دسته: اقتصادی

  • نفت استپ کرد!

    نفت استپ کرد!

    به گزارش اقتصادران، بازار جهانی نفت تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه قرار گرفته است. اختلال در جریان انرژی از منطقه، قیمت‌ها را به بالاترین سطوح ماه‌های اخیر رسانده و هر خبر تازه از مذاکرات ایران و آمریکا می‌تواند مسیر بازار را به‌طور محسوسی تغییر دهد. اکنون معامله‌گران در حال ارزیابی این پرسش هستند که آیا تنش‌ها به سمت کاهش حرکت خواهند کرد یا ریسک‌های موجود همچنان از قیمت نفت حمایت می‌کنند.

    به گزارش رویترز، قیمت نفت در روز سه‌شنبه پس از جهش شدید جلسه پیشین، تحت تأثیر احتیاط بازار نسبت به پیشرفت مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران کاهش یافت.

    دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که مذاکرات با ایران همچنان ادامه دارد، در حالی که پیش‌تر خبرگزاری تسنیم گزارش داده بود تهران مذاکرات غیرمستقیم با واشنگتن را متوقف کرده است.

    قراردادهای آتی نفت برنت با کاهش ۵۳ سنتی معادل ۰٫۵۶ درصد به ۹۴ دلار و ۴۵ سنت در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا (WTI) با افت ۵۶ سنتی یا ۰٫۶۱ درصد به ۹۱ دلار و ۶۰ سنت در هر بشکه معامله شد.

    Capture

    تمرکز بازار بر مذاکرات و تهدیدهای ایران

    تیم واتِرر، تحلیلگر ارشد بازار در KCM Trade، گفت: «بازار در حال حاضر بر این تمرکز دارد که آیا در مذاکرات آمریکا و ایران پیشرفت یا پسرفت مشخصی رخ داده است، لحن و محتوای اظهارات دو طرف (به‌ویژه تهدیدهای ایران درباره تنگه هرمز) و حرکت واقعی تانکرهای نفتی از طریق این گذرگاه چگونه است.»

    وی افزود: «وضعیت مذاکرات در هر لحظه تعیین‌کننده خواهد بود که آیا حق بیمه ریسک کنونی در قیمت نفت باقی می‌ماند یا شروع به کاهش می‌کند.»

    کاهش تنش‌ها در خاورمیانه و اثر بر بازار نفت

    لبنان روز دوشنبه از برقراری آتش‌بس جزئی میان حزب‌الله و اسرائیل خبر داد؛ اقدامی که می‌تواند به کاهش محدود تنش‌ها در درگیری‌ای منجر شود که تاکنون جنگ گسترده‌تر با ایران را شعله‌ور کرده است.

    ایران از آغاز جنگ عملاً تمام حمل‌ونقل غیرایرانی در خلیج فارس را متوقف کرده است؛ اقدامی که حدود یک‌پنجم جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را مسدود کرده و قیمت‌ها را بیش از ۵۰ درصد افزایش داده است.

    افزایش صادرات نفت آمریکا و کاهش ذخایر

    بر اساس برآورد ردیابی کشتی‌ها، صادرات نفت آمریکا در ماه مه به رکورد روزانه ۵٫۶ میلیون بشکه رسید، زیرا بحران خاورمیانه موجب افزایش تقاضای پالایشگاه‌های آسیایی و اروپایی برای نفت آمریکا شد.

    یک نظرسنجی اولیه رویترز نشان می‌دهد که ذخایر نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۲۹ مه حدود ۳٫۶ میلیون بشکه کاهش یافته و ذخایر گازوئیل و بنزین نیز به احتمال زیاد افت داشته‌اند.

    مدیران حمل‌ونقل دریایی که روز دوشنبه در آتن گرد هم آمدند، تأکید کردند هر توافق صلح میان آمریکا و ایران باید قواعد واضحی ارائه کند تا کشتی‌ها بتوانند به فعالیت عادی خود از طریق تنگه هرمز بازگردند.

  • بازار سخت‌افزار از کمبود به «ناموجودی واقعی» رسید

    بازار سخت‌افزار از کمبود به «ناموجودی واقعی» رسید

    به گزارش اقتصادران، در پی تشدید محدودیت‌های واردات سخت‌افزار و افزایش نااطمینانی در زنجیره تأمین، بازار الکترونیک ایران با موجی از افزایش قیمت، کاهش دسترسی و پدیده‌ای که فعالان از آن با عنوان «ناموجودی واقعی» یاد می‌کنند، مواجه شده است؛ وضعیتی که در آن نه تنها قیمت‌ها جهش یافته، بلکه بخشی از کالاها عملاً از چرخه عرضه خارج شده‌اند و مسیر جایگزینی نیز برای تأمین آن‌ها وجود ندارد.

    بازاری در وضعیت «ناموجودی واقعی»

    فعالان بازار سخت‌افزار معتقدند آنچه امروز در بازار رخ می‌دهد صرفاً کمبود مقطعی کالا نیست، بلکه شکل‌گیری نوعی «ناموجودی واقعی» است؛ به این معنا که بسیاری از کالاها یا دیگر وارد نمی‌شوند، یا به دلیل شرایط نامطمئن بازار و انتظارات تورمی، عرضه آن‌ها به‌صورت محدود و زمان‌بندی‌شده انجام می‌شود.

    در این وضعیت، بازار از حالت تعادل میان عرضه و تقاضا خارج شده و به ساختاری واکنشی تبدیل شده است؛ ساختاری که در آن تصمیم فروشندگان و واردکنندگان بیش از تقاضای واقعی مصرف‌کننده بر دسترسی کالا اثر می‌گذارد. به گفته فعالان صنفی، در برخی موارد حتی کالاهایی که تقاضای مشخص دارند، صرفاً به دلیل نبود افق روشن واردات، جایگزین مشخصی در بازار پیدا نمی‌کنند.

