به گزارش اقتصادران، بازار سرمایه ایران، مدتی است در وضعیت فرسایشی قرار دارد؛ شاخصها نوسان دارند، اما سرمایهگذاران نه اعتماد دارند و نه انگیزه برای ماندن.
در نگاه اول ممکن است رشد یا افت روزانه شاخصها به عنوان نشانهای از تغییر مسیر دیده شود، اما در واقع آنچه در حال تجربه آن هستیم، فروپاشی آرام اعتماد سرمایهگذاران حقیقی است.
در روزهایی که شاخص مثبت بود، بسیاری از نمادهای کوچک در صف فروش قفل بودند.امروز که شاخص منفی شده، نشانهها واضحترند: پول حقیقی در حال خروج از بازار است، حتی بهرغم حمایت صندوقها یا بازیسازی حقوقیها.
۱- ناهمراستایی سیاستهای کلان اقتصادی با منافع بازار سرمایه: نرخ بهره بالا، عدم ثبات مقرراتی و تداخل تصمیمات لحظهای (مثل نرخگذاری دستوری) مستقیما بر ریسک بازار اثر میگذارد.
۲- ابهام در فضای سیاستگذاری مالیاتی: عدم شفافیت درباره مالیات بر عایدی، سود شرکتها یا معاملات، باعث سردرگمی سرمایهگذار شده است.
۳- نبود محرک بنیادی در صنایع بورسی: رکود در صنایع پتروشیمی، معدنی، فلزی و … همراه با کاهش قیمت جهانی کالاها، باعث شده تحلیلگران هم چشمانداز روشنی از EPS شرکتها نداشته باشند.
۴- رفتارهای تکراری و نمایشی سیاستگذار بازار: هر بار که بازار به خط بحران نزدیک میشود، تزریقهای کوتاهمدت نقدینگی یا پیامهای حمایتی ظاهر میشوند؛ اما چون پایدار نیستند، اثر مثبتشان هم موقتی است.
بازار به چه چیزی نیاز دارد؟ بازار سرمایه ایران نیاز به اعتمادسازی پایدار، سیاستگذاری هم استا و تصمیمهای پیشبینیپذیر دارد.
اصلاح ساختاری در چند محور کلیدی میتواند راه نجات باشد: کاهش نرخ بهره یا طراحی ابزارهای تامین مالی جذاب برای سرمایهگذار، ثبات در قوانین و حذف تصمیمات لحظهای در نرخگذاری کالاها، احیای واقعی صندوق تثبیت بازار با منابع موثر، نه صرفا تزریقهای فرمالیته، اصلاح قوانین مالیاتی با رویکرد تشویقی نه بازدارنده، شفافسازی گزارشدهی شرکتها و عملکرد اقتصادی دولت برای کاهش ریسک ادراکی.
جمعبندی میکنم: بازار سرمایه امروز، نه درگیر «نوسان»، بلکه درگیر سوءتفاهم بزرگ میان سیاستگذار و سرمایهگذار است- حل این سوءتفاهم، نه با حمایت ظاهری، بلکه با بازگشت به اصول علم اقتصاد، سرمایهگذاری و مدیریت ریسک ممکن است- در غیر این صورت، این بازار همچنان در دور باطل «خروج پول، حمایت موقت، بیاعتمادی» باقی خواهد ماند.
همچنین در صورت مهارت و دانش لازم، از ابزارهای پوشش ریسک چون اوراق تبعی یا اختیار فروش برای سهام پرنوسان استفاده کنید- در مورد عملیاتی شدن این وعده حمایتی، حتما نشانههای اجرای بسته چون افزایش حجم معاملات صندوقهای دولتی و عرضه سریع اوراق مشتقه توسط شرکتهای بزرگ و تغییر قوانین محدودکننده (مثل دامنه نوسان) را رصد کنید.
نویسنده: هلن عصمت پناه
