دسته: طلا و ارز

به گزارش اقتصادران، بانک مرکزی در سال ۱۴۰۴ با اجرای سیاست حذف ارز چندنرخی، گام بلندی در جهت شفاف‌سازی و یکپارچه‌سازی بازار ارز برداشت. با پایان یافتن دوره انتقالی این سیاست در اواخر سال گذشته، اکنون در سال ۱۴۰۵ نظام ارزی کشور بر پایه تک‌نرخی شدن و حذف ارز ترجیحی (به جز گندم و دارو) استوار است. در این گزارش به بررسی اهداف، زمان‌بندی اجرا و نتایج این تصمیم کلان اقتصادی پرداخته‌ایم.

به گزارش اقتصادران، بازار طلا و سکه قرار است از روز چهارشنبه ۵ فروردین ماه ۱۴۰۵ در حالی بازگشایی شود که احتمالا همانند روز‌های قبل از عید، این بازگشایی نصفه نیمه خواهد بود.

به گزارش اقتصادران، قیمت اونس طلا امروز بار دیگر سطح ۵۰۰۰ دلار را از دست داده است. دلار نیز بر اساس قیمت ۱۴۶ هزار تومانی تتر، در همین محدوده قیمت خورده است. این در حالی است که قیمت طلای ۱۸ عیار امروز در پلتفرم‌های فروش طلا ۱۸.۵ میلیون تومان است. طی روزهای گذشته با همین ارقام اونس و دلار، قیمت طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۶.۵ میلیون تومان قرار داشت.

فعالان بازارهای مالی معتقدند که با توجه به قیمت دو شاخص اصلی اونس و دلار، قیمت طلا در هیچیک از دو سطح گفته شده، با ارزش ذاتی خود که محدوده ۱۷ میلیون تومان است، همخوانی ندارد. به باور کارشناسان، در حال حاضر قیمت‌های اعلامی در بازار طلا سلیقه‌ای است و ربطی به ارزش ذاتی ندارد؛ نکته‌ای که میلاد زمانی، کارشناس بازارهای مالی بر آن تاکید کرده است.

بسیاری از مردم برای اینکه اموراتشان را بگذرانند ناچار به فروش طلا هستند و همین مساله فشار فروش طلا را در بازار بالا برده و قیمت طلا حباب گرفته است.

زمانی با تاکید بر فشار فروش طلا در بازار، به دلیل افت شدید کسب و کارها در کشور گفت: «نزدیک عید است و به دلیل جنگ، بسیاری از کسب و کارها از رونق افتاده است؛ بنابراین بسیاری از مردم برای اینکه اموراتشان را بگذرانند ناچار به فروش طلا هستند و همین مساله فشار فروش طلا را در بازار بالا برده و قیمت طلا حباب گرفته است.»

در بازار تهران معامله‌ای انجام نمی‌شود و بازار تماشاچی‌ شده است، زیرا قیمت‌ها واقعی نیست

زمانی به بسته بودن بازار فیزیکی طلا اشاره کرد و افزود: «با وجود اینکه قیمت‌ طلا توسط اتحادیه طلا و جواهر تهران اعلام می شود، اما در بازار تهران معامله‌ای انجام نمی‌شود و بازار تماشاچی‌ شده است، زیرا قیمت‌ها واقعی نیست.»

فقط قیمت اونس جهانی طلا درست است و مابقی قیمت‌‌ها تخمینی است

این کارشناس بازارهای مالی به واقعی نبودن قیمت دلار اشاره کرد و گفت: «در قطعی اینترنت عملا چشم‌ها کور است و به دلیل در دسترس نبود اطلاعات، صرفا در حال تخمین زدن هستیم و بر اساس همین تخمین‌ها معامله می‌کنیم. بنابراین قیمت طلا نیز واقعی نیست؛ زیرا فقط قیمت اونس جهانی طلاست که درست است و مابقی قیمت‌‌ها صحیح نیست.»