    موبایل؛ از کالای عمومی تا انتخاب طبقاتی

    بازار موبایل یکی از شفاف‌ترین نمودهای این تغییر ساختاری است. گوشی‌های ساده و دکمه‌ای که در گذشته با کمترین قیمت خریداری می‌شدند حالا با بازه قیمتی حدود ۲ تا ۱۰ میلیون تومان در دسترسند و امروز به حاشیه بازار رانده شده و عملاً تنها به‌عنوان ابزارهای حداقلی تماس و پیامک مورد استفاده قرار می‌گیرند.

    در مقابل، گوشی‌های هوشمند اقتصادی اکنون از حدود ۲۰ میلیون تومان آغاز می‌شوند و میان‌رده‌های قابل استفاده برای بخش بزرگی از کاربران در محدوده ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان قرار دارند. برندهایی مانند سامسونگ، شیائومی و آنر بخش اصلی این بازار را در اختیار دارند، اما افزایش هزینه واردات، نوسانات ارزی و محدودیت عرضه باعث شده فاصله قیمتی میان نسل‌های مختلف گوشی‌ها به‌طور محسوسی افزایش یابد. تا آنجا که گوشی ‌های ایفون از مدل ۱۶ به بعد و بارنج قیمتی ۲۸۰ میلیون به بالا در بازار موجودند.

    در نتیجه، انتخاب موبایل بیش از آنکه انتخاب میان برند و مشخصات فنی باشد، به انتخاب میان سطح‌های مختلف توان اقتصادی تبدیل شده است.

    سخت‌افزار و قطعات؛ تغییر ماهیت کالا از مصرفی به سرمایه‌ای

    در بازار تجهیزات ذخیره‌سازی، هاردهای اکسترنال در بازه حدود ۱۵ تا ۲۶ میلیون تومان و فلش‌ها در بازه ۲ تا ۱۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری می‌شوند؛ موضوعی که نشان می‌دهد کالاهای جانبی ساده نیز از سطح مصرف عمومی فاصله گرفته‌اند.

    در بازار لپ‌تاپ، دستگاه‌های ساده دانشجویی حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان قیمت دارند، اما با افزایش سطح کاربری، قیمت‌ها به‌سرعت از ۱۰۰ میلیون تومان عبور می‌کنند. برخی فروشندگان نیز اشاره می‌کنند مدل‌هایی که سال گذشته با حدود ۳۰ میلیون تومان عرضه می‌شدند، امروز تا حدود ۱۵۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده‌اند. آنطور که فعالان بازار می‌گویند مدل های سرفیس نیز در بازار به شدت کمیاب شدند.

    در بخش قطعات، به‌ویژه کارت‌های گرافیک، قیمت‌ها از حدود ۴۰ میلیون تومان آغاز شده و در مدل‌های حرفه‌ای تا ۲۵۰ میلیون تومان نیز می‌رسد؛ روندی که این بازار را از یک بازار مصرفی به بازاری نزدیک به دارایی‌های سرمایه‌ای تبدیل کرده است.

    جدول مقایسه‌ای وضعیت بازار سخت‌افزار (برآورد قیمت‌ها)

     

    گروه کالایی بازه قیمتی فعلی (تومان) وضعیت بازار نکته تحلیلی
    گوشی ساده (دکمه‌ای) ۲ تا ۱۰ میلیون محدود / حاشیه‌ای کارکرد محدود به تماس و پیامک
    گوشی میان‌رده ۲۰ تا ۵۰ میلیون اصلی‌ترین تقاضا فاصله زیاد با توان خرید عمومی
    هارد اکسترنال ۱۵ تا ۲۶ میلیون کم‌یاب / گران خروج از کالای جانبی ساده
    فلش مموری ۲ تا ۱۵ میلیون نوسانی افزایش شدید نسبت به کارکرد
    لپ‌تاپ ساده ۵۰ تا ۶۰ میلیون در دسترس محدود مناسب کارهای پایه
    لپ‌تاپ میان‌رده/حرفه‌ای ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون محدود جهش شدید قیمت مدل‌های قدیمی
    کارت گرافیک ۴۰ تا ۲۵۰ میلیون بسیار محدود تبدیل به کالای سرمایه‌ای
    هدفون بلوتوثی ۷ تا ۱۰۰ میلیون محدود فاصله شدید برند و کیفیت
    پاوربانک حدود ۶ میلیون قابل دسترس محدود افزایش قیمت تدریجی
    کیبورد و موس ۱۰ میلیون به بالا گران‌شده عمومی حذف از کالای ارزان
    کیس + مانیتور معمولی ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون محدود ورود به سطح سرمایه‌ای
    سیستم گیمینگ کامل چند صد میلیون تا چند میلیارد بسیار لوکس شکاف شدید طبقاتی تکنولوژی

     

     

    لوازم جانبی و سیستم‌های خانگی؛ سرایت گرانی به جزئیات

    افزایش قیمت تنها محدود به کالاهای اصلی نیست. هدفون‌های بلوتوثی و اسپیکرهای کوچک خانگی در بازه ۷ تا ۱۵ میلیون تومان برای مدل‌های معمولی و تا حدود ۱۰۰ میلیون تومان برای نمونه‌های حرفه‌ای عرضه می‌شوند. پاوربانک‌ها حدود ۶ میلیون تومان قیمت دارند و کیبورد و موس نیز از حدود ۱۰ میلیون تومان به بالا در بازار موجود است.

