به گزارش اقتصادران، نزدیک شدن به روزهای گرم سال، بار دیگر مسئولان را به فکر افزایش تعرفههای برق واداشت. به نظر میرسد که وزارت نیرو ابتداییترین سیاست را همواره راهکارهای قیمتی میداند.
وزیر نیرو، تعرفههای برق و شرایط آن را روز ۳۱ فروردین ماه ابلاغ کرد. این تعرفهها از اول خرداد اعمال میشوند.
مطابق ابلاغیه منتشرشده، هزینه تامین برق به ازای هرکیلووات ساعت در سال ۱۴۰۴، ۹۵۳ تومان در نظر گرفته شده است که در مقایسه با سال ۱۴۰۳، ۲۶ درصد رشد را تجربه کرد.
در ادامه روند محاسبه قیمت برق برای مشترکان توضیح داده میشود.
برق مشترکان کممصرف چگونه محاسبه میشود؟
الگوی مصرف ماههای غیرگرم مناطق عادی ۲۰۰ کیلووات ساعت در ماههای گرم منطقه عادی، ۳۰۰ کیلووات ساعت است.
تعرفه برق مشترکان خانگی که متوسط مصرف ماهانه آنها تا الگوی مصرف باشد به شیوهای متفاوت از مشترکان پرمصرف محاسبه میشود.
تعرفه مناطق عادی برای مشترکان پرمصرف، شامل سه پله میشود. برای مصرف ۰ تا ۱۰۰ کیلووات ساعت، قیمت هر کیلووات ساعت ۰٫۱۴۶ برابر هزینه تامین برق محاسبه میشود.
همچنین تعرفه برق برای مصارف مازاد بر ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلووات ساعت و مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلووات ساعت در ماه، به ترتیب ۰٫۱۷ برابر و ۰٫۳۶۵ برابر هزینه تامین برق در نظر گرفته میشود.
حذف تدریجی یارانه برق مشترکان پرمصرف
برای مشترکان خانگی پرمصرف برق، چهار پله در نظر گرفته شده است. پله اول، تعرفه محاسبه برق این مشترکان تا میزان الگوی مصرف را مشخص میکند. قیمت هر کیلووات ساعت برق این مشترکان تا بازه ۲۰۰ کیلووات در زمستان و ۳۰۰ کیلووات در تابستان، ۰٫۵ برابر هزینه تامین برق است.
برای این پله، ضریب اعمال تعرفه کمتر از یک است؛ یعنی همچنان تخفیف وجود دارد. اما مصارف بیش از الگوی این مشترکان، با فرمول دیگری محاسبه میشود که ضریب اعمال تعرفه در همه آنها برابر یک است.
برای مصارف بیش از الگو، سه پله دیگر در نظر گرفته شده است. قیمت برق برای پله دوم، سوم و چهارم به ترتیب ۱٫۵ برابر، ۲٫۵ برابر و پنج برابر هزینه تامین برق در نظر گرفته شده است.
علاوه بر افزایش هزینه تامین برق که بر افزایش قیمت آن اثر دارد، نوع محاسبه برای مشترکان نیز تغییر میکند. تعرفه برق مشترکان کممصرف در سال گذشته در بازه ضرایب ۰٫۰۴۷ تا ۰٫۳۸ محاسبه میشد. اما مطابق ابلاغیه منتشرشده، در سال ۱۴۰۴ بازه ضرایب از ۰٫۴۸ تا ۰٫۴۲ قرار دارد.
همچنین در سال ۱۴۰۳، برای مشترکان پرمصرف نیز ضرایب تخفیف اعمال میشد، اما در سال ۱۴۰۴، ضرایب تخفیف برای مشترکان پرمصرف کاهش یافته است.
افزایش ۲۶ درصدی کلیه تعرفههای برق
در مجموع تعرفه کلیه پلهها برای مشترکان کممصرف ۳۰ درصد رشد و برای مشترکان پرمصرف از ۲۶ تا ۴۰ درصد رشد داشته است. افزایش بیشتر قیمت برق مشترکان پرمصرف در راستای حذف تدریجی تخفیفات ضرایب اتفاق افتاد.
لازم به ذکر است که تعرفه برق بخش کشاورزی نیز معادل هفت درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است.
مابقی توضیحات در مورد تعرفه برق مناطق گرمسیر و غیره، در تصاویر زیر ارائه میشود.
افزایش قیمت سوخت نیروگاهها و افزایش تعرفههای برق به هم رسیدند
مطابق مصوبه هیات وزیران در روز ۲۸ اسفند ۱۴۰۳، نرخ سوخت نیروگاههایی که تمام یا بخشی از برق تولیدی خود را به شبکه برق تحویل میدهند، ۵۰ درصد افزایش یافت.
بر اساس این مصوبه، افزایش ۱٫۵ برابری قیمتها نسبت به سال ۱۴۰۳، به ازای هر لیتر فرآورده نفتی و هر مترمکعب گاز طبیعی تحویلی به نیروگاهها با احتساب عوارض و مالیات بر ارزش افزوده ۲۷۰ تومانی تعیین شد.
این مصوبه منجر به افزایش هزینههای تولید برق توسط نیروگاهها شد. افزایش هزینه تولید برق توسط نیروگاهها به هزینه تامین برق دامن زد. تا جایی که هزینه تامین برق به ازای هر کیلووات ساعت در سال ۱۴۰۴، ۹۵۳ تومان در نظر گرفته شد.
این رقم در سال ۱۴۰۳، ۷۵۴ تومان بود که افزایش آن، رشد ۲۶ درصدی را نشان میدهد.
علاوه بر موضوع سوخت، راندمان پایین نیروگاهها نیز میتواند منجر به افزایش هزینه تامین برق شود. درواقع بسیاری از عوامل سیاستی و زیرساختی، دست به دست هم دادهاند تا هزینه تامین برق از نیروگاهها افزایش یابد و دولت نیز تصمیم به افزایش قیمت برق برای مصرفکنندگان بگیرد.
در این زمینه این پرسش مطرح میشود که آیا بالا بردن قیمت مصرفکننده به دلیل افزایش هزینه تامین برق رویکرد مناسبی است؟ در بسیاری از کشورهای دنیا، بالا رفتن هزینه یک بنگاه با ارائه راهکارها برای کاهش هزینه و افزایش بهرهوری جبران میشود و لزوما انتقال بار افزایش هزینه به مصرفکنندگان صورت نمیگیرد.
به نظر میرسد که در ایران، افزایش هزینههای بنگاهها که در این زمینه به نیروگاهها مربوط میشود، تنها از محل افزایش قیمت جبران میشود. این در حالی است که نوسازی نیروگاههای قدیمی، افزایش بهرهوری و کاهش اتلاف انرژی میتواند از هزینه بنگاهها بکاهد.
آیا مسئولان به فکر توسعه زیرساختها، ورود تکنولوژی و افزایش بهرهوری برای جبران افزایش هزینه تامین برق هستند یا قرار است همواره سادهترین راهکار یعنی راهکارهای قیمتی را در کشور پیاده کنند؟
