به گزارش اقتصادران، بازار سهام در حالی به استقبال آخرین ماه سال میرود که شاخصهای تالار شیشهای و قیمت سهام وضعیت قابل قبولی ندارند و با توجه به سوابق بازار سهام احتمالا شاهد نزول بیشتر بازار تا پایان سال باشیم و مهمترین علت این نزول رامیتوان نزدیکی به پایان سال مالی شرکتها دانست.
در این بازه زمانی که معمولا تا ۱۵ اسفند ماه ادامه دارد بسیاری از شرکتها در تلاش هستند که حسابهای مالی خود را تسویه کنند و به نوعی دفترشان را ببندند. به واسطه همین موضوع نقدینگی و انگیزه برای معاملات به پایینترین حد خود می رسد. در اصل شرکتها ترجیح میدهند در پایان سال سرمایه خود را صرف تسویه مالی کنند و پس از آن به سرمایهگذاری و توسعه فکر کنند. تسویه پایان سال و بسته شدن دفاتر جایگاه بالاتری برای شرکتها در آخرین ماه سال دارد و به واسطه همین موضوع ممکن است بخشی از سرمایه خود را نیز از بورس خارج کنند.
از سوی دیگر به واسطه مدیریت نقدینگی توسط شرکتهای حقوقی برای تامین مالی منابع جهت پراخت تعهد و بدهیهای مالی خود و ذخیره نقدینگی برای سودهای تقسیمی و امثال این موارد انجام معاملات کلا در بازار به پایینترین خود می رسد و حتی نقدینگیهای کلان نیز از بازار خارج میشود تا تعهد حقوقیها به درستی انجام شود.
در اصل در آخرین ماه سال شرکت، حقوقیهای بزرگ و حتی سرمایه گذاران حقیقی ترجیح میدهند روند تسویه را طی کنند و در موارد لزوم از بازار خارج شوند؛ این درحالی است که سایر بازارهای موازی سرمایهگذاران به واسطه تفریح پایان سال و هدیه سال نو با استقبال مواجه میشوند. به واسطه تعطیلات ابتدای سال برخی از افراد متقاضی خرید دلار از بازار آزاد میشوند که این موضوع میتواند افزایش قیمت این ارز را در پی داشته باشد. همچنین برخی دیگر با خرید زیور آلات سبک و سنگین برای هدیه وارد این بازار میشوند و سرمایه خود را وارد این بازار میکنند.
بورس سرخپوش
همانطور که گفته شد بررسیها نشان میدهد که بورس تهران براساس سوابق گذشته در اسفند ماه سرخپوش میشود و این موضوع تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار داد که میتوان به ترکیب سبد، خروج نقدینگی برای تامین مالی، انتظارات منفی برای سال اتی، نبود محرکهای مثبت، فروش سهام توسط حقوقیها، تعطیلات و نبود معاملات و امثال این موارد میتواند روند بازار را سرخپوش سازد.
بسیاری از شرکتها و سرمایهگذاران در پایان سال مالی خود اقدام به تعدیل سبد سهام میکنند. همچنین برخی سرمایهگذاران برای بهبود گزارشهای مالی خود، سهام زیانده را میفروشند یا سودهای خود را ثبت میکنند. دومین مولفه خروج نقدینگی برای تامین مالی است. در آستانه تعطیلات نوروزی، برخی سرمایهگذاران و شرکتها نیاز به نقدینگی بیشتری دارند. برای تأمین هزینههای پایان سال، مانند پرداخت حقوق، پاداش، یا خریدهای نوروزی، ممکن است سهام خود را بفروشند که در نهایت این موضوع خروج نقدینگی را از بازار افزایش میدهد و فشار فروش بازار بیش از گذشته میشود.
برخی از سرمایهگذاران ممکن است نسبت به شرایط اقتصادی، سیاسی یا سیاستهای دولت در سال جدید بدبین باشند و به نوعی انتظارات منفی برای سال جدید داشته باشند. این نااطمینانی باعث میشود تا برخی سرمایهگذاران از بازار خارج شوند یا از خرید سهام جدید خودداری کنند که مجددا نتیجه آن سقوط دوباره بورس میشود.