دولت کنترل بازار تتر را به دست گرفته است

زمانی با اشاره به شرایط جنگی کشور، بر کنترل بازار غیرفیزیکی تتر توسط دولت تاکید کرد و افزود: «در این شرایط که قیمت‌ تتر در کنترل دولت است قیمت دلار نیز به این وضعیت نگاه می‌کند. این در حالی است که قیمت دلار باید ارقام بسیار بالاتری باشد. با توجه به اینکه هزینه‌های جنگ نیز بار دیگر بر اقتصاد کشور سرشکن می‌شود.»

هزینه‌های جنگ ۱۲ روزه روی اقتصاد کشور سرشکن شد

زمانی به تحلیل کارشناس اقتصادی در خصوص حباب مثبت دلار اشاره کرد و گفت: «زمانی که تحلیلگران مدعی بودند قیمت دلار حباب مثبت دارد، صرفا بر موضوع کسری بودجه دولت تمرکز داشتند و هزینه‌های بزرگ جنگ ۱۲ روزه را که روی اقتصاد کشور سرشکن شد نادیده گرفتند.» او افزود: «قطعا اگر شرایط کشور به حالت عادی برگردد، قیمت دلار اعداد خیلی بالاتری را خواهد دید و به تبعیت از آن، بازار طلا نیز اعداد بالاتر از ارقام فعلی را می‌بیند.»

نمی‌توان قیمت‌ دلار و طلا را با ارزش ذاتی آنها تراز دانست

این کارشناس اقتصادی یادآور شد: «در شرایط کنونی نمی‌توان قیمت‌ دلار و طلا را با ارزش ذاتی آنها تراز دانست. در حالی که قیمت هر گرم طلا ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان اعلام شده است، اما زمان خرید، کسی فروشنده نیست و معامله‌‌ای در بازار انجام نمی‌شود.»

بسیاری از مردم شب عید کار نکردند و مجبورند طلایشان را نقد کنند

زمانی تاکید کرد که قیمت‌ها توافقی شده و هر کس هر قیمتی که تمایل دارد اعلام می‌کند. او افزود: «در شرایط فعلی کشور، به بحث ارزش ذاتی حتی با دلار کنترل شده توجهی نمی‌شود. زیرا نقدینگی کم است و بحث اصلی این است که بسیاری از مردم شب عید کار نکردند و مجبورند طلایشان را نقد کنند.» زمانی تاکید کرد: فعلا زور با پول نقدی است که در بازار وجود دارد و چون کار مردم لنگ است از مردم بزخری می‌کنند.»

به گزارش اقتصادران، قیمت دلار در بازار آزاد با افزایش ۷۱۰ تومانی از سطح ۱۴۴هزار و ۴۱۰ تومان به ۱۴۵ هزار و ۱۲۰ تومان رسید. هرچند این افزایش از نظر عددی قابل توجه به نظر نمی‌رسد، اما نشان‌دهنده تداوم فشار‌های روانی در بازار ارز و کم عمق بودن حجم معاملات است. بسیاری از معامله گران اعتقاد دارند این رشد قیمت نه ناشی از روند واقعی تقاضا، بلکه حاصل کم تعامل بودن بازار و فاصله میان نرخ‌های پیشنهادی خرید و فروش است. در چنین شرایطی امکان شکل گیری روند‌های غیرواقعی به دلیل کاهش عرضه و تقاضای موثر افزایش می‌یابد. در بازار سکه طلا نیز شاهد رشد یک میلیون تومانی بودیم؛ قیمت هر سکه از ۱۷۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ۱۷۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. این تغییر اگرچه در ظاهر بزرگ‌تر از حرکت دلار به نظر می‌رسد، اما در واقع تابع همان شرایط عمومی بازار است؛ یعنی نبود معاملات پرحجم، تردید نسبت به آینده قیمت‌ها و رفتار‌های مبتنی بر انتظار و نه تصمیم فعال. بسیاری از صرافان و طلاسازان اعلام کرده‌اند که بخش عمده خریداران و فروشندگان ترجیح داده‌اند فعلا نظاره گر باشند و در انتظار روشن شدن وضعیت سیاسی و اقتصادی باقی بمانند.

