به گزارش اقتصادران، عباس علیآبادی، وزیر نیرو امروز -۱۸ فروردین- در دوره آموزشی توجیهی مدیریت مصرف برق جهت گذر از دوره اوج بار ۱۴۰۴، ضمن تأکید بر ضرورت مدیریت و بهینه سازی مصرف برق به منظور عبور از اوج بار سال جدید به تشریح چالشها و اقدامات وزارت نیرو در صنعت برق پرداخت و گفت: بخش بزرگی از ناترازی میان تولید و تقاضای مصرف برق با برنامههای مصرف بهینه برق قابل مدیریت است، در فصل گرم سال ۳۵ هزار مگاوات به تقاضای برق کشور توسط کولرها و سامانههای برودتی افزوده میشود که از کل مصرف برق چند کشور همسایه بیشتر است.
وزیر نیرو با تاکید بر ضرورت مقابله با اقدامات غیرقانونی برای مصرف برق گفت: یکی از مشکلات بزرگ صنعت برق در حال حاضر فعالیتهای غیرقانونی و غیرمجاز برای مصرف برق، به ویژه در حوزه استخراج غیرمجاز رمزارز است. این فعالیتها خسارت سنگینی به شبکه برق وارد میکنند و باید با همکاری دستگاههای مختلف، نسبت به مقابله با آنها اقدام شود.
به گفته وزیر نیرو با افزایش دما در نقاط مختلف کشور که تا فصل تابستان به اوج خواهد رسید، ناترازی بزرگی میان ظرفیت تولید و مصرف برق کشور به وجود آمده و در اوج بار سال جاری پیشبینی میشود تقاضای برق به ۸۵ هزار مگاوات برسد، در حالی که در بهترین حالت ظرفیت تولید برق کشور ۶۵ هزار مگاوات خواهد بود و این یعنی ناترازی برق در سال جاری از ۲۰ هزار مگاوات عبور می کند.
عمر وعده وزیر نیرو کوتاه بود
وزیر نیرو درحالی از ناترازی برق در ۱۴۰۴ خبر میدهد که او در ۴ بهمن ۱۴۰۳ در سفر استانی هیات دولت به خوزستان با اشاره به اینکه شرایط برق کشور در سال آینده بهتر از امسال است افزود: امیدوارم تا پایان سال به وضعیتی برسیم که در سال ۱۴۰۴ مشکلی به لحاظ قطعی برق نداشته باشیم.
حال پس از گذشت دو ماه علیآبادی از کسری ۲۰ هزار مگاواتی سخن به میان میآورد که میتواند پیامدهای جدی برای زندگی روزمره و اقتصاد کشور داشته باشد و با این تفاسیر ایران در سال ۱۴۰۴ با چالش جدی ناترازی برق مواجه است. در ادامه نگاهی میاندازیم به وضعیت ناترازی برق در کشور در سال گذشته.
با رویکارآمدن دولت مسعود پزشکیان در مرداد ۱۴۰۳ بحران ناترازی برق وجه جدیتری به خود گرفت و جلسهای با عنوان «بررسی راهکارهای رفع ناترازی برق و توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر» بهریاست او برگزار و ساعاتی پس از آن یعنی در ۲۱ آبان ماه رسما اعلام شد که خاموشیهای زمانبندیشده در کل کشور آغاز میشود.
سخنگوی دولت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شرط عدالت نیست برای تولید برق، بخشی از جامعه با جان خود هزینه آن را پرداخت کند. از همین رو به دستور رئیسجمهور مازوتسوزی در سه نیروگاه اراک، کرج و اصفهان که شرایط ویژهای دارند، متوقف میشود. میتوان برای مدت محدودی، خاموشی منظم را جایگزین تولید سم برای عموم شهروندان کرد.» اما قطعی برق تنها با بهانه توقف مازوتسوزی قابل توجیه نیست؛ چراکه قطعی برق در زمستان، یعنی مشکلاتی چون خاموششدن کارخانهها، اختلال در سیستمهای گرمایشی، قطع اینترنت، بحرانیشدن وضعیت بیمارستانها، نابهسامانی حملونقل عمومی و… زندگی روزمره را با اخلال مواجه میکند.
به گزارش ایسنا در ۱۹ آبان، با وجود تاکید دولت بر توقف مازوتسوزی در برخی نیروگاهها، اما تنها ۱۴ نیروگاه بخاری از میان ۱۴۰ نیروگاه کشور امکان مصرف مازوت دارند. نیروگاههای گازی و سیکل ترکیبی که تأمینکننده اصلی برق در فصول سرد هستند، از این سوخت استفاده نمیکنند. این موضوع این شائبه را تقویت کرد که بحران کنونی، نه تنها به مازوتسوزی، بلکه به تأخیر در ذخیرهسازی سوخت و ضعف در برنامهریزی بازمیگردد. اما از سوی دیگر، سخنان برخی کارشناسان درباره وضعیت استانهای کشور پس از توقف مازوتسوزی، ابعاد دیگری از مسئله را آشکار کرده است.
ضرر ۲۰ میلیارد دلاری قطعی برق در تابستان ۱۴۰۳
به گزارش نیویورک تایمز، سال گذشته، یعنی در تابستان ۱۴۰۳، ایران با ناترازی شدید برق مواجه شد که نتیجه آن خاموشیهای گسترده در مناطق مختلف بود. بر اساس گزارشهای رسمی وزارت نیرو، مصرف برق در تابستان ۱۴۰۳ در برخی روزها به بیش از ۷۷ هزار مگاوات رسید، در حالی که ظرفیت تولید لحظهای تنها حدود ۶۴ هزار مگاوات بود.
این کسری ۱۳ هزار مگاواتی، کشور را مجبور به اعمال برنامههای مدیریت بار کرد، که شامل قطعیهای برنامهریزیشده برق در بخشهای خانگی، صنعتی و کشاورزی بود. این خاموشیها نهتنها نارضایتی عمومی را به دنبال داشت، بلکه به گفته کارشناسان، خسارات قابلتوجهی به بخش صنعت و تولید وارد کرد.
به گزارش صداوسیما، همچنین حجت میرزایی، رئیس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران از ضرر ۲۰ میلیارد دلاری صنایع بزرگ در تابستان ۱۴۰۳ سخن گفت و هشدار داد: این وضعیت ممکن است با قطع گاز در زمستان مجدداً تکرار شود و علت اصلی این مشکل را سیاستگذاری نادرست در حوزه انرژی دانست.
راهحل ناترازی برق از کجا میگذرد؟
در همین خصوص، حسین عبده تبریزی، صاحبنظر اقتصادی در نشست هماندیشی اقتصاد ایران که در دی ماه ۱۴۰۳ برگزار شد، به تشریح عوامل بروز ناترازی در حوزه انرژی پرداخت.
از نگاه او، بازار برق ایران یک بازار واقعی نیست و یکی از دلایل آن حضور دولت و بوروکراسی ضعیف آن در این حوزه است. عبده تبریزی نسخه رفع ناترازی انرژی در حوزه برق را در این نشست ارائه کرده است.