نبود محرکهای مثبت در پایان سال نیز میتواند روند منفی به بازار سهام تزریق کند و شرایط بدی برای بازار رقم بزند. بهطور کلی در پایان سال اخبار مثبت یا محرکهای جدیدی برای رشد بازار وجود ندارد و سرمایهگذاران باید چند هفتهای صبر کنند تا شرایط روشن شود و سپس وارد بازار شوند که نتیجه این موارد میتواند کاهش تقاضا و رکود موقت را در پی داشته باشد.
فروش سهام توسط حقوقیها نیز تاثیر بسزایی بر روی روند بازار دارد و میتواند سرخ پوشی شاخصها را در پی داشته باشد. شرکتهای بزرگ یا همان حقوقیها ممکن است در پایان سال برای تامین نقدینگی یا تعدیل پرتفوی خود اقدام به فروش سهام کنند که این موضوع فشار سنگین منفی بر بازار وارد میکند.
در روزهای پایانی سال به دلیل نزدیکی به تعطیلات نوروزی، خحم معاملات به صورت قابل قبولی کاهش پیدا میکند و با توجه به تعطیلی چند روز ابتدای سال معاملات متوقف میشود و در نهایت این موضوع نوسان بیشاری در بازار ایجاد میکند.
بازار از دریچه معاملات
در سومین روز معاملات هفته یعنی سه شنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ شاخص کل بورس تهران روند اصلاحی به خود گرفت. شاخص کل بورس تهران با کاهش ۳۷ هزار و ۳۲۲ واحدی معادل ۱.۳۲ درصدی همراه شد و به تراز ۲ میلیون و ۷۸۴ هزار واحدی رسید. همچنین شاخص کل هم وزن نیز ۱۲ هزار و ۸۲۰ هزار واحد برابر با ۱.۴۷ واحد کاهش داشت و به تراز ۸۵۹ هزار و ۹۲۳ واحدی رسید. در سوی دیگر معاملات نیز شاخص کل فرابورس شاخص ۲۰۰ واحدی کاهش و به عدد ۲۶ هزار و ۷۴۲ واحدی رسید.
از میان ۶۷۸ نماد بازار سرمایه در این روز ۴۰ نماد مثبت و ۶۲۴ نماد نیز منفی بودند. همچنین ۲۴ نماد معادل ۳ درصد از کل نمادها صف خرید و ۴۹۲ نماد معادل ۷۱ درصد صف فروش را تجربه کردند.
در روزی که همه گروههای صنعت بازدهی هموزن منفی را به ثبت رساندند، ارزش معاملات خرد دوباره کمتر از ۱۰ هزار میلیارد تومان بود و ۲۳۹۱ میلیارد تومان پول حقیقی هم از بازار خارج شد که از ۲۳ دی امسال بیسابقه بوده است. در دو روز معاملاتی این هفته حدود ۳۶۰۰ میلیارد تومان پول از معاملات خرد خارج شده که در صورت خروج پول سنگین در بازار این هفته میتواند رکورد هفتگی جدیدی را به ثبت برساند.
در جریان معاملات بازار سهام، گروه محصولات شیمیایی مجددا در صدر ارزش معاملات روزانه قرار گرفت و بعد از آن گروه فلزات اساسی و بانکها با اختلاف زیاد در رتبههای بعدی قرار گرفتند. روز سه شنبه همچنین حدود ۴۷۵ میلیارد تومان پول از گروه بانکی خارج شد که بیشترین خروج پول در میان صنایع مختلف بود.
در این روز صنایع تولید کود و ترکیبات نیتروژن، نساجی، مواد شیمیایی-متنوع و فرآوردههای نفتی در این روز با بازه مثبت روبه رو شدند. همچنین صنایع پیمانکاری صنعتی، خرده فروشی، به استثنای وسایل نقلیه موتوری، نوشیدنی، تولید فلزات گرانبهای غیرآهن، سایر مواد معدنی، محصولات پاککننده، تامین سرمایه، لیزینگ، تجهیزات صنعتی، سیمان، آهک و گچ، سخت افزار و تجهیزات و کانیهای فلزی در این روز بازه منفی را تجربه کردند.
