حمایت دیر هنگام از بورس؛ نوشدارو پس از مرگ سهراب!

اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این عدد در مقایسه با خروج نقدینگی از بازار سهام بسیار کم است و باید حمایت‌ها از اولین روز کاری بازار سرمایه آغاز می‌شد و اکنون کمی دیر است چراکه با خروج نقدینگی از بازار سهام، اعتماد نیز از بازار خارج شد و این خروج اعتماد اثرات جبران‌ناپذیری بر روی بازار سهام دارد و تا چندین ماه می‌تواند روند بورس تهران را نزولی سازد.

حمیدیاری، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به اقدامات حمایتی گسترده این سازمان در هفته‌های اخیر، گفت: تصمیم‌گیری‌های اخیر، در خصوص بازار، بر پایه داده‌های دقیق و با هدف صیانت از حقوق سهامداران صورت گرفته است. نکته قابل توجه اینجاست که اگر قرار بود از سرمایه‌گذاران بورسی صیانت شود چرا این مقدار خروج نقدینگی از بازار رخ داد و چرا بازار سهام متولی سرخ پوشی‌ها بود.
بورس تهران حدود دو هفته تعطیل بود؛ اما مدیران سازمان بورس از این فرصت استفاده نکردند و پس از شروع بازگشایی بازار به فکر حمایت از آن افتادند که این موضوع خود جای تعجب دارد.

در روز نخستین روز بازگشایی بازار سرمایه پس از تعطیلات، بسیاری از کارشناسان بازار سهام معتقد بودند که ساده‌ترین و فوری‌ترین اقدام برای جلوگیری از ریزش‎های سنگین، اعمال محدودیت در دامنه نوسان قیمت‌ها بود. به گفته فعالان بازار سهام، این راهکار می‌توانست از هیجانات منفی بازار را تا حدود زیادی کاهش دهد و زمان لازم را برای مدیریت بحران فراهم سازد. علاوه بر این، تأمین و تزریق نقدینگی از سوی دولت یا نهادهای مالی پس از این اقدام می‌توانست بازار را به سمت تعادل و حتی صعود سوق دهد. اما، مدیران سازمان بورس تصمیم دیگری اتخاذ کردند و بدون توجه به این پیشنهادها، بازار را با همان دامنه نوسان سابق بازگشایی کردند. این تصمیم به گفته برخی تحلیلگران، موجب شد تا شاهد خروج نقدینگی و افزایش فشار فروش در بازار باشیم و شاخص کل بورس در همان ابتدا با افت قابل توجهی مواجه شود. کارشناسان معتقدند سیاست‌های محافظه‌کارانه و عدم استفاده از ابزارهای کنترلی در زمان بحران، یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید هیجانات منفی و تضعیف اعتماد سرمایه‌گذاران بوده است. حال با این شرایط به نظر نمی‌رسد که مدیران سازمان بورس بتوانند اعتماد و نقدینگی را مجدد به بورس بازگردانند.

