به گزارش اقتصادران، بازارهای مالی جهان در پایان معاملات روز معاملاتی اخیر با افت قابل توجهی روبرو شدند؛ افتی که بیش از هر چیز تحت تأثیر کاهش سهام شرکتهای فناوری، افزایش بازده اوراق خزانهداری امریکا و ناامیدی سرمایهگذاران از نتایج نشست میان رهبران امریکا و چین قرار داشت. معاملهگران که انتظار داشتند دیدار میان دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده و شی جینپینگ، رییسجمهور چین، نشانههایی از توافقهای بزرگ اقتصادی یا تجاری به همراه داشته باشد، با انتشار خبرهایی محدود از این نشست، واکنش محتاطانه و حتی منفی نشان دادند.
در نتیجه این فضای تردید، شاخصهای اصلی بورس امریکا معاملات هفته را با کاهش به پایان رساندند. شاخص ۵۰۰ S&P با افت ۱.۲۴ درصدی به سطح ۷۴۰۸ واحد رسید. شاخص نزدک کامپوزیت که تمرکز زیادی بر شرکتهای فناوری دارد نیز بیشترین افت را تجربه کرد و با کاهش ۱.۵۴ درصدی در سطح ۲۶ هزار و ۲۲۵ واحد بسته شد. در همین حال میانگین صنعتی داوجونز با کاهش ۵۳۷ واحدی معادل ۱.۰۷ درصد، به رقم ۴۹ هزار و ۵۲۶ واحد رسید.
فشار فروش در بخش فناوری
بخش فناوری که طی ماههای گذشته موتور اصلی رشد بازار سهام امریکا محسوب میشد، در معاملات روز جمعه بیشترین فشار فروش را تجربه کرد. بسیاری از سرمایهگذاران پس از رشد چشمگیر این بخش در ماههای اخیر، اقدام به شناسایی سود کردند و همین موضوع باعث افت قابل توجه سهام شرکتهای بزرگ نیمههادی شد.
سهام شرکت اینتل بیش از ۶ درصد کاهش یافت. در همین حال سهام شرکتهای Advanced Micro Devices AMD)و Micron Technology نیز به ترتیب ۵.۷ درصد و ۶.۶ درصد افت کردند. انویدیا که طی یک سال گذشته به یکی از نمادهای اصلی رونق بازار هوش مصنوعی تبدیل شده، با کاهش ۴.۴ درصدی مواجه شد.
از سوی دیگر سهام شرکت Cerebras Systems که تنها یک روز قبل از آن و در نخستین روز معاملات خود در بورس نزدک رشد خیرهکننده ۶۸ درصدی را تجربه کرده بود، در معاملات جمعه حدود ۱۰ درصد کاهش یافت. تحلیلگران معتقدند چنین نوسانات شدیدی در شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی نشاندهنده افزایش سفتهبازی در این بخش از بازار است.
آدام کریسافولی، تحلیلگر موسسه Vital Knowledge، در یادداشتی به سرمایهگذاران نوشت: «بخش فناوری طی هفتههای اخیر حرکتی بسیار پرنوسان داشته و صرف نظر از اخبار روز، همچنان در برابر موج سودگیری سرمایهگذاران آسیبپذیر است.»
استثنای مایکروسافت
با وجود فشار گسترده بر سهام فناوری، مایکروسافت یکی از معدود شرکتهایی بود که روندی مثبت را تجربه کرد. سهام این شرکت حدود ۳ درصد افزایش یافت؛ رشدی که پس از آن رخ داد که بیل آکمن، سرمایهگذار مشهور و مدیر صندوق پوشش ریسک پرشینگ اسکوئر، اعلام کرد این صندوق موقعیتی سرمایهگذاری در سهام مایکروسافت ایجاد کرده است.
ورود سرمایهگذاران بزرگ نهادی به سهام شرکتهای فناوری معمولا سیگنالی مثبت برای بازار تلقی میشود و همین موضوع تا حدی توانست از شدت افت در شاخصهای فناوری بکاهد.
