به گزارش اقتصادران، نهمین روز اسفند ماه سال گذشته بود که به واسطه شروع تنشهای نظامی، بازار سهام به صورت موقت تعطیل و معاملات روز مذکور نیز ابطال شد و همچنان این تعطیلی ادامه دارد، البته در این بین برخی از ابزارهای بازار سرمایه همانند صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا کار خود را آغاز کردهاند.
حدود ۶۰ روز است که خبری از معاملات در بازار نیست و سرمایهها در بازار راکد مانده است. در نگاه نخست و در زمان جنگ بسته بودن بازار یک تصمیم درست بوده؛ چراکه از سرمایه، سهامداران در روزهای جنگی صیانت شد تا سرمایهگذاران به صورت هیجانی عمل نکنند.بر اساس بند ۳ ماده ۴ دستورالعمل اجرایی شرایط اضطراری موضوع ماده ۳۲ قانون بازار و اوراق بهادار، در صورتی که ارزش بازار بورس یا بازار خارج از بورس (فرابورس) طی مدت حداکثر یک روز کاری به میزان ۵ درصد کاهش یا افزایش داشته باشد، سازمان بورس و اوراق بهادار مجاز است در راستای حمایت از حقوق و منافع سرمایهگذاران و حفظ شفاف، منصفانه و کارآ، دستور تعطیل یا توقف تمام یا بخشی از معاملات هر یک از بورسها یا بازارهای خارج از بورس را حداکثر به مدت سه روز کاری صادر نماید و پس از به مجوز شورای عالی بورس این تعطیلی میتواند تمدید شود، حال این تعطیلی از نهمین روز اسفند ماه آغاز شد و براساس اعلام سازمان بورس قرار است تا پایان هفته جاری ادامه داشته باشد و پس از آن توسط مسوولان مربوطه تصمیمگیری میشود.
درست است این تعطیلی برای حفظ سرمایهها در بازار گرفته میشود، اما مساله اساسی اینجاست که تعطیلی ادامهدار میتواند اعتماد را از بازار دور کند. حدود دو ماه است که هیچ گونه معاملهای در بورس تهران انجام نمیشود و همین موضوع باعث شده که سرمایهها در بورس راکد بماند.
این راکد بودن سرمایه باعث میشود که اعتمادها به مرور از بورس خارج شود، درست که این تصمیم در راستای صیانت سرمایهها گرفته شده اما در شرایط کنونی آتش بس به نظر میرسد که باز شدن بازار بتواند تا حدودی اعتماد از دست رفته را به بورس برگرداند.
به عقیده بسیاری از کارشناسان درحال حاضر کشور به یک ثبات نسبی از نظر سیاسی رسیده و در چنین شرایطی بازار سرمایه میتواند به صورت جزیی و آرام آرام بازگشایی شود. به گفته این گروه از کارشناسان بازار سهام باید صنعت به صنعت و آرام آرام باز شود تا بازار ضربه سنیگنی را تجربه نکند و آرامش نیز بازار حضور یابد.
از سوی دیگر گروهی از کارشناسان عقیده دارند درحال حاضر باز بودن صندوقهای درآمد ثابت و طلا که جزو مهمترین ابزارهای بازار هستند به نظر کافی میرسد تا زمانی که کشور از نظر سیاسی به یک نتیجه مشخص برسد از ان میتوان انتظار بازگشایی بورس را داشت. البته آن زمان نیز بازگشایی بورس نیز بهطور کامل نخواهد بود و در آن دوره نیز باید بازار آرام آرام بازگشایی شود تا شاهد ضربه سنگین به معاملات نباشیم و شاخصها سقوط نکند. بهطور کلی گروهی از کارشناسان عقیده دارند که بازگشایی بازار باید پس از تعیین و تکلیف شرایط سیاسی کشور باشد تا بازار از بحرانها به دور باشد و سرمایهگذاران بتوانند در یک شرایط مشخص تصمیمگیری کنند در چنین شرایطی نیز نقدینگی با سرعت کمتری از بازار خارج خواهد داشت.
