می‌خورد. روندی که از روز شنبه با جهش قیمت‌ها در بازار طلا و سکه آغاز شد، امروز ـ دوشنبه ـ به بازار ارز نیز سرایت کرد و قیمت دلار و درهم را به سقف‌های جدید رساند.

هم‌زمان، بازار طلا و سکه نیز بار دیگر صحنه رکوردهای تازه بود؛ از دلار که معاملات امروز را یک کانال بالاتر آغاز کرد و وارد محدوده ۱۱۸ هزار تومانی شد، تا طلای آبشده و سکه امامی که با گپ‌های مثبت کم‌سابقه، پله‌های صعود را یکی پس از دیگری طی کردند. این روند افزایشی هماهنگ در سه بازار اصلی دارایی، نشان‌دهنده تشدید انتظارات تورمی و افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری در بازارهای امن و نقدشونده است.

قیمت درهم امارات معاملات خود را با گپ مثبت ۵۰۰ تومانی در نرخ ۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان استارت زد و در ابتدا ۵۰ تومان افزایش یافت و سپس تا نرخ ۳۲ هزار و ۴۵۰ تومان کاهش یافت و در لحظه نگارش این گزارش در نرخ بازگشایی در معامله بود.

قیمت طلای آبشده معاملات امروز را با گپ مثبت یک میلیون و ۱۱۰ هزار تومانی یک کانال بالاتر در نرخ ۵۲ میلیون و ۶۲۰ هزار تومان بازگشایی کرد و در مسیر صعودی تا مرز ۵۲ میلیون و ۹۱۰ هزار تومان بالا رفت و در لحظه نگارش این گزارش در نرخ ۵۲ میلیون و ۸۹۵ هزار تومان در معامله بود.

هر گرم طلای ۱۸ عیار معاملات خود را با گپ مثبت ۲۵۷ هزار تومانی سه کانال بالاتر در نرخ ۱۲ میلیون و ۱۴۷ هزار تومان استارت زد و با روند صعودی یک کانال دیگر بالا رفت و در لحظه نگارش این گزارش در نرخ ۱۲ میلیون و ۲۱۲ هزار تومان در معامله بود.

قیمت سکه امامی معاملات امروز را با گپ مثبت دو میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی سه کانال بالاتر در نرخ ۱۲۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان آغاز کرد و در مسیر صعودی به کانال ۱۲۶ میلیون تومان وارد شد و در نرخ ۱۲۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قرار دارد.

قیمت نیم سکه معاملات خود را با گپ مثبت یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی دو کانال بالاتر در کف کانال ۶۵ میلیون تومان استارت زد و با افزایش در نرخ ۶۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در معامله بود.

قیمت ربع سکه معاملات خود را با گپ یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومانی یک کانال بالاتر در نرخ ۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان استارت زد و در ابتدا ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافت و در لحظه نگارش این گزارش در نرخ ۳۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قرار دارد.

به گزارش اقتصادران، در اقتصاد امروز، جایی که قیمت یک سکه تمام بهار آزادی به ۱۲۳ میلیون تومان رسیده است، مقایسه آن با ابزار‌های سنتی مبادله، تصویری شوکه‌کننده از نرخ تورم ارائه می‌دهد. این گزارش به جای تکیه بر فرمول‌ها، بر تجسم فیزیکی این ارزش تمرکز می‌کند: اگر بخواهیم ارزش این قطعه فلزی گران‌بها را تنها با اسکناس‌های رایج ۱۰،۰۰۰ تومانی جبران کنیم، با چه حجم عظیمی از پول کاغذی رو‌به‌رو خواهیم بود؟

بار ۱۲ کیلوگرمی برای معادل‌سازی ارزش

برای دستیابی به ارزش ۱۲۳ میلیون تومان صرفاً با اسکناس‌های ۱۰ هزار تومانی، نیاز به گردآوری ۱۲،۰۰۰ برگ اسکناس است. این عدد به تنهایی نشان‌دهنده عمق کاهش قدرت خرید اسکناس در طول زمان است.