افزایش بازده اوراق خزانهداری
یکی از عوامل اصلی فشار بر بازار سهام، افزایش بازده اوراق خزانهداری امریکا بود. بازده اوراق ۳۰ ساله دولت امریکا در معاملات جمعه به حدود ۵.۱ درصد رسید؛ سطحی که از دید بسیاری از تحلیلگران برای بازار سهام نگرانکننده است.افزایش بازده اوراق معمولا جذابیت سرمایهگذاری در سهام، بهویژه سهام شرکتهای رشد محور مانند فناوری، را کاهش میدهد. زیرا سرمایهگذاران میتوانند با ریسک کمتر از طریق خرید اوراق دولتی بازده قابل توجهی دریافت کنند.
در همین حال مجموعهای از گزارشهای اقتصادی منتشر شده در هفته گذشته نشان دادند که فشارهای تورمی در اقتصاد امریکا بار دیگر در حال افزایش است. افزایش قیمت انرژی و به ویژه نفت از جمله عوامل اصلی نگرانی درباره بازگشت تورم به شمار میرود.
جهش قیمت نفت در پی تنشهای ژئوپلیتیک
بازار نفت نیز در پایان هفته با رشد قابل توجه قیمتها مواجه شد. قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با افزایش ۴.۲ درصدی به حدود ۱۰۵.۴۲ دلار در هر بشکه رسید. همچنین نفت برنت دریای شمال نیز با رشد ۳.۳۵ درصدی در سطح ۱۰۹.۲۶ دلار معامله شد.افزایش قیمت نفت تا حد زیادی به تشدید نگرانیها درباره تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه مرتبط است. دونالد ترامپ در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که ایالات متحده «دیگر در قبال ایران صبور نخواهد بود» و تأکید کرد که تهران باید برای رسیدن به توافق اقدام کند.
چنین اظهاراتی نگرانیهایی درباره امنیت عرضه نفت در منطقه خلیج فارس و بهویژه تنگه هرمز ایجاد کرده است؛ گذرگاهی استراتژیک که بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
ناامیدی از نشست ترامپ و شی
عامل دیگری که بر فضای بازار سایه انداخت، پایان نشست میان ترامپ و شی جینپینگ بدون اعلام توافقهای بزرگ اقتصادی بود. بسیاری از سرمایهگذاران امیدوار بودند این دیدار به کاهش تنشهای تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان منجر شود یا دستکم توافقهای مهمی در زمینه تجارت و سرمایهگذاری اعلام شود.با این حال گزارش منتشر شده از سوی یک مقام کاخ سفید نشان داد مهمترین نتیجه این نشست توافق دو طرف بر سر باز ماندن تنگه هرمز برای عبور کشتیهای تجاری بوده است.
کریسافولی در این باره نوشت: «تیترهای خبری منتشر شده از این نشست، از جمله سفارشهای محدود برای خرید هواپیماهای بوئینگ، بسیار ناامیدکننده بودند و نتوانستند انتظارات بازار را برآورده کنند.»
یکی از شرکتهایی که بیشترین واکنش منفی را به این خبرها نشان داد، بوئینگ بود. سهام این شرکت در معاملات روز جمعه ۳.۸ درصد کاهش یافت؛ افتی که پس از کاهش نزدیک به ۵ درصدی در جلسه معاملاتی قبلی رخ داد.دلیل اصلی این واکنش آن بود که ترامپ اعلام کرد چین با خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ موافقت کرده است؛ رقمی که تنها حدود ۵۰ فروند بیشتر از پیشبینیهای قبلی شرکت بود. بسیاری از سرمایهگذاران انتظار داشتند این توافق بسیار بزرگتر باشد و به تقویت چشمانداز درآمدی بوئینگ کمک کند.
رکوردهای اخیر بازار
این افت در حالی رخ داد که تنها یک روز قبل از آن بازار سهام امریکا رکوردهای تازهای ثبت کرده بود. در معاملات روز پنجشنبه، شاخص داوجونز برای نخستینبار بار دیگر سطح ۵۰ هزار واحد را پس گرفت و شاخص ۵۰۰ S&P نیز برای اولینبار در تاریخ بالاتر از سطح ۷۵۰۰ واحد بسته شد.رشد سریع بازار در ماههای اخیر تا حد زیادی به موج سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی مربوط بوده است. شرکتهای بزرگ فناوری از جمله انویدیا، مایکروسافت، آمازون و آلفابت میلیاردها دلار در توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند و همین موضوع توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کرده است.
