در این هفته، بورس تهران نهتنها از ادامه مسیر صعودی بازماند، بلکه نشانههایی از بازگشت ترس دوباره و بیاعتمادی در معاملات است. سرمایهگذاران حقیقی که در هفتههای گذشته با امید به تداوم رشد بازار وارد معاملات شده بودند، حالا با مشاهده افزایش ریسکها و نبود محرکهای مثبت، ترجیح دادند دوباره در صف فروش قرار بگیرند یا بهطور کامل از بازار خارج شوند.
شاخص کل بورس در پایان هفته اول بهمن، با افت ۱۰.۵ درصدی، کانال مهم ۴ میلیون واحدی را از دست داد و در سطح سه میلیون و ۹۸۱ هزار واحد ایستاد.
از دست رفتن این کانال روانی، اثر منفی قابلتوجهی بر انتظارات معاملهگران داشت و باعث شد موج فروش از سهام بزرگ به سایر گروهها نیز سرایت کند.به عقیده برخی از کارشناسان همین موضوع روانی باعث شده که فشار فروش در بازار تقویت شود. شاخص هم وزن نیز، با افت ۹.۵ درصدی به سطح یک میلیون و ۲۵ هزار واحد رسید. افت همزمان و سنگین این دو شاخص نشان میدهد که ریزش اخیر، محدود به چند نماد خاص نبوده و بدنه بازار بهطور کامل درگیر موج نزولی شده است.
مهمترین متغیر هفته نخست بهمن، خروج حدود ۱۹ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام بود؛ رقمی که زنگ هشدار جدی برای فعالان بازار به شمار میرود. چنین حجم بالایی از خروج نقدینگی، نشان میدهد سرمایهگذاران حقیقی در شرایط فعلی، ریسک ماندن در بازار سهام را بیش از حد بالا ارزیابی میکنند و ترجیح میدهند نقد بمانند یا سرمایه خود را به سمت بازارهای کمریسکتر منتقل کنند. کارشناسان عقیده دارند این میزان خروج پول، نهتنها روند صعودی اخیر بورس را متوقف کرده، بلکه میتواند در صورت تداوم، عمق معاملات را کاهش داده و مسیر بازگشت بازار به فاز صعودی را دشوارتر کند. تجربههای گذشته نیز نشان داده که بازگشت اعتماد پس از خروجهای سنگین نقدینگی، معمولا زمانبر خواهد بود و نیازمند محرکهای قوی و پایدار است.
میانگین حجم معاملات روزانه در این هفته به حدود ۲۷ میلیارد برگه سهم کاهش یافت و ارزش معاملات خرد نیز در محدوده ۱۵ هزار میلیارد تومان قرار گرفت. این ارقام در مقایسه با هفتههای صعودی قبل، افت محسوسی را نشان میدهد.کاهش حجم و ارزش معاملات، تا حد زیادی ناشی از قفل شدن بسیاری از نمادها در صف فروش بود؛ بهطوری که در برخی روزها، امکان انجام دادوستد واقعی در بخش بزرگی از بازار وجود نداشت. این شرایط، نهتنها نقدشوندگی بازار را تضعیف کرد، بلکه به تشدید فضای منفی و افزایش هیجان فروش نیز دامن زد.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند مجموعهای از ریسکهای سیستماتیک عامل اصلی تغییر مسیر بورس در این مقطع بوده است. ابهام در سیاستهای اقتصادی، نگرانی نسبت به نرخهای بهره، فضای نامطمئن سیاسی و نبود چشمانداز شفاف از متغیرهای کلان، همگی دست به دست هم دادند تا فضای احتیاط بر معاملات حاکم شود.
درحال حاضر پرسش اصلی فعالان بازار در پایان این هفته آن است که آیا ریزش اخیر به معنای پایان روند صعودی بورس است یا صرفا یک اصلاح عمیق در دل یک روند بزرگتر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از هر چیز به تحولات پیشرو در حوزه سیاستگذاری و انتشار اخبار مثبت وابسته است.
در حال حاضر، دادههای معاملاتی نشان میدهد که بازار در فاز بیتصمیمی و انتظار قرار گرفته است. تا زمانی که شوک مثبتی- چه در حوزه سیاست خارجی و چه در زمینه سیاستهای اقتصادی داخلی- به بازار وارد نشود، احتمال تداوم نوسانات فرسایشی و حتی فشار فروش در کوتاهمدت همچنان بالا خواهد بود. در چنین فضایی، بورس برای تغییر مسیر و بازگشت به مدار صعود، نیازمند محرکهای قوی و اعتمادساز است؛ محرکهایی که بتوانند نگرانی سرمایهگذاران را کاهش داده و دوباره جریان نقدینگی را به سمت بازار سهام هدایت کنند. تا آن زمان، به نظر میرسد بازار درگیر نوساناتی فرسایشی باقی بماند و معاملهگران با احتیاط بیشتری حرکت کنند.
بورسکالا در یک نگاه
برترینهای بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۰ بهمن ماه براساس ارزش فروش شرکتها در بازار فیزیکی به شرح زیر است:
ملی صنایع مس ایران با معامله ۵ هزار و ۴۴۰ تن انواع مس، سولفور مولیبدن، مس مفتول و اکسید مولیبدن به ارزش ۶ هزار و ۷۳۵ میلیارد تومان در رتبه نخست ایستاد.معدنی و صنعتی چادرملو با فروش ۳۴۵ هزار و ۱۰۰ تن کنسانتره و گندله سنگ آهن، شمش بلوم و آرگون به ارزش ۳ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان دوم شد.
پالایش نفت اصفهان ۸۹ هزار و ۷۷۵ تن وکیوم باتوم، لوب کات سبک و گوگرد گرانوله به ارزش ۳ هزار و ۹۴ میلیارد تومان فروخت و رتبه سوم را به خود اختصاص داد.صنایع تولیدی دنیای مس کاشان با معامله یک هزار و ۴۰۰ تن مس مفتول و سیم و مفتول مسی به ارزش ۲ هزار و ۴۰۱ میلیارد تومان چهارم شد.
پالایش نفت تهران (تندگویان) با معامله ۶۰۰ هزار و ۵۰۰ تن وکیوم باتوم، لوب کات سبک و سنگین و گوگرد گرانوله به ارزش ۲ هزار و ۱۸۰ میلیارد تومان پنجم شد.پالایش نفت بندرعباس با فروش ۴۰ هزار تن وکیوم باتوم به ارزش یک هزار و ۴۲۷ میلیارد تومان فروخت و رتبه ششم را به خود را کسب کرد.
مجتمع فولاد خراسان ۲۷ هزار تن میلگرد و شمش بلوم به ارزش یک هزار و ۱۹۳ میلیارد تومان فروخت و نهم شد.توسعه آهن و فولاد گل گهر هم با فروش ۵۵ هزار تن آهن اسفنجی به ارزش یک هزار و ۱۵۷ میلیارد تومان رتبه دهم را به خود اختصاص داد.