اما جایی که این تحلیل به اوج خود می‌رسد، وزن فیزیکی این اسکناس‌ها است. با توجه به این که یک اسکناس کاغذی حتی از نوع جدید وزنی در حدود ۱ گرم دارد، این ۱۲،۰۰۰ اسکناس در مجموع، وزنی معادل ۱۲ کیلوگرم را تحمیل می‌کنند. تصور کنید برای نگهداری یا انتقال ارزش ۱۲۳ میلیون تومان، نیاز به حمل یک کیسه با وزن ۱۲ کیلوگرم از پول کاغذی باشد.

سکه طلا؛ نماد تراکم ارزش

در مقابل این کوه اسکناس، سکه طلا، با وزنی تنها حدود ۸.۱۴ گرم، ارزش کامل همان ۱۲۳ میلیون تومان را در خود جای داده است. این تفاوت فاحش (بیش از ۱۳۵۰ برابر از نظر وزن) ماهیت حقیقی طلا را در اقتصاد‌های دچار تورم بالا آشکار می‌کند: تراکم ارزش بی‌رقیب.

از منظر کارشناسی، این تفاوت بنیادین، نمایانگر تغییر کارکرد پول در یک سیستم اقتصادی پرفشار است. سهراب هاشمی کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌و‌گو با اقتصاد ۲۴ گفت: طلا به عنوان یک ذخیره ارزش، نیازی به فضای ذخیره‌سازی گسترده ندارد و در برابر فرسایش ارزش اسمی مقاومت می‌کند. در حالی که ۱۱ کیلوگرم اسکناس به مرور زمان و در اثر شرایط محیطی دچار استهلاک فیزیکی می‌شوند، ارزش فیزیکی و ذاتی طلا دست‌نخورده باقی می‌ماند.

چرا پول ملی به سمت غیرفیزیکی شدن پیش می‌رود؟

به گفته هاشمی؛ مقایسه وزن ۱۲ کیلویی اسکناس با وزن ۸ گرمی سکه، صرفاً یک بازی ریاضی نیست؛ بلکه یک زنگ خطر اقتصادی است. این پدیده اثبات می‌کند که هرچه ارزش پول ملی در برابر کالا‌ها کاهش یابد، نیاز به جایگزین‌های با تراکم ارزشی بالاتر مانند طلا یا ارز‌های خارجی، برای حفظ ثروت، افزایش می‌یابد. در نهایت، این گزارش نشان می‌دهد که پول کاغذی در مواجهه با تورم، به تدریج از یک ابزار کارآمد به یک بار فیزیکی سنگین تبدیل می‌شود که حمل آن برای حفظ ارزش‌های کلان، غیرمنطقی است.

وی تصریح کرد: زمانی که ارزش اسمی یعنی وجه منتشر شده توسط بانک مرکزی، بسیار کمتر از ارزش ذاتی دارایی‌های جایگزین طلا می‌شود، پول ملی کارکرد خود را به عنوان یک واحد سنجش ثابت از دست می‌دهد. ۱۲ کیلوگرم اسکناس برای نمایش ۱۲۳ میلیون تومان، نشان می‌دهد که واحد تومان دیگر کارایی لازم برای اندازه‌گیری دقیق ارزش در بلندمدت را ندارد.

وی گفت: این فرار به سمت طلا، یک واکنش عقلایی در برابر سیاست‌های پولی انبساطی است. طلا و ارز‌های خارجی، به دلیل کمیابی ذاتی و عدم امکان تولید دلخواه توسط دولت‌ها، به عنوان پول واقعی یا ذخیره ارزش قابل اعتماد عمل می‌کنند. این پدیده به کاهش اعتماد به پول فیات یا در ادبیات اقتصادی، در این مورد، اشاره دارد، جایی که دارایی‌های خارجی جایگزین ابزار‌های پولی داخلی می‌شوند.

