برچسب: واردات خودرو کارکرده

  • پشت پرده تعلل وزارت صمت برای واردات خودرو / تکلیف دست دوم‌ها چه می شود؟

    پشت پرده تعلل وزارت صمت برای واردات خودرو / تکلیف دست دوم‌ها چه می شود؟

    به گزارش اقتصادران، با ابلاغ آیین‌نامه واردات خودرو در میانه جنگ ایران و اسرائیل، اجرای آن همچنان با ابهامات جدی همراه است. شواهد نشان می‌دهد با وجود اقدامات دیرهنگام برای واردات ۱۴۰۴، سیاستگذاران همچون ۲سال گذشته ورود خودروهای خارجی را با شرکت‌های محدود و شناخته‌شده پیش می‌برند.

     نزدیک به چهار ماه از آغاز سال ۱۴۰۴ گذشته که ولی وزارت صمت هنوز گام عملی برای اجرای سیاست‌های وارداتی خودرو برنداشته و به‌‌‌نظر می‌‌‌رسد بار دیگر سناریوی محدود، مبهم و انحصاری سال ۱۴۰۲ تکرار شود. در این زمینه روز گذشته وزارت صمت فراخوانی منتشر کرد که در آن از متقاضیان واردات خودرو خواسته شده تا پایان تیرماه برای بررسی صلاحیت و رتبه‌‌‌بندی نمایندگی‌‌‌ها مدارک خود را به وزارت صمت ارائه دهند.

    این اطلاعیه به معنای آن است که وزارت صمت با گذشت حدود چهار ماه از سال جاری، تازه به فکر شناسایی شرکت‌های مجاز وارد کننده افتاده؛ موضوعی که نشان می‌دهد از ابتدای سال تاکنون نه‌‌‌تنها روند واردات آغاز نشده بلکه زیرساخت اجرایی نیز برای آن فراهم نشده است. این در حالی است که وزارت صمت در میانه جنگ دوازده‌‌‌روزه ایران و اسرائیل به ناگهان با صدور آیین‌‌‌نامه واردات خودرو تلاش کرد نشان دهد همچنان پای تعهدات خود در حوزه واردات ایستاده است.بدین‌ترتیب در میانه جنگ آیین‌‌‌نامه‌‌‌ای  برای ورود خودروهای خارجی ابلاغ شد .آیین‌‌‌نامه واردات سال ۱۴۰۴ که هم خودروهای نو و هم کارکرده را شامل می‌شود، در مقایسه با آیین‌‌‌نامه‌‌‌های سال‌‌‌های گذشته از منظر فنی، اقتصادی و مقرراتی پیشرفته‌‌‌تر و آسان‌تر است. بر اساس این آیین‌‌‌نامه واردات ۹۰ هزار دستگاه خودرو طی سال جاری هدف‌‌‌گذاری شده است این در شرایطی است که در عمل، نه‌‌‌تنها زیرساخت لازم برای این حجم واردات فراهم نشده بلکه حتی شناسایی واردکنندگان نیز تازه به اواخر تیرماه محول شده است.

    در این زمینه می‌توان به دو سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ اشاره کرد یعنی دوسالی که واردات خودرو به کشور آغاز شد .بر این اساس ورود خودروهای خارجی در این دو سال عملاً در انحصار چهار شرکت قرار گرفت که به صلاحدید وزارت صمت، بیشترین میزان ارز تخصیصی را دریافت کردند. این چهار بازیگر بدون شرکت در فرآیند رقابتی یا مزایده شفاف موفق شدند سهم عمده‌‌‌ای از واردات را به خود اختصاص دهند؛ به‌‌‌گونه‌‌‌ای که طبق داده‌‌‌های غیررسمی، بیش از ۵۰ درصد خودروهای وارداتی تنها به همین چهار شرکت تعلق داشت. چنین وضعیتی در عمل موجب حذف ده‌‌‌ها شرکت کوچک و متوسط از چرخه واردات شد؛ شرکت‌هایی که اگرچه دارای توان فنی و شبکه توزیع قابل قبول بودند، اما به دلیل عدم دسترسی به ارز دولتی و عدم دریافت مجوزهای لازم از رقابت بازماندند.

    این ساختار انحصاری، نه‌‌‌تنها منجر به کاهش تنوع برند و مدل در بازار شد، بلکه قیمت نهایی خودروهای وارداتی را نیز افزایش داد، چراکه فضای رقابتی از بین رفت و واردکنندگان بزرگ بدون نگرانی از رقابت، خودروها را عرضه کردند. در نتیجه، اهداف اصلی آیین‌‌‌نامه از جمله افزایش رقابت و کاهش قیمت، در عمل محقق نشد و بازار صرفاً به کانالی برای سوددهی شرکت‌های منتخب بدل شد.در این زمینه حتی تخلف برخی از شرکت‌ها به دلیل بیش اظهاری نیز علنی شد با این حال اما این تخلف خللی در ارزدهی به این شرکت‌ها ایجاد نکرد.

    حالا نیز به‌‌‌نظر می‌‌‌رسد وزارت صمت در سال ۱۴۰۴ همان مسیر وارداتی دو سال گذشته را در پیش گرفته و با اعمال محدودیت‌‌‌های اداری و ایجاد موانع متعدد، بار دیگر عرصه را بر واردکنندگان مستقل و کوچک تنگ کند. شواهد نشان می‌دهد که هدف اصلی این سیاست‌ها، هدایت سهمیه‌‌‌های وارداتی و تخصیص ارز به مجموعه‌‌‌ای محدود از شرکت‌های مورد تایید وزارتخانه است؛ رویکردی که نه‌‌‌تنها رقابت را از بین می‌‌‌برد، بلکه احتمالا زمینه‌‌‌ساز شکل‌‌‌گیری رانت‌‌‌های سنگین و استمرار انحصار در بازار وارداتی‌‌‌ها خواهد شد.

    در این شرایط بسیاری از واردکنندگان بخش خصوصی از فرآیندهای پیچیده و زمان‌‌‌بر وزارت صمت گلایه کرده و معتقدند که دولت به‌‌‌جای تسهیل تجارت،  ورود بازیگران جدید را دشوار کرده است. در واقع، به‌‌‌جای آنکه آیین‌‌‌نامه واردات ۱۴۰۴ راهگشای بازار باشد، در عمل به ابزاری برای اعمال کنترل و مهندسی بازار بدل شده است؛ موضوعی که در نهایت منافع مصرف‌‌‌کننده را نادیده خواهد گرفت.

    بر این اساس اطلاعیه اخیر وزارت صمت، گرچه در ظاهر برای رتبه‌‌‌بندی شرکت‌های نمایندگی خودرو صادر شده، اما از دید بسیاری از فعالان بازار، ظاهرا تلاشی است برای محدود کردن دامنه واردکنندگان و اعطای انحصاری مجوز واردات به چند شرکت خاص.

    همانطور که عنوان شد حالا به‌‌‌نظر می‌‌‌رسد وزارت صمت در تلاش است تا در سال جاری نیز با ایجاد موانع اداری و تشریفات پیچیده از تعداد واردکنندگان بکاهد. نتیجه این کار ، تداوم همان الگوی ناکارآمد سال گذشته است که منجر به توزیع محدود خودروهای وارداتی در بازار، سهمیه‌‌‌بندی غیرشفاف و رانت‌‌‌های سنگین شد.

    محدودیت منابع ارزی؟

    یکی از مهم‌ترین دلایل وزارت صمت برای تاخیر در واردات، محدودیت منابع ارزی کشور است. اما در عین حال منتقدان می‌گویند که مشکل اصلی، عدم شفافیت در تخصیص ارز و اولویت‌های مبهم بانک مرکزی و وزارت صمت در توزیع منابع ارزی است.

