به گزارش اقتصادران، همزمان با جدی تر شدن سناریوهای جنگ علیه ایران و افزایش نگرانیها درباره بحرانهای احتمالی آینده، فضای عمومی کشور بهتدریج رنگی از احتیاط به خود گرفته است. این نگرانیها، تنها در سطح تحلیلهای سیاسی و رسانهای باقی نمانده، بلکه بهسرعت به لایههای مختلف جامعه و بهویژه بازارها سرایت کرده است.
در چنین شرایطی، برخی بازارها واکنشهایی هیجانی و پیشدستانه از خود نشان میدهند؛ افزایش تقاضا برای برخی کالاها، نوسانات قیمتی، احتکارهای مقطعی و تغییر الگوی مصرف از نشانههای این وضعیت است.
بازار لامپ های خورشیدی داغ شد
احتمال قطعی گسترده برق در روزهای جنگ و نگرانی از اختلال در دسترسی به ابزارهای ضروری اطلاعرسانی، به یکی از دغدغههای جدی این روزها تبدیل شده است. همین نگرانی موجب شده موجی از تبلیغات در فضای مجازی شکل گیرد؛ تبلیغاتی که بر عرضه پنلهای خورشیدی خانگی و لامپهای خورشیدی یا همان سولار تمرکز دارند و این پنلها را بهعنوان راهحلی ساده و در دسترس برای عبور از شرایط بحرانی معرفی میکنند.
با این حال، آنچه کمتر مورد توجه قرار میگیرد، بررسی دقیق ظرفیت واقعی این تجهیزات، هزینههای جانبی، محدودیتهای فنی و میزان کارایی آنها در شرایط اضطراری است.
مزایا و معایب استفاده از تجهیزات خورشیدی در شرایط بحران
در همین رابطه، امیرحسین شاهپوری، کارشناس انرژی خورشیدی، در گفتوگو با «اقتصادنیوز»، درباره مزایا و معایب استفاده از تجهیزات خورشیدی در شرایط بحران گفت: یکی از ویژگیهای بارز این تجهیزات این است که برخلاف سایر روشهای تولید انرژی، مانند موتورهای برقی یا دیزلی، به تجهیزات پیچیده و خاص نیاز ندارند و تنها نور خورشید برای عملکردشان کافی است. خوشبختانه در کشور ما تابش خورشید بسیار بالاست و بنابراین این سیستمها میتوانند بهراحتی برق مورد نیاز را تامین کنند.
شاهپوری در ادامه افزود: بهطور کلی، در شرایط بحرانی مانندجنگ، زلزله و سایر حوادث غیرمترقبه، انرژی خورشیدی میتواند نقش کمککننده و موثری ایفا کند، چه در سطح بزرگتر برای تامین برق خانه یا حتی برای شارژ کردن گوشی موبایل و یا حتی روشن کردن رادیو و تلویزیون میتواند خیلی کمک کننده باشد.
ایجاد تنوع در سبد انرژی
به گفته این کارشناس، یکی از نکات مهم درباره پنلهای خورشیدی آن است که بهرهگیری از این فناوری محدود به کشور خاصی نیست و تقریبا برای همه کشورها قابل استفاده است. بهکارگیری انرژی خورشیدی میتواند سبد تامین انرژی هر کشور را متنوعتر کرده و وابستگی به منابع محدود و پرهزینه را کاهش دهد.
وی در ادامه افزود: زمانی که سبد تامین برق و انرژی کشوری متنوع باشد، این شرایط را فراهم میکند که در بحرانها کشور وابسته به تامین از یک سو نباشد.
شاهپوری در خصوص سهولت استفاده پنلهای خورشیدی خانگی و لامپهای خورشیدی یا همان سولار افزود: برای مصرف خانگی یا همان استفاده محدود، تنها داشتن تجهیزات و نور آفتاب کفایت میکند؛ این به معنی آن است که به طور طبیعی خود پنلها فقط در روز میتوانند تامین برق را داشته باشند و برای اینکه شما بتوانید در شب هم استفاده بکنید نیازمند باتری هستید.