    در بخش سیستم‌های خانگی، یک کیس و مانیتور معمولی حدود ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان هزینه دارد. در مقابل، سیستم‌های گیمینگ حرفه‌ای در برخی موارد تا چند میلیارد تومان نیز قیمت‌گذاری شده‌اند؛ شکافی که نشان‌دهنده دوگانگی عمیق در ساختار مصرف سخت‌افزار است.

    سهم درآمد و مقایسه جهانی؛ فاصله معنادار با استاندارد دسترسی

    بر اساس گزارش «Alliance for Affordable Internet» (وابسته به وب‌فاندیشن)، در سطح جهانی هزینه یک گوشی هوشمند در کشورهای کم‌درآمد می‌تواند بیش از ۵۰ تا ۷۰ درصد درآمد ماهانه یک فرد را تشکیل دهد، در حالی که در کشورهای با درآمد بالاتر این سهم معمولاً به کمتر از ۵ تا ۱۰ درصد می‌رسد.

    در گزارش‌های بین‌المللی همچنین اشاره شده است که در بسیاری از اقتصادهای توسعه‌یافته، افزایش قیمت تجهیزات الکترونیکی طی سال‌های اخیر عمدتاً در محدوده تک‌رقمی تا حدود ۱۰ الی ۲۰ درصد سالانه بوده است، تحت تأثیر مدیریت زنجیره تأمین و تعدیل تدریجی بازار.

    در مقابل، در بازار ایران، به گفته فعالان صنفی، افزایش قیمت در برخی گروه‌های کالایی مانند لپ‌تاپ، کارت گرافیک و تجهیزات ذخیره‌سازی در بازه‌های زمانی کوتاه، چندین برابر شده و در مواردی به جهش‌های چندصد درصدی رسیده است.

    با توجه به سطح درآمدی، هزینه یک گوشی میان‌رده یا لپ‌تاپ ساده در ایران برای بخش قابل توجهی از جامعه، سهمی بسیار بالاتر از میانگین جهانی از درآمد ماهانه را به خود اختصاص می‌دهد و عملاً از یک «کالای مصرفی» به یک «تصمیم مالی سنگین» تبدیل شده است.

    بازاری دیگر در وضعیت تعلیق ساختار و واردات و ناموجودی کالاها

    برآیند گفته‌های فعالان بازار نشان می‌دهد بحران فعلی سخت‌افزار صرفاً به افزایش قیمت محدود نیست، بلکه حاصل هم‌زمانی چند عامل ساختاری است: «محدودیت واردات، نبود مسیر جایگزین پایدار، کاهش شفافیت عرضه، و انتظارات تورمی در سطح بازار.»

    در چنین شرایطی، بازار از منطق عرضه و تقاضای پایدار فاصله گرفته و به ساختاری در وضعیت تعلیق تبدیل شده است؛ ساختاری که در آن کالاهای دیجیتال از سبد مصرف روزمره فاصله گرفته و به اقلامی تبدیل شده‌اند که دسترسی به آن‌ها نیازمند برنامه‌ریزی مالی جدی و در بسیاری موارد، صرف‌نظر از سایر نیازهای ضروری است.

  • شوک اقتصادی به ۸۷ میلیون ایرانی / رقم کالابرگ بدون تغییر می‌ماند

    شوک اقتصادی به ۸۷ میلیون ایرانی / رقم کالابرگ بدون تغییر می‌ماند

    به گزارش اقتصادران، سخنان اخیر سخنگوی دولت مبنی بر اینکه افزایش مبلغ کالابرگ فعلا مقدور نیست، این سئوال مهم را در افکار عمومی ایجاد می‌کند که آیا عدم افزایش رقم کالابرگ، قانونی و منطبق با وعده‌های رسمی اعلامی است یا خیر؟

    پیش از این یعقوب اندایش معاون امور اقتصادی و رفاهی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز اعلام کرده بود کل بودجه مصوب در قانون بودجه برای کالابرگ حدود ۹۹۶ همت است و با توجه به این‌که در حال حاضر ۸۷ میلیون ایرانی کالا برگ می‌گیرند که اگر بخواهیم ماهانه به طور مرتب یک میلیون تومان بدهیم، از کل اعتبار مصوب هم بالاتر می‌شود و ۴۸ همت کسری خواهیم داشت.

    قانون چه می‌گوید؟

    در ماده سه فصل یک  آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی و حمایت معیشتی خانوارها صراحتا تامید شده است: افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالای موضوع این آئین نامه به صورت فصلی ارزیابی و از محل منابع موجود در حساب پشتیبان از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران خواهد شد.

    طبق ماده ۳ آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم مصوب ۱۴۰۴/۱۰/۱۰ هیات وزیران، هرگونه تغییر در مبلغ کالابرگ نیازمند تصویب در کارگروه ماده ۱۳ طرح بهبود معیشت است.

    بر اساس این آیین‌نامه افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالاهای موضوع این آیین‌نامه به صورت فصلی ارزیابی و از محل منابع موجود در حساب پشتیبان از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران خواهد شد؛ بنابراین اگر قیمت‌های اقلام کالابرگ در این دوره افزایش پیدا کند، دولت خود را موظف می‌داند میزان اعتبار کالابرگ در دوره بعد را افزایش دهد.

    احمد میدری نیز پیش از این اعلام کرد: درخواست افزایش مبلغ کالابرگ به کمیته ماده ۱۳ طرح بهبود معیشت داده شده است و به علت کمبودهایی که وجود دارد در حال بررسی است.

    وعده رسمی مقامات چه بود؟

    مسعود پزشکیان ششم بهمن ماه سال گذشته اعلام کرد: در کنار محاسبه نرخ تورم، باید افزایش قدرت خرید مردم و میزان بهره‌مندی آنان از کالابرگ نیز به‌صورت دقیق محاسبه و اعلام شود.