کارشناس مسائل اقتصادی تاکید کرد: در سطح خرد، حمل ۱۲ کیلوگرم پول نقد، هزینه‌های معاملاتی به طور مثال، نیروی انسانی، امنیت، فضای انبار را به شدت افزایش می‌دهد. این امر نشان‌دهنده ناکارآمدی سیستم پولی مبتنی بر اسکناس با ارزش اسمی پایین در سطح اقتصاد کلان است.

هاشمی اظهار کرد: سکه ۱۲۳ میلیون تومانی نه تنها یک دارایی مالی، بلکه نمادی از ذخیره‌سازی ارزش کارآمد در برابر تورم است که ۱۲ کیلوگرم حجم را در کمتر از ۹ گرم جای داده است؛ یک درس عینی در اقتصاد تورمی درباره تفاوت پولِ ابزاری و پولِ ذخیره ارزش.

به گزارش اقتصادران، در روزهای اخیر، قیمت‌گذاری قراردادهای آتی طلا در بورس کالا به‌ دلیل فاصله قابل‌ توجه با بازار نقدی، به یکی از محورهای توجه تحلیلگران بازار طلا تبدیل شده است. جایی که قراردادهای سررسید اردیبهشت ۱۴۰۵ با قیمت‌هایی معامله شده‌اند که بسیار بالاتر از قیمت نقدی فعلی طلاست. همین موضوع این پرسش را به‌وجود آورده که معامله‌گران آتی چه آینده‌ای برای بازار طلا پیش‌بینی می‌کنند و آیا این قیمت‌های آتی می‌تواند مسیر طلا و سکه در بازار فیزیکی را تغییر دهد؟

برای درک اهمیت این معاملات، باید یادآوری کرد، بازار آتی (Futures) بازاری است که در آن معامله‌گران امروز درباره قیمت آینده یک کالا قرارداد می‌نویسند. در این بازار هیچ تضمینی وجود ندارد که قیمت پیش‌بینی ‌شده محقق شود، اما نکته مهم این است که معاملات آتی بازتابی از انتظارات، ترس‌ها و تحلیل فعالان حرفه‌ای بازار درباره آینده است. آتی‌بازها بر اساس داده‌های اقتصادی، شرایط سیاسی، تورم، تحریم‌ها، نوسانات دلار و تحلیل زمان‌بندی عرضه و تقاضا تصمیم می‌گیرند و روی قیمت‌هایی شرط‌‌بندی می‌کنند که از نظر آنها محتمل است.

این روزها، معامله‌گران آتی طلا بر قیمت‌هایی مانور می‌دهند که فاصله قابل ‌توجهی با قیمت نقدی دارد؛ موضوعی که نگاه‌ها را به سمت بورس کالا کشانده و این پرسش را پررنگ کرده که آیا قیمت‌های فزاینده در بازار آتی نشانه‌ای از آینده بازار طلاست یا تنها یک بازی پرریسک بر پایه انتظارات تورمی؟

وقتی آتی‌بازها روی قیمتی مانور می‌دهند، یعنی باور دارند آن قیمت می‌تواند دیده شود

در همین راستا هاتف شاملو، کارشناس بازارهای مالی،  درباره معاملات آتی طلا توضیح داد: «در معاملات آتی هیچ قطعیتی موجود نیست، اما یک نکته مهم وجود دارد؛ وقتی آتی‌بازها روی قیمتی مانور می‌دهند، یعنی باور دارند آن قیمت می‌تواند دیده شود. آنها بر اساس محاسبات زمانی عرضه و رخدادهایی که محتمل می‌دانند، روی آن قیمت معامله می‌کنند و در واقع روی آینده قمار می‌کنند.»

معامله‌گران آتی معتقدند دلار تا پایان سال توان رسیدن به بالای کانال ۱۳۵ هزار تومان را دارد و طلا نیز می‌تواند به سطوح بالای ۱۴ میلیون تومان برسد!

