عبور بازار سهام از دوران هیجان / بورس به بازاری محتاط و امیدوار تبدیل شد

در بخش ریسک‌های غیرسیستماتیک، یعنی آنچه مستقیما به عملکرد شرکت‌ها و تصمیمات بخشی مربوط می‌شود، شرایط نسبی بهبود یافته است. بخش بزرگی از سهام، به ‌ویژه در صنایع بزرگ چون پتروشیمی، فولاد، معدنی و بانکی، به سطوح ارزنده‌ای رسیده‌اند و از منظر تحلیل بنیادی، ریسک افت شدید قیمت‌ها کاهش یافته است. گزارش‌های مالی فصلی شرکت‌ها نیز نشان می‌دهد بخش مهمی از بنگاه‌های بورسی توانسته‌اند سودآوری خود را حفظ یا حتی افزایش دهند، موضوعی که اعتماد سرمایه‌گذاران را تقویت کرده است. با وجود این، سایه سیاست‌های دستوری همچنان بر سر بازار سنگینی می‌کند. نرخ خوراک، قیمت‌گذاری محصولات، نرخ گاز و بهره بین‌بانکی ازجمله عوامل غیرقابل پیش‌بینی‌اند که هر لحظه می‌توانند روند بازار را تغییر دهند.

فعالان بازار سرمایه توافق دارند تا زمانی که تصمیم‌های ناگهانی دولتی ادامه دارد، آرامش کامل برای بورس امکان‌پذیر نیست. از زاویه رفتاری، بازار سهام در حال عبور از دوران هیجان است. در ماه‌های گذشته شدت رفتارهای احساسی تا حدودی کاهش یافته و خرید و فروش‌ها منطقی‌تر و مبتنی بر تحلیل شده‌اند. جریان ورود پول‌های هوشمند و خروج سرمایه‌های کوتاه‌مدت اکنون قابل تشخیص‌تر است و گزارش‌های حجم معاملات نیز نشان می‌دهد ذهن سرمایه‌گذاران به سمت تصمیم‌گیری‌های میان‌مدت‌تر حرکت کرده است. با این حال، هنوز تا رسیدن به بازار کاملا بالغ فاصله وجود دارد.

نوسانات هیجانی، هر چند کمتر، هنوز دیده می‌شوند؛ ویژگی‌ای که معمولا در دوره‌های انتقالی از رکود به تعادل مشاهده می‌شود. ارزیابی کلی نشان می‌دهد بورس از بخشی از ریسک‌ها عبور کرده، از بخشی فاصله گرفته و با برخی هنوز همراه است. تصویری که امروز از بازار دیده می‌شود، گرچه کاملا بدون خطر نیست، اما برای سرمایه‌گذاران میان‌مدت و بلندمدت جذاب‌تر از گذشته است. در مقابل، فضا برای نوسان‌گیرهای روزانه همچنان پرچالش باقی می‌ماند و هر تصمیم شتاب‌زده می‌تواند زیان‌آور باشد. به زبان ساده، بازار سرمایه ایران در آستانه زمستان ۱۴۰۴ در حال ایستادن بر نقطه تعادل است، ریسک کمتر شده، اما هنوز به پایان نرسیده- و همین تعادل شکننده، بورس را همزمان به بازاری محتاط و امیدوار تبدیل کرده است.