به گزارش اقتصاران، فصل ثبت نام مدارس که از راه میرسد انواع و اقسام اطلاعیهها و بخشنامهها از سوی آموزش و پرورش درباره شهریه مدارس غیر دولتی منتشر میشود. در همین گیر ودار مساله مجاز نبود مدارس دولتی در گرفتن شهریه هم مثل هر سال مطرح میشود اما در نهایت باز هم اتفاقی که رخ میدهد آن چیزی نیست که در بخشنامهها گفته شده است.
مدارس دولتی به بهانههای مختلف از اولیای دانشآموزان طلب وجه نقد میکنند. ریشه این مساله هم ندادن بودجه به مدارس از سوی آموزش و پرورش است .در واقع وقتی مدارس ملزم به خودگردانی میشوند چاره دیگری به جز دریافت وجه از دانشآموزان ندارند.
اینکه آموزش و پرورش طی بخشنامهای افزایش شهریه مدارس غیر انتفاعی برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ را تنها ۱۵ تا ۲۰ درصد اعلام کرده اما وقتی به سراغ این مدارس میرویم و میزان شهریه را جویا میشویم هیچ مطابقتی با اعلام رسمی وزارت خانه ندارد.
هر چند طی روزهای گذشته خبر غزل ۱۸ مدیر مدرسه به دلیل دریافت شهریههای خارج از چارچوب مطرح شد اما این مساله مانع از افزایش نجومی شهریهها به خصوص در مدارس غیر انتفاعی نشده است.
انتخابی آزاد یا از روی اجبار
وقتی پای شهریه مدارس به میان میآید بیش از همه مدارس غیرانتفاعی با شهریههای نجومی که دریافت میکنند در صدر اخبار قرار میگیرد.
برخی بر این باورند که افراد در انتخاب مدارس غیر انتفاعی آزاد هستند اما وقتی به مساله کیفیت آموزش در مدارس دولتی توجه کنیم میبینم که بسیاری از خانوادهها از روی اجبار هزینههای نجومی مدارس غیر انتفاعی را پرداخت میکنند تا از آینده تحصیلی فرزندان خود مطمئن باشند. در حالی که هر سال راه رسیدن به دانشگاه به جای آنکه آسانتر شود پیچیدهتر و پر پیچ و خمتر میشود به مدد مافیای کنکور که حالا با توجه به قانون تاثیر معدل سر و کلهشان در مقطع دبیرستان هم پیدا شده است دیگر نمیتوان به راحتی از کنار شرایطی که خانوادهها را مجبور به ثبت نام فرزندانشان در مدارس غیر انتفاعی میکند، گذشت.
شهریههایی که هنوز تعیین نشده اند
مدیرکل آموزشوپرورش شهر تهران با اشاره به اینکه شهریه جدید هیچیک از مدارس غیردولتی هنوز اعلام نشده است، گفت: امسال مصرّ هستیم با تخلفات مدارس حتی مدارس غیردولتی افراد خاص هم برخورد جدی شود.
اما مساله اینجاست که هر سال آموزش و پرورش وعده برخورد با تلخفات مدارس را میدهد و حتی امسال اخباری مبنی بر عزل ۱۸ مدیر مدرسه به دلیل تخلف در دریافت شهریه هم منتشر شد اما در نهایت اگر اولیا دانشآموزان به دلیل نگرانی که اینده تحصیلی فرزندانشان دارند بدون هیچ اعتراضی شهریههای نجومی را پرداخت کنند باز هم برخوردهای وعده داده شده صورت نخواهد گرفت.
مدارس دولتی و شرایط سخت ثبت نام
در چنین شرایطی خانوادههایی که توان پرداخت شهریههای نجومی مدارس غیر انتفاعی را ندارند تنها گزینه باقی مانده برایشان مدارس دولتی است که البته ثبت نام در این مدارس هم کار سادهای نیست.
در برخی مدارس دولتی بهویژه در مناطق شهری، بهدلیل ضعف نظارت و خودمختاری مدیران، با محدودیتهایی روبرو میشوند، همچون عدم ثبتنام دانشآموزان با نمرات ضعیف یا فشارهای مرتبط با نمره انضباط، برخی از آنها مجبور به انتخاب مدارس غیردولتی میشوند، این موضوع بهویژه در شرایطی برجسته میشود که در مدارس دولتی عادی برخی قوانین غیررسمی و فشارهای روانی بر خانوادهها تحمیل میشود، در چنین فضایی، انتخاب مدرسه غیردولتی برای بسیاری از خانوادهها تبدیل به یک اجبار میشود.
طبق آمار مسوولان، حدود ۶۵ درصد از دانشآموزان مدارس غیردولتی فرزندان کارمندان هستند که با افزایش غیرمعقول نرخ شهریه این مدارس، با چالشهای زیادی مواجه شدهاند. هماکنون که برخی مدارس شهریههای سال آینده خود را اعلام کردهاند، این نرخها با افزایش قابلتوجهی همراه بوده است، این موضوع موجب شده است برخی خانوادهها به فکر خارج کردن فرزندانشان از مدارس غیردولتی و ثبتنام در مدارس دولتی عادی باشند، چرا که شهریههای اعلامشده با توان اقتصادی و تابآوری خانوادهها همخوانی ندارد.
جای خالی عدالت آموزشی
پرهام نیکجو، فعال مدنی نیز در این باره به تعادل میگوید: مساله نبود عدالت آموزشی در کشور است. وقتی کیفیت تدریس در مدارس دولتی به واسطه استخدام معلمان تازه کار و البته بدون در نظر گرفتن توان علمی و آموزشی این افراد بهشدت پایین آمده و از طرف دیگر هزینههای ثبتنام در مدارس غیر انتفاعی هر سال افزایش چشمیگری دارد نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که نظام آموزشی کشور موفق عمل کند.