    به گفته برخی واردکنندگان، ارز لازم برای واردات ۹۰ هزار خودرو با توجه به قیمت میانگین خودروهای وارداتی، رقم چندان سنگینی نیست .با این حال اما وزارت صمت در این زمینه با صلاحدید خود گام برمی‌دارد . یک دست اندرکار خودروهای وارداتی مدعی است  که محدودیت ارزی بیشتر   برای اعمال کنترل و هدایت واردات به سمت شرکت‌های خاص است تا دغدغه‌‌‌ای واقعی در مدیریت منابع ارزی. دو سال پیش نیز در حالی‌‌‌که انتقادها نسبت به تعلل وزارت صمت در تخصیص ارز برای واردات خودرو بالا گرفته بود، محمدرضا فرزین، رئیس‌‌‌کل بانک مرکزی با حضور در مجلس به صراحت اعلام کرد که بانک مرکزی ارز لازم برای صنعت خودرو را تامین کرده، اما این وزارت صمت بوده که تمایلی به تخصیص آن برای واردات خودرو نداشته است. این اظهارات پرده از واقعیتی مهم برداشت: ارز خودرو بیشتر از آنکه صرف واردات شود به سوی تولید محصولات مونتاژی هدایت می‌شود.

    بر اساس تحلیل برخی کارشناسان، یک جریان ذی‌‌‌نفوذ تلاش می‌‌‌کند واردات آزاد و رقابتی را سد کند تا حاشیه امن سودآوری برای تولیدکنندگان خاص و مونتاژکاران وابسته حفظ شود. در چنین فضایی، آیین‌‌‌نامه‌‌‌های وارداتی هرچقدر هم مترقی باشند، عملاً به دلیل ممانعت‌‌‌های پشت‌‌‌پرده، ‌‌‌کم اثر می‌‌‌مانند و بازار از مزایای رقابت و کاهش قیمت محروم می‌شود.

    تکرار سناریوی ۱۴۰۳ با بازیگران محدود

    برخی از واردکنندگان خودرو در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد تاکید می‌‌‌کنند که روند امسال به‌‌‌طرز نگران‌‌‌کننده‌‌‌ای شبیه دو سال گذشته شده است. در ۱۴۰۳ نیز آیین‌‌‌نامه‌‌‌ای نسبتا تسهیل‌‌‌گر تدوین شد، اما در عمل واردات به چند شرکت محدود شد و اغلب شرکت‌های کوچک و متوسط به دلیل نبود مجوز، سهمیه ارزی یا پیچیدگی در ثبت سفارش از فرآیند حذف شدند.

    هم‌‌‌اکنون نیز با گذشت حدود ۱۱۶ روز از سال، هنوز هیچ خودرویی وارد نشده و حتی فهرست نهایی شرکت‌های مجاز نیز مشخص نیست. این در حالی است که بسیاری از کشورها برای واردات خودروهای کارکرده (که در آیین‌‌‌نامه ۱۴۰۴ مجاز شناخته شده‌‌‌اند) نیازی به فرآیندهای پیچیده ندارند و با تایید اصالت خودرو، ثبت سفارش و تخصیص ارز، روند واردات را تسریع می‌‌‌کنند.

    تکلیف دست دوم‌ها چیست؟

    پس از ابلاغ آیین‌‌‌نامه واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ که امکان ورود خودروهای کارکرده را نیز فراهم کرده، بسیاری از ایرانیان خارج از کشور برای واردات این خودروها ابراز علاقه کردند. با این حال، هنوز سازوکار اجرایی مشخصی از سوی وزارت صمت ارائه نشده و صرفاً آیین‌‌‌نامه‌‌‌ای کلی منتشر شده است. به عنوان نمونه، زمان آغاز ثبت سفارش خودروهای کارکرده همچنان مبهم است و ضوابط گمرکی و استانداردی این خودروها نیز روشن نشده است.

    در چنین شرایطی واردکنندگان بلاتکلیف مانده‌‌‌اند و نمی‌‌‌دانند آیا اصلاً امکان عملیاتی شدن این بخش از آیین‌‌‌نامه وجود دارد یا خیر؟ آنچه مشخص است واردات دست دوم‌ها و یا ورود خودروهای خارج نشین برای نخستین بار قرار است در سال ۱۴۰۴ رخ دهد این در شرایطی است که به نظر می‌رسد واردات این خودروها نیازمند زیرساختی قوی است حال آنکه تاکنون اقدام عملی از سوی سیاستگذاران در این زمینه دیده نشده است . بدین‌ترتیب برخی کارشناسان بر این باورند که  مهم‌ترین عامل ناکارآمدی آیین نامه به‌خصوص در بخش واردات کارکرده ها، عدم هماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر مانند وزارت صمت، گمرک، بانک مرکزی و سازمان استاندارد است.

    به عنوان مثال، هنوز مشخص نیست فرآیند ثبت سفارش خودروهای کارکرده از چه تاریخی آغاز می‌شود یا ضوابط نهایی گمرکی و استانداردی این خودروها چه خواهد بود. همچنین نظام رتبه‌‌‌بندی که قرار است از سوی وزارت صمت اعمال شود، فاقد شاخص‌‌‌های شفاف و قابل اندازه‌‌‌گیری است.

    فراخوان وارداتی وزارت صمت

    همانطور که عنوان شد روز گذشته کانال خبری گمرک فراخوانی را به نقل از وزارت صمت منتشر کرد این فراخوان برای متقاضیان حقوقی واردات خودرو سواری نو و کارکرده مطابق با مفاد بند (ر) تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ است . در فراخوان مذکور از شرکت‌های متقاضی واردات خودرو سواری دعوت شده است که اولا جهت ارزیابی شاخص‌‌‌های رقابتی، ضمن تکمیل فایل دفتر صنایع خودرو اسناد مثبته خود از جمله آگهی آخرین سرمایه ثبتی شرکت در روزنامه رسمی منتهی به سال ۱۴۰۳ و آخرین تغییرات شرکت و سایر مستندات به همراه درخواست رسمی در سربرگ شرکت ممهور به مهر به وزارت صمت مراجعه کنند.

    همچنین متقاضیان محل‌‌‌ تامین ارز جهت واردات خودرو سواری در چارچوب بودجه ارزی وزارت صمت (از محل ارز خود، از محل صادرات خود و از محل صادرات دیگران و …) برای سال ۱۴۰۳ و سال جاری و نوع خودرو و برند و تعداد آن به تفکیک حجم موتور در متن درخواست طی جدول اکسل مشخص کنند. در ادامه تاکید شده که ثبت سفارش خودرو از محل تصویب نامه مذکور منوط به بررسی رتبه رقابتی شرکت‌های وارد کننده مجاز خودرو بر اساس شاخص‌های مصوب کمیته خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت و منوط به اخذ تاییدیه خدمات پس از فروش خودرو سواری مورد نظر از دفتر آماد و خدمات بازرگانی و سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان حفاظت از محیط زیست خواهد بود. در نهایت نیز تاکید شده که تخلیه خودرو بدون ثبت سفارش در گمرکات کشور ممنوع است.

  • واردات خودرو‌های دست‌دوم در هزارتوی وعده‌های پوچ گم شد

    واردات خودرو‌های دست‌دوم در هزارتوی وعده‌های پوچ گم شد

    به گزارش اقتصادران، دولت در زمان تدوین و ارسال لایحه بودجه، تعرفه ۱۰۰ درصدی برای واردات خودرو تعیین کرد و تفاوتی میان خودرو‌های سواری نو، کارکرده، هیبریدی و برقی قائل نشد، این در حالی بود که تعرفه خودرو‌های برقی و هیبریدی به منظور سهولت خرید و گسترش فرهنگ استفاده از این خودرو‌ها به ترتیب ۴ و ۱۵ درصد اعمال می‌شد.