    طرح بزرگ اقتصادی دولت به معنای حذف یارانه نیست، بلکه انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن، ایجاد عدالت و حذف رانت، فساد و تبعیض است تا منابع به‌صورت عادلانه در اختیار همه مردم قرار گیرد.

    پورمحمدی، رییس سازمان برنامه و بودجه نیز پیش از این در نیمه دی‌ماه سال گذشته تاکید کرد: اعتبار کالابرگ هر سه ماه یک‌بار متناسب با تورم تغییر می‌کند.

    احمد میدری ، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز اواخر بهمن‌ماه وعده داد: طبق دستور رئیس‌جمهوری در صورت افزایش تورم، مبلغ کالابرگ الکترونیکی هم افزایش خواهد یافت.

    طرح جدید دولت چیست؟

    احمد میدری اعلام کرده است: آنچه که در این ماه اجرایی خواهد شد این است که تولیدکنندگان برای درصدی از کالا برگ، به مردم تخفیف بدهند. در صنعت لبنیات با توجه به مذاکراتی که انجام شده، برخی از شرکت‌ها که اسامی شان را خودشان اعلام می‌کنند، روی کالابرگ ۱۰ درصد تخفیف می‌دهند. با توافقی که انجام دادیم درصدی از آن را برای شرکت‌هایی که تخفیف می‌دهند تعیین خواهیم کرد. درباره روغن هم برخی از شرکت‌ها اعلام کرده‌اند که سه درصد تخفیف خواهند داد، با این حال این موضوع هنوز نهایی نیست و ما درخواست تخفیف بیشتری داریم. ۱۰ درصد را با صنعت لبنیات و با برخی از شرکت‌ها نهایی کردیم که اطلاع رسانی خواهد شد.

    صحبت از ارائه‌ی تخفیف ۱۰ درصدی بر لبنیات در حالی مطرح می‌شود که از دی ماه تا کنون قیمت لبنیات افزایشی قابل توجه را تجربه کرده است . به طور مثال در آذرماه قیمت یک لیتر ۶۵ هزار تومان بود اما در حال حاضر به ۹۸ هزار تومان رسیده است.

    قیمت یک کیلوگرم ماست پاستوریزه ۹۱ هزار تومان بود که در حال حاضر به حدود دویست هزار تومان رسیده و در قیمت‌های اعلامی جدید نیز قیمت یک دبه دو کیلویی ماست حدود ۲۲۸ هزار و ۷۰۰ تومان تعیین شد.  قیمت خامه دویست گرمی ۶۵ هزار تومان بود که در حال حاضر به بیش از ۱۰۴ هزار تومان رسیده است. بهای پنیر پاستوریزه نیم کیلویی هم ۱۱۵ هزار تومان بود . در قیمت‌های جدید اعلامی بهای پنیر یو اف ۴۰۰ گرمی ۲۰۳ هزار تومان اعلام شده است. قیمت صد کره پاستوریزه حیوانی نیز هفتاد هزار تومان بود که به صد هزار تومان رسیده است.

    به این ترتیب ماست در همین دوره زمانی نزدیک به ۱۱۹ درصد، پنیر ۷۶ درصد، خامه ۶۰ درصد و شیر ۵۰ ردصد افزایش قیمت داشته است. میزان افزایش قیمت کره نیز ۴۲ درصد بود.

    میدری در حالی از تخفیف ۳ درصدی روی قیمت روغن نباتی خبر داده است که بهای روغن ۹۰۰ گرمی در آذرماه سال گذشته  ۹۳ هزار و پانصد تومان بود و در حال حاضر بهای روغن ۸۱۰ گرمی به ۳۳۱ هزار تومان رسیده است. میزان افزایش قیمت روغن مایع بیش از ۲۶۰ درصد بوده است و طبیعی است تخفیف سه درصدی عاملی برای حفظ قدرت خرید نخواهد بود.

    میدری درباره افزایش اعتبار کالابرگ در خردادماه نیز گفت: پیشنهادی از طرف ما و دستگاه‌های مختلف به سازمان برنامه رفته و با توجه به محدودیت بودجه در حال بررسی است، اما درباره خرداد ماه هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.

  • خبر بد برای بازنشستگان تامین اجتماعی؛ در خرداد هم خبری از افزایش حقوق نیست!

    خبر بد برای بازنشستگان تامین اجتماعی؛ در خرداد هم خبری از افزایش حقوق نیست!

    به گزارش اقتصادران، بازنشستگان و مستمری بگیران تامین اجتماعی، چشم انتظار اعمال افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ در ماه خرداد هستند؛ اما شنیده ها حاکی از این است که حقوق ماه سوم سال هم همچون ماه های اول و دوم سال، به حساب آنها واریز خواهد شد.

    به رغم اینکه به نظر می رسد احکام افزایش حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران سازمان تامین اجتماعی تا پایان هفته بارگذاری و در دسترس قرار خواهد گرفت اما تامین منابع مالی برای پرداخت آن در پایان خرداد، در سایه ای از ابهام قرار دارد.

    اگرچه تا پیش از این محدودیت مالی سازمان تامین اجتماعی با توجه به شرایط اقتصادی کشور و کاهش حق بیمه های دریافتی در سال جدید موجب نگرانی بازنشستگان برای پرداخت مستمری ها بود، اما اکنون خبری مبنی بر برداشت بیش از ۴۵ هزار میلیارد تومان از جانب بانک مرکزی از حساب تامین اجتماعی در بانک رفاه که حقوق بازنشستگان را تضمین می کند؛ موجب شده که حقوق خرداد بر اساس احکام جدید انجام نشود.