در بخش طلای ۱۸ عیار نیز روندی مشابه دیده شد. هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۳۹۰ هزار تومانی از ۱۶ میلیون و ۶۱۰ هزار تومان به حدود ۱۷ میلیون تومان رسید. این افزایش محدود اگرچه بازتابی از رشد بهای جهانی طلا و نرخ ارز داخلی است، اما همچنان شدیدا تحت تاثیر فضای سرد معاملاتی در بازار داخلی قرار دارد. بر اساس گفته‌های فعالان صنف، معاملات خرد در این بخش تقریبا متوقف شده و خرید‌های واقعی بیشتر به مناسبت‌های خاص یا سفارش‌های قبلی محدود است. بنابراین، روز گذشته را باید روزی با افزایش‌های محدود و بدون روند مشخص دانست. بازار در وضعیتی به سر می‌برد که نه تمایل به فروش گسترده وجود دارد، نه نشانه‌ای از تقاضای جدید. شرایط فعلی به نوعی کارت زرد بازار محسوب می‌شود؛ معامله گران با چشم اندازی مبهم، از ورود به معاملات سنگین خودداری می‌کنند و فضای انتظاری بر بازار حاکم است.

تنش‌های منطقه‌ای، ابهامات در زمینه سیاست‌های اقتصادی و نوسانات جهانی قیمت طلا همگی دست به دست هم داده‌اند تا بازار داخلی در وضعیت نیمه تعطیل و کم تعامل باقی بماند. تحلیلگران بازار بر این باورند تا زمانی که متغیر‌های بیرونی همچون سیاست‌های ارزی، رویداد‌های بین‌المللی و نرخ‌های جهانی فلزات گران بها به ثبات نسبی نرسند، این روند کم تحرک ادامه خواهد داشت. در چنین شرایطی ممکن است شاهد افزایش‌های مقطعی و جهش‌های کوتاه مدت باشیم، اما این نوسانات نمی‌توانند نشانه گذار یک روند واقعی صعودی یا نزولی باشند. به‌نظر می‌رسد بازار ارز و طلا فعلا در مرحله انتظار و احتیاط مطلق قرار دارد؛ مرحله‌ای که هر خبر اقتصادی یا سیاسی می‌تواند به سرعت فضای آن را تغییر دهد. تا آن زمان، ثبات ظاهری همراه با نوسانات محدود، چهره اصلی بازار روز‌های آینده خواهد بود.

به گزارش اقصادران، نادر بذرافشان  رئیس اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر، نقره و سکه تهران در تشریح وضعیت فعالیت بازارهای طلا و همچنین روند قیمتی طلا و سکه در بازار گفت: به علت وضعیت فعلی وقوع جنگ، بازارها در وضعیت تعطیل و نیمه تعطیل قرار دارند. برای مثال بازار طلا تهران به صورت کامل تعطیل است و واحدها در حد ایفای تعهدات معوقه خود فعالیت می‌کنند و در سطح شهر نیز بیشتر واحدهای تولیدی نیمه فعال بوده شاید بتوان گفت نزدیک به ۲۰ درصد از واحدها فعال هستند.

وی افزود: همچنین در شهرهای دیگر نیز واحدهای تک فروش نیز بین ۱۵ تا ۲۰ درصد فعالیت دارند که نسبت به حالت عادی ساعات کار و فعالیت آنها نیز محدودتر شده است؛ چراکه معاملات و تقاضا در بازار به حداقل رسیده و قیمت‌ها نیز به شدت با کاهش روبرو شده؛ به طوریکه روز گذشته طلا به کانال ۱۶ میلیون تومان نیز عقب نشینی کرد.