    در همان زمان تلاش‌های مجلس برای کاهش تعرفه به ۶۰ درصد نیز با شکست مواجه شد و مجمع تشخیص مصلحت نظام دست رد به سینه مجلس زد. اکنون از ابتدای سال با ابلاغ تعرفه‌های گمرکی حرف و حدیث‌ها در مورد تعرفه‌ها بالا گرفته است.

    اواخر فروردین ماه تعرفه‌های گمرکی از سوی گمرک ابلاغ شد که طبق آن حقوق ورودی جهت واردات خودرو، ۱۰۰ درصد تعیین شد. ابلاغ این بخشنامه موج انتقاداتی که از قبل وجود داشت را شدت بخشید و باعث واکنش مسئولان شد.

    در همین زمینه علی احمدنیا، رئیس امور اطلاع‌رسانی دولت در شبکه ایکس نوشت: «از ساعاتی پیش برخی رسانه‌ها به نقل از یک تصویر مدعی شده بودن دولت تعرفه واردات خودرو را ۱۰۰٪ اعلام کرده است! در سریع‌ترین زمان اصلاحیه دقیق تعرفه از گمرک دریافت شد تا شیطنت برخی باعث نگرانی مردم و بازار نشود. برقی ۴ درصد هیبریدی ۱۵ درصد»

    بعد از آن هم گمرک اعلام کرد که تا زمان تدوین آیین نامه اجرایی، تعرفه‌ها طبق سال گذشته اعمال می‌شود. طبق اعلام گمرک «نرخ حقوق ورودی خودرو‌های وارداتی تا زمان تعیین تکلیف موضوع در آئین نامه اجرایی مربوطه، برای خودروهای برقی ۴ درصد و هیبریدی ۱۵ درصد و… محاسبه می‌شود.»

    سازمان توسعه تجارت نیز در توضیحی اعلام کرد که «سازمان توسعه تجارت در تاریخ ۱۶ فروردین به گمرک اعلام کرده که الزام قانونی به دریافت عوارض ۱۰۰ درصدی، تنها برای واردات از محل منابع پیش‌بینی‌شده در این قانون اعمال می‌شود. از آنجا که آئین‌نامه اجرایی این بند هنوز تصویب نشده و ثبت سفارشی نیز بر این اساس انجام نگرفته، برای سایر ثبت‌سفارش‌ها باید بر اساس تعرفه‌های مندرج در کتاب مقررات عمل شود.»

    به تازگی هم دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت در برابر پرسش‌ها در مورد تعرفه واردات خودرو مجدد تاکید کرده است که «باید ارز تخصیص پیدا کند و در ازای آن تعرفه واردات خودرو ۱۰۰ درصد باشد و آئین‌نامه اجرایی آن باید با همکاری سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارت صمت تهیه و ابلاغ شود. تا زمانی که چنین آئین‌نامه‌ای تدوین و ابلاغ نشده، هیچ خودرویی مشمول تعرفه ۱۰۰ درصدی نمی‌شود و همان تعرفه‌های قبلی که در کتاب مقررات آمده، ملاک عمل خواهد بود.»

    دولت و وزارت صمت امروز در حالی با چالش افزایش تعرفه واردات خودرو و فشار افکار عمومی و بلاتکلیفی واردکنندگان خودرو مواجه است که خودش با بی تدبیری و یا شاید هم به عمد، افزایش تعرفه را در لایحه بودجه گنجاند و حالا در برابر پاسخگویی به سوالات و ابهامات در این زمینه، وعده‌هایی می‌دهد که تحقق آن دشوار به نظرمی‌رسد.

    در شرایطی که دولت باید برای اصلاح این رویه به مجلس لایحه بفرستد و تغییرات مدنظر خودش را به جریان بیندازد، شاهد تعلل و زمان خریدن از سوی دولت هستیم و فعلا خبری از اقدامات عملی نیست و تلاش‌ها به اظهارنظر‌های مسئولان مختلف محدود شده است.

    در همین زمینه یک کارشناس صنعت و بازار خودرو  گفت: در سال جاری به واسطه قانون بودجه و تغییری که مجمع تشخیص مصلحت نظام در قانون بودجه اعمال کرد، تعرفه ۱۰۰ درصدی برای واردات خودرو لحاظ شد و همچنین مبنای محاسبه ارز از ۲۸،۵۰۰ تومان به نزدیک ۶۸،۰۰۰ تومان تغییر پیدا کرد.

    وی افزود: این دو عامل در مجموع باعث شد که حقوق دولتی و تعرفه‌ای که از واردات خودرو اخذ می‌شود، افزایش قابل‌توجهی پیدا کند. این مسئله تا حدی محاسبات مجریان و قانون‌گذاران را به هم ریخته و ناهماهنگی‌هایی که اکنون مشاهده می‌شود، ناشی از همین موضوع است و نگرانی‌هایی در دولت و مجلس مبنی بر این که تعرفه بالا ممکن است باعث آشفتگی در بازار شود، ایجاد شده است.

    به گفته این کارشناس حوزه خودرو، به همین جهت ذینفعان به دنبال راه‌حلی هستند، اما مسئله اینجا است که هر دوی این موارد در قانون به‌روشنی آمده‌اند و تغییرشان کار بسیار سختی است.

    وی توضیح داد: در واقع یک ناهماهنگی درون‌ دولت وجود دارد، سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد تمایل دارند با افزایش تعرفه، منابع مالی بیشتری تأمین کنند و در مقابل وزارت صمت علاقه دارد با کاهش تعرفه، بازار را بهتر کنترل کند.

    این کارشناس حوزه خودرو گفت: اگر بخواهیم بین این دو دیدگاه یک جمع‌بندی داشته باشیم که هر دو طرف راضی باشند، واردات خودرو‌های کارکرده می‌تواند گزینه مناسبی باشد، چون هم منابع موردنظر سازمان برنامه و بودجه را تأمین می‌کند و هم اهداف وزارت صمت برای کنترل بازار را محقق می‌سازد.

    وی افزود: واردات خودرو‌های کارکرده راهکاری است که متأسفانه کمتر به آن توجه شده است. اگر ما با همین تعرفه‌های بالا، خودرو‌های کارکرده وارد کنیم، به واسطه این که قیمت خودِ خودرو پایین‌تر است، می‌توانیم واردات به‌صرفه‌ای داشته باشیم؛ چرا که تقریبا قیمت خودروی کارکرده نسبت به خودرو نو نصف می‌شود.

    این کارشناس حوزه خودرو معتقد است: این یک فرصت است که با صرف منابع ارزی کمتر، بتوان تعداد زیادی خودرو وارد کرد، به‌گونه‌ای که هم بازار را کنترل کرد و هم دسترسی مصرف‌کننده را افزایش داد.

    وی در پاسخ به این سوال که این موضوع از چه طریق قابل حل است، گفت: این موضوع با آیین‌نامه اصلاح نمی‌شود. باید دولت به مجلس لایحه بفرستد که این موضوع هم زمان‌بر است و هم این که وجه خوبی ندارد.

    وی افزود: یک نکته دیگر در مورد تعرفه ۱۰۰ درصدی واردات خودرو وجود دارد و آن این است که این مصوبه را مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب کرده است، نه مجلس. مجلس میزان تعرفه واردات خودرو را برخلاف نظر دولت در لایحه که ۱۰۰ درصد تعیین کرده بود، ۶۰ درصد تعیین کرد، ولی مجمع با آن مخالفت کرد و تعرفه را به ۱۰۰ درصد تغییر داد؛ بنابراین باید دولت لایحه ارسال کند و هم مجلس و هم مجمع آن را بررسی و تصویب کنند و ممکن است مجمع دوباره با این موضوع مخالفت کند.