    این برداشت به واسطه بازپرداخت تسهیلات دریافتی تامین اجتماعی برای تامین منابع مالی پرداختی حقوق و عیدی پایان سال ۱۴۰۴ و در جریان جنگ بوده که در روزهای اخیر توسط بانک مرکزی برداشت شده و تامین اجتماعی را در تامین منابع مالی برای پرداخت حقوق خرداد دچار چالش کرده است.

  • افزایش سقف برداشت از عابربانک تا ۵۰۰ هزار تومان

    افزایش سقف برداشت از عابربانک تا ۵۰۰ هزار تومان

    به گزارش اقتصادران، سقف خرید با کارت بانکی به ۴۰۰ میلیون تومان رسید. در حوزه انتقال وجه غیرحضوری نیز سقف حساب‌های غیرتجاری به ۳۰۰ میلیون تومان و حساب‌های تجاری به یک میلیارد تومان افزایش یافته است.

    انتقال از طریق «پایا» و «ساتنا» همچنان تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان انجام می‌شود.

    سقف برداشت نقدی از خودپرداز‌ها نیز ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

    سقف انتقال آنی(پل) هم ۱۰۰ میلیون تومان تعیین شد و انتقال غیرحضوری برای افراد ۱۲ تا ۱۸ سال به ۳۰ میلیون تومان رسیده است.

    خرید با کارت برای افراد ۱۲ تا ۱۸ سال و افراد محجور تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان امکان‌پذیر خواهد بود.

  • حمایت راهبردی از آموزش عالی و پیوند دانشگاه، صنعت و اقتصاد در دوران پساجنگ/ تأکید قربان اسکندری بر توسعه آموزش عالی در دوران پساجنگ با رویکرد حمایت بانکی از اقتصاد دانش‌بنیان و فناوری

    حمایت راهبردی از آموزش عالی و پیوند دانشگاه، صنعت و اقتصاد در دوران پساجنگ/ تأکید قربان اسکندری بر توسعه آموزش عالی در دوران پساجنگ با رویکرد حمایت بانکی از اقتصاد دانش‌بنیان و فناوری

    به گزارش اقتصادران به نقل از روابط‌عمومی بانک صادرات ایران، قربان اسکندری سرپرست بانک صادرات ایران طی بازدید از دانشگاه علم و صنعت، با اشاره به نقش محوری دانشگاه‌ها در ارتقای فرهنگی، تولید دانش و توسعه اقتصادی کشور اظهار داشت: پیشرفت‌های علمی، پیش‌نیاز اساسی دستیابی به اهداف توسعه‌محور است. مراکز دانشگاهی به عنوان نهادهای کلیدی پرورش نیروی متخصص، نه تنها سرمایه انسانی ارزشمند را تأمین می‌کنند، بلکه با پیوند پژوهش و اجرا، در تقویت فناوری و زیرساخت‌های تولیدی نقش‌آفرینی مؤثر دارند.

    وی با تأکید بر لزوم حضور فعال بانک‌ها در حمایت از اکوسیستم دانش‌بنیان افزود: اقدامات بانک صادرات ایران در حوزه دانشگاه‌ها و مراکز علمی، بر پایه چشم‌انداز راهبردی و بلندمدت طراحی شده است. این بانک با هدف اصلاح ساختار تامین مالی در اقتصاد ایران، تامین مالی زنجیره تولید و ایجاد پلی مستحکم میان دستاوردهای علمی و نیازهای صنعتی، به دنبال تأثیرگذاری فزاینده در الگوی دانش‌افروزی و خلق ارزش پایدار است.

    اسکندری در جریان این بازدید، بر تدوین فوری چارچوب قانونی و اجرایی تأمین بودجه بازسازی تأکید و آمادگی کامل بانک را برای اجرای این فرآیند در سایر مراکز علمی خسارت‌دیده، بر اساس اولویت‌بندی اعلام کرد. این ابتکار، تجلی بانکداری اجتماعی بانک صادرات ایران و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر پس از جنگ در عرصه آموزش عالی و تولید دانش است.

    ​در این دیدار، محمد وطن‌پور عضو هیئت‌مدیره، سیدکاظم مرتضوی اسکویی معاون شعب و داود مهدیان معاون بانکداری جامع بانک صادرات ایران نیز حضور داشتند و بر گسترش همکاری‌های حداکثری با مراکز علمی آسیب‌دیده تأکید کردند.

    دکتر محمود مهرداد شکریه، رئیس دانشگاه علم و صنعت، ضمن قدردانی از پیشگامی بانک صادرات ایران، این حمایت‌ها را زمینه‌ساز تحولات مثبت و پایدار در عرصه علمی کشور دانست.

    شایان ذکر است که در جریان جنگ، بخش‌هایی از زیرساخت‌های دانشگاهی و پژوهشی کشور آسیب دید. بانک صادرات ایران با نگاهی توسعه‌ای و مسئولیت اجتماعی، فرآیند تأمین مالی بازسازی این مراکز را به طور جدی و سریع پیگیری می‌کند تا چرخه دانش و تولید در اقتصاد ملی بدون وقفه ادامه یابد.

  • بحران در بازار اجاره مسکن / فایل‌های اجاره کم هستند و گران!

    بحران در بازار اجاره مسکن / فایل‌های اجاره کم هستند و گران!

    به گزارش اقتصادران، بررسی آمارهای ساخت‌وساز و صدور پروانه‌های ساختمانی طی سال‌های اخیر نشان می‌دهد عرضه مسکن با افت محسوسی مواجه بوده است. همین موضوع در حالی که تقاضای مصرفی همچنان پابرجاست، موجب شده بازار اجاره و خرید مسکن تحت فشار کمبود واحدهای عرضه‌شده قرار گیرد. اکنون دو هشدار مهم از سوی فعالان بازار مطرح شده است؛ نخست کمبود فایل‌های اجاره و دوم احتمال ورود بازار ملک به یک فاز جدید افزایش قیمت.

