به گزارش اقتصادران، بورس عامل گرانی یا تورم نیست. طی روزهای گذشته موضوعی جدید اما با سابقه مطرح شده آن هم بورس عامل گرانی است. اگر بخواهیم واقع بین باشیم در هیچ دورهای بازار سرمایه عامل گرانی کالا و خدمات نبوده است و برعکس در بسیاری از موارد باعث شده که قیمت کالا و خدمات تعدیل شود. به بیان سادهتر نهتنها بورس تا امروز کالا و خدمات را گران نکرده است بلکه در برخی از موارد قیمت کالا و خدمات بورس کمتر از بازار آزاد بوده است مثال مشهود عرضه خودرو در بورس که متوقف شد.
از تابستان سال ۱۳۹۹ که با سقوط یکباره بورس تهران مواجه بودیم تا به امروز بارها با این موضوع که بورس عامل تورم و گرانی است مطرح شده؛ اما این بازار بارها توانسته سدی محکم در برابر تورم باشد و به حفظ سرمایههای مردم در شرایط تورمی کمک کند.
دوباره این روزها با افزایش بیمحابای کالا و خدمات، دوباره برخی عقیده دارند که بازار سرمایه عامل گرانی است؛ اما معاملات بازار سهام با شروع جنگ رمضان تعطیل شد و درحال حاضر تنها صندوقهای درآمد ثابت، طلا و املاک باز هستند، البته صندوق املاک به تازگی کار خود را شروع کردهاند و پیش از این تنها صندوقهای درآمد ثابت و طلا در بازار فعالیت میکردند.
صندوقهای طلا یکی از پرکاربردهای صندوقهای بازار سرمایه به حساب میآید و دارایی اصلی آن گواهیهای سپرده طلا (سکه و شمش) و سایر ابزارهای مبتنی بر طلا است و افزایش قیمت طلا و دلار نیز تاثیر مستقیمی روی آنها دارد. البته به گفته بسیاری از تحلیلگران افزایش قیمتها پیش از بازار خود را در صندوقها نشان میدهد.
درحال حاضر طی هفتهها و ماههای اخیر این دو صندوق در بازار سرمایه فعالیت داشتند و از شنبه هفته جاری نیز صندوق املاک کار خود را آغاز کرد، اما بازار سهام از نهمین روز اسفند ماه یعنی آغاز جنگ رمضان تا به امروز تعطیل بوده و قرار است به زودی معاملات سهام بازگشایی شود.
صندوق املاک نیز به تازگی کار خود را در بازار آغاز کرده، این صندوق با جمعآوری سرمایههای خرد از سرمایهگذاران، در داراییهای ملکی مانند واحدهای اداری، تجاری و مسکونی سرمایهگذاری میکند و از محل اجارهبها یا فروش این املاک درآمد کسب میکند.
حال در چنین شرایطی برخی اعلام میکنند که بورس عامل افزایش قیمت و تورم است. بررسی سازوکارهای اقتصادی نشان میدهد که بازار سرمایه به صورت مستقیم نقشی در ایجاد تورم ندارد حتی میتواند از سرمایهها در مقابل تورم محافظت نیز کند، به بیان سادهتر بازار سرمایه میتواند به کاهش فشارهای تورمی در اقتصاد کمک کند.
کارکرد بورس را میتوان اینگونه توضیح داد که این بازار برای تامین مالی شرکتها و هدایت سرمایههای خرد و کلان به سمت فعالیتهای تولیدی ایفای نقش میکند. زمانی که شرکتها به واسطه عرضه سهام یا افزایش سرمایه در بازار منابع مالی جذب میکنند میتوانند این منابع را صرف تولید، نوسازی تجهیزات یا افزایش ظرفیت کنند که در نهایت این موضوع به رونق اقتصادی کشور نیز کمک میکند. در چنین شرایطی نه پول جدیدی وارد چرخه اقتصادی میشود و نه حتی پولی چاپ میشود، بلکه با سرمایههای موجود از بازارهای غیر مولد سرمایهها به سمت فعالیت اقتصادی هدایت میشود.
از سوی دیگر این روزها تنها امکان سرمایهگذاری در صندوقهای بورسی وجود دارد و خبری از سرمایهگذاری در بازار سهام نیست. در این شرایط اگر امکان سرمایهگذاری در بورس وجود نداشته باشد بخشی از نقدینگی ممکن است به بازارهای طلا، ارز، مسکن و خودرو یا حتی کالاهای مصرفی و روزمره منتقل شود شرایطی که این روزها شاهد آن هستیم؛ بازارهایی که افزایش تقاضا در آنها میتواند به رشد سریع قیمتها کمک به بیشتری کند. درنتیجه در چنین شرایطی فعال بودن بازار سرمایه و ابزارهای آن میتواند تا حد بسیاری به جذب نقدینگی و کاهش فشار و تقاضا در بازارهای مالی کمک کند.
بر همین اساس میتوان گفت برای کنترل تورم و گرانی باید به سراغ ریشههای اصلی آن یعنی سیاستهای پولی و مالی و حتی ساختارهای تولید رفت؛ چراکه بورس بیش از آنکه عامل گرانی باشد آینه تمام نمای اقتصاد کشور است. از سوی دیگر ابزارهای بازار سرمایه چون صندوق طلا و صندوق املاک به سرمایهگذاران کمک میکنند با مبالغ و به صورت آیندهگرایانه در بازارهایی چون طلا و مسکن سرمایهگذاری کنند. سودسازی این سرمایهها باتوجه به نرخ مسکن و دلار و طلاست و سرمایهگذاران میتوانند از مبالغ بسیار کم نیز سود ببرند.
ازسوی دیگر مدیران این صندوقها از ترکیب دارایی متفاوتی استفاده میکنند به همین دلیل این صندوقها نمیتوانند عامل گرانی در بازارها باشند و تنها میتوانند آینده سرمایهها را تضمین کنند. البته سود و زیان دو روی یک سکه سرمایهگذاری کنند و ممکن است هر سرمایهگذاری یک زیان نیز داشته باشدو بهطور کلی میتوان گفت که این تصور که بازار سرمایه عامل اصلی گرانی است اشتباه است.
چرا که بازار سرمایه و سایر بورسها شامل بورس انرژی و کالا طی این مدت عملکردی شفاف داشتهاند و در بسیاری از موارد کالاهای عرضه شده در این بورسها قیمتی بسیار از پایینتر از بازار داشتهاند در نتیجه میتوان گفت که بازار سرمایه و ابزارهای آن به افزایش شفافیت اقتصادی و هدایت سرمایهها به سمت فعالیتهای مولد کمک میکنند و درنهایت میتوانند نقشی فعال در ثبات اقتصادی کشور داشته باشند.
دیدگاهتان را بنویسید