درحال حاضر شرایط سیاسی کشور در ابهام قرار دارد، اما رییس سازمان بورس اولین روز اردیبهشت ماه اعلام کرد که با اشاره به اخذ تلویحی مجوز افشای اطلاعات شرکتهای بورسی از برخی نهادهای ذیربط، از احتمال بازگشایی بازار سهام طی ۱۰ تا ۱۲ روز آینده داده خواهد شد. حال باید دید چه تصمیمگیری و چه آیندهای در انتظار بورس است.
بلاتکلیفی بازار سرمایه تا کی؟
مجتبی شهبازی، کارشناس بازار سرمایه نیز در این باره نوشت: اقتصاد هر کشور تحت تأثیر مجموعهای از عوامل امنیتی، دیپلماتیک و مدیریتی قرار دارد و هماهنگی میان این حوزهها میتواند مسیر رشد اقتصادی را هموار کند. در شرایط کنونی که کشور در دورهای از آرامش نسبی و توقف درگیریها قرار دارد، کارشناسان معتقدند میان عملکرد بخشهای مختلف ازجمله مدیران اقتصادی، نهادهای دیپلماسی و مسوولان حوزه امنیتی همافزایی لازم دیده نمیشود.
در این میان، موضوع بسته ماندن بازار سرمایه به یکی از دغدغههای جدی فعالان اقتصادی تبدیل شده است. با وجود فروکشکردن بخش مهمی از تنشها، مدیران بازار سرمایه هنوز تصمیم مشخصی برای بازگشایی بورس اتخاذ نکردهاند؛ موضوعی که بهگفته کارشناسان، بیش از هرچیز فضای بیاعتمادی را در اقتصاد تشدید میکند. به باور آنان، کشور اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند اتخاذ تصمیمهای شجاعانه اقتصادی است؛ تصمیمهایی از جنس اصلاح ساختارهایی همچون ارز چندنرخی، نه تداوم محافظهکاری.
منتقدان این وضعیت یادآور میشوند که در تجربههای بینالمللی، حتی بازار سرمایه کشورهایی که در شرایط جنگی قرار گرفتهاند، تعطیلی طولانیمدت را تجربه نکرده است. از دید آنان، تداوم بلاتکلیفی فعلی، نه تنها کمکی به مدیریت ریسک نمیکند، بلکه بر رفتار فعالان اقتصادی اثر منفی میگذارد. این گروه همچنین معتقدند در جریان جنگ ۱۲ روزه گذشته، میشد آییننامهای مشخص برای شرایط خاص تدوین کرد تا در وضعیتهای مشابه، مسیر باز یا بسته بودن بورس روشن باشد. کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که بازگشایی بورس میتواند مشابه دوره پس از جنگ ۱۲ روزه و با سازوکارهایی کنترلشده انجام شود؛ از جمله کاهش دامنه نوسان، محدودیتهای موقت فروش یا بازگشایی مرحلهای صنایع. به اعتقاد آنان، چالش اصلی امروز نه شدت نوسانهای احتمالی بعد از بازگشایی، بلکه ادامه تعطیلی و ابهام موجود است.
بررسیهای مالی شرکتها نیز نشان میدهد بخش قابلتوجهی از صنایع کشور از نظر بنیادی در وضعیت مطلوبی قرار دارند و نسبت قیمت به درآمد برخی شرکتها پیش از جنگ به عدد ۲ نزدیک شده بود؛ موضوعی که احتمال ریزش عمیق بازار را کاهش میدهد.
در کنار این عوامل، بازار ابزارهای مالی با درآمد ثابت در روزهای گذشته بدون هیجان یا رفتار غیرمعمول فعالیت کرده و حتی شاهد ورود نقدینگی نیز بوده است؛ موضوعی که از اعتماد سرمایهگذاران به این ابزارها حکایت دارد. صندوقهای طلا و نقره نیز تنها تحت تأثیر نوسانات جهانی قیمت فلزات حرکت کردند.
در چنین فضایی، کارشناسان پیشنهاد میکنند سرمایهگذاران از استراتژی متنوعسازی پرتفوی استفاده کنند؛ ترکیبی از صندوقهای درآمد ثابت، صندوقهای طلا و نقره و سپردهگذاری نزد بانکهای دارای وضعیت مالی مناسب.
دیدگاهتان را بنویسید