    داود بیگی‌نژاد، نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران، از شرایط نگران‌کننده بازار اجاره خبر می‌دهد و معتقد است که مستأجران در آستانه فصل جابه‌جایی با کمبود شدید فایل‌های اجاره روبرو هستند. او می‌گوید: در آستانه فصل اجاره و نقل و انتقالات مستأجران با کمبود فایل‌های اجاره در بازار مسکن مواجه هستیم. این اظهارنظر در شرایطی مطرح می‌شود که هر سال با نزدیک شدن به فصل تابستان، تقاضا برای اجاره مسکن افزایش پیدا می‌کند. اما امسال به نظر می‌رسد مشکل تنها رشد تقاضا نیست، بلکه کاهش محسوس عرضه نیز به بحران دامن زده است. بیگی‌نژاد تأکید می‌کند: باید بپذیریم که شرایط فعلی بازار مسکن بر بازار اجاره هم اثر می‌گذارد اما روند کاهش فایل در بازار مسکن نتیجه سیاست‌های سال‌های گذشته در سمت عرضه مسکن است. به اعتقاد نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران، یکی از عوامل مهم کاهش تولید مسکن، بلاتکلیفی قانون پیش‌فروش است؛ موضوعی که طی سال‌های اخیر بخش مهمی از منابع مالی ساخت‌وساز را تحت تأثیر قرار داده است.

    پیش‌فروش مسکن حلقه گمشده تأمین مالی ساخت‌وساز

    بازار ساخت‌وساز در ایران همواره بخشی از سرمایه مورد نیاز خود را از طریق پیش‌فروش واحدها تأمین کرده است. اما فعالان این حوزه معتقدند نبود سازوکار شفاف و کارآمد برای پیش‌فروش، موجب کاهش انگیزه سرمایه‌گذاران و سازندگان شده است. نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران در گفت‌وگو با ایلنا، در این باره می‌گوید: در حال حاضر برای پیش‌فروش مسکن هیچ بستر قانونی وجود ندارد. او هشدار می‌دهد: در صورت حذف پیش‌فروش از معاملات مسکن، جذب سرمایه از این حوزه را از دست می‌دهیم و به همان میزان شاهد کندی در پیشرفت ساخت‌وسازها خواهیم بود. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در شرایط تورمی، سازندگان برای تأمین نقدینگی پروژه‌ها نیازمند ابزارهای متنوع مالی هستند و محدود شدن این ابزارها می‌تواند مستقیماً بر حجم عرضه آینده مسکن اثر بگذارد.

    کاهش ساخت‌وساز؛ ریشه اصلی بحران امروز

    فعالان بازار معتقدند آنچه امروز در بازار اجاره و خرید مشاهده می‌شود، نتیجه تصمیمات و روندهایی است که سال‌ها قبل شکل گرفته‌اند. بیگی‌نژاد در این خصوص می‌گوید: وقتی در سال‌های گذشته با قوانین و مقررات‌گذاری اشتباه امکان ساخت‌وساز و تولید مسکن را دچار تزلزل می‌کنند، تبعات آن امروز در بازار مسکن خود را نشان می‌دهد. نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران همچنین تأکید دارد: در حال حاضر ساخت‌وساز به صورت محدود در بافت‌های شهری توسط بخش خصوصی در حال انجام است و به همین مقدار که ساخت‌وساز کاهش پیدا می‌کند، قاعدتاً عرضه هم محدود می‌شود. به بیان ساده، کاهش تولید امروز به معنای کمبود فایل اجاره و فروش در سال‌های بعد است؛ موضوعی که اکنون خود را به شکل رشد قیمت‌ها و کاهش قدرت انتخاب متقاضیان نشان داده است.

    یکی از دلایل واقعی افزایش اجاره‌بها  نبود فایل اجاره است

    در حالی که معمولاً افزایش اجاره‌بها به تورم عمومی یا رشد قیمت مسکن نسبت داده می‌شود، بیگی‌نژاد بر عامل دیگری تأکید می‌کند. او می‌گوید: امروز یکی از دلایل واقعی افزایش اجاره‌بها در بازار مسکن، نبود فایل اجاره است و این عدم فایل به دلیل کاهش شدید تولید مسکن است. این اظهارنظر نشان می‌دهد مشکل بازار اجاره صرفاً به رفتار موجران یا شرایط اقتصادی محدود نیست، بلکه به کمبود واقعی واحدهای قابل عرضه نیز ارتباط دارد. در چنین شرایطی حتی اگر تقاضا رشد نکند، کاهش عرضه به تنهایی می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد.

    بازار ملک در آستانه فاز جدید قیمتی

    در کنار هشدارها درباره بازار اجاره، برخی کارشناسان از احتمال ورود بازار مسکن به یک مرحله جدید افزایش قیمت سخن می‌گویند. رسول قربان‌نژاد، کارشناس ارشد حوزه مسکن، معتقد است: بخش عمده تغییراتی که امروز در بازار مسکن مشاهده می‌شود، نتیجه انباشت کمبود عرضه در سال‌های گذشته است. به گفته او، کاهش عرضه تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله افزایش نااطمینانی اقتصادی، رشد ریسک سرمایه‌گذاری و کاهش انگیزه سازندگان شکل گرفته است. کارشناس ارشد حوزه مسکن تأکید می‌کند: جهش‌های ارزی یکی از عوامل اثرگذار بر کاهش عرضه مسکن بوده‌اند. افزایش نرخ ارز، هزینه‌های ساخت را به‌شدت افزایش داد و در نهایت بازار را وارد یکی از عمیق‌ترین دوره‌های رکود تورمی خود کرد.