این کارشناس بازارهای مالی افزود: «معامله‌گران آتی با تحلیل مجموعه‌ای از متغیرها مثل روند تورم، قیمت دلار، تحریم‌ها، کمبود ارز و شرایط اقتصادی داخل، به این نتیجه رسیده‌اند که احتمال رسیدن طلا به محدوده‌های بالاتر زیاد است. از نظر آنها، دلار تا پایان سال توان رسیدن به بالای کانال ۱۳۵ هزار تومان را دارد و طلا نیز می‌تواند به سطوح بالای ۱۴ میلیون تومان برسد.»

قیمت بازار آتی بیشتر نشان‌دهنده دیدگاه و انتظارات معامله‌گران است، نه اینکه الزاما همان قیمت در بازار نقدی تحقق یابد

اما قیمت‌ مورد معامله در بازار آتی طلا چه سیگنالی برای بازار فیزیکی طلا و سکه می‌دهد؟ شاملو در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: «نمی‌توان گفت بازار آتی به طور قطعی سیگنال مستقیم به بازار فیزیکی می‌دهد. اما فعالان بازار می‌توانند نیم‌نگاهی به اینکه آتی‌بازها چه قیمتی را محتمل می‌دانند، داشته باشند. این قیمت‌ها بیشتر نشان‌دهنده دیدگاه و انتظارات معامله‌گران آتی است، نه اینکه الزاما همان قیمت در بازار نقدی تحقق یابد.»

رسیدن طلای ۱۸ عیار به قیمت ۱۴ میلیون تومان به هیچ وجه دور از ذهن نیست

این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به سناریوهای قیمتی گفت: «رسیدن طلای ۱۸ عیار به قیمت ۱۴ میلیون تومان به هیچ وجه دور از ذهن نیست. اگر تنش سیاسی افزایش پیدا کند و دلار به سمت کانال ۱۶۰ هزار تومان حرکت کند، طلا حتی می‌تواند در سال آینده به محدوده ۱۶ میلیون تومان هم برسد.»

مجموعه رخدادهای سیاسی–اقتصادی به آتی‌بازها این پیام را داده که احتمال دیده‌شدن قیمت‌های بالاتر از سطوح فعلی وجود دارد

این کارشناس بازارهای مالی در ادامه تاکید کرد: «باید توجه داشت هیچ‌کدام از این اعداد تارگت قطعی نیستند، بلکه انتظارات مبتنی بر شرایط موجود و احتمالات آینده‌اند. فعلاً مجموعه رخدادهای سیاسی–اقتصادی به آتی‌بازها این پیام را داده که احتمال دیده‌شدن قیمت‌های بالاتر از سطوح فعلی وجود دارد.»

شاملو افزود: «محدوده ۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تا ۱۴ میلیون تومان برای طلا کاملاً نزدیک است و اگر فضای ریسک تشدید شود، حتی طلای ۱۶ میلیونی محتمل خواهد بود.»

گفتنی است، بررسی معاملات آتی نشان می‌دهد که بورس کالا این روزها بیش از هر زمان دیگر به آینه‌ای از انتظارات صعودی در بازار طلا تبدیل شده است. هرچند قیمت‌های بالای قراردادهای آتی الزاما به معنای تحقق همان ارقام در بازار نقدی نیست، اما شکاف قابل‌ توجه میان این دو بازار نشان می‌دهد معامله‌گران حرفه‌ای سناریوی افزایش قیمت را پررنگ‌تر از کاهش می‌بینند.

در نهایت، جهت واقعی بازار طلا نه در بورس آتی، بلکه در مسیر دلار، تحولات سیاسی و رفتار تقاضای داخلی مشخص خواهد شد؛ اما بازار آتی یک نکته روشن را گوشزد می‌کند؛ آن هم اینکه، انتظارات تورمی هنوز به شدت فعال است و طلا همچنان در محدوده‌های حساس قیمتی قرار دارد.