رئیس اتحادیه طلا تهران خاطرنشان کرد: با این حال به علت شرایط جنگی و رکود در بازار، قیمت‌ها در بازار ایران نسبت به بازارهای جهانی عقب است و بازار در شرایط رکود، کاهش تقاضا و حداقل معاملات است.

بذرافشان گفت: شاید وضعیت نیمه تعطیل بازار باعث شود مردم با برخی نگرانی‌ها روبرو باشند، اما توصیه ما به همه مردم این است که تا زمانی که وضعیت بازار به حالت ثبات و پایداری نرسیده است، اقدام به خرید و فروش نکنند و از آنجایی که طلا در گروه کالاهای مایحتاج مردم نیست؛ بنابراین در شرایطی که وضعیت بازار در حالت نوسانی و بی ثبات قرار دارد اقدام به سرمایه گذاری در این حوزه تا بازگشت پایداری به بازارها نکنند.

وی با ارائه وضعیت قیمت طلا و سکه در بازار گفت: در این شرایط ممکن است برخی از واحدها به صورت سلیقه‌ای رفتار و معامله کنند و به مردم توصیه می‌شود که برای استعلام قیمت‌ها تنها از طریق اتحادیه طلا به عنوان مرجع رسمی و اصلی قیمت طلا در کشور اقدام کنند.

رئیس اتحادیه طلا تهران ادامه داد:  در حال حاضر قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار در ایران نسبت به طلای جهانی بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان از بازارهای جهانی کمتر است و تا ظهر امروز هر گرم طلا ۱۸ عیار ۱۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، هر قطعه تمام سکه طرح جدید ۱۷۶ میلیون تومان و هر قطعه تمام سکه طرح قدیم ۱۶۹ میلیون تومان قیمت گذاری شده است.

بذرافشان در پایان گفت: همچنین هر قطعه نیم سکه ۹۳ میلیون تومان، هر قطعه ربع سکه ۵۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و هر قطعه سکه یک گرمی بانک مرکزی ۲۶ میلیون تومان معامله می‌شود و حباب سکه نیز با کاهش نسبت به روزهای گذشته در حال حاضر به پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده که بیانگر کاهش قابل توجه است.

به گزارش اقتصادران، خرید و نگهداری طلا به‌عنوان پس‌انداز و دارایی با ارزش با فرهنگ خانواده‌های ایرانی عجین شده است. این فلز زرد پشتوانه روزهای سخت به حساب می‌آید؛ خانواده‌های ایرانی در سال ۱۴۰۴ برای دومین بار، روزهای سخت جنگ را سپری می‌کنند. در هفته‌های اخیر که بسیاری از کسب و کارها به دلیل قطعی اینترنت و شرایط جنگی کشور به حالت تعطیل درآمده‌اند، بسیاری از خانواده‌ها برای گذران زندگی خود نیازمند فروش دارایی‌هایی نظیر طلا هستند.

بدیهی است در شرایط کنونی، ثبات نسبی قیمت‌ها و مدیریت موثر و یکپارچه قیمت طلا و سکه در سطح کشور می‌تواند بخش بزرگی از آسایش روانی مردمی را فراهم آورد که با مسائل و مشکلات متعددی مواجه هستند. با این حال بازار فیزیکی طلا نه تنها نتوانسته به نیاز مردم پاسخ دهد، بلکه به اعلام قیمت توسط اتحادیه طلا محدود شده و واحدهای صنفی عملا تعطیل هستند.

آشفتگی، نابه‌سامانی و نبود قدرت مدیریت و راهبری یکپارچه در بازار فیزیکی طلا

از ابتدای شروع جنگ اخیر بازارهای مالی در کشور به حالت تعطیل درآمد و روند قیمت‌‌دهی متوقف شد. در روزهای بعد، بازار ارز کمی جان گرفت و اکنون که ۱۸ روز از جنگ می‌گذرد، بازار ارز بازگشایی شده و این اسکناس حوالی قیمت ۱۴۴ تا ۱۴۶ هزار تومان معامله می‌شود. این در حالی است که با وجود قیمت‌دهی روزانه از سوی اتحادیه طلا و جواهر تهران، بازار فیزیکی طلا همچنان بسته است و معاملات طلا محدود به فعالان صنفی این بازار است، آن هم به شرط تبادل پول بعد از عید!