    چرا مسکن هنوز به اندازه دلار گران نشده است؟

    یکی از نکات قابل توجه در تحلیل قربان‌نژاد، فاصله میان رشد نرخ ارز و قیمت مسکن است.او می‌گوید: با وجود رشد قابل توجه نرخ ارز، بازار مسکن هنوز به همان نسبت افزایش قیمت را تجربه نکرده است. به اعتقاد این کارشناس، علت این وضعیت کاهش حجم معاملات و باقی ماندن بخشی از ریسک‌های اقتصادی در بازار است. اما این فاصله لزوماً دایمی نخواهد بود و ممکن است در صورت تغییر شرایط اقتصادی، بازار مسکن برای جبران این شکاف وارد فاز جدیدی از رشد قیمت شود.

    اقتصاد پساجنگ و هجوم سرمایه‌ها به بازارهای امن

    یکی از مهم‌ترین هشدارهای مطرح شده در این تحلیل، تأثیر شرایط جدید اقتصادی بر بازار مسکن است. قربان‌نژاد معتقد است: کشور به تدریج وارد شرایطی می‌شود که می‌توان آن را اقتصاد پساجنگ نامید. او توضیح می‌دهد: در چنین فضایی معمولاً بخشی از سرمایه‌ها برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت بازارهای امن حرکت می‌کنند و مسکن همواره یکی از مهم‌ترین مقاصد این نقدینگی بوده است. این تحلیل نشان می‌دهد در صورت ورود سرمایه‌های جدید به بازار مسکن، فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد خواهد شد؛ به‌ویژه زمانی که عرضه جدیدی برای پاسخگویی به تقاضا وجود نداشته باشد.

    بروکراسی سنگین؛ مانع بزرگ تولید مسکن

    کارشناسان معتقدند بخشی از مشکلات بازار مسکن به فرآیندهای پیچیده اداری بازمی‌گردد. کارشناس ارشد حوزه مسکن در این باره می‌گوید: در بسیاری از کشورهای منطقه، صدور پروانه ساخت ظرف چند ساعت تا حداکثر یک ماه انجام می‌شود اما در ایران این فرآیند در موارد متعدد بیش از یک سال زمان می‌برد. قربان نژاد تأکید می‌کند: مقررات‌زدایی، حذف گلوگاه‌های غیرضروری، یکپارچه‌سازی فرآیندهای اداری و اجرای واقعی دولت الکترونیک می‌تواند بدون تحمیل هزینه‌های سنگین، عرضه مسکن را افزایش دهد.

    خطر عمیق‌تر شدن شکاف مسکن و درآمد

    مجموعه نشانه‌های موجود حکایت از آن دارد که بازار مسکن با یک چالش دوگانه مواجه است؛ از یک سو کاهش ساخت‌وساز و کمبود عرضه و از سوی دیگر احتمال ورود سرمایه‌های جدید به بازار. این ترکیب می‌تواند زمینه‌ساز رشد دوباره قیمت‌ها در ماه‌های آینده شود. قربان‌نژاد در پایان هشدار می‌دهد: ادامه روند فعلی می‌تواند شکاف میان قیمت مسکن و درآمد خانوارها را عمیق‌تر کند. اگر این روند ادامه یابد، بخش بیشتری از تقاضای مصرفی از بازار حذف خواهد شد و دسترسی خانوارهای متوسط و کم‌درآمد به مسکن دشوارتر از گذشته می‌شود. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند کلید کنترل قیمت‌ها نه در محدود کردن تقاضا، بلکه در افزایش عرضه، تسهیل ساخت‌وساز و بازگرداندن سرمایه‌گذاران به چرخه تولید مسکن نهفته است؛ مسیری که اگر به سرعت دنبال نشود، بازار ملک می‌تواند وارد یکی از حساس‌ترین دوره‌های قیمتی خود در سال‌های اخیر شود.

  • عبور بورس از هیجان / بازار سهام وارد فاز تعادل شد

    عبور بورس از هیجان / بازار سهام وارد فاز تعادل شد

    به گزارش اقتصادران، بازارسهام در پایان معاملات روز دوشنبه باوجود افزایش نسبی عرضه و تعدیل فضای هیجانی همچنان مسیر صعودی خود را حفظ کرد و جهش معنادار ارزش معاملات و تداوم ورود پول حقیقی نشان داد بورس وارد مرحله‌ای پویاتر و عمیق‌تر شده است.

    به‌این‌ترتیب بازارسهام معاملات روز گذشته را در شرایطی به‌پایان رساند که نشانه‌هایی از افزایش عرضه در برخی نمادها و خروج تدریجی بازار از وضعیت صف خرید دیده می‌شد. بخشی از سهم‌هایی که در روزهای گذشته در صف خرید قفل شده بودند روز دوشنبه وارد فاز عادی معاملات شدند و همین موضوع باعث شد تعداد نمادهای منفی نسبت‌به روزهای قبل افزایش یابد.

    با این حال این به‌معنای سرخپوشی بورس و کاهش رونق معاملات نبود و همچنان اکثریت بازار در محدوده مثبت بسته شدند. بر این اساس حدود ۷۶‌درصد از نمادها بازدهی مثبت ثبت کردند؛ آماری که به‌روشنی از برتری تقاضا و حفظ جهت کلی بازار در مسیر افزایشی حکایت داشت.

    تداوم رشد شاخص‌ها در فضای متعادل‌تر

    در جریان معاملات روز دوشنبه بازارسهام شاخص کل بورس تهران با افزایش ۶۳‌هزارو۶۵۷‌واحدی معادل ۵/۱‌درصد رشد کرد و در سطح ۴میلیون‌و۳۰۰‌هزارو۱۷۸‌واحد ایستاد.همزمان شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱۸‌هزارو۵۶۷‌واحدی معادل ۶۴/۱‌درصد افزایش یافت و به‌عدد یک‌میلیون‌و۱۵۰هزارو۵۳۶‌واحد رسید.