علاوه بر پنلهای خورشیدی، این روزها شاهد تبلغ گسترده پنلهای تاشو هستیم، این کارشناس حوزه برق در خصوص کارایی این تجهیزات عنوان کرد: سیستمهای تاشو یا بهاصطلاح خانگی، عمدتا برای تامین نیازهای محدود مانند روشناییهای کممصرف و شارژ تلفن همراه کاربرد دارند. این تجهیزات بهدلیل ابعاد کوچک، در مدلهای متنوعی عرضه میشوند، قابلحمل هستند و استفاده از آنها نیز نسبتا ساده است. با این حال، باید توجه داشت که این نوع سیستمها، توان تامین برق وسایل پرمصرف، از جمله سیستمهای خنککننده یا لوازم خانگی را ندارند. برای راهاندازی چنین تجهیزاتی، به پنلهای خورشیدی با ظرفیت بسیار بالاتر و در نتیجه ابعاد بزرگتر و تجهیزات جانبی تخصصیتر نیاز است.
هزینهها و تغییر الگوی مصرف
به گفته این کارشناس انرژی، در بحث تامین برق خورشیدی، اگر شرایط خاصی را در نظر بگیریم «برای مثال افرادی که طبیعتگرد هستند و بهطور مستمر به وسیلهای برای تامین برق نیاز دارند»، پنلهای خورشیدی قابلحمل میتواند گزینهای مناسب و کارآمد باشد. همچنین برای عشایر و افرادی که دسترسی دائمی به شبکه برق ندارند، این تجهیزات امکان تامین شارژ و برق مورد نیاز از طریق انرژی خورشید را فراهم میکند.
وی در ادامه افزود: اما اگر مبنا این باشد که بخواهیم برق یک واحد مسکونی در شهر را بهطور کامل از طریق انرژی خورشیدی تامین کنیم، هزینهها بهمراتب افزایش مییابد و در مناطقی که دسترسی به شبکه سراسری برق وجود دارد، از نظر اقتصادی توجیه چندانی ندارد؛ مگر در شرایط کاملا خاص که راه جایگزین دیگری در دسترس نباشد.
شاهپوری گفت: با قیمتهای فعلی پنلهای خورشیدی در بازار جهانی، این فناوری نمیتواند جایگزین کامل تامین برق شهری باشد، زیرا فاصله هزینهای میان برق شبکه و برق خورشیدی قابلتوجه است. با این حال، در شرایط بحرانی میتواند بخشی از نیاز برق را تأمین کند.
نقش انرژی خورشیدی در پدافند غیرعامل
وی تاکید کرد: یکی از محورهای مهم درپدافند غیرعامل، تامین انرژی در شرایط بحرانی است و انرژی خورشیدی به دلایل مختلف میتواند در این زمینه کارآمد و قابل اتکا باشد.
شاهپوری افزود: برای مثال، توربینهای بادی نیز از منابع انرژی تجدیدپذیر محسوب میشوند، اما بهدلیل داشتن قطعات متحرک، ابعاد بزرگ و محدودیت در محل نصب، در همهجا قابل استفاده نیستند و معمولا در مقیاس کوچک و قابلحمل نیز کارایی پنلهای خورشیدی را ندارند.
این کارشناس حوزه انرژی ادامه داد: در مقابل، پنلهای خورشیدی میتوانند سهم مهمی در تامین انرژی مورد نیاز در شرایط بحرانی داشته باشند و توسعه استفاده از آنها میتواند اقدامی مثبت و موثر باشد.
چالشهای قیمت و منشا کالا
شاهپوری در خصوص قیمت این تجهیزات هم تصریح کرد: با توجه به نوسانات نرخ ارز، اعلام رقم دقیق دشوار است و قیمتها بهطور مداوم تغییر میکند، زیرا این تجهیزات عمدتا وارداتی بوده و وابستگی مستقیم به قیمت دلار دارند.
وی افزود: در حال حاضر بخش عمده محصولات موجود در بازار ایران از چین تامین میشود و حتی شرکتهایی که مدعی تولید داخلی هستند، بسیاری از قطعات را وارد کرده و در داخل کشور مونتاژ میکنند.