در این بین، اگر از مردم هم طلایی خریداری شود، با قیمت‌های سلیقه‌ای و بسیار پایین‌تر از ارقام اعلامی اتحادیه طلاست؛ به صورتی که قیمت‌ها در بازار طلا به انصاف خریدار و نیاز فروشنده گره خورده است. به این ترتیب، به نظر می‌رسد قیمت‌های اعلامی اتحادیه نیز، نوعی رفع تکلیف اجباری برای از سر باز کردن مسئولیتی است که این نهاد صنفی بر دوش دارد.

باید توجه داشت، در حالی که قدمت بازار فیزیکی طلا و دستگاه‌های مدیریتی و تشکیلات کشف قیمت در این بازار پررونق به دهه‌ها قبل برمی‌گردد، اما در شرایط پرالتهاب کنونی، آشفتگی، نابه‌سامانی و نبود قدرت مدیریت و راهبری یکپارچه بازار طلا در سراسر کشور به وضوح به چشم می‌خورد.

سردرگمی مردم در روزهای سخت جنگ برای نقدکردن طلای فیزیکی

اعمال نرخ‌های سلیقه‌ای، بسته‌ بودن بازار فیزیکی طلا و فقدان چاره‌‌‌اندیشی برای حل معضل فروش طلا به‌صورت فیزیکی، از عمده مشکلاتی است که مردم طی روزهای اخیر در بازار طلا با آن مواجه هستند. اتحادیه طلا حتی نتوانسته است، چند واحد امین و تحت نظارت را برای رفع نیاز مردم به نقدینگی معرفی کند. آن در شرایطی که هم قیمت دلار کشف می‌شود، هم قیمت اونس طلا در دسترس است و محاسبه قیمت واقعی طلا کار دشواری نیست.

پیشتازی صندوق‌های طلای بورسی و پلتفرم‌های طلا در نقدکردن سرمایه‌های مردم

در چنین شرایطی و در حالی که بازار سهام تعطیل است، سازمان بورس در هفته پایانی سال، ‌تصمیم گرفت تا در راستای مرتفع کردن نیاز مردم به نقدینگی ریالی، صندوق‌های طلا و نقره فعالیت خود را از سر بگیرند. همچنین باید گفت پلتفرم‌های آنلاین فروش طلا بدون توقف و قطعی، از ابتدای جنگ در حال فعالیت بوده‌اند و امکان خرید و فروش در این پلتفرم‌ها حتی در برخی از آنها تا سقف یک میلیارد تومان در روز فراهم بوده است. این در حالی است که تا پیش از این فعالیت پلتفرم‌های طلا زیر ذره‌بین انتقاد اتحادیه طلا و جواهر تهران و بازار فیزیکی طلا قرار داشت.

گفتنی است پیش از این نادر بذرافشان رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران مدعی بود که پلتفرم‌ها پشتوانه قوی ندارند و بهتر است مردم در بازار فیزیکی سرمایه‌گذاری کنند تا بتوانند در شرایط بحرانی سرمایه خود را به آسانی نقد کنند.

اتحادیه طلا بازوی اجرایی قدرتمندی نیست!

