به گزارش اقتصادران، مطابق با آمارهای رسمی بانک مرکزی، مجموع ارزش تسهیلات کلان غیرجاری شبکه بانکی در سال ۱۴۰۲، حدود ۶۴۵ هزار میلیارد تومان بوده است.
نکته جالبتوجه این است که، به ارزش حدود ۶۰ درصدی رقم فوق نسبت به پایه پولی کشور مربوط میشود. البته ۶۴۵ همت اشاره شده تنها مربوط به ۲۴ بانک بوده و ارقام مرتبط با موسسه اعتباری ملل، بانک ایران و ونزوئلا و … ارائه نشده است.
همچنین مطابق با آخرین بهروزرسانی تارنمای بانک مرکزی، در خصوص تسهیلات پرداختی به کارمندان بانکها و مؤسسات اعتباری، شاهد تسهیلاتی بیش از ۱۶۴ هزار میلیاردتومانی هستیم. البته رقم فوق از خرداد ۱۴۰۲ تا به امروز تغییر نکرده است. درواقع بانک مرکزی با وجود الزام قانونی (مفاد جزء (۵) بند (ح) تبصره (۱۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کشور) مربوط به انتشار گزارش در خصوص آمار تسهیلات پرداختی به کارکنان، مدیران و اعضای هیئتمدیره بانکها و مؤسسات اعتباری، اما اعداد فوق را حدود یک سال بهروزرسانی نکرده است.
از طرفی، بررسیها بیانگر آن است که در سال گذشته ۱۵۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات ازدواج به بیش از ۷۷۱ هزار نفر پرداخت شده است، همچنین میزان تسهیلات فرزندآوری نیز حدود ۴۶ هزار میلیارد تومان بوده که رقم فوق نیز به بیش از ۷۳۸ هزار متقاضی پرداخت شده است.
۷۸۰ میلیون تومان، متوسط تسهیلات پرداختی بانکها به کارمندان خود
نکته جالبتوجه این بود که تسهیلات پرداختی بانکها (۱۶۴ همت) به حدود ۲۱۰ هزار کارمند اعطا شده است، به بیانی شاهد متوسط تسهیلات پرداختی ۷۷۸ میلیون تومانی بانکها به کارمندان خود هستیم.
این موضوع در حالی بوده که کماکان ۱۴۹ هزار نفر در صف تسهیلات ازدواج و ۲۸۰ هزار نفر نیز منتظر پرداخت تسهیلات فرزندآوری هستند که البته به دلیل عدم وجود ظرفیت خالی، بسیاری از افراد قادر به ثبت نام نیستند؛ درواقع متقاضیان تسهیلات ازدواج و فرزندآوری به مراتب، بسیار بیشتر از ارقام اعلامی هستند.
از سوی دیگر، انتشار ارقام دریافتکنندگان تسهیلات کلان بانکی از سوی بانک مرکزی نیز حکایت از آن دارد که شرکتهای زیرمجموعه بانکها بهعنوان اصلیترین، دریافتکنندگان تسهیلات شناخته میشوند، بهعنوان نمونه گروه مادرتخصصی توسعه صنایع و معادن خاورمیانه (زیرمجموعه بانک پاسارگاد) با ۱۳۴ همت، بنیاد تعاون ناجا (مرتبط با بانک سپه) با ۷۴ همت، ایران مال (از شرکتهای بانک آینده) با ۵۷ همت و گسترش انرژی پاسارگاد (از شرکتهای بانک پاسارگاد) با ۴۱ همت بهراحتی تسهیلات کلان را از بانکهای مرتبط با خود دریافته کردهاند.
درحالی که بسیاری از مردم در دریافت وامهای خرد، مشکلات متعدد دارند، همچنین بسیاری از صاحبان کسبوکار و افراد متقاضی وامهای خوداشتغالی نیز هنوز موفق به دریافت تسهیلات نشدهاند و با بهانههایی نظیر کمبود منابع روبرو میشوند.
متأسفانه، رویکرد بانکها در خصوص تسهیلات اعطایی به کارمندان و شرکتهای زیرمجموعه خود همچنان ادامه دارد، امری که خود یکی از علل اصلی نقدینگی رو به رشد کشور است.
بانکها عامل کمبود منابع بخشهایِ تولیدی
آلبرت بغزیان، کارشناس اقتصادی پیرامون پرداخت تسهیلات به شرکتهای زیرمجموعه بانکها گفت: مسئله پرداخت تسهیلات بانکها به شرکتهای زیر مجموعه و حتی کارمندان خود، موضوع جدیدی نیست و از گذشته بانکها به زیرمجموعههای خود با نرخهای بسیار پایین وام سنگین پرداخت میکردند.
بغزیان با انتقاد از پرداخت این تسهیلات کلان بیان کرد: این موضوع منجر به کمبود منابع برای تسهیلاتدهی به بخشهای تولیدی میشود، ولی اینکه این مسئله تخلف محسوب میشود یا خیر باید توسط بانک مرکزی بررسی شود.
وی دررابطه با دلیل تسهیلات سنگین بانک به کارمندان توضیح داد: بانک علاوه بر اینکه با پرداخت وام به کارمندان نیروهای خود را حفظ میکنند، برای بازپرداخت اقساط بانکی هم میتواند مبلغ موردنیاز را از حقوق کارمندان کسر کنند و این مسئله به نفع بانک است.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به تهاتر منابع مالی در پرداخت تسهیلات بانکی به زیرمجموعه دیگر مؤسسات مالی بیان کرد: بانکها راهکارهای دریافت و پرداخت تسهیلات بانکی به کارمندان خود را پیدا میکنند به طور مثال بانکی با سپردهگذاری در بانک دیگر به زیرمجموعه آن تسهیلات میدهد و برعکس.
وی در خصوص نظارت بانک مرکزی به پرداخت تسهیلات بانکها عنوان کرد: لازم است تا بانک مرکزی بر اساس قوانین بانکها به مسئله پرداخت تسهیلات کلان به زیرمجموعه بانکها ورود کند و در خصوص اینکه با چه نرخ و هدفی به چه کسانی وام تعلقگرفته و در چه حالتی تخلف است، گزارش دقیقی ارائه دهد.
بغزیان در پایان با اشاره به احاطه بانکها بر بزرگترین نهاد پولی و مالی کشور، پیش از ریاست فرزین بر بانک مرکزی اظهار داشت: در حال حاضر اقتدار بانک مرکزی بر بانکها تقویت شده و ضرورت دارد تا این مسئله پرداخت تسهیلات کلان بانکی توسط این نهاد بررسی شود.
دیدگاهتان را بنویسید