    اقدام غیرقانونی دولت درخصوص تعرفه واردات خودرو

    این کارشناس خودرو همچنین درخصوص این موضوع که دولت برخلاف آنچه که در قانون بودجه آمده است، می‌گوید تعرفه واردات خودرو‌های هیبریدی و برقی همچنان ۱۵ و ۴ درصد است، گفت: این برخلاف قانون است و دولت در این زمینه خلاف قانون عمل می‌کند، چرا که در قانون به‌روشنی آمده که انواع خودرو‌ها مشمول تعرفه صد درصدی هستند و تفکیکی انجام نشده است.

    این کارشناس صنعت و بازار خودرو در پایان تاکید کرد: امسال طبق قانون تعرفه ۱۰۰ درصدی برای واردات خودرو اجرا خواهد شد. راهکار بسیار خوبی که در این زمینه وجود دارد، واردات خودرو‌های دست‌دوم است که متأسفانه در اجرای آن تعلل شده است.

  • با واردات خودروهای کارکرده، خودروسازان داخلی باید برای فروش خودروهایشان به مردم التماس کنند!

    با واردات خودروهای کارکرده، خودروسازان داخلی باید برای فروش خودروهایشان به مردم التماس کنند!

    به گزارش اقتصادران، با این حال به‌نظر نمی‌رسد ابلاغ این آیین‌نامه به‌دلیل چالش‌های ارزی بتواند گرهی از بازار خودرو باز کند و منجر به افزایش واردات و کاهش قیمت خودرو در بازار شود.به‌گفته دبیر انجمن وارد‌کنندگان خودرو اگر تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی تسهیل شود، قیمت خودرو در بازار نصف خواهد شد.

    محدودیت تامین ارز همچنان بزرگ‌ترین مانع

    با وجود تصویب ‌ آیین‌نامه و صدور مجوز برای واردات خودرو توسط مهدی دادفر به‌نظر نمی‌رسد این مصوبه بتواند زمینه افزایش واردات خودرو را فراهم کند و منجر به کاهش قیمت‌ها در بازار شود و محدودیت تامین ارز همچنان بزرگ‌ترین مانع در برابر کارکرد این آیین‌نامه است. در واقع برای تامین ارز واردات خودرو، همان محدودیت‌های سابق ادامه دارد و مردم نمی‌توانند با خرید ارز از داخل اقدام به واردات خودرو کنند و فقط با ارزهای حاصل از صادرات و ارزهای با منشأ خارجی یا سرمایه‌گذاری خارجی می‌توان خودرو وارد کرد که با درج این شرط، تقریبا افراد عادی به هیچ وجه امکان واردات خودرو ندارند.

    مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در پاسخ به این پرسش که اگر بانک مرکزی سیاست تخصیص ارز برای واردات خودرو‌های کارکرده را تسهیل کند آیا این آیین‌نامه می‌تواند اثر مثبتی بر بازار خودرو داشته باشد گفت: اگر نحوه تخصیص ارز تسهیل شود، خودبه‌خود مردم منتفع می‌شوند و قیمت خودرو نصف خواهد شد. در چنین شرایطی نه فقط قیمت خودرو نصف خواهد شد بلکه خودروسازان داخلی باید برای فروش خودروهایشان به مردم التماس کنند.‌به‌گفته او در چنین حالتی بازار خودرو با شرایطی مشابه سال 1394که طی آن خودروسازان به مردم برای خرید خودرو وام می‌دادند مواجه خواهد شد و قیمت‌ها در بازار به‌طور قابل‌توجهی کاهش خواهد یافت.

    دادفر در پاسخ به این پرسش که آیا امیدواری وجود دارد که بانک مرکزی سیاست‌های تامین ارز واردات خودرو‌های کارکرده را تسهیل کند گفت: احتمالش بسیار ضعیف است. این آیین‌نامه بیشتر نوعی رفع تکلیف قانونی است و در آینده نه چندان دور این موضوع مشخص خواهد شد. ‌

    تأثیر تصمیمات جدید بر بازار

    دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در گفت‌وگو با همشهری درباره تأثیر واردات خودرو‌های خارجی گفت: اینکه این آیین‌نامه چه تأثیری بر بازار خودرو دارد بستگی زیادی به تصمیم بانک مرکزی درباره منشا تامین ارز دارد.‌مهدی دادفر افزود: اگر در بر همان پاشنه قبلی در مورد نحوه تخصیص ارز بچرخد این آیین‌نامه تأثیری ندارد و تصویب این آیین‌نامه منجر به افزایش واردات نخواهد شد. اما اگر سایر منابع نیز برای واردات خودرو توسط مردم مجاز شمرده شود این آیین‌نامه می‌تواند بسیار اثربخش باشد.‌او تصریح کرد: ناگفته نماند که این آیین‌نامه با فشار مجلس، رئیس کمیسیون صنایع و سخنان انتقادی رئیس مجلس تدوین شد وگرنه این آیین‌نامه هرگز ابلاغ نمی‌شد.

    او با بیان اینکه دو صد گفته چون نیم کردار نیست اضافه کرد: نکته مهم‌تر اجرای  این آیین‌نامه است. واردات خودرو‌های نو 1.5سال است که تبدیل به قانون شده اما آیا آیین‌نامه به درستی اجرا شده و آیا منجر به ایجاد تعادل در بازار شده است؟پاسخ خیر است.‌دادفر ادامه داد:آیین‌نامه واردات خودرو‌های نو نتوانست تأثیری بر بازار خودرو داشته باشد، در‌نتیجه می‌توان انتظار داشت که آیین‌نامه واردات خودرو‌های کارکرده هم به سرنوشت واردات خودرو‌های نو و بلکه بدتر دچار شود.

  • بر زمين مانده‌هاي قانون در صنعت خودرو / از بي‌اعتنايي به واگذاري خودروسازان تا واردات خودروهای کارکرده

    بر زمين مانده‌هاي قانون در صنعت خودرو / از بي‌اعتنايي به واگذاري خودروسازان تا واردات خودروهای کارکرده

    به گزارش اقتصادران، آبان ماه 1400 و سه ماه پس از آغاز به كار دولت سيزدهم «قانون ساماندهي صنعت خودرو» با هدف ايجاد رقابت‌پذيري در صنعت و بازار خودرو به تصويب رسيد. هدف از اين قانون و اصلاحيه‌هاي بعدي آن‌ كه به ترتيب در آذر‌ماه 1401 و خرداد 1402 انجام شد، اتخاذ سياست‌هاي تنظيم‌گرانه همچون واردات خودروي نو و كاركرده، اصلا‌ح ساختار نهادي صنعت خودرو، ارتقاي كيفيت و داخلي‌سازي خودروهاي توليدي، كاهش مصرف سوخت، توليد مشترك با خودروسازان خارجي و افزايش اسقاط خودروهاي فرسوده بود. اما نتايج بررسي كلي قانون ساماندهي صنعت خودرو نشان مي‌دهد از مجموع ٢٩ تكليف قانوني كه دولت داشته، ١٥ تكليف قانوني آن «انجام شده» و ٩ مورد «ناقص انجام شده» است. همچنين از مجموع ٨ آيين‌نامه و دستورالعمل پيش‌بيني شده در قانون، ٥ مورد ابلاغ شده است. بررسي‌هاي مركز پژوهش‌هاي مجلس حاكي از آن است كه به صورت كلي دولت سيزدهم در اجراي اين قانون، عملكرد ٦٧‌درصدي داشته و از مجموع ٢٩تكليف قانوني، نتايج اقدامات دولت درخصوص ٧تكليف قانوني آن «اثر بخش» و ١٠ مورد «اثربخشي متوسط» ارزيابي شده است. بنابراين ميزان اثربخشي اقدامات صورت گرفته نيز ٣٩‌درصد ارزيابي شده است.

    بي‌اعتنايي به واگذاري خودروسازان

    در اين قانون دولت موظف شده بود كه طي مدت 3سال از لازم‌الاجرا شدن اين قانون با اجراي صحيح سياست‌هاي كلي اصل 44 و سياست‌هاي كلي توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني با اقدامات سياستگذاري، نظارتي و تنظيم‌گري (رگولاتوري) و… زمينه رقابت‌پذيري در صنعت خودرو را فراهم كند.