نگرانی درباره تمرکز رشد بازار
با وجود خوشبینی گسترده نسبت به آینده فناوریهای نوظهور، برخی تحلیلگران نسبت به تمرکز بیش از حد رشد بازار بر تعداد محدودی از شرکتهای بزرگ فناوری هشدار میدهند.
جد الربروک، مدیر پرتفوی در شرکت مدیریت سرمایه Argent Capital، معتقد است احساسات کلی سرمایهگذاران همچنان بسیار مثبت است، اما بررسی دقیقتر بازار نشان میدهد بسیاری از بخشهای دیگر اقتصاد از رشد شاخصها عقب ماندهاند.به گفته او، چنین واگراییای میتواند نشانهای از شکنندگی روند صعودی بازار باشد. الربروک توضیح داد: «در اوایل سال جاری شاهد معاملات موسوم به HALO بودیم که طی آن سرمایهگذاران از سهام فناوری فاصله گرفتند و به سمت بخشهایی مانند کالاهای مصرفی اساسی و مواد خام حرکت کردند.» او افزود: «درست نیست که تصور کنیم فناوری برای همیشه رهبر بازار خواهد بود. وقتی تنها یک عامل بازار را هدایت میکند، ریسک بیشتری نسبت به زمانی وجود دارد که چندین بخش مختلف بهطور همزمان رشد میکنند.»
وضعیت بورس ترکیه
در همین حال بازار سهام ترکیه نیز معاملات روز جمعه را با کاهش به پایان رساند. شاخص ۱۰۰ BIST بورس استانبول با افت ۱.۸۹ درصدی در سطح ۱۴ هزار و ۳۶۷ واحد قرار گرفت.
این شاخص معاملات روز را با رقم ۱۴ هزار و ۵۲۶ واحد آغاز کرده بود اما در ادامه تحت فشار فروش قرار گرفت و در نهایت ۲۷۷ واحد پایینتر از روز قبل بسته شد. در طول معاملات، پایینترین سطح شاخص ۱۴ هزار و ۲۶۵ واحد و بالاترین سطح آن ۱۴ هزار و ۵۳۸ واحد ثبت شد.ارزش بازار شرکتهای حاضر در شاخص BIST ۱۰۰ حدود ۱۳.۸۸ تریلیون لیر ترکیه، معادل تقریبی ۳۰۶ میلیارد دلار برآورد شد. همچنین حجم معاملات روزانه به حدود ۱۶۹ میلیارد لیر (معادل ۳.۷۲ میلیارد دلار) رسید.
از میان شرکتهای حاضر در این شاخص، تنها ۱۱ سهم افزایش قیمت داشتند و در مقابل ۸۶ سهم با کاهش ارزش مواجه شدند؛ آماری که نشاندهنده فشار فروش گسترده در بازار سهام ترکیه است.
بازار ارز و کالا
در بازار ارز ترکیه، نرخ برابری دلار امریکا در برابر لیر به حدود ۴۵.۵۴۵۰ لیر رسید. همچنین یورو با قیمت ۵۳.۰۳۷۰ لیر و پوند انگلیس در سطح ۶۰.۷۸۳۰ لیر معامله شد.
در بازار فلزات گرانبها نیز قیمت طلا در معاملات جهانی به حدود ۴۵۳۵ دلار برای هر اونس رسید. همزمان قراردادهای آتی نفت برنت تا ساعت ۱۶: ۰۰ به وقت گرینویچ در محدوده ۱۰۹.۴ دلار در هر بشکه معامله میشدند. بهطور کلی، مجموعهای از عوامل از جمله افزایش بازده اوراق قرضه، رشد قیمت انرژی، تنشهای ژئوپلیتیکی و ناامیدی از نتایج مذاکرات سیاسی باعث شدهاند فضای بازارهای مالی در کوتاهمدت محتاطانهتر شود.
با این حال بسیاری از تحلیلگران معتقدند تا زمانی که سرمایهگذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ادامه داشته باشد، تمایل کلی بازار سهام به سمت رشد باقی خواهد ماند؛ هرچند احتمال نوسانات کوتاهمدت و اصلاح قیمتها همچنان وجود دارد.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران بیش از هر زمان دیگری تحولات سیاسی، دادههای تورمی و سیاستهای پولی بانکهای مرکزی را زیرنظر دارند؛ عواملی که میتوانند جهت حرکت بازارهای جهانی در ماههای آینده را تعیین کنند.
دیدگاهتان را بنویسید