    رشد همزمان این دو نماگر که طی روزهای قبل نیز رخ داده نشان می‌دهد که حرکت بازار صرفا متکی به‌نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز نبوده و بدنه کلی بازار همچنان در مسیر صعودی قرار دارد.

    جهش معاملات؛ نشانه تقویت جریان نقدینگی

    یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های معاملات روز دوشنبه بازارسهام افزایش کم‌سابقه ارزش و حجم دادوستدها بود. ارزش معاملات خرد به‌۲۷‌هزارو۵۱۲‌میلیاردتومان رسید؛ رقمی که از ثبت یکی از بالاترین سطوح معاملاتی در ماه‌های اخیر یعنی حتی پیش از تعطیلی بازارسهام حکایت دارد. درکنار آن حجم معاملات نیز با عبور از ۱۰۸‌میلیاردبرگه سهم نشان داد تحرک معامله‌گران به‌شکل محسوسی افزایش یافته است.

    همزمان با این تحولات تراز پول حقیقی مثبت باقی ماند و ورود سه‌هزارو۳۵۴‌میلیاردتومان نقدینگی حقیقی به‌بازار به‌ثبت رسید. تداوم ورود پول حقیقی آن‌هم در روزی که عرضه افزایش یافته بود پیام مهمی برای فعالان بازار داشت بر این مبنا که بازارسهام توان جذب فشار فروش را دارد و نقدینگی تازه همچنان حامی روند صعودی است.

    شکسته‌شدن صف‌ها و افزایش عمق بازار

    خروج بخشی از نمادها از صف خرید اگرچه در ظاهر می‌تواند نشانه افزایش عرضه تلقی شود اما درعمل به‌افزایش عمق معاملات و روان‌ترشدن دادوستدها منجر شد. بازار روز دوشنبه کمتر از قبل با قفل‌شدگی مواجه بود و معاملات در دامنه قیمتی متنوع‌تری انجام شد. همین مساله یکی از عوامل اصلی جهش ارزش معاملات محسوب می‌شود و به‌بلوغ رفتاری بازار کمک می‌کند.

    عبور بورس از هیجان و ورود به‌فاز پایدارتر

    رفتار بورس در معاملات روز دوشنبه را می‌توان نشانه‌ای از تغییر تدریجی فاز بازار دانست. در روزهای قبل بخش قابل‌توجهی از رشد قیمت‌ها با صف‌های خرید سنگین و فضای هیجانی همراه بود اما روز گذشته با افزایش عرضه و متعادل‌ترشدن معاملات بازار چهره‌ای منطقی‌تر به‌خود گرفت. این تغییر فاز خلاف تصور برخی فعالان، لزوما نشانه ضعف نیست بلکه می‌تواند مقدمه‌ای برای تداوم یک روند صعودی پایدارتر باشد.

    افزایش ارزش معاملات درکنار رشد شاخص‌ها مهم‌ترین مولفه‌ای است که اعتبار صعود فعلی را تقویت می‌کند. در بازارهای مالی رشد قیمت‌ها بدون پشتوانه حجم و ارزش معاملات معمولا شکننده است اما آنچه روز گذشته در بورس دیده شد، همزمانی رشد شاخص‌ها با رکوردشکنی ارزش معاملات بود. این‌همزمانی نشان می‌دهد تقاضای موثر در بازار وجود دارد و رشد صرفا حاصل نوسان‌گیری کوتاه‌مدت نیست.

    تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران خرد به‌آینده بازارسهام

    ازسوی‌دیگر ورود مستمر پول حقیقی نشان‌دهنده تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران خرد به‌آینده بازار است. زمانی‌که نقدینگی حقیقی حتی در روزهای افزایش عرضه نیز وارد بازار می‌شود می‌توان نتیجه گرفت که نگاه غالب سرمایه‌گذاران میان‌مدت و بلندمدت شده و ترس از اصلاح‌های مقطعی کاهش یافته است. این موضوع می‌تواند نقش مهمی در حفظ کف‌های قیمتی ایفا کند.

    رشد شاخص هم‌وزن نیز پیام مهمی در دل خود دارد. این نماگر نشان می‌دهد که سهم‌های کوچک و متوسط همگام‌با نمادهای بزرگ درحال رشد هستند. چنین‌الگویی معمولا نشانه سلامت روند صعودی بوده زیرا نشان می‌دهد بازار با توزیع متوازن‌تری از نقدینگی مواجه است و تمرکز بیش‌ازحد روی چند نماد خاص وجود ندارد.

    افزایش تعداد نمادهای منفی درکنار حفظ برتری تقاضا، بیش از آنکه زنگ خطر باشد علامت طبیعی‌شدن بازار است. بازاری که همه نمادهای آن همزمان مثبت باشند معمولا مستعد اصلاح‌های ناگهانی است. درمقابل بازاری که در آن خرید و فروش به‌صورت همزمان جریان دارد از پایداری بیشتری برخوردار است.

    درمجموع پیام معاملات روز دوشنبه روشن است. بورس از فاز هیجانی فاصله گرفته و درحال ورود به‌مرحله‌ای بالغ‌تر از صعود است. تازمانی‌که ارزش معاملات بالا، ورود پول حقیقی و رشد همزمان شاخص‌ها حفظ شود می توان انتظار داشت مسیر کلی بازار همچنان صعودی باقی بماند هرچند با نوسانات مقطعی و اصلاح‌های کوتاه‌مدت که لازمه یک‌روند سالم هستند.