    يكي از كليدي‌ترين موارد مربوط به اجراي سياست‌هاي كلي اصل چهل وچهارم قانون اساسي حركت به سمت تنظيم‌گري و فاصله گرفتن از تصدي‌گري بوده است. اما با وجود گذشت حدود 2.5 سال از تصويب اين قانون و باقي ماندن حدود ٦ ماه تا پايان مهلت 3‌ساله هنوز برنامه مشخصي كه ملزومات توسعه صنعتي در كشور را دربربگيرد و نحوه خروج دولت از تصدي‌گري خودروسازان را تبيين كند ارائه نشده است.

    قانونگذار در اين ماده اصلاح نظام تنظيم‌گري صنعت خودرو در راستاي ايجاد زمينه رقابت‌پذيري صنعت خودرو را دنبال مي‌كند. موضوعي كه ازجمله مواردي است كه نيازمند اتخاذ سياست‌هاي بلندمدت ازسوي دولت است و امكان مشاهده تغييرات جدي در اين حوزه، دور از انتظار است؛ با وجود علم به اين مساله، به نظر مي‌رسد اقدامات جدي و مشخصي در راستاي اصلاح نظام حكمراني، ساختار تنظيم‌گري صنعت خودرو و معماري آن ازسوي بخش‌هاي مختلف دولت صورت نگرفته است.

    ساختار سهامداري شركت‌هاي ايران‌خودرو و سايپا به شكلي است كه با وجود واگذاري عمده سهام دولت، عملا مديريت بنگاه به صورت كامل در اختيار دولت قرار دارد، در نتيجه دولت يا هر نهادي كه از امكان چانه‌زني با دولت يا بخش‌هاي مرتبط با صنعت خودرو بهره‌مند است، موفق به اعمال نظر و دخالت بي‌واسطه و بلادرنگ در اين شركت‌ها خواهد شد. اين مساله موجب شده كه اولا، شركت‌هاي خودروسازي و مديران آن كاملا براساس منافع اجزاي مختلف دولت و حاكميت اقدام به تصميم‌گيري كنند و الزاما منافع شركت را تأمين نكنند، ثانيا، با تغيير كلي و جزیي در دولت‌ها (تغيير رييس‌جمهور، وزير و…) و حتي تغيير در ساير نهادها، صنعت خودرو دستخوش تحولات فراوان شود. ازاين‌ رو به‌ صورت ساختاري امكان سرمايه‌گذاري بلندمدت به‌‌ويژه در حوزه‌هاي فناورانه – كه به دليل بازدهي ديرهنگام و طولاني نيازمند امنيت سرمايه‌گذاري بالايي است – در اين صنعت از بين رفته و بنگاه‌ها را درگير روزمرّگي‌هاي فراوان كرده است. ثالثا، ازآنجا كه دولت در ظاهر سهام خود را واگذار كرده عملا مسووليت‌پذيري كمتري، نسبت به زماني كه به صورت رسمي سهامدار خودروسازان بوده است، از خود نشان مي‌دهد.

    واردات خودرو در حد اثربخشي براي بازار نبود

    با وجود تصويب و اجراي واردات خودروهاي نو، به دليل پايين بودن حجم واردات، اثربخشي آن دركنترل بازار چندان محسوس نبوده است. مطابق آماري كه در دسترس بوده، ميزان واردات خودروسواري در سال گذشته برابر با ١١ هزار و ١٢٢ دستگاه به ارزش ٢١٨ ميليون دلار بوده است. ميانگين ارزش خودروهاي سواري وارداتي در اين سال ١٩.٦ هزاردلار بوده است.در سال ١٤٠٣ نيز تا ٢٠ خردادماه، ٤ هزار و ١٥ دستگاه خودرو به ارزش ٨٨ ميليون دلار ترخيص شده و ١٢ هزار و ٧٠٤ دستگاه خودرو نيز در گمرك در حال طي كردن فرآيند ترخيص است.

    محدوديت در تأمين ارز، الزام فروش خودروهاي وارداتي در سامانه با حاشيه سود محدود و الزام انتقال دانش فني درخصوص واردات خودروي نو، موجب كاهش انگيزه واردكنندگان براي مشاركت در اين بخش شده است.

    آيين‌نامه واردات خودروي كاركرده قابل اجرا نيست

    همچنين با اينكه بيش از ٩‌ماه از مهلت قانوني تصويب آيين‌نامه ماده (١١) مربوط به واردات خودروهاي كاركرده مي‌گذرد؛ اين آيين‌نامه در اواخر تيرماه سال١٤٠٣ ابلاغ شد كه بررسي‌ها نشان از اجرايي نبودن آن دارد.

    اين در حالي است كه واردات خودروي كاركرده با توجه به ارزبري كمتر اين خودروها با در نظر گرفتن ملاحظات قانونگذار ازجمله عدم لطمه به توليد ملي براي مدت محدود مي‌تواند به افزايش واردات و به تبع آن تنظيم بازار كمك كند.

    ساز و كار ورود دانش فني چيست؟

    در ماده 5 قانون مصوب مجلس، وزارت صمت مكلف شده است «با بهره‌گيري از پتانسيل بخش خصوصي بسترهاي لازم را براي ورود فناوري‌هاي جديد و مستقل توليد خودرو با همكاري شركت‌هاي معتبر خودروسازي جهان يا به صورت سرمايه‌گذاري مشترك با شركت‌هاي فعال موجود فراهم سازد.»

    با گذشت بيش از دو سال از مهلت مقرر در قانون، سازوكار مدنظر در قالب آيين‌نامه ابلاغ نشده است. اگرچه وزارت صمت درخصوص توسعه فناوري خودروهاي برقي تلاش‌هايي كرده، اما اين موضوع نيز در ساختار مدنظر كه تأكيد بر تدوين سند راهبردي فناوري‌هاي نوين در صنعت خودروسازي بوده، انجام نشده و اين سند هم با وجود گذشت بيش از يك سال از مهلت قانوني هنوز ابلاغ نشده است.

    فقط 72 هزار خودرو اسقاط شد

    ميزان اسقاط خودروهاي فرسوده در سال گذشته با افزايش ٢٢٧ درصدي به حدود ٧٢ هزار دستگاه رسيده است. بيشترين اسقاط خودروهاي فرسوده در يك سال مربوط به سال ١٣٩٣ بوده، در اين سال ٣٣٧ هزار دستگاه اسقاط صورت گرفته است.

    اگرچه روند افزايش اسقاط خودرو طي يك سال اخير بالا رفته، اما تا جبران كاهش اسقاط سال‌هاي گذشته فاصله دارد. همچنين برآورد مي‌شود بيش از ٤ هزار ميليارد تومان ناشي از اجراي ماده (١٠) اين قانون در صندوق توسعه فناوري‌هاي پيشرفته وزارت صنعت، معدن و تجارت تجميع شده است. بااين‌حال با وجود گذشت حدود ٤‌ماه از ابلاغ آيين‌نامه اين ماده، هنوز گزارش مشخصي از هزينه كرد آن مطابق قانون دريافت نشده است.

    اجراي ناقص اختصاص خودرو به دارندگان خودروي اسقاطي

    طبق تبصره «٥» ماده 10 اين قانون، ٢٠ درصد از خودروهاي مشمول قرعه‌كشي بايد به دارندگان خودروهاي فرسوده اختصاص يابد؛ اما بررسي‌هاي مربوط به عرضه خودروها نشانگر اجراي ناقص اين تبصره است.