پیمان شوریابی، کارشناس بازار سهام گفت: در شرایط کنونی بازار سرمایه، به‌وضوح می‌توان مشاهده کرد که عدم وجود نقدشوندگی به یکی از چالش‌های اساسی تبدیل شده است؛ این مساله به‌شدت تحت تأثیر بی‌برنامگی دولت و سازمان بورس در مدیریت وضعیت اقتصادی پس از جنگ است. فقدان یک استراتژی منسجم برای مقابله با این شرایط و تأثیرات آن بر وضعیت مالی سرمایه‌گذاران، باعث شده تا اعتماد عمومی به بازار به‌طور چشم‌گیری کاهش یابد.
او در ادامه افزود: علاوه بر این، فشار فروش سنگین و هجوم سرمایه‌گذاران به‌سمت فروش دارایی‌های خود به‌ویژه در هفته‌ اخیر، موجب افزایش تنش‌ها در بازار اقتصادی شده است؛ این شرایط نیاز به یک بسته نجات اقتصادی از سوی دولت را به‌وضوح احساس می‌کند.
این فعال بازارسرمایه تاکید می‌کند: یکی از راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت، کاهش دامنه نوسان و هم‌زمانی با افزایش حجم مبنا است؛ این اقدامات می‌تواند به بهبود نقدشوندگی و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران کمک کند و زمینه را برای بازگشت به تعادل در بازار فراهم آورد.
شوریابی تصریح کرد: در نهایت ضروری است که دولت و نهادهای نظارتی با ارایه برنامه‌های مشخص و قابل اجرا، جلوی فروپاشی سیستم مالی را بگیرند و به سرمایه‌گذاران اطمینان خاطر دهند که در این زمان‌های سخت، حمایت‌های لازم صورت خواهد گرفت؛ از طرف دیگر، هم‌زمان با ایجاد ثبات در بازار، نیاز است که برنامه‌های اقتصادی فراگیر نیز برای بازسازی شرایط و ایجاد زمینه‌های رشد و توسعه بیشتر در نظر گرفته شود. به‌طور کلی، واکنش سریع و موثر به این چالش‌ها می‌تواند مانع از ایجاد بحران‌های عمیق‌تر و حفظ منافع سرمایه‌گذاران شود.

 بورس در یک نگاه

شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات آخرین روز کاری هفته یعنی چهارشنبه ۱۱ تیر ماه، ۴۲ هزار و ۲۰۲ واحد منفی شد و به تراز ۲ میلیون و ۶۸۹ هزار واحد رسید. شاخص بورس تهران در ۵ دقیقه ابتدایی معاملات که صف فروش ۲۰ همتی تشکیل شد، ۵۸ هزار واحد منفی شد و به تراز ۲ میلیون و ۶۷۳ هزار واحد افت کرد. اما با آغاز حمایت‌ها از سوی حقوقی‌های بازار، ۱۶ هزار واحد آن جبران شد. شاخص هم‌وزن نیز ۱۴ هزار و ۸۸۹ واحد منفی شد و به رقم ۸۴۶ هزار وا حد کاهش یافت.
۴۰.۷ همت ارزش معاملات این روز بود که ۲.۵ همت آن به معاملات خُرد بورس‌های تهران و فرابورس اختصاص داشت. ۱۲.۸ همت نقدینگی حقیقی از بازار سهام و حدود ۴ همت از صندوق‌های سهامی خارج شد. ولی ۱۴۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های با درآمد ثابت شد.
با وجود حمایت‌های سنگین، بازار شاهد خروج سنگین پول حقیقی به میزان ۱۳.۱ هزار میلیارد تومان بود که این نیز یک رکورد تاریخی به شمار می‌رود. سرانه فروش حقیقی‌ها ۷۴.۸ میلیون تومان و سرانه خرید ۴۶.۴ میلیون تومان بود که همچنان قدرت فروشنده‌ها را نشان می‌دهد. مقایسه ارزش سفارشات خرید (۱۰۶۸ میلیارد تومان) با سفارشات فروش (۶۴۴۸ میلیارد تومان) نشان می‌دهد که همچنان جو فروشنده در بازار غالب است، اما اجرای دستورات حمایتی باعث شد بخش بزرگی از صفوف فروش جمع‌آوری شود.
بیشترین میزان خروج نقدینگی از نمادهای وساپا با ۵۳۲ میلیارد تومان و خزامیا با ۵۰۸ میلیارد تومان و بیشترین میزان ورود پول حقیقی به نماد وبملت با ۳۲۳ میلیارد تومان بود. گروه خودرو در کل ۱۹۰۸ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی را از دست داد. ۴ گروه فرآورده نفتی، شیمیایی، فلزات اساسی و سرمایه‌گذاری‌ها مجموعا ۴ همت پول حقیقی را از دست دادند. شاخص فرابورس ۴۱۲ واحد منفی شد و به ارتفاع ۲۴ هزار و ۷۶۱ واحد برگشت. ارزش معاملات فرابورس بیش از ۱۱ همت بود که ارزش معاملات بازار سهام آن حدود ۵۵۰ میلیارد تومان و اوراق مالی اسلامی ۸.۶ همت بود.