او میافزاید: اینکه آموزش و پرورش مدعی برخورد با مدارس متخلف است تنها میتواند یک اظهارنظر برای رفع مسوولیت باشد.
اگر قرار است جلوی تخلفات گرفته شود باید شرایط آموزش در کشور برای همه یکسان باشد. طی سه سال گذشته ما بیشترین تعداد ترک تحصیل در کشور را داشته ایم.
نیکجو ادامه میدهد: دلیل آن هم واضح است خانوادهها حتی توان تامین هزینههای پیش پا افتاده تحصیل فرزندشان را هم ندارند.
از لوازم التحریر گرفته تا لباس فرم مدرسه. این مساله فاجعه بار است.
وزیری که مسوولیت قبول نمیکند
این فعال مدنی در بخش دیگری از سخنان خود به اظهارات وزیر آموزش و پرورش در مورد ترک تحصیل دانشآموزان اشاره کرده و میگوید: وزیر مدعی است که ترک تحصیل یک میلیون دانشآموز هیچ ربطی به آموزش و پرورش ندارد و به دلیل تورم و مشکلات اقتصادی است در حالی که او فراموش کرده به عنوان وزیر موظف است شرایط تحصیل برای تمامی دانشآموزان را فراهم کند.او میافزید: این وظیفه آموزش و پرورش است که شرایط را به گونهای رقم بزند تا تمام دانشآموزان از هر قشری بتوانند از امکانات تحصیلی مناسبی برخوردارند باشند. وقتی مسوولان ما سعی میکنند تا به جای حل مشکلات توپ را به زمین دیگران بیندازند نمیتوانیم امیدوار باشیم که شرایط رو به بهبود برود. الان بحث شهریه مدارس تنها یک طرف ماجراست و مساله عدالت آموزشی در کشور ما همچنان یکی از همترین چالشهایی است که جامعه با آن مواجه است.
مساله نظارت بر شهریه نیست، تورم است
فرشته مهرآور، مدیر یکی از مدارس غیر انتفاعی به «تعادل» میگوید: مساله نظارت و بخشنامه نیست مساله تورم است که متاسفانه مسوولان آموزش و پرورش هنگام تصویب نرخ شهریه آن را در نظر نمیگیرند. وقتی هزینههای جاری مدرسه از اجارهبها تا هزینه آب و برق و حقوق کارکنان افزایش پیدا میکند ما چارهای جز دریافت شهریههای بالا نداریم. او میافزاید: مدارسی که کلاسهای فوق برنامه دارند، به دانشآموزان یک وعده غذای گرم میدهند و وسیله ایاب و ذهاب دانشآموزان را فراهم میکنند باید بتوانند این هزینهها را تامین کنند. اینکه آموزش و پرورش بگوید شهریه ۲۰ درصد اضافه شود اما تورم بالای ۴۰ درصد باشد که خرج و دخل مدارس با هم جور در نمیآید.
شهریه مدارس غیر انتفاعی متغیر است
این مدیر مدرسه در بخش دیگری از سخنان خود اظهار میدارد: با توجه به آنچه گفته شد و با در نظر گرفتن امکاناتی که مدرسه در اختیار دانشآموزان قرار میدهد شهریهها متغیر است. متاسفانه آموزش و پرورش بدون در نظر گرفتن هزینهها تنها بخشنامه صادر میکند تا مسوولیت را از دوش خود بردارد. او میافزاید: ما هم خیلی دوست داریم که بتوانیم شرایط یکسانی را برای تحصیل تمامی دانشآموزان فراهم کنیم اما این وزارت آموزش و پرورش و دولت هستند که باید در این زمینه تصمیم گرفته و شرایط تحصیل عادلانه یا همان عدالت آموزشی در کشور را فراهم کنند.
شهریههایی که تا ۷۵۰ میلیون تومان هم میرسند
زهره عطایی، مادر یکی از دانشآموزان نیز در این باره به تعادل میگوید: آموزش و پرورش اعلام کرده که مدارس غیرانتفاعی تنها باید ۲۰ درصد به شهریه اضافه کنند اما هیچ کدام از مدارسی که من میشناسم این قانون را رعایت نکردهاند. او میافزاید: مدرسه پسر من سال گذشته ۳۸۵ میلیون از ما گرفت و امسال این مبلغ را به ۶۰۰ میلیون رسانده است. از طرف دیگر مدرسه خواهرزادهام هم ۲۲۰ میلیون به شهریه ۲۸۰ میلیونی سال گذشته اضافه کرده است. این اولیا ی دانشآموز در پاسخ به این سوال که آیا اعتراض کرده و یا به آموزش و پرورش شکایت کرده اید میگوید: خیر، مساله تحصیل و آینده فرزندانمان است و وقتی از خدماتی که مدرسه ارایه میدهد راضی هستیم قطعا هیچ کدام از اولیا به دنبال راه انداختن دعوای حقوقی با مدرسه نیستند. او اظهار میدارد: برای خیلی از ما افزایش ناگهانی شهریه و تامین آن بسیار سخت است اما چارهای جز این نداریم . متاسفانه کیفیت آموزش در مدارس دولتی به حدی پایین آمده که خانوادهها با هر سختی شده سعی میکنند فرزندانشان را به مدارس غیر انتفاعی بفرستند.