    در تبصره «٦» ماده (١٠) اين قانون نيز وزارت نفت با همكاري وزارت صنعت، معدن و تجارت مكلف شده‌اند با استفاده از ظرفيت ماده (١٢) قانون رفع موانع توليد رقابت‌پذير زمينه اعطا‌ي تسهيلات براي اسقاط خودروهاي فرسوده را فراهم كنند؛ اما با گذشت سه‌ماه از ابلاغ آيين‌نامه اين ماده هنوز زمينه اعطاي تسهيلات فراهم نشده است. با اين وجود، كيفيت و اثربخشي آيين‌نامه اسقاط مطلوب ارزيابي مي‌شود و انتظار مي‌رود با اجراي مفاد اين آيين‌نامه ميزان اسقاط در سال جاري رشد نسبتا بالايي داشته باشد.

  • واردات خودروهای كاركرده‌ها منتفي شد؟

    واردات خودروهای كاركرده‌ها منتفي شد؟

    به گزارش اقتصادران، وزارت امور اقتصادي و دارايي، طرحي براي افزايش واردات خودرو با تعرفه صددرصدي و با هدف جبران كسري بودجه سال جاري به هيات دولت پيشنهاد كرده است. پيش‌بيني مي‌شود كسري بودجه امسال به ۸۵همت برسد. وزارت اقتصاد در طرح خود تاكيد كرده كه علاوه بر اختصاص يك‌ميليارد دلار براي واردات خودرو، تعرفه ورود خارجي‌ها نيز به صددرصد برسد تا از اين طريق منابع بودجه از مسير خودرو افزايش يابد و بخشي از كسري بودجه نيز جبران شود.

    تعرفه واردات خودرو افزايش يابد؟

    در بحث خودروهاي وارداتي، وزارت اقتصاد گويا به دنبال افزايش تعرفه خودروهاي وارداتي براي تامين كسري بودجه است. در سال جاري برآوردها از ميزان كسري بودجه افزايش پيدا كرد و حتي برآورد كسري ۸۵۰همتي نيز وجود دارد. همين افزايش در كسري بودجه، وزير اقتصاد را به فكر استفاده از درآمد خودرو براي جبران بخشي از اين بدهي انداخته است. به نظر مي‌رسد دولت به تعرفه‌هاي فعلي واردات خودرو راضي نيست، چراكه نمي‌تواند ميزان قابل‌توجهي از كسري بودجه را از اين طريق تامين كند. طبق محاسباتي كه پيش از اين انجام داده بود، با روند فعلي احتمالا درآمد دولت از حقوق ورودي خودرو به حدود ۱۱همت در سال جاري مي‌رسد. با‌اين‌حال هدف وزارت اقتصاد اين است كه اگر دولت پيشنهاد وزارت اقتصاد مبني‌بر رشد واردات خودرو و همچنين افزايش تعرفه واردات به صددرصد را بپذيرد و مجريان نيز بتوانند ورود خارجي‌ها را تسريع كنند تا به هدف سالانه برسد، حدود ۶۰ همت از كسري بودجه سال جاري از طريق حقوق ورودي خودرو را جبران كند. آن‌طور كه برخي رسانه‌ها نيز به انتقاد از اين موضوع پرداختند، واردات يك‌ميليارد دلار خودرو با تعرفه صددرصد با احتساب دلار ۶۰هزار توماني است كه مي‌تواند منجر به درآمد ۶۰ همتي براي دولت شود اما تعرفه واردات برحسب دلار ۲۸هزار و ۵۰۰ توماني صورت مي‌گيرد. بنابراين نهايتا دولت با اين تصميم احتمالي نيز اگر بتواند به درآمد پيش‌بيني‌شده در قانون بودجه نزديك شود، براي رسيدن به درآمد ۶۰همتي يا بايد ارز تخصيصي را دوبرابر كند كه بعيد به نظر مي‌رسد يا تعرفه را به ۲۰۰درصد برساند كه نشانه‌اي از كشش بازار در اين مورد ديده نمي‌شود.

    از سوي ديگر، با افزايش تعرفه صددرصدي قطعا قيمت خودروهاي وارداتي كه همين حالا هم با قيمت‌هاي جهاني فاصله زيادي دارد، رشد قابل‌توجهي خواهد داشت كه به نظر مي‌رسد بازار كشش قيمت‌هاي جديد را نخواهد داشت و مصرف‌كنندگان نيز بازنده بازار خواهند شد. با بررسي روند تغييرات ميزان تعرفه واردات خودرو و اعمال ممنوعيت بر آن در دوره‌هاي مختلف، علاوه بر عدم وجود انسجام در تصميمات اتخاذ شده در دوره‌هاي مختلف ردپاي وضعيت منابع ارزي كشور و درآمدهاي گمركي دولت به عنوان ريشه تصميمات در بازه‌هاي زماني متفاوت به صورت جدي ديده مي‌شود. به‌طوري‌كه در ارديبهشت سال ۱۳۹۷ و با توجه به مشكلات تامين ارز دولت تصميم به ممنوعيت واردات خودروهاي سواري گرفت. درنهايت نيز پس از آزادسازي واردات خودرو در سال ۱۴۰۱ مجدد تعرفه‌هاي جديدي براي خودروهاي خارجي تعيين شد كه طبق آخرين به‌روزرساني‌ها -تير ماه ۱۴۰۳- تعرفه واردات از ۱۱ تا ۱۷۱درصد تعيين شد؛ به عنوان نمونه تعرفه ورودي خودروهاي بنزيني به اين شرح است: بنزيني كمتر از ۱۰۰۰ سي سي ۱۶درصد، بنزيني، ۱۰۰۱ تا ۱۵۰۰ سي‌سي ۶۶درصد، بنزيني، ۱۵۰۱ تا ۲۰۰۰ سي‌سي ۹۱درصد، بنزيني ۲۰۰۱ تا ۲۵۰۰ سي‌سي ۱۳۱درصد، بنزيني ۲۵۰۱ تا ۳۰۰۰ سي سي ۱۶۱درصد و بنزيني بالاتر از ۳۰۰۰ سي‌سي ۱۷۱درصد.

    واردات كاركرده‌ها منتفي شد؟

    بحث اما به واردات خودروهاي كاركرده مربوط مي‌شود. تير ماه سال گذشته، رييس مجلس در نامه‌اي به سيد ابراهيم رييسي، رييس‌جمهور وقت، قانون الحاق موادي به قانون ساماندهي صنعت خودرو مربوط به واردات خودرو‌هاي كاركرده را براي اجرا ابلاغ كرد؛ ابلاغيه‌اي كه چند روز بعد از سوي رييسي به وزير صمت ابلاغ شد و در ادامه طي چند هفته بعد، آيين‌نامه مربوط به واردات خودرو‌هاي كاركرده توسط وزارت صمت تهيه و به هيات وزير ارسال شد تا درنهايت اين هيات وزيران باشد كه براي آيين‌نامه پيشنهادي صمت، تصميم مي‌گيرد. اما اين فرآيند تا به نتيجه رسيدنش، چندين ماه به طول انجاميد تا اينكه در هفته پاياني عمر دولت سيزدهم، بالاخره آيين‌نامه مربوط به قانون واردات خودرو‌هاي كاركرده از سوي هيات دولت سيزدهم ابلاغ شد.

    علي بهادري‌جهرمي، سخنگوي وقت دولت ۲۷ تير ۱۴۰۳ گفت: آيين‌‌نامه واردات خودروي مدل ۲۰۱۹ به بالا براي همه ايرانيان در جلسه امروز دولت تصويب شد. ابلاغي كه انتظار‌ها براي اجرايش را به دولت پزشكيان موكول كرد، اما تيم اقتصادي دولت چهاردهم نيز به نظر مي‌رسد، مانند دولت قبل، تمايل چنداني به پيگيري و اجراي آيين‌نامه واردات خودرو‌هاي كاركرده نداشته است.