برخی مخالفان سرمایه‌گذاری در ابزارهای نوظهور سرمایه‌گذاری نظیر پلتفرم‌ها و صندوق‌های بورسی طلا نیز مدعی بودند این ابزارها عموما خالی فروشی می‌کنند و ابزارهای برای نوسان‌گیری هستد. هرچند باید توجه داشت مانع‌ تراشی برای هر فعالیت جدید طبیعی است؛ اما آنچه جای تامل دارد این است که بازار فیزیکی نه نوظهور است و نه بی‌تجربه، اما بیش از دو هفته است که مردم را سردرگم نگاه داشته و نمی‌تواند دارایی باارزش مردم را به نقدینگی تبدیل کند. به‌نظر می‌رسد، تحادیه طلا توان مدیریت و قدرت اجرایی لازم را برای کنترل بازار فیزیکی طلا ندارد.

به گزارش اقتصادران، امروز ۲۶ اسفند ۱۴۰۴، بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ایران شاهد معاملاتی پرحجم بود. بر اساس آمار رسمی، صندوق‌های درآمد ثابت امروز بیش از ۳۲ هزار میلیارد تومان معامله شدند که رقم قابل توجهی است.

در این میان، صندوق‌های درآمد ثابت شاهد سرانه خرید ۲۷۲ میلیون تومان و سرانه فروش ۲۶۷ میلیون تومان بودند که نشان‌دهنده قدرت برابر خریداران و فروشندگان است. ورود پول به این صندوق‌ها به ۱,۵۲۵ میلیارد تومان رسید. تزریق ۱.۵ همت پول به این صندوق‌ها در شرایطی که جنگ هنوز به پایان نرسیده، نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران حقیقی به وضعیت این صندوق‌ها اعتماد کرده‌اند و درآمد ثابت‌ها را محلی امن برای سرمایه خود می‌دانند.

البته لازم به یادآوری است که در روز اول بازگشایی این صندوق‌ها پس از جنگ، بیش از ۷ همت پول از درآمد ثابت‌ها خارج شد. اما به مرور وضعیت این صندوق‌ها هم به سمت تعادل رفت و هیجان سرمایه‌گذاران فروکش کرد.

رشد صندوق‌های طلا هم‌زمان با خروج پول حقیقی‌ها

امروز صندوق‌های طلا نیز با ارزش معاملات ۱۰.۵۴۸ میلیارد تومان، روزی پرمعامله را پشت سر گذاشتند. سرانه خرید و فروش به ترتیب ۱۹۲ میلیون تومان و ۲۳۲ میلیون تومان ثبت شد که قدرت خرید منفی ۱.۲۱ واحد، نشان‌دهنده برتری قدرت فروشندگان بود.

صندوق‌های طلا امروز ۷۹۲ میلیارد تومان خروج پول داشتند و این خروج پول و قدرت بالاتر فروشندگان در شرایطی به ثبت رسید که این صندوق‌ها رشد بسیار خوبی را در روز جاری تجربه کردند. امروز صندوق‌های طلا اکثرا رشدی بیش از ۶-۷ درصد را تجربه کردند و حتی برخی از آن‌ها در دقایق پایانی معاملات به مثبت ۱۰ درصد هم رسیدند و برای آن ها صف خرید تشکیل شد.

صندوق‌های نقره هم مثبت بودند

صندوق‌های نقره نیز با ارزش معاملات ۶۱۹ میلیارد تومان، شاهد سرانه خرید و فروش به ترتیب ۶۴.۴ میلیون تومان و ۱۰۲.۴ میلیون تومان بودند. قدرت خرید منفی ۱.۵۹ واحد، در شرایطی است که این صندوق‌ها هم امروز مثبت بودند، اما نه به اندازه صندوق‌های طلا. صندوق‌های نقره امروز رشد حدود ۲-۳ درصد داشتند.

ورود پول به صندوق‌های نقره نیز ۱۲۷ میلیارد تومان بود که برخلاف صندوق‌های طلا، نقره ای‌ها با تزریق پول حقیقی‌ها مواجه شدند.

به گزارش اقتصادران، بازار طلا و سکه در هفدهمین روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران به شدت تحت تاثیر شرایط جنگی قرار گرفته و فعالیت‌های اقتصادی در بسیاری از بخش‌ها به حالت نیمه‌تعطیل درآمده است.