  • دردسرهای خودروی وارداتی کارکرده / کارشناس بازار خودرو: مافیای واردات خودرو، بدنه خودرو‌های اوراقی و تصادفی را با خودرو‌های دیگر عوض می‌کند

    دردسرهای خودروی وارداتی کارکرده / کارشناس بازار خودرو: مافیای واردات خودرو، بدنه خودرو‌های اوراقی و تصادفی را با خودرو‌های دیگر عوض می‌کند

    به گزارش اقتصادران، «واردات خودروی کار کرده» از آن نوع بحث‌های قدمت دار در تاریخچه حوزه خودرو در کشور است که در دولت‌های سیزدهم نیز مورد توجه قرار داشت و به نتیجه خاصی نرسید، اکنون با توجه سخنان فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در این باره، به نظر می‌رسد، این موضوع بار دیگر در کانون توجه قرار دارد.

    سخنگوی دولت درباره واردات خودرو گفته است: «اصل بر حمایت از تولیدات داخلی است، ولی حق مردم است که از خودروی خارجی استفاده کنند. تجمعی از درخواست برای واردات داریم که این فرایند آغاز شده است. برای خودرو‌های کارکرده بحث زیاد است که این با شأن مردم همخوانی دارد یا نه؟ این مطالبه وجود دارد و دولت در حال برطرف کردن موانع واردات است. واردات خودرو‌های کارکرده قانون است و در حال بررسی برای اجراست.»

    با توجه به این سخنان مهاجرانی پرسش‌هایی درباره فواید این واردات و یا مضرات آن مطرح است، بابک صدرایی، کارشناس و فعال حوزه خودرو  به این پرسش‌ها پاسخ داده است:

    وضعیت مبهم تخصیص ارز و استاندارد‌های خودرو‌های کارکرده وارداتی

    بابک صدرایی گفت: «مهمترین موانع پیش روی دولت برای واردات خودرو کارکرده شامل تخصیص ارز و استاندارد‌هایی است که بر اساس آن، خودرو به کشور وارد می‌شود. بنابراین، پرسش اول این است که این خودرو‌ها بر اساس چه استاندارد‌هایی قرار است به کشور وارد شوند. برای مثال ورود یک خودرو در یک بازار دارای یک استاندارد و معیار‌هایی است و در بازار دیگر دارای استاندارد‌هایی دیگر. این که ما چگونه این موضوع را ملاک قرار دهیم که خودرویی که وارد می‌شود به لحاظ مصرف، کیفیت بدنه، قطعات و امثالهم در چه شرایطی است، بسیار مهم است. ضمن این که نمی‌شود خودرویی که وارد می‌شود به لحاظ کیفیت قطعات و شرایط، در وضعیتی باشد که مجبور شویم برای آن قطعاتی جدید وارد کنیم. متاسفانه شاهدیم که برخی گروه‌های مافیایی در کشور‌های اطراف ما، بدنه خودرو‌های اوراقی و تصادفی را با خودرو‌های دیگر عوض می‌کنند، پین کد‌های بعضا تقلبی می‌زنند و در نتیجه برخی خودرو‌هایی که وارد می‌شوند دردسر‌های زیادی به همراه دارند؛ بنابراین توجه به همه این موارد بسیار مهم است.»

    وی افزود: «یک بحث دیگر، موارد امنیتی خودرو‌ها است. به لحاظ امنیتی و ایمنی نیز مهم است خودرو‌هایی که قرار است وارد شوند، مورد بررسی قرار بگیرند تا مشخص شود در چه شرایطی قرار دارند. در کشور‌های عربی، یک خودرو تویوتا ۲۰۲۱ که از عمان به قطر می‌رود، به علت عدم تحریم و اتصال مستقیم به شرکت‌های مادر، به راحتی سابقه خودرو را پیگیری می‌کنند. اما درباره ایران هیچ تضمینی وجود ندارد که خودرو‌هایی که قرار است وارد کشور شوند نیز کارنامه کاملا روشن و مشخصی داشته باشند.»

    واردات خودرو کار کرده نیاز به برنامه ریزی پیچیده دارد

    این کارشناس حوزه خودرو در ادامه گفت: «به اعتقاد من، چه دولت قبلی و چه دولت جدید هر بار احساس می‌کنند بازار تحت تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و بازار درگیر نوسان است، بحث خودرو کارکرده را مطرح می‌کنند. اما من فکر نمی‌کنم متناسب با ساختار اقتصاد سیاسی ایران و مسائل حاشیه‌ای که بازار خودرو ایران با آن درگیر است، واردات خودرو کارکرده به راحتی عملی شود و بتوانیم این کار را انجام دهیم. ما در حوزه بازار خودرو صفرکیلومتر و در حد همین ۲۰، ۳۰ هزار خودرو که وارد کردیم، با انواع و اقسام مشکلات و ناهماهنگی‌ها رو به رو هستیم. در حوزه خودرو جانبازان نیز نزدیک به یک سال منتظریم اتفاقی رخ دهد و هیچ خبری نیست. حتی سیستم توزیع این خودرو‌ها با مشکل مواجه است و این ۲۰، ۳۰ هزار خودرو را در بازار نمی‌بینم. این اشتباه بزرگی است که وقتی دولت هنوز مشکلات پیشین را حل نکرده، به دنبال حل یک مشکل دیگر باشد.»

    وی افزود: «در بحث قیمت گذاری نیز شرایط ساده نیست و عواملی برای سوء استفاده وجود دارد. شرکت‌هایی هستند که خودرو صفر وارد می‌کنند و قیمت‌ها را به شکل واقعی اعلام نمی‌کنند و در بسیاری از موارد نیز بالاتر اعلام می‌کنند. بنابراین، امکان دستکاری قیمت‌ها وجود دارد. همچنین عوارض خودرو‌ها موضوع مهمی است و این سوال مطرح است که آیا عوارض خودروها، بر اساس مدل خودرو باید تغییر کند یا خیر. واقعا باید برای این موضوعات یک تیم خبره و کاربلد برنامه ریزی کنند و در ابعاد مختلف فروش، بازاریابی، خدمات پس از فروش، تحلیل رفتار مصرف کننده و امثالهم، تلاش کرده و احتمالات را در نظر بگیرند تا این خودرو‌ها با در نظر گرفتن شرایط مصرف کننده و بدون مشکل به دست مصرف کننده برسند. همه این اقدامات را می‌توان اقداماتی پیچیده دانست، اما اگر دولت تلاش کند، به اعتقاد من این موضوع امکان پذیر است.»

  • بساط واردات خودروهای کارکرده جمع می شود؟

    بساط واردات خودروهای کارکرده جمع می شود؟

    به گزارش اقتصادران، محمد اتابک، وزیر صمت هفته گذشته با حضور در نشست هیات نمایندگان اتاق تهران، دغدغه‌های فعالان بخش خصوصی را شنید و به سوالات آن‌ها پاسخ داد. یکی از موارد مطرح شده در این جلسه بحث واردات خودروهای نو و کارکرده بود که وزیر صمت از اصلاح آیین‌نامه واردات خودروهای دست دوم خبر داد.

    اتابک در این رابطه گفت «در مورد خودروهای کارکرده، بانک مرکزی درخصوص ارز و ارزیابی خودروها مواردی را مطرح کرده است که نظر گمرک و سازمان استاندارد هم است. بخشنامه واردات خودروهای کارکرده باید اصلاح شود، با آن بخشنامه ممکن است پول مردم از بین برود، بنابراین به دنبال یک بخشنامه درست هستیم.»

    دولت سیزدهم آیین‌نامه واردات خودروهای کارکرده را با بیش از یک سال وقفه از زمان تصویب، رونمایی و ابلاغ کرد تا از خود رفع تکلیف کرده و زحمت اجرای آن بر دوش دولت چهاردهم باشد و حالا هم وزیر صمت دولت جدید در اولین اظهارنظر در مورد واردات خودروهای کارکرده، از اصلاح آیین‌نامه خبر داده است.

    لایحه واردات خودروهای کارکرده با وجود مخالفت‌های کارشناسی، به صورت شتاب زده و برای نجات فاطمی‌امین، وزیر اسبق صمت از استیضاح، توسط دولت سیزدهم به مجلس ارسال شد و با تصویب نمایندگان مجلس به قانون تبدیل شد و باید اجرایی شود.

    در حالی افکار عمومی با تغییرات دولت و وزارت صمت، منتظر تعیین تکلیف واردات خودروهای کارکرده هستند که وزیر صمت آیین‌نامه نگارش شده در دولت قبلی را قابل اجرا نمی‌داند و از اصلاح آن خبر می‌دهد، فارغ از محتوای آیین‌نامه و ابهاماتی که در رابطه با آن وجود دارد، به نظرمی‌رسد نظر مثبتی درخصوص واردات خودروهای کارکرده چه در دولت قبل و چه فعلی وجود ندارد و دولت به دنبال راه دررویی از این وضعیت است، اما با وجود این که واردات خودروهای کارکرده به قانون تبدیل شده است، دولت چطور می‌تواند آن را کنار بگذارد؟

    در همین زمینه رضا علیزاده، رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی بیان کرد: واردات خودروهای دست دوم در مجلس تصویب شده است، دولت نمی‌تواند این قانون را کنار بگذارد. منتها آیین‌نامه‌ای که در دولت قبل نوشته شده است، کار را پیچیده کرده و امکان عملیاتی کردن واردات خودروهای کارکرده را گرفته است.

    وی افزود: در جلسه‌ای که هفته قبل در کمیسیون صنایع و معادن با حضور وزیر صمت داشتیم، بحث واردات خودروهای دست دوم مطرح شد، اما چون انتهای جلسه بود، توضیحات کامل را در این مورد دریافت نکردیم تا مشخص شود که مشکل کار کجاست و به جمع‌بندی کامل نرسیدیم. در جلسه بعدی کمیسیون صنایع و معادن جزئیات این موضوع و ادله دولت را بررسی و اطلاع‌رسانی خواهیم کرد.

    رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس تصریح کرد: دولت می‌گوید آیین‌نامه طوری تدوین شده است که امکان واردات خودروهای کارکرده وجود ندارد، باید مشکلات و ایرادات این آیین‌نامه توضیح داده شود تا ببینیم آیا برای حل این موضوع نیاز به قانون‌گذاری مجدد است و یا اصلاح آیین‌نامه کفایت می‌کند.

    به نظرمی‌رسد دولت چهاردهم به بهانه اصلاح آیین‌نامه، برای مدتی وقت بخرد و اجرای این قانون با تعویق و تاخیر مواجه می‌شود، اما اینکه بعد از آن چگونه از وعده واردات خودروهای کارکرده شانه خالی خواهد کرد، باید منتظر ماند و دید که دولت با همراهی مجلس چگونه این موضوع را خاتمه می‌دهد و یا آن را اجرا می‌کند.

  • واردات خودروهای کارکرده منتفی شد؟

    واردات خودروهای کارکرده منتفی شد؟

    به گزارش اقتصادران، شاید بتوان یکی از تصمیمات هیجانی دولت سیزدهم زیر سایه تلاطم شدید بازار خودرو را تصمیم به واردات خودروهای کارکرده دانست. تصمیمی که فروردین ماه 1402 بلافاصله به صورت لایحه دو فوریت، وارد مجلس شد و نهایتاً در تیرماه همان سال از سمت مجلس به تصویب رسید.

    با توجه به دو فوریتی بودن طرح فوق، انتظار می‌رفت که دولت سیزدهم با گذشت چند ماه از تصویب واردات خودروهای کارکرده، آیین‌نامه آن را ابلاغ کند. تصمیمی که پس از گذشت 13 ماه، یعنی اواخر تیرماه امسال و در واپسین روزهای پایانی دولت سیزدهم ابلاغ شد.

    ابلاغ آیین‌نامه واردات خودروهای کارکرده که توسط علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت سیزدهم رسانه‌ای شد، حواشی بسیاری را ایجاد کرد. بسیاری بر این باور بودند که دولت سیزدهم پس از تحویل لایحه دو فوریتی واردات این خودروها به دلیل عواقبی که می‌توانست داشته باشد، از ابلاغ آن به بهانه‌های مختلف، سر باز می‌زد و در آخرین روزهای فعالیت خود جهت مثبت کردن کارنامه دولت سیزدهم، تصمیم به ابلاغ و اجرای این مصوبه گرفت.

    دستور اتابک برای بازبینی آیین‌نامه واردات خودروهای کارکرده

    وزیر صمت دولت چهاردهم در مصاحبه اخیر خود با صداوسیما اعلام کرد: آیین‌نامه واردات خودروهای کارکرده، اشکالاتی در رابطه با بخشنامه دارد که باید مرتفع شود تا هزینه اضافه‌ای برای کشور نداشته باشد و باعث مشکل شهروندان نشود؛ اما واردات خودروهای صفر کیلومتر با استانداردهای تعریف شده در حال انجام است.

    صحبت‌هایی که وزیر جدید صمت داشته، به نوعی یادآور ممنوعیت مقطعی واردات خودرو در سال 1397 است. در همان سال‌ها هم قرار بود تا واردات خودرو به صورت مقطعی جهت صرفه‌جویی در مصرف منابع ارزی متوقف شود، اما از آن موقع تاکنون بالغ‌بر 6 سال می‌گذرد و با وجود وعده‌های بسیار مسئولان، هنوز هم آن‌طور که باید رونق نگرفته است.

    واردات پرحاشیه خودروهای کارکرده

    با آغاز قطره‌چکانی واردات خودروهای صفر کیلومتر، خودروهایی با برند چینی و غیرچینی که غالباً در این کشور به تولید رسیده بودند، وارد کشور شد. با این حال بسیاری از افراد با ثبت‌نام در سامانه خودروهای وارداتی، برای خرید این محصولات اقدام آمادگی کردند، اما پس از تعیین اولویت دریافت خودروی مورد نظر، در تحویل این خودروها به مشکل خوردند.

    همه روزه مخاطبان تجارت‌نیوز به دلیل تأخیر در تحویل خودروهای وارداتی از سوی شرکت‌های واردکننده، با این پایگاه خبری تماس می‌گیرند و شکایت خود را نسبت به بدقولی واردکنندگان ابراز می‌کنند. با این حال، دولت چگونه می‌خواهد واردات خودروهای کارکرده را مدیریت کند؟

    واردات خودروی صفر کیلومتر که تقریباً در تمامی کشورهای جهان انجام می‌گیرد، پروسه‌هایی از پیش تعیین شده دارند و هر کشوری می‌تواند با رعایت آنها، اقدام به واردات کند؛ اما با وضعیت فعلی مدیریت واردات، دولت چگونه می‌خواهد خودروهای کارکرده‌ای که هر کدام از آنها، دارای شرایط متفاوت و خاصی هستند را وارد کشور کند؟

    افزون بر این، اغلب خودروهای صفرکیلومتر تا چند سال پس از استفاده، نیاز چندانی به لوازم یدکی ندارند، که در خودروهای کارکرده چنین نخواهد بود. باید توجه داشت با وجود اینکه در حال حاضر بسیاری از خودروهای چینی داخل کشور مونتاژ می‌شوند، اما با مشکل کمبود لوازم یدکی روبه‌رو بوده و مالکان آنها مجبور به تهیه لوازم یدکی مورد نیازشان با قیمت‌های عجیب‌وغریب هستند. بنابراین برای اینکه واردات خودروهای کارکرده، بدون مشکل انجام شود و خریداران آنها پس از مدتی با معضل نبود قطعات مصرفی و یدکی روبه‌رو نشوند، نیازمند تدبیر دولت و سیاست‌گذاری صحیح از سوی مسئولان مربوطه خواهد بود.